قتل یک نظامی پیشین و یک بزرگ قومی در دایکندی و غزنی
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که یک افسر پیشین امنیت ملی در دایکندی و یک بزرگ قومی در ولسوالی قرهباغ غزنی در دو رویداد جداگانه به قتل رسیدهاند.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که یک افسر پیشین امنیت ملی در دایکندی و یک بزرگ قومی در ولسوالی قرهباغ غزنی در دو رویداد جداگانه به قتل رسیدهاند.
به گفته این منابع، محمدعلی طوفان، نظامی پیشین شام پنجشنبه به دست افراد مسلح ناشناس کشته شد.
طبق اطلاعات رسیده، پیکر قادرعلی رفعت، یک بزرگ قومی در غزنی نیز پس از یک شبانهروز ناپدید شدن پیدا شده است. منابع از مشاهده آثار شکنجه و جراحات در بدن او خبر دادهاند.
به گفته باشندگان محل، محمدعلی طوفان، نظامی پیشین، با هیچکس خصومت شخصی نداشت و پس از سقوط دولت پیشین، با اعتماد به اعلام عفو عمومی طالبان در افغانستان ماند و کشور را ترک نکرد.
بر بنیاد اطلاعات، استخبارات طالبان حدود دو سال پیش او را به اتهام همکاری با جبهه مقاومت بازداشت کرد. او مدتی را در زندانهای پلچرخی کابل و بگرام در پروان سپری کرد و حدود پنج ماه پیش آزاد شد و به شهرستان دایکندی بازگشت و به دهقانی و زمینداری پرداخت.
او ۶ فرزند دارد که بزرگترین آنها یک پسر ۲۷ ساله است.
در رویدادی دیگر، منابع محلی در غزنی گفتند که قادرعلی رفعت، از بزرگان قومی ولسوالی قرهباغ، صبح پنجشنبه ۲۴ سرطان از خانهاش با موتورسایکل به مقصد بازار «علیآباد تمکی» خارج و ناپدید شد.
به گفته این منابع، باشندگان محل پس از یک شبانهروز جستجو، پیکر بیجان او را پیدا کردند.
گفته میشود مهاجمان ابتدا او را شکنجه کرده و سپس با شلیک گلوله و وارد کردن ضربات سنگ به سر و صورتش به قتل رساندهاند.
انگیزه و عاملان این دو قتل تاکنون مشخص نشدهاند و طالبان نیز در این مورد اظهارنظر نکردهاند.
کاهش صادرات روسیه، بازار آسیبپذیر سوخت افغانستان را با فشار بیشتری روبهرو کرده است. در مقابل، صادرات دیزل (گازوئیل) روسیه به افغانستان ۴۲ درصد افزایش یافته است.
کاهش ناگهانی عرضه برخی فرآوردههای نفتی روسیه، یکی از تأمینکنندگان اصلی سوخت افغانستان، تأثیر فوری بر بازار داخلی گذاشته و باعث افزایش قیمت پترول در شماری از شهرهای بزرگ افغانستان شده است.
در پی افزایش قیمت سوخت، اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان روز شنبه، ۱۴ سرطان در کابل نشست اضطراری با بازرگانان نفت و گاز از ولایتهای مختلف برگزار کرد.
سید کریم هاشمی، رئیس اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان، در این نشست گفت: «هدف ما این است که بازار کشور از مواد نفتی خالی نگردد و کمبود ایجاد نشود و قیمتها به گونه غیرطبیعی بلند نرود.»
بر اساس دادههای رهگیری محمولههای تجاری و آمارهای منتشرشده، صادرات پترول روسیه به افغانستان در ماه جون با ۳۴ درصد کاهش، به حدود ۲۸ هزار تُن رسیده است. روسیه از تأمینکنندگان عمده پترول افغانستان به شمار میرود و شرکت دولتی «روسنفت» به تنهایی حدود ۴۶ درصد از این بازار را تأمین میکند. بخش باقیمانده عرضه عمدتاً از سوی شرکتهایی مانند «گازپروم نفت» و «گازپروم نفت خیم سالاوات» انجام میشود.
در همین حال، صادرات سوخت هواپیما از روسیه به افغانستان با کاهش ۹۲ درصدی مواجه شده و به حدود ۲۶۰ تُن رسیده است؛ کاهشی که عملاً این مسیر تأمین را با اختلال جدی روبهرو کرده است.
در مقابل، صادرات دیزل روسیه به افغانستان افزایش یافته است. حجم صادرات این فرآورده با رشد ۴۲ درصدی به بیش از ۸۶ هزار تُن رسیده که میتواند بخشی از نیازهای بخش حملونقل سنگین و صنایع را تأمین کند.
کارشناسان بازار انرژی، کاهش صادرات برخی فرآوردههای نفتی روسیه به افغانستان را نتیجه ترکیبی از عوامل داخلی روسیه و تحولات منطقهای میدانند.
یکی از عوامل مهم، حملات پهپادی اوکراین به تأسیسات نفتی و پالایشگاههای روسیه عنوان شده است. این حملات باعث کاهش ظرفیت پالایشی روسیه و ایجاد فشار بر عرضه برخی فرآوردهها، بهویژه بنزین، شده است.
همچنین افزایش تقاضای داخلی در روسیه، بهویژه در فصل کشاورزی و نیازهای بخش حملونقل، سبب شده است مسکو صادرات برخی فرآوردهها را محدود کند تا نیاز بازار داخلی خود را تأمین و از افزایش قیمتها جلوگیری کند.
از سوی دیگر، تنشهای ژئوپولیتیک در خاورمیانه، از جمله افزایش نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز، بازار جهانی نفت و فرآوردههای نفتی را تحت تأثیر قرار داده است. افزایش هزینههای انتقال و نااطمینانی در بازارهای انرژی نیز بر زنجیره تأمین کشورهای واردکننده، از جمله افغانستان، اثر گذاشته است.
همزمان، افزایش قیمت جهانی سوخت باعث شده است شرکتهای نفتی روسیه بخشی از صادرات خود را به بازارهایی هدایت کنند که سودآوری بیشتری دارند؛ موضوعی که میتواند سهم بازارهای کمدرآمدتر مانند افغانستان را کاهش دهد.
افغانستان که بخش بزرگی از نیاز سوخت خود را از واردات، بهویژه از ایران و روسیه، تأمین میکند، اکنون با فشار بیشتری در بخش پترول و سوخت هواپیما روبهرو شده است. افزایش قیمت پترول در روزهای اخیر، هزینههای حملونقل شهری را بالا برده و میتواند بر قیمت کالاهای اساسی نیز اثر بگذارد.
کارشناسان هشدار میدهند که اگر طالبان نتوانند منابع جایگزین برای جبران کاهش عرضه پترول و سوخت هواپیما پیدا کنند، بازار انرژی افغانستان در هفتههای آینده با چالشهای بیشتری مواجه خواهد شد.
آقای میاخیل در پیامی گفته است که در سالهای گذشته، افغانها از سراسر کشور خواستار آشتی، گفتوگوی ملی و صلح بودند، اما به باور او، طالبان به جای گفتوگو به خشونت متوسل شدند.
او با اشاره به دوره حکومت جمهوری اسلامی افغانستان گفته است که روسای جمهور پیشین، حامد کرزی و اشرف غنی، بارها از طالبان خواستند راه صلح را انتخاب کنند، اما طالبان به گفته او با حملات انتحاری و خشونت پاسخ دادند.
رئیس پیشین تلویزیون ملی افغانستان افزوده است که پس از تسلط طالبان بر افغانستان نیز، درخواستها برای مشارکت سیاسی و تفاهم با «سرکوب و استبداد» روبهرو شده است.
او در واکنش به تحولات اخیر بدخشان گفته است که فشار و محدودیت ممکن است مردم را برای مدتی خاموش کند، اما نمیتواند خواست آنان برای آزادی و کرامت را از بین ببرد.
میاخیل تأکید کرده است که اعتراضها علیه طالبان نباید به یک ولایت محدود بماند و باید در سراسر افغانستان گسترش یابد. او این وضعیت را «نبرد میان افراطگرایی و خواست مردم برای آزادی، عدالت و صلح» توصیف کرده است.
او در پایان خواستار اتحاد افغانها بر محور یک «دیدگاه ملی» شده و گفته است که هدف این اتحاد باید «بازپسگیری آینده افغانستان» باشد، نه ادامه اختلافات و جنگ.
بامداد جمعه در یک رویداد غافلگیرکننده ولسوالی یفتل برای چند ساعت به دست یک جبهه نظامی تازه تاسیس به نام سپاهیان میهن سقوط کرد. چریکهای سپاهیان میهن وارد ساختمانهای دولتی شدند، تجهیزات نظامی را به غنیمت گرفتند و پرچم خود را بر فراز بامها برافراشتند.
ولسوالی یفتل پایین، در نزدیکی شهر فیضآباد مرکز بدخشان، یکی از مناطق مهم این ولایت است. تصرف چندساعته این ولسوالی از سوی یک گروه مخالف طالبان، به یکی از مهمترین رویدادهای امنیتی اخیر بدخشان تبدیل شده و همچنان واکنشها و تحلیلهای سیاسی درباره آن ادامه دارد.
روند سبز افغانستان به رهبری امرالله صالح، معاون پیشین ریاستجمهوری افغانستان، عملیات «سپاهیان میهن» را تبریک گفته و آن را گامی در مسیر مبارزه با طالبان خوانده است.
نیلوفر ابراهیمی، نماینده پیشین بدخشان در مجلس، ضمن حمایت از اقدام این جبهه، از کاربران شبکههای اجتماعی خواسته است از نشر تصاویر و اطلاعات هویتی نیروهای آن خودداری کنند. او گفته است که حفاظت از هویت افراد در شرایط جنگی برای امنیت آنان اهمیت دارد.
فرید حمیدی، دادستان کل پیشین افغانستان، این رویداد را ضربهای به ادعای کنترول کامل امنیتی طالبان دانسته و گفته است که تمرکز بر اهداف نظامی بدون آسیب به غیرنظامیان میتواند نشاندهنده تغییر در شیوه درگیریها باشد.
ثریا دلیل، وزیر پیشین صحت عامه افغانستان، نیز عملیات یفتل را نشانه تغییر در وضعیت سیاسی و روانی افغانستان خوانده است.
در مقابل، طالبان این رویداد را حملهای کوتاهمدت و ناکام توصیف کردهاند. فرماندهی پولیس طالبان در بدخشان گفته است که مهاجمان در زمان رخصتی مسئولان محلی وارد ساختمان ولسوالی شدند، اما پس از رسیدن نیروهای کمکی از فیضآباد، محل را ترک کردند.
فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، برای مدیریت عملیات به بدخشان سفر کرده و گفته است که برنامه مهاجمان خنثی شده است. جبهه «سپاهیان میهن» اما این روایت را رد کرده و گفته است که نیروهایش پس از تصرف موقت مقر ولسوالی، تجهیزات نظامی و وسایط دولتی را با خود منتقل کردهاند.
پس از این حمله، طالبان عملیات تلاشی خانهبهخانه را در یفتل پایین آغاز کردهاند. منابع محلی از بازداشت شماری از باشندگان محل خبر دادهاند، در حالی که طالبان درباره هویت بازداشتشدگان جزئیات بیشتری ارائه نکردهاند.
شماری از سیاسیون این رویداد را نقطه عطفی در مبارزه با طالبان توصیف کردهاند، در حالی که برخی نیز درباره انتشار تصاویر نیروهای این جبهه و پیامدهای امنیتی آن هشدار دادهاند.
«روند سبز افغانستان» به رهبری امرالله صالح، معاون سابق رئیسجمهور افغانستان با انتشار بیانیهای، عملیات «سپاهیان میهن» را تبریک گفت و آن را «گامی الهامبخش برای آزادی تمام خاک افغانستان» خواند. این جریان در بیانیه خود نوشت که «تصفیه ولسوالی یفتل از وجود دزدان و غارتگران هبتالله» نشانهای از تداوم مبارزه علیه طالبان است و ابراز امیدواری کرد که حکومت این گروه سرنگون شود.
نیلوفر ابراهیمی، نماینده پیشین بدخشان در مجلس افغانستان، نیز با ستایش از اقدام نیروهای این جبهه گفت که عملیات یفتل نشان داد «روح مقاومت و آزادیخواهی در بدخشان و سایر نقاط افغانستان همچنان زنده است.» او در عین حال از کاربران شبکههای اجتماعی و حامیان مخالفان طالبان خواست از بازنشر تصاویر و هویت نیروهای این جبهه خودداری کنند.
خانم ابراهیمی هشدار داد که انتشار گسترده تصاویر این افراد ممکن است امنیت آنان و خانوادههایشان را به خطر بیندازد و گفت در نبردهای نامتقارن، حفاظت از هویت نیروها بخشی از موفقیت عملیات محسوب میشود. او تأکید کرد که حمایت از این نیروها باید بر بازتاب آرمانها و خواستههای آنان متمرکز باشد، نه معرفی چهرههایشان.
فرید حمیدی، دادستان کل پیشین افغانستان، نیز حمله به یفتل را شکسته شدن «طلسم ادعای حاکمیت سراسری و افسانه شکستناپذیری طالبان» توصیف کرد. او مدعی شد این رویداد نشان داد که تمرکز بر اهداف نظامی، بدون وارد کردن آسیب گسترده به غیرنظامیان و تأسیسات عمومی، میتواند الگویی متفاوت از درگیریهای گذشته افغانستان باشد.
آقای حمیدی همچنین گفت که ادامه انحصار قدرت، تبعیض و حکومت مبتنی بر زور پایدار نخواهد بود و راهحل بحران افغانستان را در تفاهم سیاسی، عدالت اجتماعی، برابری شهروندان و احترام به حقوق زنان و مردان دانست.
ثریا دلیل، وزیر پیشین صحت عامه افغانستان، نیز در واکنش به تحولات یفتل نوشت که «هیبت سلطه طالبان به لرزه افتاده» و عملیات «سپاهیان میهن» را نشانهای از آغاز تغییر موازنه روانی و سیاسی علیه طالبان توصیف کرد. او ابراز عقیده کرد که شکست طالبان «تنها مسئله زمان» است.
در مقابل، مقامات و هواداران طالبان سعی کردهاند سقوط یفتل را کماهمیت جلوه دهند. با این حال، این حمله در حدی وسیع بود که رئيس ستاد ارتش طالبان مجبور شد برای مهار آن از کابل به یفتل برود. فصیحالدین فطرت شخصاً به منطقه رفت و مهاجمان را «اغتشاشگر» خواند که قصد اخلال امنیت داشتند. فرماندهی پولیس طالبان در بدخشان گفت این رویداد در زمان رخصتی جمعه مسئولان محلی رخ داده و مهاجمان ساختمان ولسوالی را برای مدت کوتاهی در اختیار گرفتند، اما با رسیدن نیروهای کمکی از فیضآباد فرار کردند.
هواداران طالبان معمولاً این رویداد را حمله ناموفق و کوتاهمدت توسط یک گروه کوچک میدانند و بر «دفع سریع» تأکید دارند.
یفتل بدخشان اولین ولسوالی است که طالبان در پنج سال گذشته رسما سقوط آنرا تایید میکند.
این واکنشها در حالی مطرح میشود که جبهه «سپاهیان میهن» اعلام کرده نیروهایش پس از تصرف موقت مقر ولسوالی یفتل، بخشی از سلاحها، تجهیزات نظامی و وسایط دولتی را با خود منتقل کرده و سپس محل را ترک کردهاند. در مقابل، طالبان میگویند مهاجمان پس از حمله عقبنشینی کردهاند و عملیات جستوجو برای شناسایی و بازداشت آنان ادامه دارد.
به گفته منابع محلی، طالبان پس از این حمله عملیات گسترده تلاشی خانهبهخانه را در ولسوالی یفتل پایین آغاز کردهاند. این منابع میگویند شماری از باشندگان محل، از جمله برخی غیرنظامیان و همچنین تعدادی از اعضای محلی طالبان، در جریان این عملیات بازداشت شدهاند. طالبان نیز بازداشت شماری از افراد را تأیید کردهاند، اما درباره هویت آنان جزئیاتی ارائه نکردهاند.
همزمان، فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، به بدخشان سفر کرده و هدایت عملیات علیه این جبهه را بر عهده گرفته است. او مدعی شده که طالبان از پیش از طرح حمله آگاه بوده و توانستهاند آن را خنثی کنند. با این حال، جبهه «سپاهیان میهن» این ادعا را رد کرده و میگوید هیچیک از نیروهایش بازداشت نشدهاند و افراد نشاندادهشده در ویدیوهای منتشرشده از سوی طالبان، اعضای این جبهه نیستند.
ولسوالی یفتل پایین، در نزدیکی شهر فیضآباد، مرکز ولایت بدخشان قرار دارد. تصرف چندساعته مرکز این ولسوالی از سوی یک گروه تازهتأسیس مخالف طالبان، به یکی از مهمترین رویدادهای امنیتی اخیر در بدخشان تبدیل شده و همچنان موضوع تحلیلها و واکنشهای سیاسی است.
