دست دوستی با هند؛ طالبان هشدارهای پاکستان را نادیده میگیرد
همزمان با تشدید بیسابقه بحران و درگیریهای نظامی میان طالبان و پاکستان، یک وزیر دیگر طالبان راهی هند شد؛ اقدامی که نشان میدهد تعاملات کابل با رقیب دیرینه اسلامآباد وارد مرحله تازهای شده است.
عطاءالله عمری، وزیر زراعت، آبیاری و مالداری طالبان، روز سهشنبه (۱۶ سرطان ۱۴۰۵) در رأس یک هیئت رسمی وارد دهلینو شد و در بدو ورود مورد استقبال آنند پراکاش، معاون وزارت امور خارجه هند و مسئول سیاست افغانستان، قرار گرفت.
عطاءالله عمری، چهارمین وزیر طالبان است که به هند رفته است. پیش از او، وزیران امور خارجه، صحت عامه و صنعت و تجارت طالبان در سفرهای رسمی به دهلینو با مقامهای هندی دیدار و درباره توسعه همکاریهای دوجانبه گفتوگو کرده بودند.
رندیر جیسیوال، سخنگوی وزارت امور خارجه هند، نیز از حضور وزیر طالبان در هند خبر داد و اعلام کرد که دهلی نو «بیصبرانه منتظر گفتوگوهای سازنده درباره موضوعات مورد علاقه مشترک با کابل است.»
وزارت زراعت طالبان هدف از این سفر را گسترش همکاریهای دوجانبه، بهویژه در بخشهای زراعت، آبیاری و مالداری، عنوان کرده است.
چهارمین وزیر طالبان در دهلینو
سفر عطاءالله عمری، چهارمین سفر یک وزیر طالبان به هند در ماههای گذشته به شمار میرود. پیش از او، وزیران امور خارجه، صحت عامه و صنعت و تجارت طالبان در سفرهای رسمی به دهلینو با مقامهای هندی دیدار و درباره توسعه همکاریهای دوجانبه گفتوگو کرده بودند.
افزایش این رفتوآمدهای دیپلوماتیک، همراه با گسترش همکاریهای اقتصادی و تجاری، از ارتقای سطح روابط هند با افغانستان تحت حاکمیت طالبان حکایت دارد. دهلینو در کنار ادامه کمکهای بشردوستانه، همکاریهای خود را در حوزههای تجارت، بهداشت، زراعت و پروژههای زیربنایی نیز توسعه داده است.
گسترش روابط طالبان با هند در شرایطی صورت میگیرد که مناسبات کابل و اسلامآباد به پایینترین سطح خود در سالهای اخیر رسیده است. حملات هوایی ارتش پاکستان به خاک افغانستان و درگیریهای مداوم مرزی، با واکنشهای نظامی طالبان، از جمله حملات پهپادی به مناطقی در بلوچستان، خیبرپختونخوا و حتی حومه اسلامآباد، همراه شده و بحران و بیاعتمادی میان دو طرف را به بالاترین حد رسانده است.
دستکم یک زخمی طالبان در جنگ مرزی با پاکستان به دهلی، پایتخت هند منتقل شده و تحت درمان قرار دارد. خبرنگار افغانستان اینترنشنال در دهلی اخیرا این زخمی طالبان را -که به سادگی قادر به راه رفتن نبود- همراه با دو پایوازش در این شهر ملاقات کرد.
پاکستان همواره روابط نزدیک کابل و دهلینو را با دیده تردید نگریسته و جلوگیری از نفوذ هند در افغانستان را یکی از خطوط قرمز امنیت ملی خود میداند. با این حال، طالبان با نادیده گرفتن این حساسیتها، نهتنها روابط سیاسی، بلکه همکاریهای اقتصادی خود با هند را نیز گسترش دادهاند.
این در حالی است که مبادلات تجاری افغانستان و پاکستان بهشدت کاهش یافته و گذرگاههای مرزی مهم میان دو کشور بسته شدهاند.
پاکستان در پنج سال گذشته دستکم ۱۳ بار مناطقی در افغانستان را هدف حملات هوایی و راکتی قرار داده است. با وجود تکرار این حملات، تاکنون تنها هند آن را بهصراحت محکوم کرده است.
طالبان بهطور گسترده دارو و کالاهای هندی و ایرانی را جایگزین محصولات پاکستانی در بازارهای افغانستان کرده و مسیرهای تجاری کشور را از وابستگی به بندر کراچی به سمت بندر چابهار ایران، آسیای مرکزی و هند تغییر دادهاند.
در همین حال، پاکستان بارها طالبان را متهم کرده است که با همکاری هند از شبهنظامیان بلوچ و اعضای تحریک طالبان پاکستان حمایت میکنند. اسلامآباد همچنین هند را به تجهیز و تأمین مالی مخالفان خود در افغانستان متهم کرده است؛ اتهاماتی که هم طالبان و هم هند آنها را رد کردهاند.
ماه گذشته شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان گفت که «رژیم» طالبان به فعالیتهای هند علیه پاکستان کمک میکند. او تاکید کرد که اسلامآباد به عملیات نظامی خود علیه طالبان افغان برای نابود کردن تهدیدها در خاک افغانستان ادامه خواهد داد.
هند اداره طالبان را به رسمیت نمیشناسد، اما همکاری عملی با این گروه را در حوزههای اقتصادی، بشردوستانه و امنیتی دنبال میکند.
بخش کمکهای بشردوستانه اتحادیه اروپا هشدار داد که بحران شدید گرسنگی در افغانستان فرا رسیده است.
این نهاد بینالمللی تاکید کرد که مسدود شدن مرزها، اختلال در زنجیره تأمین کالاها و بدتر شدن شرایط معیشتی مردم از عوامل اصلی شکلگیری این وضعیت در سراسر این کشور است.
بر اساس بیانیه منتشر شده از سوی این نهاد اروپایی، کاهش شدید بودجههای بینالمللی برای کمکهای بشردوستانه، روند امدادرسانی به نیازمندان را با مشکلات جدی مواجه کرده است.
اتحادیه اروپا از جامعه جهانی خواسته است تا هرچه سریعتر با افزایش بودجه، اقدامهای فوری و همبستگی بیشتر به مردم افغانستان کمک کنند.
این نهاد اروپایی هشدار داد که ترکیب بحرانهای اقتصادی، کاهش فرصتهای شغلی و موانع موجود در مسیر تجارت مرزی، امنیت غذایی میلیونها شهروند را در افغانستان به خطر انداخته است.
بحران گرسنگی در افغانستان در حالی تشدید میشود که تنشهای مرزی میان طالبان و پاکستان در ماههای گذشته به یک درگیری تبدیل شده و مسدود شدن مکرر گذرگاههای مرزی، جریان ورود کالاهای اساسی به کشور را مختل کرده است.
براساس گزارش اخیر سازمان ملل، بیش از ۱۳ میلیون نفر در افغانستان با ناامنی شدید غذایی روبهرو اند.
اداره طالبان با وجود هشدارهای بینالمللی درباره پیامدهای ناگوار این انسداد مرزی بر زندگی شهروندان، تا کنون نتوانستهاند راهکاری برای حل این بحران و تامین نیازهای اولیه مردم ارائه کنند.
شاپور زدران، بازیکن پیشین تیم ملی کریکت افغانستان، پس از چند ماه مبارزه با بیماری، درگذشت. او از مدتها پیش در یکی از شفاخانههای هند در دهلی نو به دلیل ابتلا به بیماری فعالشدن بیش از حد سلولهای خونی و سیستم ایمنی تحت درمان بود.
غمی زدران، برادر شاپور زدران، درگذشت او را تأیید کرده است.
شاپور زدران در ماههای گذشته برای درمان به هند رفت و از آن زمان تاکنون در شفاخانه بستری بود. برادرش گفته است که او با عفونتهای شدید دستوپنجه نرم میکرد و حتی بیماری سل (توبرکلوز) به مغزش نیز سرایت کرده بود.
شاپور زدران، توپانداز سریع پیشین تیم ملی کریکت افغانستان، در ۳۰ جنوری ۲۰۲۵ بازنشستگی خود از کریکت بینالمللی را اعلام کرده بود.
او آن زمان در پیامی در صفحه فیسبوکش نوشت: «امروز روزی فرا رسید که هرگز نمیخواستم فرا برسد، اما این روز در زندگی هر ورزشکاری از راه میرسد. پس از ۲۲ سال خدمت، فداکاری و عشق، بازنشستگی خود را از کریکت بینالمللی افغانستان اعلام میکنم.»
شاپور زدران نخستین مسابقه یکروزه بینالمللی خود را در ۳۰ اوت ۲۰۰۹ برابر هلند انجام داد و آخرین بازی یکروزهاش را ۱۰ مارس ۲۰۱۹ مقابل ایرلند برگزار کرد.
او نخستین دیدار بیستآوره بینالمللی خود را در اول فبروری ۲۰۱۰ برابر ایرلند انجام داد و آخرین بازیاش در این قالب نیز ۸ مارچ ۲۰۲۰ مقابل همین تیم بود.
شاپور زدران در مجموع در ۴۴ مسابقه یکروزه بینالمللی برای افغانستان به میدان رفت و ۴۳ ویکت گرفت. او همچنین در ۳۶ مسابقه بیستآوره بینالمللی ۳۷ ویکت به دست آورد. بازیکنان و هواداران کریکت، درگذشت او را ضایعهای بزرگ برای ورزش افغانستان دانسته و با ابراز تأسف، با خانوادهاش همدردی کردهاند.
سکرتر وزارت امور خارجه هند روز سهشنبه از وزیر زراعت طالبان در دهلی نو استقبال کرد.
رندیر جیسیوال، سخنگوی وزارت خارجه هند، روز سهشنبه با انتشار عکسی از دیدار سکرتر این وزارت با عطاءالله عمری، از ورود این وزیر طالبان به دهلی نو استقبال کرد.
او نوشت «بیصبرانه منتظر گفتوگوهای سازنده درباره موضوعات مورد علاقه و مشترک هستیم.»
سخنگوی وزارت خارجه هند از وزیر زراعت طالبان به عنوان وزیر زراعت افغانستان نام برده است.
ساعاتی پیش وزارت زراعت طالبان اعلام کرده بود که عطاءالله عمری در رأس یک هیئت به هند سفر کرده است. وزارت زراعت طالبان هدف این سفر را گسترش و تقویت همکاریهای دوجانبه میان کابل و دهلی نو، بهویژه در بخشهای زراعت و مالداری، عنوان کرده است.
این سفر در حالی انجام میشود که طالبان همزمان با تیره شدن روابطش با پاکستان، تعاملات خود با هند را بهگونهای بیسابقه گسترش داده است.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۱۴۰۰، روابط هند و افغانستان برای مدتی سرد شد، پروازهای مستقیم میان دو کشور متوقف گردید و با محدود شدن صدور ویزا، سفر شهروندان افغان به هند، بهویژه برای درمان، کاهش یافت. با این حال، دهلی نو اخیراً اعلام کرده است که سطح حضور دیپلماتیک خود در کابل را به سفیر ارتقا میدهد.
هند با وجود آنکه حکومت طالبان را به رسمیت نشناخته، حضور فنی خود را در کابل از سر گرفته و علاوه بر ادامه کمکهای بشردوستانه، همکاریهایش با طالبان را در بخشهای بازرگانی، بهداشت، زراعت و سایر حوزههای اقتصادی نیز گسترش داده است.
پیش از این در ماههای گذشته وزیران خارجه، صحت، و تجارت و صنعت طالبان نیز به هند سفر کرده بودند.
سازمان ملل متحد میگوید افغانستان در میان فقر، خشکسالی و زمینلرزهها با یکی از بزرگترین بحرانهای آوارگی جهان روبهرو است.
دفتر برنامه توسعه سازمان ملل متحد در افغانستان، گزارش داده است که بر اساس تازهترین بررسی وضعیت اجتماعی و اقتصادی، اقتصاد شکننده، چهار دهه جنگ، بازگشت ۲.۷ میلیون مهاجر، تشدید پیامدهای تغییرات اقلیمی و کاهش مشارکت زنان، فشار بر معیشت مردم و ارائه خدمات عمومی را افزایش داده است.
برهام صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان و الکساندر دی کرو، رئیس برنامهی توسعه سازمان ملل متحد در یک سفر سهروزه یکشنبه، ۱۴ سرطان، وارد کابل شدند.
الکساندر دِکرو، رئیس برنامه توسعه سازمان ملل گفت: «در افغانستان، بحرانها بهندرت بهصورت جداگانه رخ میدهند.»
او افزود که این سفر با هدف تأکید دوباره بر تعهد مشترک برای تقویت تابآوری و یافتن راهحلهای پایدار انجام شده است.
این مقام سازمان ملل پس از بازدید از مناطق زلزلهزده در شرق افغانستان گفت که فقر واقعیتی طاقتفرسا برای بیشتر شهروندان افغانستان است.
به گفته او در یک سال گذشته، تنها یک زمینلرزه بسیاری از خانهها و منابع درآمد مردم را ویران کرد، رئیس برنامه توسعه سازمان ملل گفت که در شرایطی که ۷۴ درصد جمعیت، معادل ۲۹ میلیون نفر، در افغانستان قادر به تأمین نیازهای اولیه خود نیستند. او تصریح کرد که برنامه توسعه سازمان ملل به حمایت از افراد آسیبپذیر و آواره ادامه خواهد داد.
بر اساس گزارش سالانه جابجایی داخلی ۲۰۲۶، حدود ۷ میلیون نفر در افغانستان در سال گذشته میلادی در نتیجه درگیریهای طولانیمدت و حوادث طبیعی در داخل کشور آواره شدند. این رقم، نیمی از جمعیت بیجاشدگان داخلی در جنوب آسیا در سال ۲۰۲۵ را تشکیل میدهد.
برهم صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان نیز با اشاره به ممنوعیتها و بحرانها در افغانستان گفت که توسعه افغانستان بدون زنان و دختران امکانپذیر نیست. او به ممنوعیت ورود کارمندان زن افغان به دفترهای سازمان ملل متحد از سوی طالبان نیز اشاره کرده و گفت: «بدون تردید، این موضوع محدودیت بزرگی بر توانایی ما در ارائهی خدمات به مردم افغانستان ایجاد کرده است.»
دومین نشست «گفتمان ملی» از سوی جمعی از فعالان، پژوهشگران و کنشگران افغان روز یکشنبه، ۱۴ سرطان، در شهر هامبورگ آلمان برگزار شد.
بر اساس بیانیه منتشرشده از این برنامه، این نشست با شعار «عدالت اجتماعی، بنیاد صلح پایدار و وحدت ملی» و با حضور شماری از شخصیتهای علمی، فرهنگی و اجتماعی، فعالان مدنی، نمایندگان نهادها و گروهی از شهروندان افغانستان مقیم آلمان برگزار شد.
بر اساس این بیانیه، احمد مختار نادری، کارشناس، با ارائه خود مقالهای تحت عنوان «عدالت اجتماعی؛ بنیاد صلح پایدار و وحدت ملی»، گفت دستیابی به صلح پایدار در افغانستان بدون عدالت اجتماعی، حاکمیت قانون، مشارکت واقعی مردم، امنیت و اعتماد ملی امکانپذیر نیست.
در بیانیه این نشست آمده است که شرکتکنندگان درباره راهکارهای دستیابی به صلح پایدار، نقش عدالت اجتماعی در تأمین صلح، حقوق اساسی شهروندان، از جمله حق آموزش، کار و مشارکت اجتماعی زنان، اهمیت وحدت ملی، نقش جامعه مهاجر افغانستان و راههای تقویت انسجام اجتماعی و مشارکت همگانی گفتوگو کردند.