همزمان با تشدید بیسابقه بحران و درگیریهای نظامی میان طالبان و پاکستان، یک وزیر دیگر طالبان راهی هند شد؛ اقدامی که نشان میدهد تعاملات کابل با رقیب دیرینه اسلامآباد وارد مرحله تازهای شده است.
عطاءالله عمری، وزیر زراعت، آبیاری و مالداری طالبان، روز سهشنبه (۱۶ سرطان ۱۴۰۵) در رأس یک هیئت رسمی وارد دهلینو شد و در بدو ورود مورد استقبال آنند پراکاش، معاون وزارت امور خارجه هند و مسئول سیاست افغانستان، قرار گرفت.
عطاءالله عمری، چهارمین وزیر طالبان است که به هند رفته است. پیش از او، وزیران امور خارجه، صحت عامه و صنعت و تجارت طالبان در سفرهای رسمی به دهلینو با مقامهای هندی دیدار و درباره توسعه همکاریهای دوجانبه گفتوگو کرده بودند.
رندیر جیسیوال، سخنگوی وزارت امور خارجه هند، نیز از حضور وزیر طالبان در هند خبر داد و اعلام کرد که دهلی نو «بیصبرانه منتظر گفتوگوهای سازنده درباره موضوعات مورد علاقه مشترک با کابل است.»
وزارت زراعت طالبان هدف از این سفر را گسترش همکاریهای دوجانبه، بهویژه در بخشهای زراعت، آبیاری و مالداری، عنوان کرده است.
چهارمین وزیر طالبان در دهلینو
سفر عطاءالله عمری، چهارمین سفر یک وزیر طالبان به هند در ماههای گذشته به شمار میرود. پیش از او، وزیران امور خارجه، صحت عامه و صنعت و تجارت طالبان در سفرهای رسمی به دهلینو با مقامهای هندی دیدار و درباره توسعه همکاریهای دوجانبه گفتوگو کرده بودند.
افزایش این رفتوآمدهای دیپلوماتیک، همراه با گسترش همکاریهای اقتصادی و تجاری، از ارتقای سطح روابط هند با افغانستان تحت حاکمیت طالبان حکایت دارد. دهلینو در کنار ادامه کمکهای بشردوستانه، همکاریهای خود را در حوزههای تجارت، بهداشت، زراعت و پروژههای زیربنایی نیز توسعه داده است.
گسترش روابط طالبان با هند در شرایطی صورت میگیرد که مناسبات کابل و اسلامآباد به پایینترین سطح خود در سالهای اخیر رسیده است. حملات هوایی ارتش پاکستان به خاک افغانستان و درگیریهای مداوم مرزی، با واکنشهای نظامی طالبان، از جمله حملات پهپادی به مناطقی در بلوچستان، خیبرپختونخوا و حتی حومه اسلامآباد، همراه شده و بحران و بیاعتمادی میان دو طرف را به بالاترین حد رسانده است.
دستکم یک زخمی طالبان در جنگ مرزی با پاکستان به دهلی، پایتخت هند منتقل شده و تحت درمان قرار دارد. خبرنگار افغانستان اینترنشنال در دهلی اخیرا این زخمی طالبان را -که به سادگی قادر به راه رفتن نبود- همراه با دو پایوازش در این شهر ملاقات کرد.
پاکستان همواره روابط نزدیک کابل و دهلینو را با دیده تردید نگریسته و جلوگیری از نفوذ هند در افغانستان را یکی از خطوط قرمز امنیت ملی خود میداند. با این حال، طالبان با نادیده گرفتن این حساسیتها، نهتنها روابط سیاسی، بلکه همکاریهای اقتصادی خود با هند را نیز گسترش دادهاند.
این در حالی است که مبادلات تجاری افغانستان و پاکستان بهشدت کاهش یافته و گذرگاههای مرزی مهم میان دو کشور بسته شدهاند.
پاکستان در پنج سال گذشته دستکم ۱۳ بار مناطقی در افغانستان را هدف حملات هوایی و راکتی قرار داده است. با وجود تکرار این حملات، تاکنون تنها هند آن را بهصراحت محکوم کرده است.
طالبان بهطور گسترده دارو و کالاهای هندی و ایرانی را جایگزین محصولات پاکستانی در بازارهای افغانستان کرده و مسیرهای تجاری کشور را از وابستگی به بندر کراچی به سمت بندر چابهار ایران، آسیای مرکزی و هند تغییر دادهاند.
در همین حال، پاکستان بارها طالبان را متهم کرده است که با همکاری هند از شبهنظامیان بلوچ و اعضای تحریک طالبان پاکستان حمایت میکنند. اسلامآباد همچنین هند را به تجهیز و تأمین مالی مخالفان خود در افغانستان متهم کرده است؛ اتهاماتی که هم طالبان و هم هند آنها را رد کردهاند.
ماه گذشته شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان گفت که «رژیم» طالبان به فعالیتهای هند علیه پاکستان کمک میکند. او تاکید کرد که اسلامآباد به عملیات نظامی خود علیه طالبان افغان برای نابود کردن تهدیدها در خاک افغانستان ادامه خواهد داد.
هند اداره طالبان را به رسمیت نمیشناسد، اما همکاری عملی با این گروه را در حوزههای اقتصادی، بشردوستانه و امنیتی دنبال میکند.
