در ادامه حذف فارسی از تابلوهای نهادهای دولتی، طالبان واژه «دانشگاه» را از نام دانشگاه البیرونی حذف کرد. منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان واژگان دانشگاه و دانشکده را از همه تابلوهای این دانشگاه حذف و واژههای «پوهنتون» و «پوهنځی» را جایگزین کردند.
این منابع گفتند تابلوی دانشگاه البیرونی به دستور رئیس منصوب طالبان در این دانشگاه روز دوشنبه (سوم میزان) تغییر داده شد.
دانشگاه البیرونی در ولایت کاپیسا موقعیت دارد.
به گفته این منابع، استادان و دانشجویان این دانشگاه که عمدتا فارسیزبان هستند، از ترس طالبان نتوانستند در برابر حذف فارسی از نام دانشگاه اعتراض کنند.
در دو سال گذشته طالبان زبان فارسی را از تابلوهای نهادهای دولتی به ویژه مراکز علمی حذف و اصطلاحات پشتو را جایگزین کردند.
افغانستان به دلیل تعدد اقوام زبانهای گوناگونی دارد، اما فارسی و پشتو در قانون اساسی پیشین دولت دو زبان رسمی معرفی شده بود. با تسلط طالبان بر افغانستان، شماری از کارشناسان گفتند که طالبان در پی «فارسیستیزی» و یکسانسازی هستند.
پیش از این طالبان واژه دانشگاه را از تابلوهای چند دانشگاه دیگر هم حذف کردهاند.
دادههای گردآوری شده توسط بلومبرگ نشان میدهد که واحد پول افغانی در سال گذشته حدود ۱۴ درصد رشد داشته است و پس از ارزهای کلمبیا و سریلانکا، سومین فهرست جهانی را به خود اختصاص داده است.
طبق این گزارش، کنترول ارز، جریانهای نقدی و سایر حوالهها به افغانی کمک کرده است تا در این سه ماهه حدود ۹ درصد رشد کند و از رشد ۳ درصدی پزوی کلمبیا پیشی بگیرد.
به گفته حسیبالله نوری، سخنگوی بانک مرکزی تحت کنترول طالبان، این بانک تقریبا هر هفته ۱۶ میلیون دالر را برای حمایت از ارزش ارز ارزش افغانی به حراج میگذارد.
بلومبرگ در گزارش خود نوشته که قاچاق دالر از پاکستان به افغانستان نیز در ماه های، این گذشته به طالبان کمک کرده است.
کامران، بخاری، کارشناس امور خاورمیانه، آسیای مرکزی و جنوبی در موسسه خطوط جدید برای استراتژی و سیاست واشنگتن درباره تاثیر درباره تاثیر اقدامات طالبان بر حفظ ارزش ارز به بلومبرگ گفت: «کنترول شدید ارزی تاثیرگذار است، اما بیثباتی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی این افزایش ارز را به یک پدیده کوتاهمدت تبدیل خواهد کرد.»
طبق بررسی بلومبرگ، افغانی در سال گذشته حدود چهار ۱۴ درصد رشد داشته است و پس از ارزهای کلمبیا و سریلانکا، سومین فهرست جهانی را به خود اختصاص داده است.
با این حال گزارش براساس یافتههای بانک جهانی افزوده که علیرغم کاهش تورم در پی حفظ ارزش افغانی بیکاری در افغانستان بیداد میکند و دو سوم خانوارها برای تامین اقلام اساسی با مشکل مواجه هستند.
گزارش افزوده که هواپیماهایی با دالر امریکا تقریباً هر هفته از سازمان ملل برای حمایت از فقرا، تا سقف ۴۰ میلیون دالر، برای حداقل ۱۸ ماه از پایان سال ۲۰۲۱ وارد میشد.
سازمان ملل متحد که برآورد کرده است که افغانستان در سال جاری به حدود ۳.۲ میلیارد دالر کمک نیاز دارد.
طبق گزارش سرویس ردیابی مالی این سازمان جهانی، حدود ۱.۱ میلیارد دالر از آن را اختصاص داده است.
بلومبرگ نوشته که سازمان ملل سال گذشته برای کمکرسانی به نیمی از جمعیت نیازمند افغانستان حدود ۴ میلیارد دالر هزینه کرد.
بانک جهانی درماه اسد براساس دادههای غیررسمی مرکز احصائیه و معلومات طالبان گزارش داد که کاهش تورم تا ماه ثور عمدتاً ناشی از کاهش ۵.۸۵ درصدی مواد غذایی نسبت به سال گذشته است.
بانک جهانی در گزارش خود با اشاره به افزایش ارزش واحد پول افغانی نوشت که کسری تجاری از ماه جنوری تا می ۲۰۲۳ نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۲، یک میلیارد دالر افزایش یافته است.
بانک جهانی تصریح کرده بود که تقویت نرخ افغانی در مقابل ارزهای خارجی نشان میدهد که ممکن است منابع ناشناس مالی دیگری به غیر از محمولههای نقدی دالر امریکا و سایر حوالههای شخصی در پشتیبانی از حساب جاری وجود داشته باشد.
استفاده از منابع طبیعی
بلومبرگ در توضیح تمویل منابع مالی به عنوان عامل حفظ ارزش افغانی نوشته است که دولت طالبان که با کمبود نقدینگی مواجه است، به دنبال سرمایه گذاری در منابع غنی کشور از جمله لیتیوم است که ارزش آن به طور کلی تا ۳ تریلیون دالر تخمین زده میشود.
طبق گزارش بلومبرگ، شرکتهای چینی، بریتانیایی و ترکیهای در قراردادهای ۶.۵ میلیارد دالری در ماه جاری برای ساخت معادن آهن، سنگ معدن و طلا در مقیاس بزرگ مشارکت داشتند.
طالبان همچنین در ماه جنوری قراردادی را با یک شرکت چینی برای استخراج نفت امضا کردند.
بلومبرگ با اشاره به گزارشها از فعالیتهای داعش در افغانستان نوشته است که این گروه با افزایش فعالیتهای خود در افغانستان تهدید کردهاند که سفارتهای چین، هند و ایران را در افغانستان هدف قرار خواهند داد.
گزارش با تاکید بر تاثیر تمام جریانهای حاضر به نفع حفظ ارزش پول افغانی به نقل از انویتا باسو، اقتصاددان در لندن نوشته که «در نهایت، ثبات سیاسی پول را میسازد یا آن را شکست میدهد – اگر طالبان کنترول خود را در داخل از دست بدهند، ارز نیز آسیب خواهد دید.»