روان فرهادی، دیپلومات با سابقه و پژوهشگر سرشناس افغانستان درگذشت
عبدالغفور روان فرهادی، دیپلومات با سابقه، پژوهشگر برجسته و نماینده پیشین افغانستان در سازمان ملل متحد، در سن ۹۶ سالگی در شهر سانفرانسیسکوی امریکا درگذشت.
طارق فرهادی، فرزند او دوشنبه ۵ اسد، در گفتوگو با افغانستان انترنشنال خبر درگذشت پدرش را به دلیل کهولت سن، تأیید کرد.
شش دهه حضور در دیپلوماسی افغانستان
عبدالغفور روان فرهادی از معدود دیپلوماتهای افغانستان بود که بیش از شش دهه در برهههای بسیار حساس تاریخ معاصر کشور فعالیت کرد. او کار در وزارت امور خارجه را از دهه ۳۰ خورشیدی آغاز کرد و در زمان صدارت محمد یوسف به عنوان جوانترین مدیر عمومی سیاسی این وزارت منصوب شد.
آقای روان فرهادی همچنین در دورههای صدارت محمدهاشم میوندوال و نوراحمد اعتمادی سمت منشی مجلس عالی وزرا را بر عهده داشت و در سال ۱۹۷۲ به عنوان سفیر افغانستان در پاریس تعیین شد.
نقطه عطف فعالیتهای دیپلوماتیک او، انتصابش به عنوان نماینده دائمی افغانستان در سازمان ملل متحد بین سالهای ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۶ بود. او در طول این ۱۳ سال، یعنی در دوره حکومت مجاهدین، تسلط رژیم اول طالبان و پس از آن در دوران شکلگیری نظام جدید، در این کرسی کار کرد.
تلسط بر ادبیات کلاسیک، زبانشناسی و عرفان
روان فرهادی علاوه بر عرصه سیاست، به عنوان یکی از برجستهترین پژوهشگران و زبانشناسان معاصر افغانستان شناخته میشد. او با تسلط بر زبانهای فارسی، پشتو، فرانسوی، انگلیسی و عربی و آگاهی از زبانهای باستانی، توانست آثار ماندگاری در حوزه ادبیات و عرفان خلق کند. همکاری ۲۲ ساله او با ابراهیم گامارد که به تألیف کتاب «رباعیات مولانا» (The Quatrains of Rumi) به زبان انگلیسی انجامید، از کارهای کمنظیر او در عرصه جهانی است. از دیگر آثار او میتوان به تصحیح و ترجمه آثار خواجه عبدالله انصاری، ترجمه «قوس زندگی منصور حلاج» اثر لویی ماسینیون و تدوین مقالات محمود طرزی اشاره کرد.
این چهره برجسته فرهنگی و سیاسی پس از کودتای ثور ۱۳۵۷، حدود بیست ماه را در زندان پلچرخی گذراند و در سال ۱۹۸۱ ناچار به ترک کشور شد. او در سالهای هجرت نیز به عنوان استاد تاریخ ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی در دانشگاههای معتبری چون سوربن پاریس و برکلی کالیفرنیا به تدریس پرداخت.
واکنشها به درگذشت روان فرهادی
درپی انتشار خبر درگذشت روان فرهادی، شمار زیادی از سیاسیون، دیپلوماتهای نسل جوان افغانستان و چهرههای فرهنگی، فقدان او را ضایعهای جبرانناپذیر برای جامعه علمی و سیاسی کشور دانستند. به باور آنان، او نهتنها نماد «دیپلوماسی فاخر و با وقار افغانستان» در سطح بینالملل بود، بلکه به عنوان استادی بزرگ، نسلی از دیپلوماتها و پژوهشگران معاصر را هدایت و پشتیبانی کرد.
نگاره میرداد، معاون پیشین سفارت افغانستان در پولند، روان فرهادی را از چهرههای کمنظیر دیپلوماسی کشور خواند که در نخستین دوره تسلط طالبان، با درایت و اعتبار بینالمللی خود چهره واقعی این گروه و خطر افراطگرایی را به جهان معرفی کرد و صدای مبارزه مردم را به مجامع جهانی رساند. خانم میرداد با اشاره به وضعیت کنونی کشور افزود که افغانستان در حالی این دیپلومات برجسته خود را در غربت از دست داد که امروز خود در یکی از منزویترین دورههای سیاسی تاریخش به سر میبرد و درگذشت او ضایعهای بزرگ برای پیکره دیپلوماسی افغانستان است.
اشرف حیدری، از دیپلماتهای نسل جوان و سفیر پیشین افغانستان در سریلانکا، در واکنشی درگذشت او را تسلیت گفت و روان فرهادی را «راهنمایی بزرگوار و پشتیبانی صمیمی» برای دیپلوماتهای جوان خواند.
وزیر زراعت طالبان در دیدار با جمشید خواجهیف، معاون نخستوزیر اوزبیکستان، از دولت و بازرگانان این کشور خواست در بخشهای زراعت، مالداری و آبیاری افغانستان سرمایهگذاری کنند. عطاالله عمری گفت که در بخش زراعت در افغانستان زمینههای مناسبی برای سرمایهگذاری وجود دارد.
وزارت زراعت، آبیاری و مالداری طالبان روز دوشنبه ۵ اسد با انتشاز خبرنامهای علام کرد که در دیدار وزیر این وزارت با جمشید خواجهیف، معاون نخستوزیر اوزبیکستان، درباره اجرای پروژههای مشترک زراعتی، فرصتهای سرمایهگذاری و گسترش همکاریها در این بخش گفتوگو شده است.
براساس خبرنامه این وزارت، معاون نخستوزیر اوزبیکستان از آمادگی کشورش برای سرمایهگذاری در بخش زراعت افغانستان خبر داده و گفته است که تاشکند آماده همکاری در زمینه تولید محصولات زراعتی، فرآوری محصولات و اجرای پروژههای مشترک است.
جمشید خواجهیف، معاون نخستوزیر اوزبیکستان، روز شنبه ۳ اسد به کابل رفت. طالبان هدف از این سفر را دیدار با مقامهای این گروه، گفتوگو با فعالان بخش خصوصی افغانستان و شرکت در یک «فورم تجاری» میان دو کشور عنوان کردهاند.
پیش از این نیز مقامهای طالبان در دیدارهای جداگانه با مقامهای اوزبیکستان درباره گسترش همکاریها در زمینه ترانزیت، تجارت و روابط بانکی میان دو کشور گفتوگو کرده بودند.
اوزبیکستان از جمله کشورهای منطقه است که پس از بازگشت طالبان به قدرت در اسد ۱۴۰۰، روابط اقتصادی و تعاملات خود با افغانستان را ادامه داده است. این کشور، بدون بهرسمیت شناختن طالبان، بر توسعه روابط تجاری و همکاریهای اقتصادی با کابل تأکید کرده است.
سفر هیئت اقتصادی اوزبیکستان به افغانستان در حالی صورت میگیرد که طالبان تلاش دارند همکاریهای اقتصادی خود با کشورهای منطقه را افزایش دهند و از ظرفیت مسیرهای آسیای میانه برای گسترش تجارت و ترانزیت استفاده کنند.
فیصل مختار، معاون والی طالبان در نورستان، میگوید شمار جانباختگان سیلابهای ویرانگر هفته گذشته در این ولایت از ۳۰ نفر فراتر رفته و تاکنون اجساد ۲۰ قربانی پیدا شدهاند.
او افزود که دستکم ۱۰ نفر دیگر همچنان مفقود هستند و جستوجو برای یافتن آنان ادامه دارد.
سیلابهای مرگبار روز دوشنبه ۲۹ سرطان، در پی بارندگیهای شدید، بخشهایی از نورستان را فرا گرفت و افزون بر تلفات انسانی، صدها خانواده را متضرر کرد.
به گفته معاون والی طالبان، این سیلابها خسارتهای گستردهای به زیرساختها وارد کرده است. او گفت در مرکز ولایت، حدود ۱۰ مارکت شامل بیش از ۹۰ دکان تخریب شده، هفت خانه بهطور کامل ویران شده و ۸۲ خانه دیگر نیز آسیب دیدهاند.
پیشتر دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل اعلام کرده بود که این سیلابها هزاران نفر را متأثر کرده و نیازهای فوری در بخشهای سرپناه، مواد غذایی، آب آشامیدنی، خدمات صحی و حفظالصحه ایجاد کرده است. همچنین سازمان ملل هشدار داده بود که سیلابزدگان نورستان با کمبود شدید خدمات صحی، دارو، آب آشامیدنی سالم و امکانات بهداشتی روبهرو هستند.
نورستان از ولایتهای کوهستانی و صعبالعبور افغانستان است و مقامهای امدادرسان میگویند دشواری دسترسی به بسیاری از مناطق آسیبدیده، روند جستوجو، امدادرسانی و انتقال کمکهای بشردوستانه را با مشکل روبهرو کرده است.
افغانستان از جمله کشورهایی است که بهشدت در برابر پیامدهای تغییرات اقلیمی آسیبپذیر است. در سالهای اخیر، وقوع سیلابهای ناگهانی، خشکسالی و رویدادهای شدید آبوهوایی در بخشهای مختلف این کشور افزایش یافته و بارها باعث تلفات انسانی و خسارتهای سنگین مالی شده است.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در نشستی با مقامهای محلی و بزرگان پنج ولایت جنوبی افغانستان گفت که اجرای قانون امر به معروف اولویت اصلی طالبان است.
او گفت که یکی از اهداف اصلی «جهاد» این گروه، «امر به معروف و نهی از منکر» بود.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان روز یکشنبه، ۴ اسد، اعلام کرد که در ادامه نشستهای ولایتی این وزارت، نشستی در قندهار با حضور هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، مقامهای محلی، عالمان دینی، بزرگان قومی و متنفذان پنج ولایت زون جنوبی برگزار شده است.
به گفته این وزارت، هدف از برگزاری این نشست، بررسی روند اجرای قانون امر به معروف و نهی از منکر، گسترش آن بوده است.
هبتالله آخندزاده در این نشست، اجرای قانون امر به معروف و نهی از منکر را از مهمترین مسئولیت حکومت طالبان دانست و گفت: «یکی از اهداف ویژه جهاد ما، تطبیق امر به معروف و نهی از منکرات بوده است.»
او همچنین عالمان دینی، مقامهای حکومتی، بزرگان قومی و متنفذان را در اجرای این قانون مسئول خواند و گفت همه مسلمانان، بهویژه عالمان دین، در تطبیق احکام اسلامی مسئولیت دارند. رهبر طالبان از عالمان دینی خواست در اجرای احکام اسلامی و آنچه «اصلاح جامعه» توصیف کرد، نقش پیشگام ایفا کنند.
رهبر طالبان در بیشتر سخنرانیهایش بر موضوعات دینی، اجرای احکام شرعی و مسائل ایدئولوژیک تمرکز میکند و به ندرت درباره مشکلات اقتصادی، بحرانهای معیشتی، بیکاری یا دیگر چالشهای داخلی افغانستان اظهارنظر میکند.
اداره هواشناسی وزارت ترانسپورت و هوانوردی اعلام کرد که احتمال بارندگی شدید و جاری شدن سیلابهای ناگهانی در شش ولایت افغانستان وجود دارد.
بر اساس پیشبینی این اداره، روز دوشنبه (۵ اسد) در ولایتهای نورستان، کنر، ننگرهار، پکتیا، خوست و پکتیکا بارندگی شدید خواهد شد.
اداره هواشناسی گفته است که میزان بارندگی در این ولایتها بین ۱۰ تا ۲۵ میلیمتر پیشبینی شده است.
این اداره همچنین اعلام کرده است که در ولایتهای مرکزی، شرقی، جنوبشرقی و غربی افغانستان، سرعت باد به ۵۰ تا ۹۰ کیلومتر در ساعت خواهد رسید.
وزیر اقتصاد طالبان در دیدار با یک مقام جدید سازمان ملل در افغانستان، با اذعان به گسترش فقر، بیکاری و مشکلات معیشتی، خواستار تداوم کمکهای جامعه جهانی و اجرای پروژههای توسعهای شد.
دینمحمد حنیف گفت که کمکهای بینالمللی نباید تنها به کمکهای بشردوستانه محدود بماند.
وزارت اقتصاد طالبان روز یکشنبه در خبرنامهای گفت که دینمحمد حنیف، وزیر اقتصاد، با برونو لمارکی، نماینده ویژه بخش توسعه و هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان، درباره همکاریهای عمرانی، اقتصادی و بشردوستانه گفتوگو کرده است.
حنیف گفته است که افغانستان به دلیل «فقر و بیکاری گسترده ناشی از نبود زیرساختهای اقتصادی»، خشکسالیهای پیدرپی، تغییرات اقلیمی، بازگشت دهها هزار مهاجر افغان از کشورهای همسایه و مشکلات معیشتی، همچنان به کمکهای جامعه جهانی نیاز دارد.
او از سازمان ملل خواست که تمرکز خود را از کمکهای صرفاً بشردوستانه به برنامههای توسعهای، ایجاد اشتغال، حمایت از زراعت، مدیریت منابع آب، توسعه انرژی و آموزشهای فنی تغییر دهد و گفت این رویکرد میتواند به کاهش فقر و وابستگی اقتصادی افغانستان کمک کند.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در اسد ۱۴۰۰، کمکهای بینالمللی به افغانستان بهطور چشمگیری کاهش یافته است. کمکهای توسعهای کشورهای کمککننده متوقف شده و کمکهای باقیمانده عمدتاً به کمکهای بشردوستانه از طریق سازمان ملل و نهادهای امدادرسان اختصاص دارد. در نتیجه، افغانستان با کاهش منابع مالی خارجی، افت سرمایهگذاری و تشدید بحران انسانی روبهرو شده است.
کشورهای کمککننده و نهادهای بینالمللی بارها اعلام کردهاند که ازسرگیری کمکهای توسعهای و عادیسازی همکاریهای اقتصادی با افغانستان، به تغییر سیاستهای طالبان، از جمله رعایت حقوق بشر، لغو محدودیتهای اعمالشده بر زنان و دختران و قطع روابط با گروههای تروریستی بستگی دارد.
طالبان این شروط را رد کرده و آنها را مداخله در امور داخلی افغانستان دانسته و تأکید کرده است که سیاستهای خود را بر اساس برداشتش از شریعت و منافع ملی تعیین میکند.
اداره طالبان کوشیده است که با تشویق سرمایهگذاری کشورهای منطقه، گسترش روابط اقتصادی با همسایگان و توسعه استخراج معادن، به اقتصاد افغانستان رونق تازهای ببخشد، اما این تلاشها موفق نبوده است.
سازمان ملل در اواخر ماه قوس سال گذشته اعلام کرد که نرخ بیکاری در افغانستان به ۷۵ درصد رسیده و بیش از ۹۰ درصد جمعیت این کشور زیر خط فقر زندگی میکنند. این سازمان همچنین کاهش درآمد سرانه، افت تولید ناخالص داخلی و کاهش کمکهای بشردوستانه را از عوامل تشدید بحران اقتصادی افغانستان دانسته است.
بر اساس برآوردهای سازمان ملل، اکنون ۲۱.۹ میلیون نفر در افغانستان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند. همزمان، بازگشت گسترده مهاجران افغان از کشورهای همسایه فشار بیشتری بر وضعیت اقتصادی و انسانی این کشور وارد کرده است.