واکنشها به سقوط یفتل؛ مخالفان «عملیات موفق» را تبریک گفتند، طالبان آن را ناکام خواندند
تصرف چندساعته ولسوالی یفتل بدخشان توسط جبهه تازهتأسیس «سپاهیان میهن» با واکنش گسترده چهرههای سیاسی، مقامهای پیشین و جریانهای مخالف طالبان روبهرو شده است.
تصرف چندساعته ولسوالی یفتل بدخشان توسط جبهه تازهتأسیس «سپاهیان میهن» با واکنش گسترده چهرههای سیاسی، مقامهای پیشین و جریانهای مخالف طالبان روبهرو شده است.
شماری از سیاسیون این رویداد را نقطه عطفی در مبارزه با طالبان توصیف کردهاند، در حالی که برخی نیز درباره انتشار تصاویر نیروهای این جبهه و پیامدهای امنیتی آن هشدار دادهاند.
«روند سبز افغانستان» به رهبری امرالله صالح، معاون سابق رئیسجمهور افغانستان با انتشار بیانیهای، عملیات «سپاهیان میهن» را تبریک گفت و آن را «گامی الهامبخش برای آزادی تمام خاک افغانستان» خواند. این جریان در بیانیه خود نوشت که «تصفیه ولسوالی یفتل از وجود دزدان و غارتگران هبتالله» نشانهای از تداوم مبارزه علیه طالبان است و ابراز امیدواری کرد که حکومت این گروه سرنگون شود.
نیلوفر ابراهیمی، نماینده پیشین بدخشان در مجلس افغانستان، نیز با ستایش از اقدام نیروهای این جبهه گفت که عملیات یفتل نشان داد «روح مقاومت و آزادیخواهی در بدخشان و سایر نقاط افغانستان همچنان زنده است.» او در عین حال از کاربران شبکههای اجتماعی و حامیان مخالفان طالبان خواست از بازنشر تصاویر و هویت نیروهای این جبهه خودداری کنند.
خانم ابراهیمی هشدار داد که انتشار گسترده تصاویر این افراد ممکن است امنیت آنان و خانوادههایشان را به خطر بیندازد و گفت در نبردهای نامتقارن، حفاظت از هویت نیروها بخشی از موفقیت عملیات محسوب میشود. او تأکید کرد که حمایت از این نیروها باید بر بازتاب آرمانها و خواستههای آنان متمرکز باشد، نه معرفی چهرههایشان.
فرید حمیدی، دادستان کل پیشین افغانستان، نیز حمله به یفتل را شکسته شدن «طلسم ادعای حاکمیت سراسری و افسانه شکستناپذیری طالبان» توصیف کرد. او مدعی شد این رویداد نشان داد که تمرکز بر اهداف نظامی، بدون وارد کردن آسیب گسترده به غیرنظامیان و تأسیسات عمومی، میتواند الگویی متفاوت از درگیریهای گذشته افغانستان باشد.
آقای حمیدی همچنین گفت که ادامه انحصار قدرت، تبعیض و حکومت مبتنی بر زور پایدار نخواهد بود و راهحل بحران افغانستان را در تفاهم سیاسی، عدالت اجتماعی، برابری شهروندان و احترام به حقوق زنان و مردان دانست.
ثریا دلیل، وزیر پیشین صحت عامه افغانستان، نیز در واکنش به تحولات یفتل نوشت که «هیبت سلطه طالبان به لرزه افتاده» و عملیات «سپاهیان میهن» را نشانهای از آغاز تغییر موازنه روانی و سیاسی علیه طالبان توصیف کرد. او ابراز عقیده کرد که شکست طالبان «تنها مسئله زمان» است.
در مقابل، مقامات و هواداران طالبان سعی کردهاند سقوط یفتل را کماهمیت جلوه دهند. با این حال، این حمله در حدی وسیع بود که رئيس ستاد ارتش طالبان مجبور شد برای مهار آن از کابل به یفتل برود. فصیحالدین فطرت شخصاً به منطقه رفت و مهاجمان را «اغتشاشگر» خواند که قصد اخلال امنیت داشتند. فرماندهی پولیس طالبان در بدخشان گفت این رویداد در زمان رخصتی جمعه مسئولان محلی رخ داده و مهاجمان ساختمان ولسوالی را برای مدت کوتاهی در اختیار گرفتند، اما با رسیدن نیروهای کمکی از فیضآباد فرار کردند.
هواداران طالبان معمولاً این رویداد را حمله ناموفق و کوتاهمدت توسط یک گروه کوچک میدانند و بر «دفع سریع» تأکید دارند.
یفتل بدخشان اولین ولسوالی است که طالبان در پنج سال گذشته رسما سقوط آنرا تایید میکند.
این واکنشها در حالی مطرح میشود که جبهه «سپاهیان میهن» اعلام کرده نیروهایش پس از تصرف موقت مقر ولسوالی یفتل، بخشی از سلاحها، تجهیزات نظامی و وسایط دولتی را با خود منتقل کرده و سپس محل را ترک کردهاند. در مقابل، طالبان میگویند مهاجمان پس از حمله عقبنشینی کردهاند و عملیات جستوجو برای شناسایی و بازداشت آنان ادامه دارد.
به گفته منابع محلی، طالبان پس از این حمله عملیات گسترده تلاشی خانهبهخانه را در ولسوالی یفتل پایین آغاز کردهاند. این منابع میگویند شماری از باشندگان محل، از جمله برخی غیرنظامیان و همچنین تعدادی از اعضای محلی طالبان، در جریان این عملیات بازداشت شدهاند. طالبان نیز بازداشت شماری از افراد را تأیید کردهاند، اما درباره هویت آنان جزئیاتی ارائه نکردهاند.
همزمان، فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، به بدخشان سفر کرده و هدایت عملیات علیه این جبهه را بر عهده گرفته است. او مدعی شده که طالبان از پیش از طرح حمله آگاه بوده و توانستهاند آن را خنثی کنند. با این حال، جبهه «سپاهیان میهن» این ادعا را رد کرده و میگوید هیچیک از نیروهایش بازداشت نشدهاند و افراد نشاندادهشده در ویدیوهای منتشرشده از سوی طالبان، اعضای این جبهه نیستند.
ولسوالی یفتل پایین، در نزدیکی شهر فیضآباد، مرکز ولایت بدخشان قرار دارد. تصرف چندساعته مرکز این ولسوالی از سوی یک گروه تازهتأسیس مخالف طالبان، به یکی از مهمترین رویدادهای امنیتی اخیر در بدخشان تبدیل شده و همچنان موضوع تحلیلها و واکنشهای سیاسی است.
شماری از کاربران معتقدند نمادهای بهکاررفته در این نشان، بیش از آنکه بیانگر یک هویت ایدئولوژیک باشند، به تاریخ، فرهنگ و جغرافیای افغانستان، بهویژه بدخشان، اشاره دارند.
لوگوی این جبهه از عناصر نمادینی چون سیمرغ، خورشید، کوههای هندوکش، سنگ لاجورد، شمشیر و ستاره تشکیل شده است. کاربران شبکههای اجتماعی این نشانهها را بازتابی از هویت تاریخی و اسطورهای توصیف کردهاند. کوههای هندوکش نیز در این نشان بهعنوان نمادی از هویت جغرافیایی و خاستگاه این جبهه دیده میشوند، در حالی که شمشیر و ستاره میتوانند بر ماهیت نظامی و دفاعی آن دلالت داشته باشند.
عبدالله خداداد، دیپلومات پیشین افغانستان، در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «برخی از نمادهای بهکاررفته در نشان سپاهیان میهن، اختر طلایی باختر، خورشید خراسان و سنگ لاجورد است.» او همچنین افزود که «سیمرغ، پرنده بلندپرواز و دانای اساطیر خراسان، کوههای هندوکش و خنجر نیز در این نشان بهکار رفته است.»
کریم کوهیار، از کاربران شبکههای اجتماعی، نیز با اشاره به این نمادها نوشت که این عناصر «نه رنگ و بوی وابستگی ایدئولوژیک دارند و نه نشانی از وابستگی به قدرتهای خارجی؛ بلکه ریشه در تاریخ، فرهنگ، جغرافیا و هویت این سرزمین دارند.» به گفته او، این نمادها مخاطب را به گذشته تاریخی، سرزمین و حافظه جمعی افغانستان پیوند میدهند.
بحث درباره هویت بصری این جبهه در حالی مطرح شده که حمله بامداد جمعه نیروهای «سپاهیان میهن» به ولسوالی یفتل پایین همچنان در کانون توجه قرار دارد. منابع محلی و طالبان تأیید کردهاند که ساختمان ولسوالی برای چند ساعت از کنترول طالبان خارج شد؛ هرچند دو طرف روایتهای متفاوتی از ابعاد و نتایج این رویداد ارائه کردهاند.
جبهه «سپاهیان میهن» مدعی است که نیروهایش پس از تصرف موقت مقر ولسوالی، مقداری سلاح، تجهیزات نظامی و وسایط دولتی را با خود منتقل کرده و سپس محل را ترک کردهاند. در مقابل، طالبان اعلام کردهاند که مهاجمان پس از حمله عقبنشینی کرده و عملیات جستوجو برای شناسایی آنان ادامه دارد.
در پی این رویداد، طالبان عملیات گسترده تلاشی خانهبهخانه را در یفتل پایین آغاز کردهاند. منابع محلی میگویند شماری از باشندگان محل، از جمله برخی غیرنظامیان و تعدادی از اعضای محلی طالبان، در جریان این عملیات بازداشت شدهاند. طالبان نیز از بازداشت افرادی در ارتباط با این حمله خبر دادهاند، اما جزئیاتی درباره هویت آنان منتشر نکردهاند.
همزمان، فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، به بدخشان سفر کرده و مسئولیت هدایت عملیات علیه این جبهه را بر عهده گرفته است. او مدعی شده که طالبان از پیش از طرح حمله آگاه بوده و توانستهاند اهداف مهاجمان را خنثی کنند. با این حال، جبهه «سپاهیان میهن» تأکید دارد که هیچیک از نیروهایش بازداشت نشدهاند و ویدیوهای منتشرشده از سوی طالبان، افراد وابسته به این جبهه را نشان نمیدهد.
ولسوالی یفتل پایین، در نزدیکی شهر فیضآباد، مرکز بدخشان، قرار دارد. تصرف چندساعته این ولسوالی از سوی یک جبهه تازهتأسیس، به یکی از مهمترین تحولات امنیتی اخیر در بدخشان تبدیل شده و همچنان موضوع تحلیلهای سیاسی و نظامی است.
این مقام سازمان ملل در مصاحبه با خبرگزاری روسی تاس گفت گروه القاعده بهرغم کاهش فعالیتهای خود، همچنان در افغانستان است و روابط پیچیدهای با مقامات طالبان دارد.
او افزود افغانستان برای دههها به طور سنتی محل فعالیت گروههای متعدد افراطی بوده است.
این ارزیابی زویف همزمان با هشدارهای سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه بیان شده است.
سرگئی لاوروف، شاخه خراسان داعش را اصلیترین تهدید برای آسیای میانه دانسته و گفته این گروه با اهداف توسعهطلبانه، قصد دارد از خاک افغانستان به عنوان پایگاهی برای ایجاد خلافت استفاده کند. او در نشست مربوط به جلوگیری از تأمین سلاح تروریستها در آسیای میانه، بر ماهیت فرامرزی تهدیدات — که زویف نیز به آن اشاره کرده، تاکید کرده است.
روسیه علیرغم گسترش روابط با طالبان، همچنان نگرانیهای امنیتی خود را — که با گزارش زویف همراستا است — مطرح میکند.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه چندی پیش تاکید کرد که مسکو نسبت به تهدیدهای ناشی از افغانستان بیتفاوت نیست.
با نگرانی از تهدیدهای امنیتی از خاک افغانستان، آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان تاکید کرده است تا زمانی که از خاک افغانستان علیه کشورهای همسایه استفاده شود، اداره طالبان به رسمیت شناخته نخواهد شد و از عادیسازی روابط با جامعه جهانی محروم خواهد ماند.
نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان میگوید حضور گروههای مسلح، از جمله تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)، داعش خراسان، جنبش اسلامی ترکستان شرقی، جنبش اسلامی اوزبیکستان و ارتش آزادیبخش بلوچستان، یکی از عوامل اصلی تداوم انزوای بینالمللی افغانستان است.
