ملګري ملتونه په افغانستان کې د ۳۰ ټولګټو پروژو د پلي کولو پلان لري

راپور وايي، دا مهال ۲۱،۹ میلیونه افغانان بشري مرستو ته اړتیا لري او نږدې د افغانستان نیمايي نفوس د خوړو له ناامنۍ سره مخ دی. همداراز د ماشومانو خوارځواکي بې‌ساري کچې ته رسېدلې او په ۲۰۲۶ کال کې د ۱،۲ میلیونه امیندواره او شیدې ورکوونکو ښځو د خوارځواکۍ اټکل شوی دی.

راپور زیاتوي چې د امریکا له وتلو وروسته یو شمېر هغه افغانان چې له امریکايي ځواکونو او ادارو سره یې کار کړی و، لا هم له ناڅرګند برخلیک سره مخ دي. د راپور له مخې، زرګونه پخواني ژباړن، خبریالان، د بشري حقونو فعالان، امنیتي کارکوونکي او نور کسان چې له امریکایي ماموریت سره یې همکاري کړې وه، د خوندي مېشتېدو په تمه دي.

راپور وايي، د افغان ځانګړو کډوالۍ ویزو (SIV) بهیر درېدلی او سره له دې چې د کانګرس له خوا نږدې شپږ زره ویزې منظورې شوې، ډېری غوښتونکي لا هم د امریکا د سفر محدودیتونو له امله له ستونزو سره مخ دي.

د راپور له مخې، افغانستان نه یوازې د پخوانیو امریکایي متحدانو، بلکې د نورو زیانمنو ډلو لپاره هم خوندي نه دی. په دغو ډلو کې بې‌ځایه شوي کسان، راستنېدونکي کډوال، ښځې، نجونې او هغه کورنۍ شاملې دي چې له فقر، وچکالۍ او تاوتریخوالي سره مخ دي.

راپور وایي، له پاکستان نه د سلګونو زرو افغانانو ایستل او افغانستان ته د هغوی ستنېدل پر اقتصاد او محدودو سرچینو اضافي فشارونه وارد کړي دي. همداراز وچکالي، د اوبو کمښت او اقلیمي بدلونونه د هېواد بشري وضعیت نور هم پیچلی کړی دی.

د راپور یوه لویه برخه د افغان ښځو او نجونو وضعیت ته ځانګړې شوې ده. د راپور لیکوالان وايي، طالبانو له ۲۰۲۱ کال راهیسې تر سلو ډېر فرمانونه صادر کړي چې د ښځو او نجونو پر زده‌کړو، کار، تګ راتګ او نورو بنسټیزو حقونو محدودیتونه لګوي.

راپور زیاتوي چې نجونې له شپږم ټولګي پورته له زده‌کړو محرومې دي او شاوخوا ۳۰ سلنه نجونې ان د لومړنیو زده‌کړو فرصت هم نه لري. د راپور له مخې، یوازې اووه سلنه ښځې په افغانستان کې په کار بوختې دي، په داسې حال کې چې دا کچه د نارینه وو په منځ کې ۸۴ سلنه ده.

په راپور کې راغلي چې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د مخنیوي لپاره د قانوني او ټولنیزو ملاتړونو کمزوري کېدو، جبري ودونو او د ماشومانو ودونو اندېښنې هم زیاتې کړې دي. همداراز افغانستان لا هم د نړۍ له هغو هېوادونو ګڼل کېږي چې د میندو د مړینې کچه پکې لوړه ده.

ګلوبل رفیوجي له امریکا او نړیوالې ټولنې غواړي چې د افغان کډوالو او هغو افغانانو د ملاتړ پروګرامونه بېرته فعال کړي چې د بیا مېشتېدو یا د اخراج له خطر سره مخ دي او په افغانستان کې د روان بشري بحران د کمولو لپاره خپلې مرستې زیاتې کړي.

ډاکټران وايي، دې حکم یو نوی پروګرام درولی دی چې په افغانستان کې د اړمنو ناروغانو د وړیا درملنې لپاره پیل شوی و.

یو شمېر ډاکټرانو او ناروغانو برېټانیايي ورځپاڼې «ټلېګراف» ته ویلي چې طالب چارواکو ډاکټرانو ته امر کړی چې د پردې د پیوند عملیات ودروي، ځکه د دوی په وینا، دا عملیات له اسلامي لارښوونو سره په ټکر کې دي.

قرنیه د سترګې په مخکینۍ برخه کې شفافه پرده ده چې رڼا ترې تېرېږي. د قرنیې زیانمنېدل یا کدر کېدل د انسان د لید وړتیا په جدي ډول کمولای شي او یا د ړوندوالي لامل کېدای شي. په ځینو مواردو کې د قرنیې پیوند کولای شي د ناروغ لید ښه کړي یا بېرته ور وګرځوي.

په کابل کې د نور سترګو روغتون ډاکټر نور زمان هاشم (مستعار نوم) ټلېګراف ته ویلي چې د دې روغتون ډاکټرانو په تېرو میاشتو کې د قرنیې د پیونډ ۹۰ عملیاتونه ترسره کړي وو، خو د طالبانو له شفاهي امر وروسته اړ شول چې دا پروګرام ودروي.

د هغه په وینا، د قرنیې پیوند ته د انتظار کوونکو ناروغانو شمېر لا هم مخ په زیاتېدو دی. د دغو ناروغانو ډېری ځوانان دي چې په چاودنو، بېلابېلو پېښو او د ویلډینګ له ماشینونو سره د کار پر مهال یې د لیدلو وړتیا له لاسه ورکړې ده.

ډاکټر هاشم وویل چې څو لسیزو جګړو د افغانستان روغتیايي نظام سخت زیانمن کړی او دغه هېواد د سترګو د متخصصو ډاکټرانو او د پیوند لپاره د اهداء شویو قرنیه‌وو له کمښت سره مخ دی.

هغه زیاته کړه: «طالبانو په شفاهي ډول موږ ته امر کړی چې د قرنیې پیوند ودروو. هېڅوک د دې امر د سرغړونې جرئت نه لري، ځکه د سختې سزا خطر شته.»

د راپور له مخې، په جلال‌اباد کې د سترګو په روغتون کې د قرنیې د پیوند پروګرام هم د طالبانو په امر درول شوی دی. دغه پروګرام په افغانستان کې تازه پیل شوی و.

د شمالي امریکا د پاکستاني‌الاصله ډاکټرانو ټولنې، چې د امریکا په ایلینوی ایالت کې مېشته یوه خیریه اداره ده، له ۲۰۱۷ کال راهیسې په پاکستان کې د وړیا پیوند عملیاتو لپاره اهداء شوې قرنیه‌وې برابرولې.

دې ټولنې په روان میلادي کال کې خپل فعالیتونه افغانستان ته هم وغځول او د قرنیې د څه باندې ۱۵۰ پیوند عملیاتو زمینه یې برابره کړه. همدارنګه، درې افغان د سترګو متخصص ډاکټران په پاکستان کې د پېښور ښار ته د دې عملیاتو د ترسره کولو لپاره د روزنې په موخه واستول شول.

ډاکټر فواد ظفر، په دې ټولنه کې د قرنیې د پیوند پروګرام مسوول او په امریکا کې د ظفر میر بنسټ مشر، تلګراف ته ویلي چې په ۲۰۱۷ کال کې د دې پروګرام له پیل راهیسې تر اوسه په پاکستان کې شاوخوا ۱۰ زره ناروغانو له دې خدمتونو ګټه اخیستې ده.

هغه زیاته کړه چې شاوخوا څلور میاشتې مخکې دا پروګرام افغانستان ته وغځول شو، ځکه په دغه هېواد کې سلګونه ناروغان د قرنیې پیوند ته اړتیا لري. خو د طالبانو امر د دې پروګرام د دوام پر وړاندې جدي خنډ رامنځته کړی دی.

دې ټولنې په یوه اعلامیه کې له طالبانو غوښتي چې بندیز لغوه کړي او ډاکټرانو ته اجازه ورکړي چې یو ځل بیا د قرنیې د پیوند عملیات ترسره کړي. دې ادارې ټینګار کړی چې د څو لسیزو جګړو وروسته د افغانستان خلک تر بل هر وخت ډېر تخصصي روغتیايي خدمتونو ته اړتیا لري.

هغه ناروغان چې د بېرته لیدلو هیلې یې له لاسه ورکړې دي

ټلېګراف په خپل راپور کې د یو شمېر هغو ناروغانو کیسې راخیستې چې د قرنیې د پیوند د بندیز له امله له درملنې محروم شوي دي.

سلامت خان، چې په کابل کې د ګنیو اوبه پلوري، په ۲۰۲۳ کال کې د ګازو د یوې ډبې د چاودنې له امله خپل د لیدلو وړتیا له لاسه ورکړه. هغه د قرنیې د وړیا پیوند پروګرام په اړه تر خبرېدو وروسته روغتون ته ورغی او ټاکل شوې وه چې د وږي په میاشت کې یې عملیات وشي. خو ډاکټرانو وروسته ورته خبر ورکړ چې دا پروګرام د زمري له میاشتې راهیسې د طالبانو په امر درول شوی دی.

خدیجه بیګم، یوه ۴۰ کلنه ښځه چې په جلال‌اباد کې په یوه چاودنه کې یې سترګه زیانمنه شوې، له هغو نورو ناروغانو څخه ده چې د دې پروګرام بیا پیلېدو ته په تمه ده.

هغې وویل چې دوه میاشتې مخکې یې د قرنیې د پیوند لپاره د جلال‌اباد د سترګو په روغتون کې نوم لیکنه کړې وه، خو تېره میاشت ورته خبر ورکړل شو چې طالبانو دا عملیات له اسلامي لارښوونو سره د مخالفت له امله منع کړي دي.

طالبان: د بدن د غړو پېر او پلور د انسان له کرامت سره په ټکر کې دی

تر دې مخکې، د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت اعلان کړی و چې د دې وزارت د قانون د ۱۸مې مادې د اووم بند له مخې، د انسان د بدن د غړو پېر او پلور او کارول یې، د پښتورګو، ځیګر، سترګو او وېښتانو په ګډون، منع دي.

دې وزارت ویلي وو چې د دې بندیز موخه د انسان د عزت او کرامت ساتل دي او زیاته کړې یې وه: «د انسان بدن ځانګړی حرمت لري او د هغه غړي باید په هېڅ حالت کې د سوداګرۍ او ګټې اخیستنې وسیله ونه ګرځول شي.»

د طالبانو د امر بالمعروف وزارت همدارنګه ټینګار کړی و چې د انسان د بدن د غړو پېر او کارول د انساني کرامت او د اسلامي شریعت له احکامو سره سمون نه لري.

خو د دې وزارت په خپرو شویو څرګندونو کې دا روښانه شوې نه وه چې ایا د بدن د غړو د پېر او پلور بندیز د ناروغانو د درملنې لپاره د اهداء شویو قرنیه‌وو پیوند هم رانغاړي که نه.

اوس ډاکټرانو ټلېګراف ته ویلي چې طالبانو د شرعي ملاحظاتو په استناد، په شفاهي ډول د دې عملیاتو د درولو امر صادر کړی دی. دا په داسې حال کې ده چې په یاد شوي خیریه پروګرام کې کارول کېدونکې قرنیه‌وې اهداء شوې وې او ناروغانو د ترلاسه کولو لپاره یې هېڅ پیسې نه ورکولې.

هغې ټینګار وکړ چې د افغانستان د راتلونکي په اړه خبرو اترو کې باید ښځې مرکزي رول ولري، ځکه د نیم نفوس په څنګ ته کولو سره تلپاتې سوله نه شي ټینګېدای.

کیټ فاسټر د سې‌شنبې په ورځ د امنیت شورا د «ښځې، سوله او امنیت» په غونډه کې وویل چې د ښځو ګډون باید په غونډو کې تر سمبولیک حضور پورې محدود نه وي، بلکې هغوی باید په پرېکړو کې واقعي ونډه او اغېز ولري.

نوموړې د افغانستان وضعیت ته په اشارې ټینګار وکړ چې د یوه هېواد د نفوس نیمایي برخه د هغه هېواد د راتلونکي له جوړولو څخه نه شي محرومېدای او بیا دې د تلپاتې سولې تمه هم ترې وشي.

د برېټانیا استازې د افغانستان د ښځو د حقونو له فعالې تمنا زریاب پریاني څخه په دې غونډه کې د وینا له امله مننه وکړه او ویې ویل چې د امنیت شورا باید د سولې جوړوونکو ښځو او د مدني ټولنې د استازو نظرونو ته پام وکړي او د هغوی د وړاندیزونو پر بنسټ اقدام وکړي.

هغې همدارنګه د هغو ښځو د ساتنې غوښتنه وکړه چې له ملګرو ملتونو سره همکاري کوي او ښايي له ګواښونو یا غچ‌اخیستونکو اقداماتو سره مخ شي.

دې استازې وویل چې د امنیت شورا د ۱۳۲۵ پرېکړه‌لیک له تصویب څخه ۲۶ کاله تېر شوي، خو لا هم په نړیواله کچه د شویو ژمنو او په جګړه‌ځپلو سیمو کې د ښځو د ژوند د واقعیتونو ترمنځ ژور واټن موجود دی.

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا ۱۳۲۵ پرېکړه‌لیک د ۲۰۰۰ کال د اکتوبر په ۳۱مه تصویب شو او د ښځو، سولې او امنیت په اړه د دې شورا لومړنی پرېکړه‌لیک دی.

په دې پرېکړه‌لیک کې د سولې په بهیرونو، سیاسي خبرو اترو او پرېکړو کولو کې د ښځو پر مانادار ګډون ټینګار شوی او له هېوادونو غوښتل شوي چې ښځې او نجونې د جګړې له امله د رامنځته شوي تاوتریخوالي، په ځانګړې توګه له جنسي تاوتریخوالي، څخه وساتي. په دې پرېکړه‌لیک کې د جګړې په مخنیوي، د شخړو په هواري او له جګړې وروسته د ټولنو په بیارغونه کې د ښځو رول هم په رسمیت پېژندل شوی دی.

هغې ټینګار وکړ چې اصلي ستونزه د اغېزناکو لارو چارو په اړه د پوهاوي نشتوالی نه دی، بلکې د ژمنو په عملي کولو کې پاتې راتلل دي.

د برېټانیا استازې اعلان وکړ چې لندن ژمنه کړې، څو تر ۲۰۳۰ کال پورې به د خپلې دوه‌اړخیزې پراختیايي مرستې لږ تر لږه ۹۰ سلنه هغو پروګرامونو ته ځانګړې کړي چې د ښځو او نجونو برابري یې له اصلي یا مهمو موخو څخه وي.

د هغې په وینا، برېټانیا تېر کال په جګړه‌ځپلو سیمو کې د سولې جوړوونکو ښځو او د ښځو د حقونو د مدافع سازمانونو سره شاوخوا ۴.۶ میلیون ډالره مرسته کړې ده.

د برېټانیا استازي همدارنګه په جګړو کې د جنسي تاوتریخوالي د قربانیانو لپاره د عدالت د تأمین غوښتنه وکړه او خبرداری یې ورکړ چې انلاین ځورونه او ګواښونه د ښځو د غږ د چوپولو پر یوې بلې وسیلې بدل شوي دي.

ګوترېش د سه‌شنبې په ورځ، د لړم په ۵مه، د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په «ښځې، سوله او امنیت» غونډه کې افغانستان د مالي، یمن او سومالیا ترڅنګ د هغو هېوادونو په ډله کې یاد کړ، چې ښځې او نجونې پکې له سختو محدودیتونو سره مخ دي او حقونه یې تر پخوا ډېر ځپل کېږي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي وویل، ښځې او نجونې لا هم له تاوتریخوالي، تبعیض، محرومیت او ناوړه چلند سره مخ دي. د هغه په وینا، نجونې له زده‌کړو محرومېږي، چې د دوی بنسټیز حق دی، او ښځینه سیاستوالې، خبریالانې او د بشري حقونو مدافعانې څنډې ته کېږي او په نښه کېږي.

ګوترېش د ښځو، سولې او امنیت د اجنډا د پلي کولو لپاره د ملګرو ملتونو له اقداماتو څخه د افغانستان، د کانګو دیموکراتیک جمهوریت او سوریې د ښځو تر مشرۍ لاندې د سیمه‌ییزو بنسټونو ملاتړ یاد کړ.

هغه خبرداری ورکړ، چې د مالي سرچینو کمښت د ښځو او نجونو وضعیت لا خرابوي او د ښځو ځینې سازمانونه یې اړ کړي چې خپل فعالیتونه ودروي. د نوموړي په وینا، د کلینیکونو او خوندي ځایونو تړل کېدل او د حیاتي بشري مرستو له لاسه ورکول د بودجې د کمښت له پایلو څخه دي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي وویل، په داسې حال کې چې تېر کال د نړۍ پوځي لګښتونه نږدې ۲.۹ ټریلیون ډالرو ته رسېدلي، بشري مرستې لا هم په پراخه کچه کمېږي.

هغه له هېوادونو وغوښتل، چې د پرمختیايي مرستو په اړه خپلو ژمنو ته ژمن پاتې شي او په جګړه ځپلو سیمو کې د ښځو او نجونو د ملاتړ کوونکو سازمانونو تمویل سمدستي بېرته پیل کړي.

ګوترېش د نړیوالو ژمنو او عملي اقداماتو ترمنځ پر واټن نیوکه وکړه او ویې ویل، د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ۱۳۲۵ پرېکړه‌لیک له تصویب څخه ۲۶ کاله تېر شوي، خو په ډېرو مواردو کې «ډېرې خبرې شوې او کافي اقدامات نه دي شوي».

نوموړي ټینګار وکړ، چې د سولې په بهیرونو کې د ښځو ګډون یوازې سمبولیک اهمیت نه لري، بلکې د هغوی مانادار ګډون د تلپاتې سولې د ترلاسه کولو احتمال زیاتوي. د هغه په وینا، ټولنې هغه مهال پیاوړې کېږي، چې ښځې او نجونې له وېرې او تاوتریخوالي پرته ژوند وکړای شي.

ګوترېش وویل، تېر کال د سولې په ۵۷ بهیرونو کې ښځو یوازې پنځه سلنه مذاکره‌کوونکې جوړولې او د سولې له پنځو څخه په کمو کې لږ تر لږه د ښځو، نجونو، جنسیت یا جنسي تاوتریخوالي یادونه شوې وه. هغه د ژمنو په عملي کولو کې دا واټن «د منلو وړ نه» وباله.

د ملګرو ملتونو سرمنشي د ښځو د ګډون لپاره د الزامي هدفونو او ونډو ټاکلو غوښتنه وکړه او ویې ویل، چې د ښځو اړتیاوې او غوښتنې باید په ټولو خبرو اترو، اوربندونو او د سولې تړونونو کې منعکسې شي.

هغه زیاته کړه، چې ملګرو ملتونو تېر کال د جګړو له امله د جنسي تاوتریخوالي څه باندې ۹ زره او ۷۰۰ پېښې تایید کړې دي او په وینا یې، واقعي شمېرې تر دې هم لوړې دي.

ګوترېش د سولې په ټولو مذاکراتي مېزونو کې د ښځو ګډون، د مالي سرچینو زیاتول او د ښځو او نجونو پر وړاندې د تاوتریخوالي مخنیوی درې بېړني لومړیتوبونه وبلل او د تاوتریخوالي د عاملانو د بشپړ حساب ورکولو غوښتنه یې وکړه.

هغه له هېوادونو وغوښتل، چې د ښځو، سولې او امنیت اړوندې ژمنې په خپلو قوانینو او کورنیو پالیسیو کې ځای کړي او د ښځو اقتصادي خوندیتوب تضمین کړي.

ګوترېش وویل: «برابري خوب نه دی، بلکې یوه پرېکړه ده».

هغې غوښتنه وکړه چې طالبان دې حساب ورکوونې ته اړ باسي او د دغه ډلې اقدامات دې د جنسیتي اپارټاید په توګه په رسمیت وپېژني.

مېرمن پریاني له امنیت شورا او نړیوالې ټولنې وغوښتل چې له طالبانو سره په هر ډول تعامل کې د ښځو حقونو ته لومړیتوب ورکړي، د ښځو د حقونو د نقض له امله د دې ډلې مشران حساب‌ورکوونکي کړي او د افغانستان د راتلونکي په اړه د پرېکړو په کولو کې د ښځو ګډون تضمین کړي.

هغې په خپله وینا کې وویل: «د افغانستان ښځې خبرو ته نه، بلکې اقدام ته اړتیا لري.»

پریاني د سې‌شنبې په ورځ، د لړم په ۵مه، د امنیت شورا د «ښځې، سوله او امنیت» په غونډه کې وویل چې د ښځو د حقونو د نقض پایلې د افغانستان په پولو کې نه محدودېږي، بلکې دا سرغړونې هغه مهال پراخېږي چې زغم یې وشي یا له پامه وغورځول شي.

هغې وویل: «که نړۍ په افغانستان کې اقدام ونه کړي، نور به زده کړي چې هغوی هم کولای شي دا ډول جرمونه له مجازاتو پرته ترسره کړي.»

د ښځو د حقونو دې فعالې ټینګار وکړ چې هېڅ یو حاضر هېواد دا ادعا نه شي کولای چې د افغانستان د ښځو له وضعیت څخه ناخبره و. هغې وویل چې نړیواله ټولنه د اعلامیو په خپرولو او د اندېښنې په څرګندولو بسنه کړې، په داسې حال کې چې د افغانستان ښځې عملي اقدام ته اړتیا لري.

پریاني د خپلې نیونې او شکنجې تجربې ته په اشارې وویل چې د طالبانو ځواکونه د شپې په نیمایي کې په کابل کې د هغې کور ته ورننوتل، څو د بشري حقونو د فعالیتونو له امله یې غږ غلی کړي.

هغې وویل چې هغه شپه له خپلو دریو خویندو سره په کور کې وه او له وېرې سره سره یې د خپل ټیلیفون په وسیله د مرستې غوښتلو یوه ویډیو ثبت کړه. د هغې په وینا، د دې ویډیو خپرېدو د هغې د ژوند په ژغورلو کې مرسته وکړه او که انټرنېټ ته یې لاسرسی نه وای، ښايي نن ژوندۍ نه وای.

پریاني زیاته کړه چې د زندان پر مهال یې د هغو بندیانو چیغې اورېدې چې د ډزو په وسیله یې غږونه غلي کېدل. هغې د وژل شویو بندیانو مړي هم لیدلي وو.

هغې وویل چې په افغانستان کې میلیونونه ښځې او نجونې د «جنسیتي اپارتاید» تر نظام لاندې ژوند کوي، له زده‌کړو او ګڼو کاري فرصتونو محرومې دي او نه شي کولای په ازاد ډول تګ راتګ وکړي.

پریاني د امنیت شورا له غړو سره درې مشخصې غوښتنې مطرح کړې: د امنیت شورا د فعالیتونو په محور کې د جنسیتي عدالت او د ښځو د حقونو ځای پر ځای کول، د ښځو د حقونو د نقض کوونکو حساب‌ورکوونکي کول او د ښځو د راتلونکي په اړه په پرېکړو کې د هغوی د ګډون تضمینول.

هغې افغانستان کې د سفارتونو طالبانو ته د سپارلو، د دې ډلې په رسمیت پېژندلو او د ځینو هېوادونو له هغو هڅو نیوکه وکړه چې غواړي له طالبانو سره د پناه‌غوښتونکو د ایستلو په برخه کې همکاري وکړي. هغې وویل چې له طالبانو سره په هر ډول تعامل کې باید د ښځو حقونه لومړیتوب ولري.

پریاني غوښتنه وکړه چې جنسیتي اپارتاید دې د بشریت پر وړاندې د جرم په توګه تعریف شي. هغې همدارنګه له هېوادونو وغوښتل چې د ښځو پر وړاندې د تبعیض د له منځه وړلو کنوانسیون د نقض په اړه په نړیواله محکمه کې د قضیې له تعقیب او د جنسیتي ځورونې په تور د طالبانو د مشرانو د نیولو له هڅو ملاتړ وکړي.

هغې ټینګار وکړ چې دا ډول اقدامات کولای شي د نړۍ په نورو برخو کې د ښځو د سیستماتیک ځپلو د تکرار مخه ونیسي.

پریاني وویل چې امنیت شورا څو ځله د افغانستان د ښځو خبرې اورېدلې دي، خو ډېری وخت یې د هغو ښځو پر ځای چې د خپلو ټولنو د حقونو لپاره مبارزه کوي، د «وسله‌والو نارینه‌وو» خبرو ته غوږ نیول غوره کړي دي.

هغې زیاته کړه چې د سولې په بهیر کې د ښځو بشپړ ګډون، د بشري حقونو د نقض د عاملانو حساب‌ورکوونکي کول او د بشري مرستو رسول، د یوه عادلانه افغانستان د رامنځته کولو لپاره اړین دي.

د ښځو د حقونو دې فعالې په آلمان کې د سړکونو د اعتراضونو او د فعالانو د نه خوړلو اعتصابونو په یادولو سره وویل چې د افغانستان ښځو مقاومت نه دی درولی. د هغې په وینا، معترضې ښځې د طالبانو له لوري د ډزو، دورو او وهلو ټکولو هدف ګرځېدلې دي، خو بیا هم یو ځل بیا د اعتراض لپاره راپورته شوې دي.

پریاني ټینګار وکړ چې حقونه د مبارزې له لارې ترلاسه کېږي او ښځې به تر هغه وخته له مبارزې لاس وانخلي، څو عدالت او برابري ته نه وي رسېدلې.