د پاکستان د اطلاعاتو او خپرونو وزارت د شنبې ورځې ناوخته (د لړم ۹مه) په یوې اعلامیه کې د طالبانو د ویاند پر وروستیو څرګندونو سختې نیوکې کړي او ویلي یې دي، چې د طالبانو دریځ د دواړو هېوادونو ترمنځ د اړیکو د خرابېدو اصلي لاملونه پټوي.
اسلاماباد ټینګار کړی، چې طالبان له افغان خاورې د راولاړېدونکې ترهګرۍ د ستونزې په حلولو کې په پرلهپسې توګه پاتې راغلی او د دې پر ځای چې اصلي مسئله حل کړي، پړه پر پاکستان اچوي.
د پاکستان حکومت په خپله خبرپاڼه کې ویلي، چې د دوی د هېواد لپاره ترهګري یوه «سره کرښه» ده او د خپلو وګړو د امنیت ساتنه ورته د منلو وړ بحث نهدی. په اعلامیه کې راغلي، چې اسلاماباد به په خپلو پولو کې د هغو ترهګریزو پټنځایونو شتهوالی هېڅکله ونهزغمي چې د دغه هېواد امنیت ګواښي او د خپلو خلکو د ساتنې لپاره به له نړیوالو قوانینو سره سم د هر ډول ګواښونو پر وړاندې لازم اقدامات وکړي.
پاکستان همدارنګه څرګنده کړې، چې د خپلو خلکو د ژغورلو لپاره د دوی کلک هوډ باید د کمزورۍ نښه ونهګڼل شي او د دې ګواښونو د مخنیوي مسوولیت نیغ په نیغه د طالبانو پر غاړه دی.
د اسلاماباد د چارواکو په خبره، نورو ته د ملامتۍ ګوته نیول، تشې ډاډګېرنې ورکول او د پاکستان پر پالیسیو پوښتنې راپورته کول به روان ناورین حل نهکړي او طالبان له خپلو مسوولیتونو څخه نهشي خلاصولی.
په اعلامیه کې خبرداری ورکړل شوی، چې د پاکستان ملي امنیت به هېڅکله د طالبانو د بېعملۍ، مسوولیت نه منلو او ناسم لومړیتوبونو قرباني او یرغمل نهشي. پاکستاني لوري ټینګار کړی، چې د طالبانو لهخوا د ترهګرۍ پر وړاندې پرلهپسې بېپروايي د دواړو لورو ترمنځ د عادي او ښو ډیپلوماټیکو اړیکو د جوړېدو پر وړاندې تر ټولو لوی خنډ دی.
دا تند غبرګون وروسته تر هغه راځي چې د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد ویلي وو، چې دغې ډلې تل له پاکستان سره د خبرو له لارې د ستونزو د اواري هڅه کړې، خو اسلاماباد پر خپلو تېرو پالیسیو ټینګار کوي او خبرو ته چمتو نه دی.
له بلې خوا، د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر هم خبرداری ورکړی، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ دوامداره نښتې او د کرښې په اوږدو کې ناامنۍ د مرستندویه کارکوونکو او ملکیانو ژوند له جدي خطر سره مخ کړی دی.
د کندوز د اقتاش ولسوالۍ یو شمېر اوسېدونکو د طالبانو د قراردادي شرکتونو له خوا د سرو زرو کانونو د خپلسري او غیرمعیاري کیندنو او استخراج پر ضد اعتراض کړی دی. اعترا کوونکي وايي، د قراردادي شرکتونو کیندنو عامه تاسیسات او استوګنیز کورونه له ګواښ سره مخ کړي دي.
د کندوز د اقتاش ولسوالۍ د بندبرق کلي یو شمېر اوسېدونکو د شنبې په ورځ(د لړم ۱۰مه)په یوه اعتراضي غونډه کې وویل، د سرو زرو د کان د استخراج قراردادي شرکتونو په دغه سیمه کې د استنادي دېوالونو، د برېښنا د ستنو، سړکونو او استوګنیزو کورونو لاندې خاوره کیندلې ده.
اعتراض کوونکو خبرداری ورکړ، چې د کېندنو دوام له امله به استنادي دېوالونو د نړېدو او د سېلابونو راوتلو له المه د سیمې اوسېدونکي له لوی زیان سره مخ کړي.
ځايي اوسېدونکي وايي، کورنۍ یې له ۸۰ کلونو راهیسې په دې سیمه کې ژوند کوي او دغه سیمه له پخوا راهیسې د سېلابونو د تېرېدو لار وه. د هغوی په وینا، د پخواني حکومت پر مهال د استوګنیزو کورونو د ساتنې لپاره په دې سیمه کې استنادي دېوال جوړ شوی و، خو د سرو زرو د کان له موندل کېدو وروسته، له نورو ولایتونو او ولسوالیو څخه ډېر کسان دې سیمې ته راغلي او کېندنې او استخراج یې پیل کړی دی.
د اعتراض کوونکو په وینا، د استوګنیزو کورونو شاوخوا او لاندې څاهګانې هم کیندل شوې دي، چې له امله یې کورونو ته د اوبو د ننوتلو، د ځمکې د سستېدو، د ودانیو د ستنو د زیانمنېدو او د کورونو د نړېدو احتمال زیات شوی دی.
هغوی د سیمې د عامه تاسیساتو او بنسټیزو زېربناوو د ګواښمنېدو په اړه هم اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي، چې د تخار او خاناباد د برېښنا د لېږد مزو ستنې، عمومي سړک، د اوبو رسولو شبکه، استنادي دېوال او کرنیزې ځمکې هم د زیان له ګواښ سره مخ دي. ځايي اوسېدونکي خبرداری ورکوي، چې له تخنیکي څارنې او ارزونې پرته د کېندنو دوام ښايي سیمې ته پراخ زیانونه واړوي.
د اقتاش ولسوالۍ د اوسېدونکو یوه بله اندېښنه د ناپېژاندو کسانو د تګ راتګ زیاتوالی او پر کورنیو د هغه اغېز دی. هغوی وايي، د دغو کسانو د تګ راتګ په زیاتېدو سره ښځې او نجونې د ناامنۍ احساس کوي او ځینې کورنۍ د امنیتي اندېښنو له امله خپلو ښځو ته اجازه نه ورکوي چې په ازاده توګه له کوره بهر ووځي.
اعتراض کوونکي همداراز ادعا کوي، چې ځینې ځایي کسان هم د کانونو د استخراج په فعالیتونو او هغو اقداماتو کې ښکېل دي چې خلک یې پر ضد اعتراض کوي. هغوی غوښتنه کړې چې په دغو فعالیتونو کې د ټولو ښکېلو کسانو ونډه، پرته له دې چې قومیت او ټولنیز دریځ یې په پام کې ونیول شي، وڅېړل شي.
د بندبرق کلي اوسېدونکو په کندوز کې د طالبانو له سیمهییزو چارواکو غوښتي چې د کورونو او عامه تاسیساتو ته نږدې کېندنې تر هغه وخته ودروي، څو تخنیکي ارزونې ترسره شوې نه وي.
هغوی همداراز سیمې د یوه بېطرفه پلاوي د لېږلو غوښتنه کړې، څو د کان د استخراج احتمالي خطرونه وڅېړي، د برېښنا د پایو، عمومي سړک او د اوبو رسولو شبکې وضعیت وارزوي، د ښځو او کورنیو امنیت ټینګ کړي او د قومي تبعیض په اړه شکایتونو ته رسېدنه وکړي. اعتراض کوونکي ټینګار کوي چې د هغوی پخوانۍ عریضې هم باید په جدي او عملي توګه وڅېړل شي.
د بندبرق کلي اوسېدونکي وايي، د کانونو له قانوني استخراج سره مخالفت نه لري، خو ټینګار کوي چې د کانونو د استخراج فعالیتونه باید د خلکو د شخصي کورونو او عامه تاسیساتو د ویجاړېدو په بیه ترسره نه شي.
دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو پر افغانستان له واکمنېدو وروسته هڅه کړې چې د خپلې بودیجې د پام وړ برخه د کانونو د استخراج له لارې برابره کړي. دغې ډلې په وروستیو میاشتو کې د ځمکې لاندې زېرمو، په ځانګړي ډول د هېواد په شمال کې د سرو زرو د کانونو استخراج پراخ کړی دی.
کارپوهان وايي، د طالبانو په واکمنۍ د کانونو د استخراج بهیر د خپلواکو ادارو له څارنې، مالي روڼتیا او چاپېریالي معیارونو پرته ترسره کېږي.
د اسوشیټېد پرېس د یوه نوي راپور له مخې، په افغانستان کې هنرمندان او سندرغاړي د طالبانو له لوري له لګېدلو سختو بندیزونو او ګواښونو سره سره، هڅه کوي خپله پخوانۍ دودیزه موسیقي په پټه ژوندۍ وساتي.
په داسې حال کې چې د طالبانو د امر بالمعروف او نهې عن المنکر وزارت هر ډول موسیقي منع کړې او غږوونکي یې مجرمان بللي، په کابل او نورو سیمو کې پاتې شوي هنرمندان وایي، چې د پلرونو دا کلتوري میراث به هېڅکله خاموشۍ ته پرېنږدي.
د طالبانو د امر بالمعروف او نهې عن المنکر وزارت ویاند سیفالاسلام خیبر اسوشیټېد پرېس ته ویلي، چې موسیقي په اسلام کې «حرامه» ده، د «شیطان د خوښۍ وسیله» ګڼل کېږي او انسان د نورو ګناهونو لور ته بیايي. هغه ټینګار کړی، چې هېڅوک اجازه نهلري سندرې واوري، ریکارډ یې کړي او یا سازونه وغږوي.
په پلازمېنه کابل کې د موسیقۍ پخوانۍ مشهوره سیمه «کوچه خرابات» چې کله به د هنرمندانو له ترانو ډکه وه، اوس په بشپړ ډول بدله شوې او د سازونو پر ځای پهکې خوراکي توکي، کالي او د کور وسایل پلورل کېږي.
دغو بندیزونو ګڼ شمېر هنرمندان له سختې بېوزلۍ سره مخامخ کړي دي. یوه ربابغږوونکي ویلي، چې پخوا یې د موسیقۍ د تدریس او پلورنځي له لارې هره ورځ تر ۱۰ زره افغانیو عاید درلود، خو اوس د مزدورۍ له لارې د ورځې یوازې ۱۰۰ افغانۍ ګټي او د خپلې کورنۍ د نفقې په برابرولو کې پاتې راغلی دی.
هغه وایي، پلار یې هم د خپل پلورنځي له تړل کېدو وروسته د سختې روحي صدمې او د زړه د حملې له امله ساه ورکړه، خو دی لا هم کله نا کله په یوه کوچنۍ کوټه کې په پټه رباب غږوي او وایي: «تر څو چې ژوندی وي دغه کلتور به ژوندی وساتي».
بل خوا، په پټو ناستو کې د موسیقۍ غږول اوس تر پخوا ډېر خطرناک شوي دي. یوه بل سندرغاړي چې خپل سازونه لکه هارمونیه، رباب، شپېلۍ او طبله یې پټ کړي ویلي، چې څلور کاله کېږي په هېڅ پټ محفل کې یې سندرې نهدي ویلي، ځکه نه غواړي ماشومان یې بېسرپرسته پاتې شي او خپله بندي شي.
یاد ربابغږوونکي هم کیسه کړې، چې پر یوه پټ بنډار د طالبانو محتسبینو برید وکړ او د بنډار ټول کسان یې ونیول، خو دی وتښتېد. له دې ټولو ستونزو سره سره، افغان هنرمندان ټینګار کوي، چې موسیقي د ټولنې له کلتور څخه نه بېلېدونکې ده او دوی به دا هنر خپلو ماشومانو ته هم ورزده کړي.
د یادونې وړ ده، چې په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته ډېری هنرمندان په ځانګړې توګه سندرغاړي له هېواده ووتل او ځینې یې په ګاونډیو هېوادونو کې د اوسېدو لپاره د قانوني اسنادو د نهلرلو له امله په ډېرې تنګسیا او محدودیتونو کې شپې او ورځې تېروي.
د طالبانو د ادارو د خپرو شویو خبرپاڼو او اعلامیو پر بنسټ د افغانستان انټرنشنل ارزونې ښيي چې دغې ډلې د خپلې پنځه کلنې واکمنۍ پر مهال لږ تر لږه د پنجشېر ۲۷۱ زره او ۴۳۲ قیراطه زمرد پلورلي دي. د دغو زمردو ټولیز ارزښت شاوخوا ۴۴ میلیونه او ۷۷۵ زره امریکایي ډالره اټکل شوی دی.
د پنجشېر زمرد چې د «افغانستان د زرغونې طلا» په نوم هم شهرت لري، د دغه هېواد له ارزښتناکو قیمتي ډبرو څخه ګڼل کېږي. دا قیمتي ډبره چې د هندوکش له غرونو او د پنجشېر له درې څخه رااېستل کېږي، د خپل رنګ، روڼوالي او کیفیت له امله په نړیوالو بازارونو کې ځانګړی ځای لري.
په وروستیو کلونو کې د پنجشېر د زمردو استخراج او کاروبار زیات شوی او طالبان دغه قیمتي ډبره د رسمي داوطلبیو له لارې پلوري.
خو د استخراج په بهیر، د پلور په واقعي کچه او له دې لارې د ترلاسه شویو عوایدو په اړه د روڼتیا نشتوالی او همدارنګه د زمردو د غیر رسمي پلور احتمال، د دې ارزښتناکې سرچینې د مدیریت او د عوایدو د برخلیک په اړه جدي پوښتنې راپورته کړې دي.
دا هم روښانه نهده، چې د دې ملي شتمنۍ د پلور له عوایدو څخه څومره برخه د افغانستان خلکو ته رسېږي.
د افغانستان انټرنشنل ارزونه چې په تېرو پنځو کلونو کې د طالبانو لهخوا د خپرو شویو لسګونو خبرپاڼو پر بنسټ شوې، ښيي چې دغې ډلې په بېلابېلو وختونو کې د رسمي داوطلبیو له لارې د پنجشېر زرګونه قیراطه زمرد پلورلي دي.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت د ۱۴۰۳ لمریز کال په زمري میاشت کې اعلان کړی وو، چې تر هغه وخته یې ۷۵ زره او ۸۸۷ قیراطه زمرد د څلور میلیونه او ۷۱۶ زره او ۹۲۳ ډالرو په ارزښت پلورلي او د پنجشېر د کانونو د استخراج لپاره یې ۵۸۶ جوازونه هم صادر کړي دي.
د طالبانو د خبرپاڼو ارزونه همدارنګه ښيي، چې د ۱۴۰۳ لمریز کال له وږي څخه تر کب میاشتې پورې د پنجشېر ۱۳ زره او ۶۲۷ قیراطه زمرد د شاوخوا ۸۸۰ زره ډالرو په ارزښت پلورل شوي دي.
په پنجشېر کې د طالبانو سیمهییزو چارواکو اعلان کړی، چې په ۱۴۰۴ لمریز کال کې یې د دغه ولایت ۱۱۱ زره او ۷۵۰ قیراطه زمرد د ۳۲ میلیونه او ۱۷۸ زره ډالرو په ارزښت پلورلي دي. د دغو چارواکو په وینا، دا زمرد د حصه اول او پریان ولسوالیو له کانونو څخه رااېستل شوي دي.
د طالبانو د خبرپاڼو له مخې، په روان لمریز کال کې هم ۷۰ زره او ۱۶۸ قیراطه زمرد د نږدې اووه میلیونه ډالرو په ارزښت پلورل شوي دي. طالبانو تېر کال اعلان کړی وو، چې په پنجشېر کې یې د زمردو ۷۵۰ کانونه ثبت کړي دي.
په دغه کال کې د زمردو د پلور د کچې او ارزښت زیاتوالی د افغانستان د طبیعي سرچینو د استخراج او ګټې اخیستنې په برخه کې د طالبانو د فعالیتونو د پراختیا ښکارندویي کوي.
د افغانستان انټرنشنل موندنې ښيي چې دغه زمرد د داوطلبیو له لارې کورنیو او بهرنیو سوداګرو ته پلورل شوي دي. طالبانو په ډېری مواردو کې د بهرنیو پېرودونکو هویت او تابعیت نه دی څرګند کړی، خو د دغې ډلې په ځینو خبرپاڼو کې چینایي وګړو ته د زمردو د پلور یادونه شوې ده.
طالبان د هبتالله اخوندزاده د یوه حکم له مخې د پنجشېر له کانونو څخه زمرد استخراجوي او پلوري یې.
دغه موندنې د طالبانو د ادارو له خوا د خپرو شویو عامه خبرپاڼو او اعلامیو د ارزونې پر بنسټ چمتو شوې دي. له همدې امله، په تېرو پنځو کلونو کې د استخراج او پلورل شویو زمردو واقعي اندازه ښايي په دې راپور کې له ثبت شویو شمېرو زیاته وي.
همدارنګه، د پلور ډالري ارزښت د خبرپاڼو د اعلان شویو پیسو او د اسعارو د تبادلې د نرخ له مخې، له افغانیو څخه ډالرو ته د شمېرو په اړولو سره محاسبه شوی دی.
د طالبانو رسمي اعلامیې معمولاً یوازې د پلورل شویو زمردو اندازه او ټولیز ارزښت ښيي او د لومړني نرخ، د پېرودونکو ترمنځ د سیالۍ د کچې او د بیو د ټاکلو د معیارونو په اړه منظم جزییات د خلکو په واک کې نه ورکوي.
افغانستان انټرنشنل تر دې مخکې راپور ورکړی وو، چې د دغو قیمتي ډبرو استخراج د طالبانو د ځواکونو تر مستقیمې څارنې لاندې ترسره کېږي او د استخراج د عملیاتو ډېره برخه د هغو قراردادیانو په واک کې ده چې له دې ډلې سره مستقیمې اړیکې لري.
په ملګرو ملتونو کې د پاکستان دایمي استازولۍ له طالبانو غوښتي دي، چې خپلې ټولې نړیوالې ژمنې عملي کړي، پر ښځو او نجونو لګول شوي بندیزونه پایته ورسوي او د هغو وسلهوالو ډلو پر وړاندې پرېکنده اقدامات وکړي، چې د افغانستان له خاورې فعالیت کوي.
په ملګرو ملتونو کې د پاکستان د استازولۍ مستشار محمد جواد اجمل د دغه سازمان د عمومي اسامبلې په درېیمه کمېټه کې د افغانستان د بشري حقونو د وضعیت په اړه د ځانګړي راپور ورکوونکي په غونډه کې وویل، چې د نجونو او ښځو د بنسټیزو ازادیو او کرامت سلبول د طالبانو د ژمنو خلاف او له اسلامي احکامو او دودونو سره په ټکر کې دي.
جواد اجمل په خپلو خبرو کې یادونه وکړه، چې پاکستان د ۲۰۲۶ کال په جولای میاشت کې د اسلامي همکاریو سازمان د ښځو چارو د وزیرانو د نهم کنفرانس کوربه و، چې په ترڅ کې یې د اسلاماباد اعلامیه صادره شوه او د طالبانو محدودیتونه یې د اسلامي ارزښتونو خلاف وبلل. هغه همدارنګه ټینګار وکړ، چې پاکستان له لسیزو راهیسې د میلیونونو افغان کډوالو کوربه پاتې شوی او اوس نړیواله ټولنه باید د دغو پناه غوښتونکو د وضعیت د ښه کولو مسوولیت پر غاړه واخلي او خپلو بشري مرستو ته دوام ورکړي.
دغه پاکستاني ډیپلوماټ د افغانستان امنیتي وضعیت ته په اشارې سره وویل، چې ترهګري لا هم د دغه هېواد د اصلي ننګونو په سر کې ده. هغه د تحریک طالبان پاکستان (ټيټيپي)، د بلوچستان ازادي غوښتونکي پوځ (بېاېلاې)، مجید برېګېډ، القاعده، داعش او ختیځ ترکستان اسلامي غورځنګ په څېر ډلو د حضور په اړه ژوره اندېښنه وښوده او زیاته یې کړه، چې د طالبانو له خوا د دغو ډلو په ښکاره نهغندل، د دوی د ملاتړ او ملګرتیا په اړه جدي پوښتنې راپورته کوي.
اجمل څرګنده کړه، چې په تېرو درېیو کلونو کې له افغانستان څخه د رامنځته شویو بریدونو له امله تر ۴ زره او ۷۰۰ ډېرو بېګناه پاکستانیانو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی. هغه د مارچ د ۱۶مې نېټې پوځي عملیاتو ته په اشارې وویل، چې پاکستان هغه نظامي مراکز، ډرون الوتکې او د مهماتو زېرمې هدف ګرځولي چې د تحریک طالبان پاکستان له خوا کارول کېدل او ټینګار یې وکړ، چې اسلاماباد به د خپلو وګړو او ملي امنیت د خوندي ساتلو لپاره له نړیوالو قوانینو سره سم د مشروع دفاع له حق څخه کار واخلي.
طالبانو لا تر اوسه د دغه پاکستاني ډيپلوماټ د دغو څرګندونو په تړاو څه غبرګون نهدی ښودلی، خو تر دې مخکې یې د پاکستان دغه ډول تورونه په کلکه رد کړي او ویلي یې دي، چې هېڅ فرد یا ډلې ته اجازه نهورکوي، چې افغان خاوره د بل هېواد پر ضد وکاروي.
له بلې خوا، د ملګرو ملتونو لپاره د ایرلنډ دایمي استازي مارټین فریزر هم د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو له ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنټ سره په لیدنه کې ټینګار کړی، چې په افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت او په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو پر وړاندې پراخ تبعیض باید هېڅکله د نړیوالې ټولنې له پامه ونه غورځول شي. نړیوال بنسټونه او ډیپلوماتان په مکرر ډول له طالبانو غواړي چې د ټولنې د نیمايي برخې حقونو ته درناوی وکړي او له نړۍ سره خپلې کړې ژمنې عملي کړي.
د بېځایه شویو نړیوال بنسټ د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له ادارې وغوښتل، چې افغانستان ته د افغان پناه غوښتونکو د جبري استولو لړۍ سمدستي ودروي. دا غوښتنه داسې مهال کېږي چې د نیو یارک ټایمز د راپور لهمخې، د ټرمپ حکومت د راتلونکې دوشنبې په ورځ یو شمېر افغان کډوال پاکستان ته شړي.
دغه سازمان د جمعې په ورځ (د لړم ۸مه) په یوه رسمي بیان کې د اندېښنې په څرګندولو سره ویلي، چې دا ډول جبري اېستل، که مستقیم وي او که د درېیمو هېوادونو له لارې، افغانان د شکنجې، ځورونې او د طالبانو له لوري د غچ اخیستنې له جدي خطرونو سره مخ کوي.
د دغه بنسټ مشر او بنسټګر اشرف حیدري وویل، چې افغانان باید هغو خطرونو ته بېرته ونهشړل شي، چې له امله یې تېښتې ته اړ شوي وو. هغه ټینګار وکړ، چې امریکا کولای شي د خپلو کډوالۍ قوانینو او ملي امنیت د ساتلو ترڅنګ، خپلو افغان متحدینو ته پر خپلو ژمنو ولاړه پاتې شي او د هغو کسانو خوندیتوب تضمین کړي چې ژوند یې له ګواښ سره مخ دی.
یاد سازمان په خپله غوښتنه کې روښانه کړې، چې ښځې، نجونې، د پخواني حکومت ملکي او نظامي کارکوونکي، خبریالان، د بشري حقونو فعالان، اقلیتونه او هغه افغانان چې له امریکایي ځواکونو سره یې کار کړی، تر ټولو ډېر زیانمنېدونکي دي.
دغه بنسټ له واشنګټن څخه وغوښتل، چې د پناه غوښتنې د دوسیو انفرادي ارزونه یقیني کړي او د هغو افغانانو د استوګنې او بیا مېشتېدنې بهیر ګړندی کړي چې له خطر سره مخ دي.
د بېځایه شویو نړیوال سازمان ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د ملګرو ملتونو سرمنشي ته د خپل پرانیستي لیک په تکرارولو سره غوښتنه وکړه، چې د جبري شړلو مخه دې ونیول شي او مدافع وکیل او ژباړن ته دې د پناه غوښتونکو لاسرسی خوندي شي.
دغه بنسټ همدارنګه له ملګرو ملتونو وغوښتل، چې د کډوالو کوربه هېوادونو سره په ګډه یو ډیپلوماټیک بهیر رامنځته کړي، څو بېرته ستنېدل یوازې په خپله خوښه، خوندي او باعزته بڼه ترسره شي.
دا غوښتنه په داسې حال کې مطرح کېږي، چې د «افغان ایوک» په نوم د پناه غوښتونکو د ملاتړ بنسټ هم خبرداری ورکړی، چې د ټرمپ اداره ښايي د امریکا تر منځمهالو ټاکنو دمخه یو شمېر افغانان بېرته افغانستان ته وشړي.
یاد بنسټ د امریکا له کانګرس څخه غوښتي، چې د «افغانانو د موقت خوندیتوب» لایحه تصویب کړي، څو د ۱۴۰۸ لمریز کال تر چنګاښ پورې د هغوی د جبري اخراج مخه ونیول شي.
هممهاله نیویارک ټایمز ورځپاڼې هم د جمعې په ورځ (د لړم ۸مه) راپور ورکړی، چې واشنګټن پلان لري، چې را روانه دوشنبه، ۱۵۰ افغان کډوال په یوې ځانګړې الوتکه کې لومړی پاکستان او بیا افغانستان ته په جبري توګه واستوي. د ټرمپ دغې پرېکړې د کډوالو د ملاتړ سازمانونو توند او پراخ غبرګونونه راپارولي دي.