صدراعظم آلمان به رغم یک شکست دیگر انتخاباتی در قدرت می‌ماند

شیرن شنبه‌شب در آغاز کنسرت خود در فیلادلفیا گفت: «هیچ‌وقت نمی‌خواستم یک موسیقی‌دان فعال سیاسی باشم، اما این ماجرا مرا در میانه یک بحث مهم و پرتنش درباره آزادی بیان و یکی از پیچیده‌ترین مسائل سیاسی جهان قرار داده است.»

او افزود که در روزهای گذشته ناچار شده تصمیم‌های دشواری بگیرد و در این مسیر اشتباه کرده است. شیرن گفت: «من اشتباه می‌کنم و واقعاً، واقعاً متأسفم.»

شیرن همچنین موضع خود درباره جنگ اسرائیل و فلسطینیان را روشن‌تر بیان کرد. او حمله هفتم اکتوبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل را «وحشتناک» خواند و گفت که این حمله بر «قرن‌ها رنج یهودیان» افزوده است. در عین حال، درباره عملیات نظامی اسرائیل در غزه گفت: «آنچه در غزه می‌گذرد فاجعه‌بار، توجیه‌ناپذیر و نامتناسب است.»

او گفت که از گستردگی ویرانی‌ها و کشته‌شدن غیرنظامیان، به‌ویژه کودکان، «دلش شکسته» است و افزود که «بی‌عدالتی سیستماتیک» در کرانه باختری نیز نباید نادیده گرفته شود.

شیرن گفت که در گذشته تلاش کرده است وارد بحث‌های سیاسی نشود، زیرا می‌خواسته موسیقی و کنسرت‌هایش محلی برای «وحدت، نه تفرقه» باشد. با این حال، او افزود: «این یک مسئله انسانی است و دیگر نمی‌توانم احساسم را درباره آن پنهان کنم.»

این جنجال پس از آن بالا گرفت که مکلمور، رپر امریکایی، در کنسرت چهارم سپتامبر ادن شیرن در ورزشگاه مت‌لایف شعار «فلسطین را آزاد کنید» سر داد و درباره جنگ غزه سخن گفت. پس از آن، برگزارکنندگان تور اعلام کردند که شماری از مالکان ورزشگاه‌ها حاضر نیستند در صورت حضور مکلمور میزبان کنسرت‌های شیرن باشند. در نتیجه، مکلمور از ادامه تور کنار گذاشته شد.

100%

رابرت کرافت، مالک ورزشگاه ژیلت و تیم نیوانگلند پتریوتس، تأیید کرد که اجازه اجرای مکلمور را در کنسرت‌های پیش‌روی شیرن در این ورزشگاه نخواهد داد. او مکلمور را به بیان سخنان نفرت‌انگیز و ارائه تصویری گزینشی از جنگ متهم کرده است. مکلمور اتهام یهودستیزی را رد کرده و گفته است که انتقاد او متوجه سیاست‌های دولت اسرائیل است، نه یهودیان.

شیرن پیش‌تر گفته بود که تصمیم حذف مکلمور را او نگرفته و مسئولیت آن بر عهده برگزارکنندگان تور بوده است. او در اظهارات تازه خود همچنین گفت که از این‌که محل‌های برگزاری کنسرت بخواهند محتوای سخنان هنرمندان یا حضور آنان را از پیش بررسی کنند، «عمیقاً نگران» است. او گفت: «این در بسیاری از جاهایی که در جهان اجرا می‌کنم اتفاق می‌افتد، اما نباید در جهان آزاد رخ دهد.»

پس از حذف مکلمور، چند هنرمند دیگر که قرار بود پیش از شیرن روی صحنه بروند، از جمله آرون رو، لوکاس گراهام، فینیاس و اعضای گروه بیوگا، در اعتراض به این تصمیم از ادامه تور کنار کشیدند. آنان حذف مکلمور را تهدیدی برای آزادی بیان دانستند.

شیرن در کنسرت فیلادلفیا گفت که حتی درباره ادامه تور و آینده فعالیت هنری خود دچار تردید شده بود، اما به دلیل تعهدی که نسبت به هوادارانش دارد به صحنه بازگشت. او تاکید کرد که کنسرت‌هایش همچنان جایی است که افراد با دیدگاه‌های متفاوت می‌توانند در کنار یکدیگر حضور داشته باشند.

پیش از آغاز کنسرت، ده‌ها معترض حامی فلسطین در نزدیکی محل برگزاری تجمع کردند. کنسرت بدون اختلال عمده برگزار شد و شماری از هواداران شیرن نیز گفتند که از اظهارات او استقبال کرده‌اند.

این دیدار در حالی برگزار شد که روابط کانادا و اروپا با امریکا پرتنش‌تر شده و اتاوا در پی نزدیک‌تر شدن به اتحادیه اروپا است.

کارنی گفت که دو کشور به سازمان‌های فضایی و وزارت‌های دفاع خود ماموریت خواهند داد تا روی توسعه و استفاده مشترک از زیرساخت‌هایی مانند سامانه‌های پرتاب فضایی و تاسیسات زمینی دریافت اطلاعات کار کنند.

اتاق‌های تجارت فرانسه و کانادا نیز قرار است در هفته‌های آینده توافقی برای گسترش همکاری میان شرکت‌های دو کشور امضا کنند. مقام‌های تجاری دو کشور می‌گویند که هدف این همکاری، ایجاد فرصت‌های تازه برای سرمایه‌گذاری و شکل‌دادن به زنجیره‌های مشترک تولید در بخش‌های استراتژیک است.

کارنی در کنار مکرون گفت که تغییرات اقلیمی، تضعیف هنجارهای دموکراتیک و تهدیدهای تازه علیه حاکمیت کشورها، ضرورت همکاری نزدیک‌تر میان کانادا و فرانسه را بیشتر کرده است.

مکرون نیز گفت که دو کشور بر دموکراسی، حاکمیت قانون، احترام به حقوق بین‌الملل، تجارت آزاد و عادلانه و استقلال راهبردی تاکید دارند. دفتر ریاست‌جمهوری فرانسه نیز اعلام کرد که پاریس و اتاوا می‌خواهند در شرایط افزایش رقابت قدرت‌های بزرگ و وابستگی‌های تازه جهانی، توان تصمیم‌گیری مستقل خود را تقویت کنند.

سن‌پیر و میکلون قلمرو فرانسه در حدود ۲۰ کیلومتری ساحل ولایت نیوفوندلند و لابرادور کانادا است. سفر مکرون نخستین سفر یک رئیس‌جمهور فرانسه به این مجمع‌الجزایر در بیش از یک دهه و حضور کارنی نیز نخستین سفر رسمی یک نخست‌وزیر کانادا به این منطقه است.

دو رهبر پس از یک نشست کاری، در مراسم ادای احترام به داوطلبان «فرانسه آزاد» شرکت کردند. نیروهای فرانسه آزاد در دسامبر ۱۹۴۱ این مجمع‌الجزایر را بدون درگیری از کنترول رژیم ویشی، که در جریان جنگ جهانی دوم با آلمان نازی همکاری داشت، خارج کردند.

این دیدار همچنین در پی انتشار تصویری از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری امریکا، انجام شد که در آن پرچم امریکا بر نقشه‌ای شامل کانادا، گرینلند، ایسلند، مکسیکو، امریکای مرکزی، کارائیب و برخی قلمروهای فرانسه قرار گرفته بود.

مکرون در پاسخ به پرسشی درباره این تصویر گفت که فرانسوی بودن سن‌پیر و میکلون و دیگر قلمروهای فرانسه روشن است و نیازی نمی‌بیند هر روز در واکنش به «ایده‌ها یا حرف‌های عجیب» آن را دوباره تایید کند.

انرژی نیز از محورهای اصلی گفت‌وگوهای دو طرف بود. مکرون گفت که گاز طبیعی مایع کانادا می‌تواند به تامین نیازهای اروپا کمک کند. فرانسه امیدوار است کانادا بخش بیشتری از صادرات گاز طبیعی مایع خود را به اروپا هدایت کند.

کارنی و مکرون همچنین درباره گسترش روابط کانادا با اتحادیه اروپا گفت‌وگو کردند. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، هفته گذشته گفت که خواهان تبدیل شدن کانادا به نخستین «عضو وابسته» اتحادیه اروپا است.

کارنی نیز در سخنرانی خود در پارلمان اروپا از گسترش این همکاری استقبال کرد و گفت که شکل نهایی این رابطه هنوز مشخص نشده است. او از جمله به گسترش فرصت‌ها برای جوانان و ایجاد بازار یکپارچه‌تر خدمات مالی میان کانادا و اروپا اشاره کرد.

کانادا و اتحادیه اروپا از قبل توافق تجارت آزاد دارند، هرچند این توافق هنوز از سوی همه اعضای اتحادیه تصویب نشده است. کانادا همچنین سال گذشته به نخستین کشور غیراروپایی تبدیل شد که به برنامه تازه خریدهای دفاعی اتحادیه اروپا پیوست.

کارنی از زمان رسیدن به مقام نخست‌وزیری در مارچ ۲۰۲۵، نزدیکی بیشتر به اروپا را یکی از اولویت‌های سیاست خارجی کانادا قرار داده است. او روز یکشنبه گفت که رابطه کانادا و فرانسه در مرکز همکاری رو به گسترش اتاوا با اروپا قرار دارد.

ستاد فرماندهی مرکزی نیروهای مسلح ایران هشدار داد که هرگونه حمله تازه به این کشور، با پاسخ ادامه‌دار علیه پایگاه‌ها و منافع امریکا روبه‌رو خواهد شد. این ستاد همچنین گفت که متحدان منطقه‌ای واشنگتن، در صورت مشارکت در چنین حمله‌ای، از نگاه تهران طرف جنگ محسوب خواهند شد.

همزمان، تری یینگست، خبرنگار فاکس‌نیوز، روز یکشنبه ۲۹ سنبله گفت که با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری امریکا، درباره ایران گفت‌وگو کرده است. به گفته یینگست، ترامپ گفته است که درباره گام بعدی خود «در حال تصمیم‌گیری» است و در آینده نزدیک «اتفاق بسیار بزرگی» رخ خواهد داد.

یینگست همچنین به نقل از ترامپ گفت که گزینه‌های پیش روی امریکا شامل تشدید شدید حملات به ایران، ادامه فشار اقتصادی یا رسیدن به توافق با تهران است. او همچنین سخنانی از ترامپ نقل کرد که در آن رئیس‌جمهوری امریکا تهدید کرده در صورت انتخاب گزینه نظامی، حملات می‌تواند بسیار گسترده باشد.

به گفته خبرنگار فاکس‌نیوز، ترامپ در عین حال آمادگی خود را برای دیدار با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، در جریان هفته پیش رو اعلام کرده است. پزشکیان برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل به نیویارک می‌رود و حکومت امریکا نیز اجازه حضور هیئت اصلی ایران، از جمله پزشکیان و عباس عراقچی، وزیر خارجه این کشور، را صادر کرده است.

وزارت خارجه امریکا نیز روز گذشته هشدار امنیتی صادر کرد و گفت که احتمال تشدید ناگهانی تنش‌ها در خاورمیانه وجود دارد. در این هشدار از شهروندان امریکایی خواسته شده است که احتیاط بیشتری به خرج دهند و احتمال لغو پروازها و بسته‌شدن حریم هوایی برخی کشورها را در نظر بگیرند.

وزارت دفاع امریکا تا زمان انتشار گزارش رویترز به پرسش این خبرگزاری درباره ادعای ایران در مورد احتمال حمله تازه امریکا پاسخ نداده بود.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که نزدیک به هفت ماه از آغاز جنگ میان امریکا و ایران می‌گذرد. با وجود ادامه تماس‌های دیپلوماتیک، هنوز توافقی برای پایان دادن به جنگ به دست نیامده است. ترامپ چند روز پیش گفته بود که امیدوار است جنگ به پایان خود نزدیک شده باشد.

در همین حال، گسترش درگیری‌ها به بخش‌های دیگر منطقه فشار بر بازار جهانی انرژی را افزایش داده است. حوثی‌های یمن روز شنبه اعلام کردند که ریاض و یک تأسیسات بزرگ نفتی در بندر ینبع عربستان سعودی را هدف قرار داده‌اند. تصاویر رویترز نیز دود غلیظی را در نزدیکی میدان هوایی اصلی ریاض نشان داد. عربستان درباره ادعای حوثی‌ها اظهارنظر نکرد، اما ائتلاف به رهبری این کشور گفت که چند حمله دیگر را خنثی کرده است.

پیشروی حوثی‌ها در امتداد ساحل دریای سرخ، حضور این گروه در نزدیکی تنگه باب‌المندب را تقویت کرده است. این تنگه یکی از مهم‌ترین مسیرهای کشتیرانی میان دریای سرخ و آسیا است. همزمان، محدودیت گسترده رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز و محاصره بنادر ایران از سوی امریکا، صادرات انرژی منطقه را به‌شدت مختل کرده و بر قیمت جهانی نفت فشار آورده است.

ایران روز یکشنبه بار دیگر اعلام کرد که تا زمان اجرای مفاد توافق آتش‌بس موقت ماه جون تنگه هرمز را باز نخواهد کرد. این آتش‌بس در ماه جولای و در پی اختلاف دو طرف بر سر شرایط آن از میان رفت.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، نیز گفت که تهران باید همزمان به جنگ و مذاکره ادامه دهد تا به گفته او، در برابر دشمنان عقب‌نشینی نکند و دستاوردهای خود را از راه دیپلوماسی تثبیت کند.

بر بنیاد گزارش رسانه‎‌های پاکستان این تظاهرات روزهای پنجشنبه و جمعه، ۲۶ و ۲۷ سنبله، در شهرهای اسلام‌آباد، لاهور، کراچی، سیالکوت، فیصل‌آباد، حیدرآباد، بهاولپور، حافظ‌آباد و میان‌چنو برگزار شد.

تظاهرکنندگان با حمل پلاکارد و سر دادن شعارهایی علیه حوثی‌ها، با عربستان سعودی اعلام همبستگی کردند و خواستار دفاع از اماکن مقدس اسلامی در مکه و مدینه، موسوم به «حرمین شریفین»، شدند.

خالد مسعود سندهو، رئیس مرکزی مسلم لیگ، و شماری دیگر از رهبران این حزب در این تجمعات اشتراک و سخنرانی کردند.

حزب مسلم لیگ پیشتر اعلام کرده بود که از علمای دینی خواسته است موضوع دفاع از حرمین شریفین را در خطبه‌های نماز جمعه مطرح کنند.

حمله پهپادی در نزدیکی مکه

این تظاهرات پس از آن برگزار شد که عربستان سعودی اعلام کرد پدافند هوایی این کشور شامگاه سه‌شنبه، ۱۵ سپتامبر، یک پهپاد را در جنوب مکه رهگیری و منهدم کرده است.

ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان در یمن، گفت این پهپاد ساعت ۶:۵۰ شام، پیش از ورود به حریم هوایی ممنوعه مکه، منهدم شد. او امنیت حرمین شریفین را «خط قرمز» خواند.

عربستان این پهپاد را منتسب به حوثی‌ها دانست و آن را دومین تلاش برای هدف قرار دادن مکه خواند. با این حال، حوثی‌ها این اتهام را رد کرده‌اند و حازم الاسد، عضو دفتر سیاسی حوثی‌ها، گزارش هدف قرار دادن مکه را «دروغ» خوانده است.

در روزهای اخیر، هم‌زمان با تشدید درگیری‌ها در منطقه، حملات موشکی و پهپادی منتسب به حوثی‌ها علیه اهدافی در عربستان افزایش یافته است. عربستان می‌گوید در برخی از این حملات مناطق مسکونی و زیرساخت‌ها هدف قرار گرفته‌اند؛ حوثی‌ها نیز مسئولیت حملات به برخی اهداف نظامی و اقتصادی در عربستان را برعهده گرفته‌اند.

موضع پاکستان

خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، روز پنجشنبه گفت توافق دفاعی مشترک میان پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در شرایط کنونی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

وزارت خارجه پاکستان نیز بر حمایت اسلام‌آباد از حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی عربستان سعودی تأکید کرده است. این وزارتخانه پیشتر گفته بود توافق دفاعی مکه ماهیتی «کاملاً دفاعی» دارد و برای تقویت بازدارندگی جمعی و همکاری دفاعی سه کشور ایجاد شده است.

احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، نیز بر تعهد اسلام‌آباد به امنیت عربستان سعودی تأکید کرد و گفت پاکستان در «حمایت عملی» از عربستان سعودی، هر چه لازم باشد انجام خواهد داد.

پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در هفتم اگست ۲۰۲۶ «توافق دفاعی مشترک مکه» را امضا کردند. بر اساس مفاد اعلام‌شده، حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به هر سه کشور تلقی خواهد شد. این توافق با هدف تقویت بازدارندگی جمعی و گسترش همکاری‌های دفاعی میان سه کشور امضا شده است.

مقام‌های سه کشور تأکید کرده‌اند که این توافق ماهیتی دفاعی دارد و علیه کشور مشخصی تنظیم نشده است. مقام‌های پاکستان نیز گفته‌اند این توافق برای مقابله با هیچ کشور مشخصی نیست و بر دفاع و امنیت جمعی متمرکز است.

آقای چودری روز پنجشنبه ۲۷ سنبله در گفت‌وگو با عرب‌نیوز این اظهارات را بیان کرد.

پاکستان تهدید کرده است که در جنگ خاورمیانه وارد خواهد شد و متعهد شده است از عربستان سعودی در برابر «شورشیان حوثی» دفاع کند.

رهبران نظامی در اسلام‌آباد گفته‌اند که در حمایت از عربستان «تا هر حدی که لازم باشد» پیش خواهند رفت.

این اظهارات، بزرگ‌ترین نمایش قدرت پاکستان از زمان پیوستن این دو کشور به‌عنوان اعضای بنیان‌گذار یک ائتلاف نظامی «مکه» در ماه گذشته به شمار می‌رود.

این اظهارات این احتمال را مطرح کرده است که تنها قدرت هسته‌ای اسلامی جهان ممکن است وارد درگیری‌ای شود که پیش‌تر از کنترول منطقه خارج شده است.

حوثی‌ها در فاصله یک هفته، بندر مخا را تصرف کرده‌، جزیره پریم در تنگه باب‌المندب را تحت کنترول خود درآورده‌ و در عمق خاک عربستان سعودی حمله کرده‌اند.

پاکستان پیش از این نیز نیروهای نظامی زیادی در عربستان سعودی مستقر کرده است. این کشور در اوایل سال جاری حدود هشت هزار سرباز، جنگنده‌های جی‌اف-۱۷، پهپادها و سامانه دفاع هوایی اچ‌کیو-۹ را به عربستان فرستاده است.

اما پیش‌روی حوثی‌ها نخستین آزمون جدی در برابر توافق‌نامه دفاعی مشترک مکه است که در ماه اگست میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد. بر اساس این توافق، حمله مسلحانه به هر یک از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی می‌شود؛ مفهومی که از ماده پنجم پیمان ناتو الگوبرداری شده است.

فایننشنال‌تایمز نیز گزارش داد که مقام‌های پاکستانی به تهران گفته‌اند اگر عربستان سعودی رسماً درخواست کمک کند، اسلام‌آباد ممکن است بر اساس «پیمان دفاعی مکه» ناچار شود برای دفاع از این کشور در برابر حملات حوثی‌ها وارد عمل شود.

بر اساس این گزارش که روز جمعه ۲۷ سنبله منتشر شد، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در دیدارهای اخیر خود با مقام‌های جمهوری اسلامی بارها از تهران خواسته است از نفوذش بر حوثی‌ها برای متوقف کردن حملات به عربستان سعودی و زیرساخت‌های انرژی این کشور استفاده کند.

• 

  فایننشال تایمز: عاصم منیر از تهران خواست مانع حملات حوثی‌ها به عربستان شود

مقام‌های پاکستانی به همتایان ایرانی خود گفته‌اند ادامه حملات می‌تواند اسلام‌آباد را در موقعیتی قرار دهد که در صورت درخواست رسمی ریاض، به تعهدات دفاعی خود عمل کند. عربستان سعودی هنوز رسماً خواستار فعال شدن سازوکار دفاع جمعی این پیمان نشده است.

پیمان دفاعی مکه

عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، تابستان امسال همکاری‌های دفاعی خود را در قالب پیمان مکه گسترش دادند.

این توافق بر اصل مشابه دفاع جمعی در ناتو استوار است؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، تهدیدی علیه دیگر اعضا تلقی می‌شود. مقام‌های پاکستانی تأکید کرده‌اند درباره آمادگی اسلام‌آباد برای اجرای تعهداتش ابهامی وجود ندارد، اما دامنه و شکل واکنش نظامی احتمالی همچنان روشن نیست. اجرای کامل توافق در ترکیه نیز به تصویب پارلمان این کشور نیاز دارد.

• 

  عربستان، پاکستان و ترکیه توافقنامه مشترک دفاعی امضا کردند

موضع تازه پاکستان از آن جهت اهمیت دارد که اسلام‌آباد در سال‌های گذشته کوشیده است میان روابط نزدیک خود با عربستان سعودی و مناسباتش با جمهوری اسلامی، توازن برقرار کند. با این حال، پاکستان در سال ۲۰۱۵ از پیوستن به عملیات ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در یمن خودداری کرد.

افزایش فشار بر عربستان سعودی

هشدار پاکستان در شرایطی مطرح می‌شود که حملات موشکی و پهپادی حوثی‌ها به شهرها، پایگاه‌های نظامی و تأسیسات نفتی عربستان سعودی افزایش یافته است. هم‌زمان، کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر، توان پدافندی ریاض را زیر فشار قرار داده و این کشور را به جست‌وجوی کمک نظامی از متحدان منطقه‌ای و غربی واداشته است. در روزهای اخیر، عربستان سعودی از جمهوری اسلامی خواسته بود حوثی‌ها را مهار کند و پس از آن بیجینگ نیز از تهران خواست برای جلوگیری از گسترش درگیری، وارد عمل شود.

جمهوری اسلامی ایران می‌گوید که کنترول مستقیمی بر حوثی‌ها ندارد، هرچند کشورهای منطقه تهران را حامی اصلی سیاسی و نظامی این گروه می‌دانند. فایننشال‌تایمز نوشت تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش تاکنون به نتیجه نرسیده است.

حوثی‌ها خواهان کنترول درآمدهای نفتی یمن و دسترسی گسترده‌تر به بنادر هستند و در شرایط کنونی، نه ریاض و نه این گروه، نشانه‌ای از آمادگی برای ازسرگیری مذاکره احتمالی نشان نداده‌اند.

روزنامه تلگراف در گزارشی نوشت که عربستان سعودی با کمبود موشک‌های رهگیر روبه‌رو شده و از فرانسه، پاکستان، مصر و بریتانیا خواسته است سامانه‌ها و پشتیبانی دفاع هوایی به این کشور اعزام کنند. واشنگتن تاکنون از مداخله مستقیم خودداری کرده است؛ این در حالی است که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، از کاخ سفید خواسته است در این درگیری مداخله کند. بریتانیا در حال بررسی واکنش خود است. اد میلیبند، وزیر امور خارجه بریتانیا، به همتای سعودی خود گفته است که «بریتانیا قاطعانه در کنار عربستان سعودی ایستاده است». گفته می‌شود اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، نیز با اعزام مشاوران نظامی بریتانیایی به عربستان موافقت کرده است. این تصمیم تا حدی ناشی از نگرانی‌ها درباره آسیب اقتصادی به بریتانیا در صورت ادامه مسدود ماندن تنگه باب‌المندب است.

از آنجا که متن توافق مکه و همچنین متن توافق پیشین دفاع متقابل میان عربستان و پاکستان محرمانه باقی مانده است، مشخص نیست دو کشور در قبال یکدیگر چه تعهدات نظامی دارند.

بر بنیاد گزارش‌ها روز جمعه بعدازظهر، درگیری‌های شدید میان نیروهای یمنی مورد حمایت عربستان سعودی و حوثی‌ها، در غرب یمن متمرکز بود.

سازمان ملل متحد اعلام کرد که در دو هفته گذشته، بیش از ۱۱۲ هزار نفر در داخل یمن آواره شده‌اند و نزدیک به ۳ هزار نفر نیز از راه دریا به جیبوتی گریخته‌اند.