وزیر امور خارجه ایران حمله ایالات متحده به ونزوئلا و گرفتاری نیکلاس مادورو، رئیسجمهور این کشور، و همسرش را «نقض حاکمیت ملی» ونزوئلا دانسته و آن را محکوم کرده است. عباس عراقچی شام شنبه ۱۳ جدی با ایوان خیل پینتو، وزیر امور خارجه ونزوئلا گفتوگوی تلفنی انجام داد.
آقای عراقچی به وزیر خارجه ونزوئلا گفته که جمهوری اسلامی و مردم ایران از ونزوئلا حمایت میکنند.
رسانههای ایران میگویند که ایوان خیل پینتو، وزیر امور خارجه ونزوئلا، از موضع ایران سپاسگزاری کرده و گفته است که مردم و دولت ونزوئلا مصمماند از حاکمیت ملی و حق تعیین سرنوشت خود در برابر آنچه سیاستهای غیرقانونی امریکا خوانده، دفاع کنند.
ایران و ونزوئلا روابط بسیار خوبی باهم دارند. رابطه سیاسی میان تهران و کاراکاس از دوره ریاستجمهوری هوگو چاوز در ونزوئلا و محمد خاتمی در ایران در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی عمق بیشتری یافت و در زمان ریاست جمهوری محمود احمدینژاد به اوج خود رسید.
این دو کشور با محوریت مخالفت با نفوذ و سیاستهای ایالات متحده، گفتمان «اتحاد علیه امپریالیسم» را مطرح کردند و همکاریهای مشترک گستردهای را در عرصههای سیاسی و اقتصادی تقویت کردند.
تحلیلگران میگویند حمله نظامی امریکا به ونزوئلا، چین را برای تقویت ادعاهای ارضی خود بر تایوان و بخشهایی از دریای جنوبی چین جسورتر میکند.
به باور تحلیلگران، چین از حمله امریکا به ونزوئلا بهعنوان فرصتی برای تشدید انتقادها از واشنگتن و تقویت جایگاه خود در صحنه بینالمللی استفاده خواهد کرد.
با اینحال، تحلیلگران حمله احتمالی چین به تایوان را بعید میدانند زیرا به باور آنان، محاسبات شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، درباره تایوان، جدا از تحولات امریکای لاتین است و بیش از هر چیز تحت تأثیر وضعیت داخلی چین قرار دارد.
ویلیام یانگ، تحلیلگر گروه بینالمللی بحران مستقر در بروکسل، به رویترز گفت: «استدلالهای همیشگی و دیرینه واشنگتن این بوده که اقدامات چین ناقض حقوق بینالملل است، اما اکنون خود امریکا این استدلالها را تضعیف میکند.»
او افزود: «این وضعیت دریچههای فراوانی میگشاید و مهمات ارزانی در اختیار چین قرار میدهد تا در آینده در برابر امریکا ایستادگی کند.»
چین، تایوان را بخشی از قلمرو خود میداند؛ ادعایی که حکومت تایوان آن را رد میکند. بیجینگ همچنین تقریبا تمام دریای جنوبی چین را از آن خود میداند؛ موضعی که آن را در تقابل با چندین کشور جنوبشرق آسیا قرار داده است که آنان نیز بر بخشهایی از این مسیر حیاتی تجارت جهانی ادعا دارند.
چین حمله ترامپ به ونزوئلا را محکوم کرده و گفته است این اقدام ناقض حقوق بینالملل بوده و صلح و امنیت در امریکای لاتین را تهدید میکند. چین همچنین خواستار آزادی مادورو و همسرش شده است که در نیویارک که در نیویارک بهسر میبرند و منتظر محاکمهاند.
نیکلاس مادورو، رئيسجمهور ونزوئلا، ساعاتی از قبل از گرفتاری بهدست امریکا، با یک هیئت بلندپایه چینی در کاراکاس دیدار کرده بود.
«چین امریکا نیست، تایوان ونزوئلا نیست»
تایوان بهویژه در هفتههای اخیر با فشار فزایندهای از سوی بیجینگ روبهرو بوده است. چین هفته گذشته گستردهترین مانورهای نظامی خود را در اطراف این جزیره برگزار کرد.
با این حال، تحلیلگران میگویند انتظار ندارند چین با الهام از حمله امریکا به ونزوئلا، در آینده نزدیک علیه تایوان حمله نظامی انجام دهد.
شی یینهونگ، استاد روابط بینالملل در دانشگاه رنمین بیجینگ، گفت: «تصرف تایوان به تواناییهای در حال رشد اما هنوز ناکافی چین بستگی دارد، نه به آنچه ترامپ در قارهای دوردست انجام داد.»
نیل توماس، پژوهشگر سیاست چین در مؤسسه «آسیا سوسایتی»، گفت چین تایوان را مسئلهای داخلی میداند و بنابراین بعید است اقدامات امریکا علیه ونزوئلا را بهعنوان سابقهای برای حملات نظامی فرامرزی مطرح کند.
او افزود: «بیجینگ میخواهد در تقابل با واشنگتن، خود را مدافع صلح، توسعه و رهبری اخلاقی معرفی کند. شی بیش از ونزوئلا، به چین اهمیت میدهد و امیدوار است این ماجرا به باتلاقی برای ایالات متحده تبدیل شود.»
وانگ تینگ یو، قانونگذار ارشد حزب حاکم تایوان و عضو کمیته روابط خارجی و دفاع پارلمان، این دیدگاه را رد کرد که چین ممکن است از الگوی امریکا پیروی کرده و به تایوان حمله کند.
او در فیسبوک نوشت: «چین هرگز در دشمنی با تایوان کمبودی نداشته، اما واقعا از ابزار عملی لازم برخوردار نیست. چین امریکا نیست و تایوان قطعا ونزوئلا نیست. اگر چین میتوانست این کار را انجام دهد، سالها پیش انجام میداد.»
با این حال، برخی ناظران میگویند این وضعیت خطرات را برای تایوان افزایش میدهد و ممکن است تایوان را وادار سازد برای جلب حمایت بیشتر، به حکومت ترامپ نزدیکتر شود.
مقامات ایالت خیبر پختونخوای پاکستان روز یکشنبه گفتند دستکم چهار افسر پاکستانی در دو رویداد جداگانه در منطقه بنو کشته شدند. پولیس گفته است پس از این حملات، این مناطق محاصره و عملیات جستوجو آغاز شده است.
بهگفته سخنگوی پولیس بنو، افراد مسلح ناشناس که سوار بر موترسایکل بودند، به نیروهای پولیس در روستای لکی مروت تیراندازی کردند که در نتیجه سه افسر به شمول یک مامور ترافیک جان باختند.
در رویدادی جداگانه، یک مامور پولیس، در روستای کفشیخیل بنو که در نزدیکی پاسگاه حوزه پولیس، توسط مهاجمان موترسایکلسوار هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.
پولیس گفته است اجساد کشته شدهها به شفاخانه نوارنگ منتقل شد.
سهیل افریدی، وزیر اعلای خیبر پختونخوا، این حملات را محکوم کرده و آنها را «عمیقاً غمانگیز» خواند و گفت عاملان این حملات به محکمه کشانده شده و مطابق قانون مجازات خواهند شد.
بازرگانان پاکستان و افغانستان بر سر تشکیل کمیتهای برای بررسی بازگشایی گذرگاههای تجاری میان دو کشور به توافق رسیدهاند. این توافق در جریان یک نشست آنلاین میان مسئولان بخش خصوصی دو طرف حاصل شده است.
آج نیوز گزارش داده است که در این نشست روز یکشنبه، ۱۴ جدی، بر مشکلات تجارت دوجانبه و راههای ازسرگیری فعالیت گذرگاههای مرزی تاکید شده است. بر اساس این گزارش، عاطف اکرام شیخ، رئیس فدراسیون اتاقهای بازرگانی و صنایع پاکستان و سید کریم هاشمی، سرپرست اتاق تجارت افغانستان رهبری این گفتوگوها را بر عهده داشتند.
در این نشست توافق شد یک کمیته مشترک ۱۲ نفری با حضور شش نماینده از هر طرف تشکیل شود. قرار است نخستین نشست این کمیته روز ۶ جنوری در گذرگاه مرزی تورخم برگزار شود. نشستی که در آن، امکان بازگشایی گذرگاههای تجاری و راههای کاهش موانع موجود بررسی خواهد شد.
بازرگانان دو طرف ابراز امیدواری کردهاند که تلاشهای این کمیته به کاهش مشکلات تجاری منجر شود و روند عبور و مرور کالا در گذرگاههای مرزی به شکل منظمتر از سر گرفته شود.
پس از افزایش تنشهای مرزی میان طالبان و پاکستان در ماه میزان سال جاری، گذرگاههای مرزی میان این دو کشور بسته شد.
بسته ماندن این گذرگاهها آسیب اقتصادی زیادی را برای بازرگانان هر دو کشور وارد کرده است.
در پی حمله امریکا به ونزوئلا و گرفتاری رئیسجمهور آن کشور، سفیر و نماینده افغانستان در ملل متحد در ژنو گفت هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان بیش از پیش پنهان خواهد شد.
نصیراحمد اندیشه گفت که رهبر طالبان سفرهای پیهم زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا به کابل را نمیپسندد اما عملا کاری در برابر آن از دستش برنمیآید.
آقای اندیشه به افغانستان اینترنشنال گفت: «پهپادها از آسمان و خلیلزاد در زمین هبتالله آخندزاده را زیر نظر دارند.»
نصیراحمد اندیشه افزود که هماکنون رهبر طالبان در قندهار به «شبحی» ماند و به هیچکس اعتماد ندارد.
حریم هوایی افغانستان خارج از کنترول طالبان است
اخیرا گشتزنی پهپادها در آسمان ولایتهای مختلف افغانستان افزایش یافته است. مقامهای طالبان اذعان میکنند که حریم افغانستان در کنترول حاکمان کنونی کابل نیست. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در ماه عقرب گفت پهپادهای امریکایی همچنان در حریم هوایی افغانستان در حال گشتزنی هستند.
او گفت که پهپادهای امریکایی از زمان بازگشت طالبان به قدرت در فضای افغانستان در گردش بوده و با عبور از برخی کشورهای همسایه، حریم هوایی افغانستان را نقض میکنند.
در یکی از تازهترین موارد، منابع نزدیک به طالبان خبر دادند که یک شی پرنده روز پنجشنبه (۱۱ جدی) در ولایت میدان وردک سقوط کرده است. به گفته منابع، این « پهپاد» در میدانشهر، مرکز این ولایت سقوط کرده است. هنوز روشن نیست که این شی پرنده متعلق به کدام کشور بوده و چگونه سقوط کرده است.
ایالات متحده بامداد شنبه، ۱۳ جدی، به ونزوئلا حمله کرد و رئيسجمهور آن کشور و همسرش را گرفتار کرد. پیشتر عبدالسلام ضعیف، سفیر سابق طالبان در اسلامآباد، این اقدام را تهدیدی برای همه کشورها خواند.
آقای اندیشه همچنین گفت که تصفیههای درونگروهی اخیر در اداره طالبان و رشد حلقات رقیب، نشان میدهد که اقتدار ملا هبتالله رو به تضعیف است.
او در یادداشتی در شبکه اکس نوشته است که جابهجاییهای اخیر در اداره طالبان نشان میدهد که این گروه تصفیهسازی را افزایش خواهد داد.
اندیشه با اشاره به این روند گفت که کنترول رهبر طالبان کاهش خواهد یافت و اقتدار او رو به تضعیف است، در حالی که رقبای درونی در حال قویتر شدن هستند.
رهبر طالبان اخیرا شماری از مقامهای ادارات مختلف طالبان از جمله والیها، فرماندهان قولاردوها و دیگر مسئولان محلی را تغییر و تبدیل کرد.
سفرهای خلیلزاد به کابل
آقای اندیشه همچنین به سفرهای متواتر زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا در افغانستان، اشاره کرده و گفته است که هرچند رهبر طالبان این «سفرهای پیهم را نمیپسندد اما در برابر آن عملا کاری از دستش بر نمیآید.»
زلمی خلیلزاد روز روز یکشنبه، هفتم جدی، وارد کابل شد و با امیرخان متقی وزیر خارجه طالبان در کابل ملاقات کرد. هرچند خلیلزاد این سفر را «شخصی» اعلام کرده است، اما پیش از این نیز برای آزادی زندانیان امریکایی از سوی طالبان، همراه با مقامهای امریکایی به افغانستان سفر کرده بود.
وزارت امور خارجه امریکا روز چهارشنبه به افغانستان اینترنشنال گفت که آقای خلیلزاد کارمند حکومت امریکا نیست و از این کشور نمایندگی نمیکند. این وزارت درباره سفرهای نماینده پیشین امریکا به کابل گفت که فعالیتهای او «شخصی» است.
عفو بینالملل، حمله نظامی امریکا به ونزوئلا که به گرفتاری نیکلاس مادورو، رهبر این کشور انجامید را نقض حقوق بینالملل خواند. این سازمان اقدام امریکا را نشانهای از یک نظم جهانی دانست که با قدرت نظامی، تهدید و ارعاب اداره میشود و خطر تقلید آن از سوی دیگران را افزایش میدهد.
سازمان عفو بینالملل در بیانیهای بهطور ویژه نگرانی خود را نسبت به خطر تشدید نقض حقوق بشر در ونزوئلا ابراز کرده است؛ خطری که میتواند هم از عملیاتهای بیشتر ایالات متحده و هم از واکنشهای احتمالی حکومت ونزوئلا به حملات امریکا ناشی شود.
این سازمان از ایالات متحده خواسته است تا حفاظت از غیرنظامیان را در اولویت قرار دهد و حقوق بشر همه افرادی را که از آزادی محروم شدهاند را رعایت کند.
عفو بینالملل همچنین از مقامهای ونزوئلا خواسته است تا از سرکوبهای بیشتر خودداری کنند و به آنان یادآوری کرده است که بر اساس حقوق بینالملل موظفاند حقوق بشر همه شهروندان ونزوئلا را محترم بشمارند و از آن محافظت کنند.
این سازمان میگوید مدافعان حقوق بشر و فعالان سیاسی که سالها در برابر نقضهای حقوق بشری و جرایم حکومت مادورو طبق حقوق بینالملل ایستادگی کردهاند، اکنون در معرض خطر قرار دارند.
عفو بینالملل ضمن ابراز همبستگی با مردم ونزوئلا، بار دیگر تاکید کرده است که حکومت مادورو باید مورد تحقیق قرار گیرد و افراد مسئول در برابر یک محکمه مستقل و بیطرف محاکمه شوند تا عدالت تأمین گردد.
این سازمان همچنین گفته است که باید جبران خسارت صورت گیرد و تضمینهایی برای عدم تکرار این نقضها برای بازماندگان و قربانیان فراهم شود.