هشدار وزیر دفاع روسیه: بیش از ۲۰ گروه رادیکال با بیش از ۱۵ هزار نیرو در افغانستان اند

یوسف وفا، والی طالبان در بلخ، روز چهارشنبه، هفتم جوزا، از روند درمان و جراحی بیماران چشمی در یکی از کلینیک‌های صحی تحت حمایت جمعیت هلال احمر افغانی بازدید کرد.

رئیس منطقه‌ای جمعیت هلال احمر اعلام کرده که زمینه درمان رایگان بیماری‌های چشمی برای شهروندان نیازمند، با حمایت مرکز کمک‌های بشردوستانه ملک سلمان فراهم شده است.

والی طالبان با اشاره به «برقراری کامل امنیت» در کشور، از پزشکان سراسر جهان خواست تا با اطمینان به افغانستان سفر کرده و خدمات صحی ارائه دهند.

مسئول بنیاد خیریه البصر گفته است که در چهار روز گذشته هزاران بیمار چشمی در این مرکز درمان شدند و برای ۶۰۰ نفر نیز عینک رایگان توزیع شده است.

نظام صحی افغانستان به‌طور عمده به کمک‌های کشورهای تمویل‌کننده وابسته بوده و با روی کار آمدن طالبان و قطع این کمک‌ها، با کمبود شدید منابع مالی و انسانی مواجه شده است.

دادگاه تجدید نظر در استرالیا روز چهارشنبه، هفتم جوزا درخواست تجدیدنظر این وکیل سابق ۶۱ ساله ارتش را نسبت به سنگینی حکم بیش از پنج سال زندان که سال گذشته صادر شده، رد کرد.

دیوید مک‌براید از طریق وکیلان خود اعلام کرد که مردم استرالیا از تصمیم دادگاه تجدیدنظر خشمگین خواهند شد. او استدلال کرده که انتشار این اسناد را براساس وظیفه سوگندخورده خود برای خدمت به منافع عمومی انجام داده است.

او در بیانیه‌ای که از سوی وکلایش منتشر شد، گفت: «من به وجدان خود و مردم استرالیا پاسخ می‌دهم. من به سوگندی که به مردم استرالیا خورده‌ام وفادار مانده‌ام.» 

دیوید مک‌براید سال گذشته به سه اتهام از جمله «سرقت و افشای» اطلاعات محرمانه ارتش به خبرنگاران، اعتراف کرده بود. او پیشتر با احتمال حبس ابد روبرو شده بود.

او در سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۵ دست به افشای اسنادی زد که تبدیل به مبنای پرونده جنایات جنگی ارتش اسرالیا در افغانستان شد.

فعالان حقوق بشر انتقاد دارند که تنها فردی که تاکنون به خاطر ادعاهای مربوط به جنایات جنگی نیروهای ویژه استرالیا در افغانستان زندانی شده، خود افشاگر این ماجرا بوده است. 

الیور شولتز، یکی از اعضای سابق نیروی هوایی ویژه بریتانیا در مارچ ۲۰۲۳ به اتهام قتل یک فرد غیرمسلح افغان در سال ۲۰۱۲ متهم شد. او اتهام جنایت جنگی را رد کرده و هنوز محاکمه‌اش آغاز نشده است. 

وکلای دیوید مک‌براید اعلام کردند که قصد دارند پرونده را به دیوان عالی بکشانند.در بیانیه آن‌ها آمده است: «ما باور داریم تنها دیوان عالی قادر است مسائل گسترده منافع عمومی و موضوعات قانون اساسی در قلب این پرونده را به درستی بررسی کند.»

دادگاه تجدیدنظر دلایل رد درخواست او را هنوز منتشر نکرده است. طبق حکم دادگاه، دیوید مک‌براید می‌تواند پس از گذراندن دو سال و سه ماه از محکومیتش، درخواست آزادی مشروط بدهد.

مستغفر گربز، سخنگوی والی طالبان در خوست روز چهارشنبه در یادداشتی در اکس نوشت که این بند آب به دلیل بارندگی شدید و سیلاب روز سه‌شنبه، ۷ جوزا تخریب گردید.

این بند به طول ۵۱ و ارتفاع ۱۶ متر برای ذخیره آب ساخته شده بود.

این بند آب که در منطقه لیژی ساخته شده یکی از شش پروژه‌ای بود که یکم جوزا توسط عبداللطیف منصور، وزیر آب و انرژی طالبان افتتاح شد.

به گفته مستغفر گربز، این پروژه‌ها با هزینه ۵۵ میلیون افغانی در ولایت خوست ساخته شده‌اند.

در پی تخریب این بند، شماری از کاربران گفتند که طالبان در نهادهای مسکلی و فنی افراد خود را تعیین کرده و آنها فاقد تخصص هستند. به گفته این کاربران، در فقدان تخصص میلیون‌ها افغانی سرمایه کشور هدر می‌رود.

وزارت خارجه امارات متحده عربی روز سه‌شنبه، ششم جوزا خبر داد که شیخ مکتوم بن بطی آل مکتوم، مدیر این وزارتخانه در دبی طی دیداری با نماینده طالبان در این کشور اعتبارنامه او را دریافت کرده است.

در اعلامیه آمده است: «شیخ مکتوم در انجام وظایف جدید سرقنسول آرزوی موفقیت کرد و بر استحکام روابط دوجانبه میان امارات متحده عربی و جمهوری افغانستان در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی، تجاری و سرمایه‌گذاری تاکید کرد.»

مشخص نیست چرا امارات متحده عربی دیپلومات طالبان را با عنوان «نماینده جمهوری اسلامی افغانستان» معرفی کرده است.

طالبان حکومت خود را امارت اسلامی افغانستان می‌دانند اما امارات متحده عربی مانند دیگر کشورها اداره طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد.

طالبان با سرعت بالایی در حال ساخت یک کانال آبی به طول ۲۸۵ کیلومتر است که با هدف آبیاری بیش از نیم‌میلیون هکتار زمین در مناطق خشک شمال افغانستان طراحی شده است. برای تأمین آب این پروژه، بین ۲۰ تا ۳۰ درصد از جریان رودخانه آمودریا منحرف خواهد شد.

رودخانه حیاتی آمو از افغانستان، تاجیکستان، اوزبیکستان و ترکمنستان عبور می‌کند.

این پروژه نگرانی‌های زیادی را در بین کشورهای پایین‌دست رودخانه از جمله اوزبیکستان و ترکمنستان ایجاد کرده است.

بولات یسکین، بنیان‌گذار پلتفرم مدیریت منابع آب آسیای مرکزی در این رابطه به یورو نیوز گفت: «کانال قوش‌تپه آخرین میخ بر تابوت دریای آرال خواهد بود.»

پیش‌بینی می‌شود اوزبیکستان تا ۱۵ درصد و ترکمنستان تا ۸۰ درصد از منابع آبی خود را از دست بدهند. از دست رفتن منابع آبی این کشورها می‌تواند تبعاتی چون افزایش بیکاری، مهاجرت، فقر و حتی تنش‌های مرزی را به دنبال داشته باشد.

در این باره ابوالفضل ظهره‌وند، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران نیز گفته است که این کانال «روی آبی که از تاجیکستان به سمت ترکمنستان و دریای خزر روانه می‌شد احداث شده تا در زمین‌های لم‌یزرع این منطقه تغییرات ایجاد کنند و پشتون‌ها را از جنوب و پاکستان به شمال افغانستان منتقل کنند». به گفته او، این تغییرات، «روی دبی آب جیحون که وارد اوزبیکستان و ترکمنستان می‌شد و در کل ظرفیت آبی ترکمنستان تاثیر گذاشته است اما تاکنون کسی نسبت به این موضوع واکنشی نشان نداده است.»

از سوی دیگر، کشورهایی چون قزاقستان و قرغیزستان که آمودریا از خاکشان نمی‌گذرد، نگران پیامدهای غیرمستقیم این پروژه‌اند. کارشناسان قزاق هشدار داده‌اند که در صورت استفاده بیشتر اوزبیکستان از رود سیردریا برای جبران کمبود آب، سهم قزاقستان از این رودخانه ممکن است تا ۴۰ درصد کاهش یابد.

از سویی دیگر افغانستان تحت کنترول طالبان به دلیل رسمیت نداشتن در عرصه بین‌المللی عضو هیچ‌کدام از توافقات بین‌المللی مدیریت منابع آبی مشترک نیست.

با این حال، برخی کشورهای منطقه نظیر اوزبیکستان، قزاقستان و قرغیزستان در حال توسعه تعاملات خود با گروه طالبان هستند.

طالبان نیز با تأکید بر حق خود در استفاده از منابع آبی، اعلام آمادگی کرده است تا درباره موضوع تقسیم آب با کشورهای همسایه وارد گفت‌وگو شود. محمد نعیم وردک، معاون وزیر امور خارجه طالبان در این رابطه گفته است: «کانال قوش‌تپه به ضرر هیچ‌کس نخواهد بود و ما آماده‌ایم هرگونه نگرانی را حل کنیم.»

کارشناسان می‌گویند همکاری منطقه‌ای، استفاده از فناوری‌های نوین صرفه‌جویی در مصرف آب و تعامل فعال کشورهای آسیای مرکزی با افغانستان می‌تواند راه‌حلی برای کاهش پیامدهای این بحران احتمالی باشد.