منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند یک هیئت پنجنفره طالبان به ریاست عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت امور خارجه این گروه، روز سهشنبه از ترکیه به بروکسل سفر میکند. برای اعضای این هیئت پنج ویزا صادر شده و دیدار آنان با مقامهای اتحادیه اروپا حدود سه ساعت خواهد بود.
این نشست هیئت طالبان با مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل شبهنگام برنامهریزی شده است.
هیئت طالبان برای گفتوگو با مقامهای اتحادیه اروپا درباره بازگرداندن مهاجران افغان ردشده و شماری از مسائل فنی دیگر به بروکسل دعوت شده است. این نشست از سوی کمیسیون اروپا، بازوی اجرایی اتحادیه اروپا، به درخواست کشورهای عضو، بهویژه سویدن، تنظیم شده است.
بلجیم، میزبان نهادهای اتحادیه اروپا، اعلام کرده است که در شرایط عادی به مقامهای طالبان ویزا نمیدهد، اما به دلیل تعهدات خود بهعنوان کشور میزبان نهادهای اروپایی نمیتواند مانع ورود این هیئت شود.
وزارت امور خارجه بلجیم روز دوشنبه به افغانستان اینترنشنال گفت که تا آن زمان هنوز برای هیئت طالبان ویزا صادر نشده بود. با این حال، روزنامه نیویارک تایمز به نقل از لورنس سونن، سخنگوی وزارت خارجه بلجیم، گزارش داد که پنج ویزا برای اعضای این هیئت اواخر بعدازظهر دوشنبه صادر شده است.
سونن گفته است این ویزاها تنها برای یک روز اقامت در بلجیم اعتبار دارند. او به «دلایل امنیتی و نظم عمومی» از تأیید تاریخ ورود هیئت طالبان خودداری کرد.
وزارت خارجه بلجیم نام اعضای این هیئت را فاش نکرده است، اما منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال میگویند افزون بر عبدالقاهر بلخی، هدایتالله پکتین، معاون ریاست روابط خارجی وزارت امور داخله طالبان، نیز در ترکیب این هیئت حضور دارد.
شماری از رسانههای آلمانی گزارش دادهاند که دیپلوماتهای طالبان و آلمان در استانبول دیدار کردهاند و برلین در ازای افزایش پروازهای انتقال پناهجویان افغان به افغانستان، پذیرفتن شش دیپلومات طالبان را وعده داده است.
به گفته منابع، طالبان در سفر به بروکسل تلاش دارد در برابر پذیرش مهاجران افغان اخراج شده، زمینه افزایش شمار دیپلوماتهای خود در اروپا را فراهم کند.
سفر هیئت طالبان به اروپا با انتقادهایی نیز روبهرو شده است. شماری از اعضای پارلمان اروپا، فعالان مدنی افغان و مدافعان حقوق زنان در ۲۷ کشور با دعوت نمایندگان طالبان به بروکسل مخالفت کردهاند. آنان معتقدند چنین تعاملاتی میتواند به مشروعیتبخشی به اداره طالبان منجر شود.
کمیسیون اروپا بارها از مشخص کردن زمان برگزاری این جلسه خودداری کرده است. مقامات این کمیسیون این سفر را یک گردهمایی «فنی» نامیدهاند و تأکید کردهاند که کشورهای عضو اتحادیه اروپا درخواست برگزاری این نشست را داشتند.
هیچ یک از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، دولت طالبان را به عنوان مرجع مشروع افغانستان به رسمیت نمیشناسند و مقامات اتحادیه اروپا هفتههاست تلاش میکنند اهمیت سفر طالبان به بروکسل، مقر پارلمان اروپا را کماهمیت جلوه دهند.
ملاله روز دوشنبه، اول سرطان، در حساب کاربری خود در اکس خطاب به مقامهای اتحادیه اروپا نوشت افرادی که به این نشست دعوت شدهاند، نمایندگان گروهی هستند که در هفتههای اخیر دهها زن را در هرات به دلیل نوع پوشششان بازداشت کرده است.
این فعال حقوق زنان افزود: «اینها همان طالبانیاند که زنان را به دلیل جرات سخن گفتن یا سرپیچی از قوانین خود بازداشت، لتوکوب و شکنجه کردهاند.»
کمیسیون اروپا اعلام کرده است که هیئتی از طالبان را برای گفتوگو درباره بازگرداندن مهاجران افغانِ مجرم و افرادی که درخواست پناهندگیشان رد شده است، به بروکسل دعوت کرده است. این کمیسیون تأکید کرده که گفتوگوها با هیئت طالبان در سطح فنی انجام خواهد شد. این نشست قرار است روز سهشنبه در بروکسل برگزار شود.
دعوت از نمایندگان طالبان به بروکسل موجی از انتقادها را در میان فعالان مدنی، زنان افغان و شماری از سیاستمداران و احزاب اروپایی برانگیخته است. منتقدان این اقدام را عقبنشینی از ارزشهای حقوق بشری اتحادیه اروپا و نوعی مشروعیتبخشی به طالبان میدانند.
ملاله یوسزی همچنین تصریح کرد که طالبان از طریق «نظام آپارتاید جنسیتی» خود زنان و دختران را از زندگی عمومی حذف کرده است. اوگفت اروپا نباید ادارهای را که مسئول یکی از بدترین بحرانهای حقوق بشر در جهان است، مشروعیت ببخشد.
این فعال آموزش و حقوق بشر گفت: «هرگونه تعامل با طالبان باید با حقوق زنان و دختران افغان آغاز و پایان یابد.»
او پیشتر، در ۲۵ جوزا نیز گفته بود که اینگونه گفتوگوها میتواند به منزله پذیرش دیپلوماتیک اداره طالبان تلقی شود.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، روز دوشنبه اول سرطان در حساب کاربری خود در اکس از تعیینات جدید خبر داد. رهبر طالبان در این حکم، رئیس عمومی اداره معیار و کیفیت، رئیس ارکان معینیت ارشد وزارت داخله، معین تکنالوژی و لوژستیک وزارت دفاع و معین وزارت سرحدات، اقوام و قبایل را جابهجا کرده است.
در میان افراد شامل این تعیینات، جمعهخان فاتح، فرمانده بدخشی طالبان، تنها فردی است که از سمت معاون والی زابل برکنار شده و مسئولیت تازهای دریافت نکرده است.
افغانستان اینترنشنال پیشتر گزارش داده بود که جمعهخان فاتح از چند ماه به اینسو در دفتر کارش در زابل حاضر نشده و همراه با شماری از نیروهایش در منطقه دروازهای بدخشان مستقر شده است.
منابع معتبر روز شنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند تنشها میان طالبان در بدخشان شدت گرفته و احتمال وقوع یک رویارویی نظامی درونگروهی افزایش یافته است. به گفته این منابع، رهبر طالبان جمعه فاتح را «باغی» خوانده و دستور سرکوب او را صادر کرده است.
«باغی» اصطلاحی است که طالبان برای مخالفان خود به کار میبرد. این گروه در سالهای گذشته نیز برخی از اعضا و فرماندهان ناراضی خود را با همین عنوان از قدرت کنار زده یا سرکوب کرده است.
منابع پیشتر گفته بودند که چندین دور گفتوگو میان جمعه فاتح و مقامهای ارشد طالبان، از جمله فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، بینتیجه پایان یافته است.
همزمان، گزارشها حاکی است که طالبان برای مقابله با این فرمانده تاجیکتبار، شمار زیادی از نیروهای خود را از مناطق مختلف به سمت دروازهای بدخشان اعزام کرده است.
فاتح در حوزه دروازهای بدخشان، بیش از یک دهه پیش به این گروه پیوست و سالها به عنوان یکی از نیروهای وفادار طالبان علیه حکومت پیشین افغانستان جنگید. او حدود یک سال پیش از سقوط کابل، با تصرف مناطق راهبردی بدخشان و بهدست گرفتن ذخیرهگاههای بزرگ تسلیحاتی برجا مانده از دولت، نفوذ و قدرت خود را در حوزه دروازها تثبیت کرد.
این فرمانده پس از بازگشت طالبان به قدرت، ابتدا به عنوان ولسوال نسی و سپس به عنوان معاون والی طالبان در زابل منصوب شد. گزارشها حاکی است که او از طریق استخراج معادن طلای بدخشان به منابع مالی قابل توجهی دست یافته است.
منابع آگاه میگویند تنش میان جمعه فاتح و رهبری طالبان در قندهار صرفاً جنبه نظامی و امنیتی ندارد، بلکه ابعاد اقتصادی گستردهای نیز پیدا کرده است. به گفته این منابع، اختلاف بر سر منابع و منافع اقتصادی یکی از عوامل اصلی تشدید تنشها به شمار میرود.
فاتح روز ۱۱ جوزا، در پی انتشار گزارشهایی درباره اختلافاتش با رهبری طالبان، در یک سخنرانی در بدخشان مدعی شد که شمار نیروهای تحت فرمان او در این ولایت به ۱۰ هزار نفر میرسد.
