در پی بازداشت شماری از زنان توسط محتسبان طالبان در کابل، جبهه آزادی اعلام کرد که پس از این در کنار جنگجویان و مقامات طالبان، اداره امر به معروف نیز هدف «حمله مشروع» این جبهه خواهد بود. این جبهه بازداشت زنان را نقض ارزشهای اخلاقی، حقوق بشری و سنتهای دیرینه دینی و فرهنگی خواند.
جبهه آزادی افغانستان جمعه، ۲۷ سرطان در واکنش به بازداشت دهها زن توسط امر به معروف طالبان در شهرنو کابل، نوشت که مسئولیت مستقیم عواقب این اقدامات ضدبشری به دوش عاملان و آمران طالبان است و پاسخ آن را قطعا دریافت خواهند کرد.
این جریان سیاسی نظامی در اعلامیهای نوشت که اقدام اخیر طالبان برای بازداشت گروهی زنان «هولناک، نابخشودنی و دستدرازی به حریم زن افغانستان» است.
منابع آگاه در کابل چهارشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان دهها زن جوان را از منطقه شهرنو بازداشت کرده است. یکی از اعضای خانواده بازداشتشدگان، گفت که حدود ۱۰۰ زن از خیابانها، بازار و شفاخانهها بازداشت و به توقیفخانههای امر به معروف طالبان منتقل شدند.
در بیانیه جبهه آزادی افغانستان آمده است که «دستدرازی به حریم فردی و پایمال کردن کرامت انسانی، حیثیت اجتماعی، حقوق و آزادیهای اساسی زنان نه مشروع است، نه قابل توجیه، و نه قابل تحمل».
جبهه همچنین تاکید کرده است که در برابر رفتارهای «خشونتبار، ضدانسانی و جنایتکارانه» گروه طالبان ایستادگی خواهد کرد.
آلمان روز جمعه ۸۱ پناهجوی افغان را به افغانستان اخراج کرد. وزارت داخله آلمان اعلام کرد که این افراد موظف به ترک کشور بودند و دارای سوابق کیفری هستند. این دومین بار است که آلمان پس از تسلط طالبان بر افغانستان پناهجویان افغان را اخراج میکند.
وزارت داخله آلمان گفته است که ۸۱ پناهجوی افغان صبح روز جمعه با یک پرواز از میدان هوایی لایپزیگ به افغانستان اخراج شدند.
وزارت خارجه طالبان تایید کرد که پناهجویان افغان پس از گفتوگوهای مفصل این گروه با دولت آلمان اخراج شدهاند.
این نخستین اخراج گروهی افغانها توسط دولت جدید آلمان به رهبری فریدریش مرتس، صدراعظم این کشور است.
وزارت داخله آلمان گفته است که دولت فدرال در حال اجرای توافق مهم قرارداد ائتلافی است، توافقی که اخراج افغانها به افغانستان را نیز در بر میگیرد.
به گفته این وزارت، ابتدا مجرمان و افرادی اخراج میشوند که تهدیدی برای امنیت آلمان محسوب میشوند.
رسانههای آلمان گزارش دادند که پناهجویان افغان توسط هواپیمای قطر ایرویز به کابل منتقل شدهاند.
وبسایت فلایت رادار ۲۴ گزارش داد که هواپیمای حامل پناهجویان افغان ساعت ۸:۳۵ صبح به وقت محلی به کابل پرواز کرده است.
اشپیگل گزارش داد این پناهجویان با چندین بس به میدان هوایی لایپزیگ منتقل شدهاند. طبق گزارشها حداقل یکی پناهجو پابند داشته است.
وزیر داخله آلمان گفته است این پناهجویان افغان «جنایتکاران جدی» هستند.
پارسال نیز دولت آلمان به رهبری اولاف شولتس ۲۸ پناهجوی «مجرم» را به افغانستان اخراج کرد.
الکساندر دوبرینت، وزیر داخله آلمان اخیرا گفت که حاضر است با کسانی که در افغانستان «مسؤولیت دارند» به توافق برسد تا زمینه بازگرداندن افغانهای مجرم از آلمان فراهم شود.
وزیر خارجه این کشور گفت که برلین در سطح فنی با طالبان در تماس است و فراتر از آن هیچگونه ارتباطی وجود ندارد.
بختیار سعیدوف، وزیر خارجه اوزبیکستان میگوید که در سفر به کابل «نخستین مشورتهای سیاسی» با طالبان را انجام داده است. او تاکید کرد که اوزبیکستان به حمایت خود برای ادغام بیشتر افغانستان در فرآیندهای منطقهای و جهانی که صلح، ثبات و پیشرفت را تضمین میکند، ادامه خواهد داد.
او روز پنجشنبه ۲۶ سرطان تصاویری از دیدار خود با امیرخان متقی، سراجالدین حقانی، وزیران خارجه و داخله و ملاحسن آخند، رئیسالوزرای طالبان را منتشر کرده است.
وزیر خارجه ازوبیکستان گفته در دیدار با وزیر خارجه طالبان، «اولین مشورتهای سیاسی» انجام شد.
بختیار سعیدوف جزئیاتی درباره مشورتهای سیاسی نداده است، اما تاکید کرده که اوزبیکستان تعهد خود را به اتصال منطقهای، مدیریت مشترک آب، همکاری اقتصادی، حمایت آموزشی و احیای فرهنگی افغانستان تایید میکند.
همکاریهای امنیتی
وزیر خارجه اوزبیکستان در سفر خود به کابل، با هر یک از مقامهای طالبان دیدارهای جداگانه داشته است.
بختیار سعیدوف گفت که در دیدار با وزیر داخله طالبان درباره همکاریهای امنیتی صحبت شده است.
او بدون ارائه جزئیات نوشت: «ما در مورد همکاری رو به رشد بین کشورهایمان در زمینه امنیت، اجرای قانون و ثبات منطقهای صحبت کردیم.»
اوزبیکستان که در همسایگی افغانستان قرار دارد و حدود ۱۴۴ کیلومتر مرز مشترک دارد، نگران نفوذ عناصر افراطی و قاچاق مواد مخدر است.
وزیر خارجه اوزبیکستان درباره دیدار با سراجالدین حقانی در اکس نوشت که از تلاشهای وزارت داخله طالبان «در بهبود چشمگیر وضعیت امنیتی در سراسر کشور و مبارزه با تولید مواد مخدر تقدیر کردیم.»
همکاریهای اقتصادی
گسترش همکاریهای اقتصادی از دیگر اهداف اصلی سفر وزیر خارجه اوزبیکستان به کابل بود.
وزیر خارجه اوزبیکستان تایید کرده که در دیدار با ملاحسن آخند، رئیسالوزرای طالبان در مورد گسترش تجارت، همکاریهای بشردوستانه و اقتصادی گفتوگو شده است.
او به امضای توافقنامه خطآهن میان اوزبیکستان، طالبان و پاکستان اشاره کرده و آن را گامی حیاتی به سوی ادغام منطقهای افغانستان خوانده است.
وزارت خارجه طالبان هم پیشتر اعلام کرد که توافقنامه مطالعات امکانسنجی خط آهن ترانس-افغان میان وزارت فواید عامه طالبان، وزارت ترانسپورت اوزبیکستان و وزارت راهآهن پاکستان امضا شده است.
امیرخان متقی گفته این پروژه فقط یک مسیر ترانزیتی نیست، بلکه از گامهای نخست به سوی اتصال استراتژیک است.
اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان هم که در مراسم امضای این توافقنامه حضور داشت، گفته است این توافقنامه که با مشارکت سه کشور در راستای اتصال کشورهای آسیای مرکزی به بنادر پاکستان از طریق افغانستان به امضا رسیده، نتیجه مذاکرات فشرده و تعامل مستمر میان طرفها بوده است.
اسحاق دار میگوید خط آهن اوزبیکستان–افغانستان–پاکستان قرار است مسیر جدیدی برای ترانزیت کالا بین آسیای مرکزی و جنوب آسیا فراهم کند و نقش مهمی در تسهیل تجارت منطقهای و رشد اقتصادی ایفا کند.
وزیر خارجه اوزبیکستان هم اعلام کرده که دولت اوزبیکستان آماده تقویت همکاری در زیرساختها، حمل و نقل، انرژی و آموزش با افغانستان است.
بختیار سعیدوف معتقد است که افغانستان باید به عنوان پلی بین آسیای مرکزی و جنوبی عمل کند.
دعوت از ملاحسن به اوزبیکستان
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی اداره طالبان هم در یادداشتی در اکس به جزئیات دیدار بختیار سعیدوف و ملاحسن آخند پرداخته است.
طبق گفتههای آقای فطرت، وزیر خارجه اوزبیکستان در این دیدار از رئیسالوزرای طالبان رسما دعوت کرد تا به اوزبیکستان سفر کند.
او به نقل از بختیار سعیدوف نوشت که تاکنون صدها دیدار میان اوزبیکستان و طالبان انجام شده و این نشاندهنده روابط مستحکم بین طرفین است.
رئیسالوزرای طالبان میگوید اوزبیکستان درک کرده که مشکلات با رفت و آمد و تفاهم حل میشود و به همین دلیل با اداره طالبان «تعامل نیک» دارد.
به رغم گسترش روابط سیاسی و اقتصادی اوزبیکستان با طالبان، تاشکند تاکنون این گروه را به رسمیت نشناخته است.
بیش از ۳۰۰ تن از فعالان حقوق زن، استادان دانشگاه، روزنامهنگاران، هنرمندان و کنشگران اجتماعی در ایران، با انتشار بیانیهای، اخراج مهاجران افغان را «با خشم و هشدار» محکوم کردند. این فعالان روند جاری اخراج مهاجران افغان از ایران را بخشی از یک «پروژه هدفمند حذف و سرکوب» خواندهاند.
در بیانیه این فعالان که صدها امضا در زیر آن درج شده، آمده است که «پناهندگان، مهاجران و ایرانیان افغانستانیتبار بار دیگر قربانی فرافکنیهای سیاسی شدهاند».
امضاکنندگان میگویند در پی تشدید تنشها در منطقه، حاکمیت ایران تلاش دارد از طریق «دیگریسازی»، انسجام داخلی ایجاد کند.
بیانیه میافزاید: «آنچه تحت عنوان ساماندهی اتباع غیرمجاز معرفی میشود، در واقع پروژهای برای حذف بدنهای به حاشیه رانده شده، سرکوب سیاسی و بازتولید نظم ملی و جنسیتی است.»
به گفته نویسندگان این بیانیه، زنان افغان از جمله آسیبپذیرترین گروهها در میان مهاجران هستند که در ایران در شرایط ناپایدار و بدون حمایتهای قانونی کار و زندگی میکنند. بهویژه زنان سرپرست خانوار با اخراج به افغانستان، با شرایطی مواجه خواهند شد که در آن «اجازه کار ندارند» و راهی برای تأمین معیشت خود و فرزندانشان نخواهند داشت.
در این بیانیه همچنین نسبت به سرنوشت دخترانی هشدار داده شده که در ایران به دنیا آمدهاند و اکنون به کشوری بازگردانده میشوند که در آن آموزش برای آنان ممنوع است.
نویسندگان تأکید کردهاند که اخراج مهاجران تنها یک جابهجایی جغرافیایی نیست، بلکه نوعی «تبعید، بیخانمانی و در مواردی تهدید مستقیم جانی» است.
امضاکنندگان از نهادهای مدنی، دانشگاهیان، روزنامهنگاران و هنرمندان خواستهاند در برابر آنچه آن را «اخراج سیستماتیک دیگری» نامیدهاند، سکوت نکنند.
ایران در هفتههای اخیر، بهویژه پس از آتشبس با اسرائیل، روند اخراج مهاجران افغان فاقد مدرک را با شدت بیشتری دنبال کرده است. مقامهای ایرانی این اقدام را بخشی از «طرح ساماندهی اتباع غیرمجاز» عنوان میکنند، اما نهادهای بینالمللی آن را یک روند بحرانی توصیف کردهاند.
سازمان حفاظت از کودکان میگوید تنها در ماه جون سال جاری، بیش از ۸۰ هزار کودک افغان با خانوادههای شان از ایران اخراج شدهاند. این سازمان میگوید کودکان مهاجر در حالی به افغانستان بر میگردند که آینده نامعلوم و گرسنگی آنها را تهدید میکند.
این سازمان روز پنجشنبه، ۲۵ سرطان، در یک پیام ویدیویی هشدار داد که بسیاری از خانوادهها با رها کردن همه چیز تنها با لباسهای شان وارد افغانستان شدهاند و به کمک فوری نیاز دارند.
این سازمان گفته است که مهاجران و کودکان شان با گرسنگی، ترس و آیندهای نامعلوم روبهرو هستند.
سمیرا سید رحمان، از مسئولان این سازمان در منطقه اسلام قلعه در هرات گفت: «وضعیت مهاجران اخراجی در اینجا غیرقابل توصیف است. آنها از این که همه چیز خود را رها کردهاند، به شدت ناراحت اند. آنها درباره آینده خود در افغانستان بیمناک اند. زیرا، به کشوری بر میگردند که یک کودک از پنج کودک دچار گرسنگی شدید است.»
ایران اخيرا روند اخراج مهاجران افغان را شدت بخشیده است. چنانچه، تنها در شش ماه نخست سال جاری میلادی، به گفته سازمانهای بینالمللی، حدود ۱.۳ میلیون افغان از ایران اخراج یا مجبور به بازگشته شدهاند.
حکومت ایران مدعی است که بیشتر مهاجران به خواست خود به افغانستان رفتهاند. با این حال، پولیس این کشور در ماههای گذشته بارها افغانهای بدون اسناد و دارای ویزا و پاسپورت را بازداشت و اخراج کردهاست.
برخی مهاجران زیر فشار ترس اخراج و آزار و اذیت راه بازگشت به افغانستان را در پیش گرفتهاند.
بازرگانان افغان میگویند که در پی بستهشدن گذرگاه واگه، در مرز هند و پاکستان، صادرات خشکبار افغانستان بهویژه از ولایت کندهار به هند بهطور کامل متوقف شده است. این معضل، به گفته آنها، کاهش شدید قیمتها و زیان اقتصادی گستردهای را در پی داشته است.
اتاق تجارت و صنایع قندهار اعلام کرده است که این وضعیت بیشترین تاثیر را بر صادرات خشکبار، بهویژه انجیر، گذاشته است. به گفته مسئولان این اتاق، بیش از ۹۰ درصد خشکبار صادرشده از کندهار راهی بازارهای هند میشوند.
صبغتالله، یکی از تاجران، به بخش پشتو افغانستان اینترنشنال گفت: «پیش از این، قیمت هر من(حدود ۴ کیلو) انجیر تا سههزار و پنجصد افغانی بود، اما اکنون به ۱۸۰۰ افغانی کاهش یافته است. انجیرهایی را که از ولسوالی شاولیکوت خریده بودم، امروز با قیمت بسیار پایین فروختم.»
عبدالباقی بنا، معاون اتاق تجارت قندهار، گفته است که خشکبار، بهویژه انجیر، به دلیل فاسدشدن در مسیرهای دریایی، بهندرت از طریق دریا صادر میشود و تاجران ترجیح میدهند از راه زمینی واگه کالاهای خود را به هند برسانند. او هشدار داده است که در صورت ادامه این وضعیت، تاجران افغان با زیان جدی روبهرو خواهند شد.
به گفته او، سال گذشته بیش از ۲۸ هزار تُن انجیر از افغانستان صادر شده بود، اما امسال تاکنون صادرات آن آغاز نشده است. با رسیدن فصل برداشت تازه، تاجران تصمیم گرفتهاند تا ماه سنبله هیچ صادراتی انجام ندهند.
در کنار دشواریهای مرزی، تاجران افغان از نبود گزینههای جایگزین برای صادرات نیز شکایت دارند. آنها میگویند دهلیزهای هوایی افغانستان و هند بهدلیل هزینههای بالا مقرونبهصرفه نیست و حکومت طالبان تاکنون نتوانسته راهحل عملی برای این مشکل ارائه دهد.
ماه گذشته، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در دیدار با شماری از تاجران گفته بود که اختلافات میان هند و پاکستان یک «مسئله دوجانبه» است و طالبان، باوجود تلاشهای خود، قادر به بازکردن بندر واگه نیستند.
