منابع محلی در ولایت بدخشان تایید کردند که در کمتر از دو هفته دستکم ۱۴ نفر در پی واژگونی دو موتر در رودخانه کوکچه بدخشان جان باختهاند. به گفته منابع، اجساد ۹ نفر به شمول زنان و کودکان تاکنون ناپدید اند.
منابع محلی تایید کردند که پنجشنبه، هشتم قوس یک موتر با ۷ سرنشین در ولسوالی نسی ولایت بدخشان در رودخانه کوچه سقوط کرده است. این منابع میگویند که از این میان یک نفر و موتر حامل او پیدا شده و شش نفر دیگر تاهنوز ناپدید اند.
حدود ۱۰ روز پیش نیز موتر حامل یک خانوده ۸ نفری در همین محل به رودخانه سقوط کرد و برخی از انها تا هنوز مفقود اند.
برخی از اجساد قربانیان این دو رویداد به کمک مردم از رودخانه بیرون کشیده شدند.
امانالدین منصور، فرمانده قولاردوی ۲۱۷ عمری طالبان تایید کرد که اجساد ۹ نفر از این خانوادهها تاکنون ناپدید اند و مردم محل تلاش دارند تا اجساد باقی مانده را پیدا کنند.
پنج ولسوالی دور افتاده درواز بدخشان راه مواصلاتی دشوارگذر و کوهستانی با مرکز این ولایت دارند. پیش از این نیز برخی از باشندگان درواز بدخشان در مسیر رفت و آمد به مرکز این ولایت به دلیل نامناسب بودن راه به رودخانه سقوط کرده و جان باختهاند.
شیلی، کاستاریکا، اسپانیا، فرانسه، لوکزامبورگ و مکزیک پرونده نقض حقوق زنان در افغانستان را به دیوان کیفری بینالمللی ارجاع دادند. این شش کشور از دادستان دیوان کیفری بینالمللی خواستند به نقض مداوم و سیستماتیک حقوق زنان و دختران افغانستان توجه کند.
وزارت امور خارجه شیلی روز پنجشنبه، هشتم قوس، اعلام کرد که «با توجه به وخامت شرایط و وضعیت بحرانی زنان و دختران افغانستان، وضعیت این کشور به دادگاه کیفری بینالمللی ارجاع داده شده است.»
بر اساس این خبر، دادستان دیوان بینالمللی کیفری تحقیقات در مورد افغانستان را در سال ۲۰۲۲ از سر گرفته است. پیش از این، تحقیق در مورد افغانستان در سال ۲۰۲۰ به درخواست مقامات افغانستان متوقف شده بود.
امضاکنندگان این درخواست از دادستان دیوان کیفری بینالمللی خواستهاند که به وضعیت افغانستان و بهویژه وضعیت زنان و دختران افغانستان که با نقض مداوم و سیستماتیک حقوقشان روبهرو هستند، توجه کند.
این شش کشور از دادستان دیوان کیفری بینالمللی خواستهاند که در تحقیقات خود، جرایم ارتکابی علیه زنان و دختران پس از به قدرت رسیدن طالبان در سال ۲۰۲۱ را در نظر بگیرد.
ارجاع این پرونده به دادگاه لاهه نشان میدهد که جامعه بینالمللی از وضعیت حقوق بشری در افغانستان به شدت نگران است.
درخواست از دادستان دیوان کیفری بینالمللی برای توجه به نقض سیستماتیک و مداوم حقوق زنان و دختران افغانستان، میتواند فشار سیاسی و دیپلوماتیک بر طالبان را افزایش دهد. بهویژه در صورتی که تحقیقات دیوان کیفری بینالمللی به نتیجه برسد و شواهدی از ارتکاب جنایات علیه زنان و دختران افغان بهدست آید. چنین تحقیقاتی میتواند به محکومیتهای بینالمللی و حتی تحریمهای بیشتر منجر شود.
یکی از پیامدهای این اقدام، احتمال پیگرد قضائی سران طالبان و دیگر مقامات مسئول نقض حقوق بشر است. در صورتی که دادگاه لاهه تصمیم به تعقیب قضائی بگیرد، اتهامات جدی مانند جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت علیه مقامات طالبان مطرح خواهد شد. این امر میتواند بر امنیت شخصی رهبران طالبان تأثیر گذاشته و منجر به انزوای بیشتر بینالمللی آنها شود.
شورای امنیت سازمان پیمان امنیت جمعی پس از پایان نشست کشورهای عضو در آستانه، بر تشکیل دولت فراگیر در افغانستان تاکید کرد. این سازمان گفته تشکیل دولت فراگیر با حضور تمام اقوام یک عامل کلیدی برای تضمین یک افغانستان باثبات است.
شورای امنیت سازمان پیمان امنیت جمعی تاکید کرده که «ما طرفدار یک افغانستان صلحآمیز، مستقل، متحد، عاری از جنگ، تروریسم و مواد مخدر هستیم.»
شورای امنیت سازمان پیمان امنیت جمعی از جامعه جهانی هم خواسته تا حجم کمکهای بشردوستانه به افغانستان را برای حمایت از مردم و توسعه زیرساختهای این کشور افزایش دهد.
در بیانیه با اشاره به پلتفرمهای چندجانبه برای حل و فصل افغانستان تحت نظارت سازمان ملل آمده است: «ما معتقدیم که توسعه پیوندهای اقتصادی و ادغام افغانستان در سیستمهای اقتصادی منطقهای به تقویت صلح و ثبات کمک خواهد کرد.
این شورا در عین حال تاکید کرده که استانداردهای دوگانه در مبارزه با تروریسم غیرقابل قبول است و تروریسم در هر شکلی قابل توجیه نیست.
نشست وزیران دفاع، دبیران شورای امنیت و وزرای خارجه سازمان پیمان امنیت جمعی روز پنجشنبه در شهر آستانه برگزار شد. این شهر همزمان میزبان نشست سران سازمان پیمان امنیت جمعی بود.
در این نشستها وضعیت امنیتی - سیاسی منطقه بررسی شد.
افغانستان منبع تهدید برای همسایگان
در بیانیه دیگری که توسط وزیران خارجه کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی منتشر شده، بر تقویت همکاریهای منطقهای در مورد مسائل افغانستان تاکید شده است.
در این بیانیه که در سایت وزارت خارجه روسیه منتشر شده، آمده است: «ما تاکید میکنیم که منافع مشترک ما در منطقه با تقویت صلح و ثبات در افغانستان، مقابله با تهدیدات تروریسم، افراطگرایی و جنایات مواد مخدر ناشی از خاک افغانستان است.»
در بیانیه وزیران خارجه کشورهای سازمان پیمان امنیت جمعی، از وضعیت امنیتی هم ابراز نگرانی شده است.
آنها گفتهاند «گروههای تروریستی مستقر در افغانستان تهدیدی جدی برای امنیت کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی است.»
وزیران خارجه نیز بر اهمیت تشکیل دولت فراگیر در افغانستان اشاره کرده و گفته باید دولتی در افغانستان تشکیل شود که منافع تمام گروههای قومی را نمایندگی کند و تعهدات خود برای تضمین حقوق و آزادیهای اولیه بشری، از جمله حقوق زنان و دختران و دسترسی به کار و آموزش را اجرا کند.
وزیران خارجه کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی «نسبت به آزار و اذیت جاری در افغانستان به دلایل قومی و مذهبی» هم ابراز نگرانی کرده است.
همچنین گفته شده که سازمان پیمان امنیت جمعی نگران تهدیدات فزاینده در ولایات افغانستان در همسایگی کشورهای عضو است.
در بیانیه آمده است که «ما گفتوگوها را در مورد افغانستان در چارچوب کارگروه افغانستان در شورای وزیران خارجه سازمان پیمان امنیت جمعی تشدید میکنیم.»
وزیران خارجه سازمان پیمان امنیت جمعی با اشاره به خواست امامعلی رحمان، رئیسجمهور تاجیکستان برای ایجاد یک کمربند امنیتی در اطراف افغانستان گفتهاند: «ما آمادگی خود را برای ادامه گامهای مشترک برای تقویت امنیت منطقه و حمایت از مردم افغانستان تایید میکنیم.»
سید سلیمان آغا بهیر، معاون والی طالبان در نیمروز میگوید در دو ماه نزدیک به ۱۰۰ جسد مهاجران افغان از ایران به نیمروز منتقل شده است. مرگ طبیعی، تیراندازی مرزبانان ایران به مهاجران، اعدام و رویدادهای ترافیکی از عوامل جانباختن آنان خوانده شده است.
آقای بهیر به رسانههای محلی گفت که در بعضی روزها تا پنج جسد مهاجران افغانستان نیز از ایران به نیمروز میرسد.
اعدام افغانها در ایران
سازمان حقوق بشر ایران در سیزدهم عقرب اعلام کرد که اعدام افغانها در ایران، پس از به قدرت رسیدن طالبان افزایش یافته و از ۲۰۲۲ تاکنون ۹۰ افغان در این کشور اعدام شدهاند.
این سازمان گفت تنها در یک ماه گذشته ۱۳ افغان به اتهامهای مختلف در ایران اعدام شدهاند.
آمارهای این سازمان حقوق بشری نشان میدهد که امسال ۴۹ شهروند افغانستان در زندانهای ایران اعدام شدهاند.
تیراندازی مرزبانان ایرانی به مهاجران
در ماههای گذشته گزارشهای متعدد از تیراندازی مرزبانان ایرانی به سوی مهاجران افغان در مرز میان دو کشور منتشر شد.
سازمان حقوق بشری حالوش شامگاه یکشنبه، ۲۲ میزان گزارش داد که نیروهای مرزی ایران در منطقه کلگان سراوان به سمت گروهی از ۳۰۰ مهاجر افغان که قصد ورود به ایران را داشتند، تیراندازی کردند که در نتیجه آن، دهها نفر کشته و زخمی شدند.
دو هفته پس از انتشار این گزارشها، طالبان این حادثه را تأیید کرد و اعلام کرد که دو نفر کشته و ۳۴ نفر زخمی از تیراندازی مرگبار و انفجار مین در مرز ایران به افغانستان منتقل شدهاند.
طالبان همچنین گفته بود که تعدادی دیگر از قربانیان این واقعه در ایران و پاکستان هستند و این گروه در حال تلاش برای انتقال آنها به افغانستان است.
جمهوری اسلامی این گزارش را «بی اساس» خوانده و گفت از طالبان به دلیل جدی گرفتن این موضوع «ناخشنود» است.
حالوش در روز ۳۰ میزان بار دیگر خبر داد که شامگاه پنجشنبه، ۲۶ میزان، شماری از مهاجران افغان از میان یک گروه ۱۵۰ نفری براثر انفجار ماین و سپس تیراندازی مرزبانان ایرانی، کشته، زخمی و ناپدید شدند.
این خبرگزاری شامگاه شنبه و یکشنبه، ۳ و ۴ قوس، گزارش داد که سه مهاجر افغان در دو تیراندازی جداگانه توسط مرزبانان ایرانی در شهرستان سراوان سیستانوبلوچستان کشته شدند. طبق گزارش، این افراد در حال ورود به سراوان بودند که هدف تیراندازی قرار گرفتند.
ریچارد بنت، گزارشگر حقوق بشر ملل متحد برای افغانستان در کنفرانس عدالت و پاسخگویی در حوزه جنسیت در ژنو گفت مردم افغانستان شایسته حمایت جهانیاند و آنچه در افغانستان میگذرد وجدان همه را به درد میآورد. این کنفرانس از طرف مجمع زنان برای افغانستان با همکاری شیلی و اسپانیا برگزار شد.
کنفرانس عدالت و پاسخگویی در حوزه جنسیت، روز پنجشنبه، هشتم قوس در ژنو برگزار شد.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان در این نشست تاکید کرد که خواست افغانها عدالت، تحقیق و پیگرد قانونی افرادی است که مسئولیت داشتهاند.
آقای بنت بر بازگرداندن حقوق اساسی مانند آزادی حرکت، تحصیل و کار نیز تاکید کرد. او پاسخگویی و عدالت جنسیتی را بخش مهمی از خواست مردم افغانستان دانست.
در این نشست نمایندگان برخی از کشورهای اروپایی و شمار زیادی از فعالان سیاسی، حقوق بشر و حقوق زنان از جمله شکریه بارکزی، شهرزاد اکبر، اصیلا وردک، حبیبه سرابی، زهرا جویا و فوزیه كوفی حضور داشتند.
پاسخگو کردن طالبان و بررسی راهکاری برای آن، از جمله اهداف این نشست بود.
سفیران اسپانیا و شیلی در این نشست بر حمایت از زنان افغان و اجرای عدالت در افغانستان تاکید کردند. سفیر شیلی خطاب به شرکتکنندگان گفت زنان افغان به همبستگی و عدالت نیاز دارند، نه همدردی. به گفته وی، اهمیت عدالت برای زنان افغانستان امروز بیش از هر زمانی است.
فوزیه کوفی درباره این نشست گفته است: «ما باید کسانی را که سرکوب را بر اساس جنسیت، مذهب و قومیت انجام میدهند، پاسخگو کنیم.»
او تاکید کرده که نقض شدید حقوق بشر توسط طالبان در افغانستان، «جنایت علیه بشریت است که خشم قرن ماست.»
خانم کوفی میگوید زمان آن فرا رسیده که ایمان به حقوق و عدالت بینالمللی احیا شود.
او گفته درخواست زنان از جامعه جهانی این است که سیاست را کنار بگذارند و برای بازگرداندن عدالت اقدام کنند.
شیخ محمد، رئيس امارات متحده عربی روز چهارشنبه اعتمادنامه شماری از سفیران جدید از جمله سفیر طالبان را پذیرفت. در عکس دستهجمعی که در کاخ شیخ محمد بن زاید آل نهیان گرفته شده «مولانا بدرالدین» سفیر طالبان، بدون پرچم و شانهبهشانه یک زن دیده میشود.
در سمت راست نماینده طالبان، ماریا بلواس، سفیر استونیا و در سمت چپ او، اشرفجان گلوف، سفیر تاجیکستان دیده میشود.
هر کدام از سفیران در این عکس، پیشروی پرچم ملی خود ایستادهاند، اما پشت سر سفیر طالبان، هیچ پرچمی دیده نمیشود.
امارات متحده عربی هم همانند دیگر کشورهای جهان، حکومت گروه طالبان را بهرسمیت نشناخته است. امارات در دهه ۱۹۹۰، به همراه پاکستان و عربستان، تنها کشورهای جهان بودند که حکومت طالبان را به رسمیت شناخته بودند.