براساس این گزارش، حکم اعدام نورزی، باشنده اصلی ولایت فراه، بامداد چهارشنبه ۱۱ سنبله به اتهام «قتل عمد» اجرا شد. ههنگاو میگوید او سه سال پیش هنگام بازداشت با شلیک نیروهای پولیس ایران بهشدت زخمی شد و توانایی حرکت خود را از دست داد.
سازمان حقوق بشر ایران نیز ضمن تایید اعدام نورزی گزارش داده است که او در تمام سه سال زندان از ویلچر استفاده میکرد. یک منبع مطلع به این سازمان گفته است که نورزی تا آخرین لحظه بر بیگناهی خود تأکید داشت و میگفت در قتل نقشی نداشته است.
به گفته این منبع، نورزی هنگام وقوع درگیری در محل حضور داشت و پس از ثبت تصویرش در دوربینهای مداربسته، از ترس گریخت. نیروهای پولیس ایران دو هفته بعد هنگام بازداشت به او شلیک کردند. این ادعاها بهطور مستقل تأیید نشده است.
رسانههای رسمی ایران و نهادهای وابسته به قوه قضائیه این کشور تاکنون اعدام نورزی را اعلام نکردهاند. طالبان نیز تا زمان انتشار این خبر درباره اعدام او واکنشی نشان نداده است.
افزایش اعدام افغانها پس از بازگشت طالبان
آمارهای سازمان حقوق بشر ایران نشان میدهد که اعدام شهروندان افغانستان در ایران پس از بازگشت طالبان به قدرت بهشدت افزایش یافته است. این سازمان در ماههای پس از تسلط طالبان در سال ۲۰۲۱، اعدام پنج افغان را ثبت کرد. این رقم در سال ۲۰۲۲ به ۱۶ نفر، در سال ۲۰۲۳ به ۲۵ نفر، در سال ۲۰۲۴ به ۸۰ نفر و در سال ۲۰۲۵ به دستکم ۸۴ نفر افزایش یافت.
براساس این آمار، از زمان بازگشت طالبان تا پایان سال ۲۰۲۵ دستکم ۲۱۰ شهروند افغانستان در ایران اعدام شدهاند. ههنگاو رقم اعدامشدگان افغان در سال ۲۰۲۵ را دستکم ۸۵ نفر اعلام کرده است. تفاوت جزئی میان این دو آمار ناشی از شیوههای متفاوت مستندسازی نهادهای حقوق بشری است.
سازمان حقوق بشر ایران گفته است که در سال ۲۰۲۴، از میان ۸۰ افغان اعدامشده، ۳۹ نفر به اتهامهای مرتبط با مواد مخدر، ۳۱ نفر به اتهام قتل، ۹ نفر به اتهام تجاوز و یک نفر به اتهامهای امنیتی اعدام شدند. تنها شش مورد از این اعدامها را منابع رسمی جمهوری اسلامی اعلام کردند.
ههنگاو نیز در ماه جون امسال اعلام کرد که در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ دستکم ۱۲ شهروند افغانستان در ایران اعدام شدهاند. گزارشهای بعدی این سازمان نشان میدهد که اعدام افغانها در ماههای پس از آن نیز ادامه یافته است.
نگرانیها درباره نبود دادرسی عادلانه
۸۴ نهاد حقوق بشری ایرانی و بینالمللی در بیانیهای مشترک در جوزای پارسال هشدار دادند که پروندههای منجر به اعدام در ایران، بهویژه پرونده شهروندان خارجی، حداقل معیارهای دادرسی عادلانه را رعایت نمیکنند و اعترافها در بسیاری از موارد با شکنجه و فشار گرفته میشود.
این نهادها گفتهاند که زندانیان افغان اغلب به وکیل مستقل، حمایت خانوادگی و خدمات قونسلی دسترسی ندارند. به گفته آنان، فضای مهاجرستیزانه و نبود یک حکومت پاسخگو در افغانستان، هزینه سیاسی اعدام افغانها را برای جمهوری اسلامی کاهش داده است.
مقامهای طالبان در جنوری ۲۰۲۴ و جنوری ۲۰۲۵ از ایران خواسته بودند برای افغانهای محکوم به اعدام، مجازاتهای جایگزین در نظر بگیرد و فهرست زندانیان محکوم به مرگ را در اختیار کابل قرار دهد. با این حال، نتیجه مشخصی از این درخواستها اعلام نشده و طالبان درباره بسیاری از موارد اعدام، از جمله پرونده ولیجان نورزی، موضع علنی نگرفته است.