ترامپ: برای آتشبس یا مذاکره با حکومت ایران هیچ فشار زمانی وجود ندارد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت برای آتشبس یا مذاکره با حکومت ایران هیچ فشار زمانی وجود ندارد و برای پایان جنگ نیز چارچوب زمانی مشخصی تعیین نشده است.
او افزود: «برخی میگویند میخواهم بهخاطر انتخابات میاندورهای همهچیز را سریع تمام کنم، اما این درست نیست.»
ترامپ همچنین درباره محاصره بندرهای جنوب ایران گفت: «محاصره آنها را بیشتر از بمباران میترساند. سالها بمباران شدهاند، اما از محاصره متنفرند.»
شماری از نمایندگان کانگرس امریکا از طرح حکومت دونالد ترامپ برای انتقال پناهجویان افغان به جمهوری دموکراتیک کنگو بهشدت انتقاد کردهاند.
خوان وارگاس، عضو کانگرس، این اقدام را «وحشتناک و شرمآور» خواند و گفت با کسانی که برای امریکا جان خود را به خطر انداختهاند، بهگونهای غیرانسانی برخورد میشود.
آمی برا، دیگر عضو کانگرس، نیز این طرح را «خیانت ظالمانه» به مترجمان افغان، نیروهای همکار و خانوادههای شان دانست و گفت آنان اکنون میان بازگشت به افغانستان تحت حاکمیت طالبان یا انتقال به کشوری با بحران شدید انسانی، «انتخابی غیرممکن» دارند.
برا از حکومت ترامپ خواست به تعهداتش در قبال این افراد عمل کند.
بر اساس گزارش نیویارکتایمز، ترامپ در نظر دارد حدود ۱۱۰۰ پناهجوی افغان، از جمله ۴۰۰ کودک را از کمپ السیلیه در قطر به کنگو منتقل کند. این افراد پس از سقوط کابل به این کمپ منتقل شده و وعده دریافت ویزا و انتقال به امریکا به آنان داده شده بود.
با گذشت نزدیک به پنج سال از خروج امریکا از افغانستان، هنوز هزاران پناهجوی افغان در کشورهای منطقه در وضعیت نامعلوم بهسر میبرند. دونالد ترامپ با برگشت به کاخ سفید روند انتقال همکاران سابق این کشور در افغانستان را متوقف کرد.
در اسلامآباد، روایت مهاجران افغان اغلب از مواجهه با پولیس و شب و روزهای تلخی که با ترس و زندگی پنهانی گره خورده، آغاز میشود. روایتهایی از در زدنهای ناگهانی، بازداشت و صدها دالر و کلداری که برای رهایی شان از بازداشت پرداخته میشود.
خانوادههایی هم هستند که کار شب و روزشان پنهان شدن از دید پولیس است.
برای تهیه این گزارش از زندگی افغانهایی که سرنوشتشان میان وعده رفتن و سایه بازداشت معلق مانده، با دستکم چهار خانواده در اسلامآباد صحبت کردیم.
آنها پذیرش انتقال به کانادا، آلمان و فرانسه را دارند.
این افراد در جیبشان اسناد وعده دریافت ویزای یکی از کشورهای غربی را دارند ولی برای چند روز ماندن در اسلامآباد تا رسیدن به پروازی که زندگیشان را تغییر دهد، تقلا دارند.
دکانی که با پول و خواهش، به سرپناه شبانه تبدیل شد
فریدون اهل هرات است. او یک سال پیش زمانی که در یک تظاهرات به حمایت از دگرباشان جنسی شرکت کرده بود توسط طالبان بازداشت شد و هفتهها در زندان بود. وقتی طالبان او را به گونه موقت آزاد کرد، فریدون به پاکستان گریخت و حالا او و خانوادهاش در مسیر دریافت ویزا و انتقال به کانادا هستند.
او میگوید رفتار پولیس پاکستان زندگی را برای وی و فرزندانش تلخ کرده است. ویزایشان به پایان رسیده و هر روز با نگرانی از بازداشت سپری میشود. به گفته او، فشار این وضعیت به حدی رسیده که تقریبا همه اعضای خانواده شبها به قرص خوابآور پناه میبرند.
اگر چه او داستانها و روایتهای زیادی از فرار از دست پولیس دارد، اما روایت خوابیدن تمام اعضای خانواده و یک خانواده افغان دیگر در یک دکان کوچک در حاشیه محلهای در اسلامآباد برایش فراموشناشدنی است.
او میگوید: «مسئول مهمانخانهای که در آن بهگونه غیرقانونی بهسر میبردیم، خبر داد که ممکن است، شب پولیس برای جستوجو بیاید. جایی برای ماندن نداشتیم، با یک خانواده افغان دیگر از مهمانخانه بیرون شدیم، حتا نمیدانستیم کجا میرویم.»
او افزود: «در میانه راه، دکانی را دیدیم که هنوز باز بود. نزدیک شدیم و با خواهش از دکاندار خواستیم اجازه بدهد شب را در دکان کوچک او بخوابیم.
پولیس پاکستان در بیرون یک مهمانخانه در اسلامآباد
او میگوید دکاندار ابتدا قبول نمی کرد، زیرا ریسک مواجهه با پولیس برایش دشوار بود. فریدون گفت: «در نهایت به دکاندار پول تقریبا خوبی دادیم تا راضی شد در دکانی که هیچ امکاناتی برای نشستن یا خوابیدن نداشت، شب را به سر ببریم.»
او دو ماه پیش پدر دختری شد که در اسلامآباد و در روزهایی که زندگی برای همه اعضای خانواده دشوار است به دنیا آمد.
فریدون میگوید حتا رانندههای پاکستانی وقتی بدانند که بدون ویزا هستیم برای انتقال ما از جایی به جای دیگر چندین برابر کرایه میگیرند.
زنی که برای چند دقیقه صدای شوهرش پول میپردازد
پای صحبتهای مردی نشستم که هنوز میعاد ویزای خودش باقی مانده، اما ویزای همسر و سه کودکش به پایان رسیده است. پولیس اعضای خانوادهاش را بازداشت کرده و به اردوگاهی در حاشیه اسلامآباد منتقل کرده است؛ جایی که حالا تنها راه ارتباطشان، تماسهای کوتاه اما پرهزینه است.
پولیس در پایین مکانی که یک خانواده پناهجوی افغان پناه گرفتهاند
این مرد میگوید: «خانمم هر چند روز یک بار با من تلفنی صحبت میکند و برای هر بار صحبت، پول گزافی به کارکنان کمپ میدهیم.»
او برای اینکه ثابت کند خانوادهاش در مسیر انتقال به کشور سومی قرار دارد و بازگشت به افغانستان برایشان خطر آفرین است، وکیل گرفته است. میگوید بارها تلاش کرده وضعیت را توضیح دهد، اما تا حالا نتیجهای نگرفته است.
این مرد که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، میگوید برای رهایی اعضای خانوادهاش از او مبلغ درشتی خواستهاند؛ پولی که توان پرداختش را ندارد. در این میان، خودش بیرون از کمپ مانده و خانوادهاش داخل کمپ. فاصلهای که هر چند روز یکبار، فقط با یک تماس کوتاه پر میشود.
ویزاهایی که روی کاغذ ماندهاند
یک خبرنگار افغان ساکن اسلامآباد که بهدلیل شرایط امنیتی نخواست نامش در گزارش ذکر شود، میگوید شش ماه از پایان اعتبار ویزایش گذشته و هیچ راهی برای تمدید آن ندارد.
او با خانوادهاش منتظر انتقال به فرانسه است.
این خبرنگار افغان در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال از روزهایی میگوید که با خانوادهاش در بیثباتی سپری کرده و ناچار شده است که دستکم سهبار محل زندگی خود را تغییر دهد.
او که خودش بارها تجربه تعقیب و گریز پولیس در اسلامآباد را دارد، میگوید پیدا کردن خانه برای افغانهایی که ویزا ندارند، بحران جدی است: «هرجا میرویم، وقتی بفهمند ویزا نداریم، یا اصلا خانه نمیدهند یا خیلی زود مجبور میشویم آنجا را ترک کنیم.»
این خبرنگار نزدیک به دو سال است در پاکستان زندگی میکند.
میگوید بیش از یک سال میشود که تمدید ویزا برای افغانهای داخل پاکستان عملا متوقف شده است. در عین حال، گرفتن ویزای جدید هم به مراجعه حضوری به سفارت پاکستان در کابل یا قنسولگریهای این کشور در داخل افغانستان مشروط شده است، شرطی که برآورده کردنش برای بسیاری، در عمل ممکن نیست.
او گفت در این میان، بازار سیاه ویزا برای افغانهایی که موقتا در پاکستان زندگی میکنند، شکل گرفته است. به گفته او، در حالی که هزینه رسمی ویزای سیاحتی ششماهه تنها ۱۸ دالر است، همین ویزا اکنون تا حدود دو هزار دالر معامله میشود و حتی با این قیمت هم بهسختی پیدا میشود.
به گفته او: «در نهایت، تاوان اختلاف میان طالبان و پاکستان را مردم عادی میپردازند.»
پس از این که طالبان و پاکستان برسر حضور شبهنظامیان پاکستانی در افغانستان دچار اختلاف شدند، مهاجران افغان به ابزار فشار تبدیل شدند. حکومت پاکستان صدها هزار مهاجر افغان را از خاکش خارج کرده است. به نظر میرسد که اسلام آباد تصور میکرد با اخراج مهاجران میتواند برای طالبان بحران ایجاد کند و این گروه را وادار کند که با اسلام آباد به توافق برسد.
طالبان خواستههای پاکستان را نپذیرفته است و حکومت پاکستان هم قول داده است که تا آخرین نفر مهاجران افغان را اخراج کند.
پاکستان بر کشورهای غربی مانند آلمان و کانادا فشار آورده است تا مهاجرانی را که از این کشورها وعده انتقال دریافت کردهاند، هرچه زودتر از پاکستان بیرون کنند. ولی این کشورها که در داخل تحت فشار برای کاهش پذیرش مهاجر دارند، عجلهای برای صدور ویزای و انتقال پناهجویان افغان ندارند.
همه چیز با پول حل میشود
خانواده دیگری که در انتظار انتقال به آلمان به سر میبرند، نیز در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفتند گاهی نیازی به تعقیب و گریز نیست. کافی است جیبهای تان پول خوبی داشته باشد.
زندگی یک خانواده افغان در پناهگاهی موقت در اسلامآباد
یک عضو این خانواده گفت: «قبلا برای گریز از فشار پولیس از روشهای متعددی استفاده کردیم، واسطهگری، فرار و هر راهی که به ذهن ما میرسید. اما بعدا متوجه شدیم که پول، به تنهایی میتواند همه کارها را با هم انجام دهد.»
پیش از این نیز افغانهایی در وضعیت مشابه، با وجود داشتن پروندههای انتقال به کشورهای دیگر، از سوی پولیس پاکستان بازداشت و به افغانستان بازگردانده شدهاند.
در یک نمونه، سه ماه پیش ۸۱ نفر از پاکستان به کابل اخراج شدند. طالبان این افراد در یک مهمانخانه در کابل تحت نظارت قرار داد.
جشنواره بینالمللی کشتیهای سنتی، امروز پنجشنبه، سوم ماه ثور به میزبانی شهر کابل آغاز میشود. این رقابتها در سالون ریاست عمومی المپیک، تربیت بدنی و ورزش برگزار شده و به مدت سه روز ادامه خواهد داشت.
در این جشنواره، ورزشکارانی از هفت کشور بهشمول افغانستان، ایران، ترکیه، قرغیزستان، اوزبیکستان، تاجیکستان و ترکمنستان اشتراک میکنند. بر بنیاد معلومات ارائهشده، بیش از ۶۰ کشتیگیر خارجی در این رقابتها حضور دارند و همزمان، مسابقات سامبو و برخی بازیهای سنتی نیز با اشتراک حدود ۱۰۰ ورزشکار داخلی برگزار خواهد شد.
این مسابقات در رشتههای مختلف کشتیهای سنتی از جمله کورش، رستمی و گشتینگیری راهاندازی میشود و هدف آن، ترویج ورزشهای بومی و تقویت روابط ورزشی میان کشورها عنوان شده است.
ریاست تربیت بدنی و ورزش نیز اعلام کرده است که تمامی آمادگیها برای برگزاری این رقابتها در جمنازیوم ۲۵۰۰ نفری کابل تکمیل شده و شماری از ورزشکاران خارجی نیز وارد کشور شدهاند.
به نوشته نیویارکتایمز، با محدود شدن عرضه نفت در پی جنگ با جمهوری اسلامی و بسته شدن تنگه هرمز، قدرتهای اقتصادی جهان، یعنی چین، جاپان، امریکا و اروپا، موجودی بازار انرژی را به هر قیمتی خریداری میکنند. این مسئله کشورهایی با اقتصادهای کوچک را به مرز فروپاشی کشانده است.
روزنامه نیویارکتایمز، چهارشنبه ۲ حمل، در گزارشی تحلیلی به بررسی پیامدهای رقابت کشورهای ثروتمند برای ذخیرهسازی سوخت پرداخته است، پدیدهای که با شعلهور شدن آتش جنگ در خاورمیانه، امنیت انرژی را در کشورهای فقیرتر به مرز فروپاشی کشانده و نظریههای کلاسیک اقتصاد بازار را به چالش کشیده است.
به نوشته نیویارکتایمز، این رقابت تهاجمی نهتنها قیمتها را در سطح جهانی بهشدت افزایش داده، بلکه باعث شده است کشورهای کمدرآمد در آسیا، آفریقا و امریکای لاتین با بحرانهای اقتصادی بزرگی روبهرو شوند.
بازگشت به منطق بقا
ایزابل وبر، اقتصاددان دانشگاه ماساچوست، معتقد است بازار دیگر بر اساس سازوکارهای طبیعی رفتار نمیکند، بلکه «قانون جنگل» بر آن حاکم شده است.
دولتها برای محافظت از ثبات داخلی خود، به آنچه «خریدهای عصبی» توصیف شده، روی آوردهاند که خود به موتور محرک ترس و صعود دوباره قیمتها تبدیل شده است. این الگوی ویرانگر، یادآور بحران غذایی دهه ۷۰ میلادی و رقابت نابرابر برای خرید واکسین در دوران کووید-۱۹ است.
شکاف عمیق میان دارا و ندار
کشورهای بزرگ با زیرساختهای عظیمِ ذخیرهسازی مانند چین، با وجود افت واردات، همچنان امنیت انرژی خود را حفظ کردهاند.
در سوی دیگر، در کشورهایی نظیر فیلیپین که وابستگی ۹۰ درصدی به نفت خلیج فارس دارند، وضعیت اضطراری ملی اعلام شده است.
اعتصاب رانندگان و ناتوانی دولتها در ادامه پرداخت یارانههای سوخت، ثبات سیاسی این مناطق را متزلزل کرده است.
در غرب نیز اوضاع چندان آرام نیست. در اروپا، غول هواپیمایی مانند لوفتهانزا به دلیل دو برابر شدن هزینه سوخت، مجبور شدهاست ۲۰ هزار پرواز را لغو کند.
در ایالات متحده نیز دولت برای مهار نارضایتیهای اقتصادی، میلیونها بشکه نفت از ذخایر استراتژیک خود را آزاد کرده است تا فشار را بر مصرفکننده داخلی کاهش دهد.
شکست پروژه جهانیسازی
جوزف استیگلیتز، برنده جایزه نوبل اقتصاد، این وضعیت را ضربهای مهلک به ایده جهانیسازی میداند.
او گفت: «نگرش غالب پس از جنگ جهانی دوم بر این اصل استوار بود که مرزها در تجارت اهمیتی ندارند، اما با شروع احتکارهای ملی، مرزها بار دیگر به واقعیتهای سخت جغرافیایی تبدیل شدهاند.»
اگرچه نهادهایی مانند صندوق بینالمللی پول به کشورها هشدار دادهاند که از ممنوعیت صادرات بپرهیزند، اما در دنیایی که هر کشور در وضعیت بقا به سر میبرد، این توصیهها رنگ باخته است.
نتیجه نهایی این بحران، برتری قدرت پول بر عدالت اجتماعی است، جایی که ثروتمندان به زندگی لوکس خود ادامه میدهند و فقرا در تامین ابتداییترین نیازهای معیشتی خود باز میمانند. تاریخ نشان داده است که در سیطره ترس از بهوجود آمدن قحطی، همکاری بینالمللی نخستین قربانی خواهد بود.
اکنون نوبت به انرژی رسیده است؛ جایی که کمبود گاز برای آشپزی در هند و سوخت جت در جنوب شرق آسیا، زندگی روزمره میلیونها نفر را مختل کرده است.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد نیروهای نظامی امریکا در چارچوب اجرای محاصره علیه جمهوری اسلامی ۲۹ شناور را وادار کردهاند مسیر خود را تغییر دهند یا به بنادر بازگردند. این نهاد در واکنش به گزارشهای اخیر رسانهای تاکید کرد که گزارشها درباره عبور برخی کشتیهای تجاری از محاصره صحت ندارد.
به گفته سنتکام، گزارشهایی در ۲۴ ساعت گذشته که از کشتیهای M/V Hero II، M/V Hedy و M/V Dorena بهعنوان نمونه عبور از محاصره نام بردهاند «نادرست» است.
این فرماندهی اعلام کرد نفتکشهای با پرچم ایران، Hero II و Hedy، پس از رهگیری توسط نیروهای امریکایی در اوایل هفته جاری، اکنون در چابهار لنگر انداختهاند و از محاصره عبور نکردهاند. همچنین کشتی Dorena که پیشتر تلاش کرده بود محاصره را نقض کند، در حال حاضر در اقیانوس هند تحت اسکورت یک ناوشکن نیروی دریایی امریکا قرار دارد.
سنتکام در ادامه تاکید کرد ارتش امریکا دارای دامنه عملیاتی جهانی است و نیروهای این کشور در سراسر خاورمیانه و فراتر از آن در حال اجرای این محاصره هستند.