ثبت‌نام دانش‌آموزان افغان در مدارس برخی از شهرهای ایران ممنوع شد

دادگاه عالی طالبان روز یکشنبه، ۲۵ سنبله، در بیانیه‌ای نوشت که حکم دادگاه ابتدایی این گروه در ولسوالی کوهستان سرپل در ملاء عام اجرا شده است.

این دادگاه همه‌روزه از شلاق زدن متهمان در ولایت‌های مختلف افغانستان خبر می‌دهد.

سازمان‌های حقوق بشری از طالبان خواسته‌اند مجازات‌های ظالمانه و ضد کرامت بشری را متوقف کند. به گفته این سازمان‌ها دادگاه‌های طالبان اصول شفافیت در محاکمه را رعایت نمی‌کنند و دادرسی عادلانه را نادیده می‌گیرند.

اصول دادرسی عادلانه ایجاب می‌کند که متهمان از حقوقی مانند دسترسی به وکیل، امکان دفاع، حق شنیدن اتهامات علیه خود و برگزاری محاکمه‌ای بی‌طرف و شفاف برخوردار باشند. در گزارش‌های ارائه‌شده توسط طالبان، هیچ اشاره‌ای به حق دفاع، دسترسی به وکیل، یا روند محاکمه منصفانه نشده است.

این نماینده مجلس شورای اسلامی روز یکشنبه، ۲۵ سنبله، در جلسه مجلس گفت که در ۲۰ سال گذشته هیچ اقدام مؤثری برای گرفتن حقابه تالاب بین‌المللی هامون انجام نشده است.

او گفت: «مردم سیستان و بلوچستان پس از دو دهه خشکسالی شاهدند که نظام قدرتمند جمهوری اسلامی ایران، از همه توان برای گرفتن حقابه طبق مصوبه سال ۱۳۵۱ استفاده نمی‌کند.»

فرهاد شهرکی با تاکید بر لزوم نظارت جدی بر حقابه ایران گفت: «هیچ برنامه‌ای برای سیستان و بلوچستان پیش از تحقق حقابه پذیرفتنی نیست و این منطقه بدون حقابه قابل زیست نخواهد بود.»

او افزود: «در حال حاضر افغانستان در حال ساخت سد بخش آباد با حوضچه‌ای به ظرفیت یک میلیون متر مکعب است که در صورت تکمیل، حقابه تالاب بین‌المللی هامون به صفر خواهد رسید.»

مسئله حقابه در سه سال گذشته به یکی از موضوعات پرتنش میان طالبان و جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. مقام‌های ایرانی بارها نگرانی خود را از کمبود آب در شرق کشور ابراز کرده و طالبان را به عدم رعایت حقابه ایران متهم کرده‌اند.

مقام‌های ایرانی معتقدند که اصلاح نشدن تاج سد کمال خان باعث هدایت بخشی از آب به شوره‌زارها شده و مانع تأمین حقابه ایران می‌شود. ایران پیش‌تر به طالبان پیشنهاد داده بود که سد کمال خان بازنگری و مهندسی مجدد شود.

سازمان بین‌المللی مهاجرت روز یکشنبه، ۲۵سنبله، با نشر گزارشی اعلام کرد که خروج افغان‌ها از افغانستان نسبت به هفته‌های پیش ۴۸ درصد کاهش یافته، در حالی که ورود آن‌ها به کشور ۱۳ درصد افزایش داشته است.

در گزارش این سازمان آمده است که ۵۷ درصد از ورودی‌ها به افغانستان از ایران به دلیل اخراج، ۳۷ درصد به صورت اختیاری و ۲۳ درصد دیگر به دلایل اقتصادی بوده است.

دلایل سفر از افغانستان به ایران نیز شامل ۶۷ درصد دلایل اقتصادی، ۲۳ درصد دیدار با خانواده و ۹ درصد دیگر به دلایل اجتماعی و مذهبی بوده است.

سازمان بین‌المللی مهاجرت دلیل سفر افغان‌ها به پاکستان را درمان و دیدار با خانواده عنوان کرده است.

این سازمان هفته پیش گزارش داد که در فاصله چهارم تا دهم سنبله، ۹۶ هزار و ۵۲۲ نفر از افغانستان تحت کنترل طالبان به ایران و پاکستان رفته‌اند.

آژانس پناهندگان سازمان ملل روز یکشنبه، ۲۵ سنبله، در یادداشتی در صفحه اکس خود نوشت که قابله‌های تازه فارغ شده در بامیان تعهد کرده‌اند که با میزان بالای مرگ و میر نوزادان و مادران در این ولایت مقابله کنند.

در این یادداشت آمده است که این برنامه تحت نظارت آژانس پناهندگان سازمان ملل و با حمایت مالی اتحادیه اروپا توسط سازمان «وستا ورگ» به پایان رسیده است.

پیش از این، در اواسط ماه حوت ۱۴۰۲، چهل قابله در ولایت بامیان با گذراندن دوره نخست آموزش‌ها از این رشته فارغ‌التحصیل شدند.

این در حالی است که صندوق جمعیت سازمان ملل در اول سنبله اعلام کرد افغانستان به طور فوری به ۱۸ هزار قابله ماهر نیاز دارد. این صندوق هشدار داد که اگر این نیاز برآورده نشود، زندگی بسیاری از زنان به خطر خواهد افتاد.

به گزارش سازمان‌های بهداشتی، افغانستان یکی از بالاترین نرخ‌های مرگ و میر مادران باردار را در جهان دارد. صندوق جمعیت سازمان ملل اعلام کرد که قابله‌ها می‌توانند حدود ۹۰ درصد نیازهای فوری بهداشت باروری مادر، نوزاد و دختران نوجوان را برآورده کنند. همچنین، در سطح جهانی کمبود حدود ۹۰۰ هزار قابله آموزش‌دیده احساس می‌شود.

به گزارش این صندوق، برای رسیدگی به تقاضای شفاخانه‌ها در افغانستان، به ۱۸ هزار قابله ماهر دیگر نیاز فوری وجود دارد که اگر جبران نشود، می‌تواند زندگی بسیاری را به خطر بیندازد.

لاکشمی ونوگوپال منون، کاندیدای دکترا در دانشگاه قطر در این مطلب که برای شبکه الجزیره نوشته،‌ می‌گوید با نمایندگان فعلی و سابق طالبان که از سیاست‌های ملا هبت‌الله حمایت نمی‌کنند، مصاحبه کرده و برخی از آن‌ها به او گفته‌اند که خانواده‌های‌شان را به کشورهای دیگر برده‌اند.

آنها به خانم منون گفتند: «خانواده در خارج از کشور راحت‌تر است و فرزندان بدون مشکل می‌توانند به تحصیل ادامه بدهند.»

خانم منون در این مطلب، به نارضایتی از سیاست‌های محافظه‌کارانه حلقه قدیمی رهبری طالبان مستقر در قندهار پرداخته که با وضع مقررات و فرامین سخت و سفت، عرصه را برای نسل جدید از رهبری نسبتا میانه‌روی این گروه تنگ کرده است.

پس از تسلط طالبان بر کابل در ۱۵ اگست ۲۰۲۱، در موازات تشکیل حکومت سرپرست در کابل، ملا هبت‌الله تصمیم‌های کلان سیاسی را به قندهار منتقل کرد و در مواردی برخی از وزیران حکومت کابل از جمله وزیر معارف و صحت عامه را با افرادی وفادار به خود جایگزین کرد.

در مقاله‌ای که شبکه الجزیره روز شنبه منتشر کرد، به نارضایتی در داخل و خارج از افغانستان از سیاست‌های سختگیرانه طالبان و شرایط بد اقتصادی و حقوق بشری مردم افغانستان اشاره شده است.

در این مطلب آمده است که حکومت طالبان در کابل فشار‌های مردمی را که در بحبوحه فروپاشی اقتصادی و کاهش کمک‌های بین‌المللی، خواهان خدمات و کار هستند حس می‌کند.

با این حال،‌ تلاش‌های برخی اعضای طالبان از جمله سراج‌الدین حقانی برای ارتباط با جامعه بین‌المللی و جلب کمک‌ها و سرمایه‌گذاری‌های بیشتر با دو برابر شدن سیاست‌های سخت‌گیرانه قندهار در حوزه‌های آموزش و کار دختران و زنان و توشیح قانون امر به معروف، تضعیف شده است.

نارضایتی در میان طالبان

تشدید سیاست‌های محافظه‌کارانه رهبری طالبان در قندهار علاوه بر افزایش نارضایتی عمومی، شکاف‌ها در میان سران این گروه را هم بیشتر کرده است.

خانم منون در این مطلب می‌نویسد: «در حالی که به نظر می‌رسد آخندزاده کنترول امور را در دست دارد، نشانه‌هایی از شکاف‌های داخلی رو به رشد ظاهر شده است.»

او در این مطلب به انتقاد سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان در فبروری ۲۰۲۳ اشاره می‌کند که گفته بود: «انحصار قدرت و لطمه زدن به آبروی کل نظام به نفع ما نیست. این وضعیت قابل تحمل نیست.»

به باور نویسنده، قانون تازه امر به معروف و تاکید وزارت امر به معروف طالبان به مجازات افرادی که با آن مخالفت کنند،‌ به این معنی است که اعضای محافظه‌کارتر طالبان به رهبری ملا هبت‌الله دست بالا در تعیین سیاست‌های این گروه دارند و طالبان ۲۰۲۰ دیگر آن «نسخه میانه‌روتر» این گروه که افغانستان را در دهه ۱۹۹۰ اداره کرد،‌ نیست.

خانم منون می‌گوید که اعضای قدیمی و محافظه‌کار طالبان بر محور ملا هبت‌الله در قندهار از طریق ترس، برکناری و به حاشیه راندن، فرهنگ سازگاری را خلق کرده و صدای نسل جدید رهبری این گروه را سرکوب می‌کند.

با این حال،‌ به باور این نویسنده، راهبرد تثبیت قدرت آخندزاده ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد: «ممکن است باعث شکاف داخلی بیشتری شود که می‌تواند به چندپارگی یا حتی شورش (علیه رهبری) منجر شود.»