مقام طالبان پس از انتقاد از هبت‌الله از افغانستان خارج شد
عبدالحق عمری
خبرنگار
منابع از کابل به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که عمار یاسر، عضو پیشین هیئت مذاکره‌کننده طالبان، پس از انتقاد از هبت‌الله آخندزاده به قطر سفر کرده است.
خبرنگار
منابع از کابل به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که عمار یاسر، عضو پیشین هیئت مذاکره‌کننده طالبان، پس از انتقاد از هبت‌الله آخندزاده به قطر سفر کرده است.
منابع گفتند آقای یاسر برای ملاقات با خانواده خود به قطر رفته اما همزمان تایید می‌کنند که به او به دلیل انتقاد از رهبر طالبان «توصیه» صادر شده است.
منابع یکشنبه، ۱۲ میزان، به افغانستان اینترنشنال گفتند استخبارات طالبان به او هشدار داده که در آینده از اظهارات مشابه علیه رهبر این گروه خودداری کند.
به گفته منابع، استخبارات طالبان به آقای یاسر تصریح کرده که این بار به دادن «توصیه» بسنده می‌کند، اما در صورت تکرار چنین مواضعی با پیامدهای آن روبه‌رو خواهد شد.
به گفته این منابع، عمار یاسر در پاسخ به استخبارات طالبان اعلام کرده که در حال حاضر هیچ مسئولیتی در حکومت این گروه ندارد و انتقادهای اخیرش در پیوند به کشته‌شدن افغان‌ها در حملات هوایی ارتش پاکستان، تنها برآمده از «احساس درد و همدردی با مردم بوده است.»
عمار یاسر، داماد ملا اختر محمد منصور، رهبر پیشین طالبان و فرزند یاسر وردگ، از چهره‌ها و بنیان‌گذاران برجسته و عضو هیئت مذاکره‌کننده این گروه به شمار می‌رود.
او، روز پنج‌شنبه نهم میزان، با نشر پیامی در شبکه اجتماعی اکس از سکوت ملا هبت‌الله آخندزاده و اداره طالبان در برابر حملات هوایی پاکستان به‌‌شدت انتقاد کرد و نوشت که مردم افغانستان را به بمباران‌های این کشور همسایه عادت داده‌اند.
او در این پیام نوشت: «مثل این‌که به لت‌وکوب و خوردن ضربه عادت کردیم؛ نه صدای حکومت بلند می‌شود و نه صدای رعیت. تربیت خوبی به ما دادی، ممنون رهبر».
این موضع‌گیری، بحث‌ها و واکنش‌های گسترده‌ای را در درون صفوف طالبان برانگیخت؛ در حالی که گروهی از اعضای طالبان سخنان او را خلاف اصل اطاعت از رهبری دانستند و نکوهش کردند، شماری دیگر از چهره‌های این گروه از موضع اعتراضی او در برابر حملات پاکستان حمایت کردند.
در پی اوج‌گیری این بحث‌ها، عمار یاسر روز یکشنبه، ۱۲ میزان، در پیام دیگری از کاربران شبکه‌های اجتماعی خواست وقت خود را در فضای مجازی با موضوعات «بی‌ارزش و کوچک» تلف نکنند.
او تأکید کرد که کشور نیاز به کار و سازندگی فراوان دارد و همه باید به‌جای بحث‌های بی‌فایده، بر مسئولیت‌های اصلی خود تمرکز داشته باشند.
او همچنین خطاب به مخاطبان خود نوشت که دیدگاه‌های کاربران آن‌قدر ارزش ندارد که به‌خاطر آن به یکدیگر دشنام دهند و افزود حتی اگر مردم او را ملامت کنند، اهمیتی برایش ندارد.
ارتش پاکستان در دو هفته گذشته حملات هوایی متعددی بر بخش‌هایی از مناطق مرزی و خاک افغانستان انجام داده است.
به قول آگاهان سکوت ملا هبت‌الله و عدم پاسخ طالبان در برابر این حملات، موجب بروز نارضایتی‌های پنهان و آشکار در میان برخی از اعضای این گروه شده است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران یکشنبه، ۱۲ میزان این اظهارات را با اشاره به گزارش‌ها درباره اقدامات اخیر طالبان علیه شعیان بیان کرده است. این نخستین بار است که جمهوری اسلامی ایران به اقدامات اخیر طالبان علیه شیعیان افغانستان با صراحت واکنش نشان می‌دهد.
اداره طالبان اخیرا مجموعه اقدامات گسترده علیه مراکز آموزشی، مذهبی و نهادهای شیعیان در سراسر افغانستان را به راه انداخته است. نیروهای وزارت عدلیه طالبان در ۲۲ سنبله دست‌کم ۵ عضو ارشد کمیسیون عالی شیعیان در کابل را بازداشت کردند.
وزارت عدلیه طالبان در ۱۴ سنبله مرکز علمیه خاتم‌النبیین، یکی از بزرگترین نهادهای مذهبی شیعیان در کابل را پس از محاصره تعطیل کرد. مسئول این مرکز نیز، توسط نیروهای طالبان بازداشت شد.
بستن تلویزیون‌های تمدن و راه فردا، بستن دفتر روابط مردمی بزرگان هزاره و اهل تشیع، توقف فعالیت دانشگاه خاتم‌النبیین، بستن مجتمع خاتم‌الانبیا در دشت‌برچی، استرداد حدود هزار و ۵۰۰ جریب زمین شهرک امید سبز در کابل، بستن مرکز فرهنگی تبیان، «امارتی» اعلام کردن ده‌ها جریب زمین یک شهرک شیعه‌نشین در جبرئیل هرات و مواردی از این دست، اقداماتی‌اند که طالبان در ماه‌های اخیر علیه شیعیان افغانستان انجام داده است.
طالبان در ماه‌های پسین ده‌ها فعال و بزرگان شیعه را از نهادهای مذهبی، مراکز آموزشی، رسانه‌ها و دیگر سازمان‌های شیعیان بازداشت کرده است.
یک معترض شیعه پس از بسته شدن مرکز علمیه خاتم‌النبیین در ۱۵ سنبله در نشستی در وزارت عدلیه طالبان گفت: «حتی کمونیست‌ها مسجد و مدرسه ما را نبسته بودند.»
اقدامات اخیر طالبان علیه شیعیان و هزاره‌ها، واکنش‌های زیادی را برانگیخته است. بزرگان هزاره این اقدامات طالبان را به شدت نکوهش کرده و این گروه را به دامن زدن به تعصبات مذهبی در افغانستان متهم کرده‌اند.
حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان به رهبری محمد محقق، فشار طالبان بر رهبران شیعه و بستن مراکز دینی و فرهنگی شیعیان در کابل را «غیرقانونی و تبعیض‌آمیز» خوانده و آن را نشانه «استیصال و درماندگی رژیم استبدادی» طالبان توصیف کرده است.
طالبان مدعی است که زمین‌های شماری از دفاتر و مراکز شیعیان در کابل دولتی بوده و به همین دلیل بسته شده‌اند. طالبان اما برای بستن تعدادی از نهادها و بازداشت شیعیان به‌طور رسمی دلیل خاصی ارائه نکرده است. همزمان مسئولان مرکز علمیه خاتم‌النبیین، مجمتع خاتم‌الانبیا و برخی نهادهای دیگر شیعیان می‌گویند زمین‌های این مراکز در حکومت پشین به‌طور قانونی برای این نهادها اختصاص یافته‌اند.
آقای نجیب که روز یکشنبه، ۱۲ میزان، در مراسم افتتاح جاده واخان-چین سخنرانی می‌کرد، گفت که در افغانستان یک «امیر» حاکم است و همه، از کوچک تا بزرگ، باید از او فرمان‌برداری کنند.
او از مردم خواست فرمان‌های هبت‌الله آخندزاده را نخست بالای خود، بعد بالای خانواده و نزدیکان خود تطبیق کنند.
نجیب همچنین مدعی شد که تمامی فرمان‌های ملا هبت‌الله مطابق با احکام خدا و پیامبر است و هیچ‌کس نمی‌تواند حتی یک فرمان او را خلاف حکم الهی ثابت کند.
رحمت‌الله نجیب پس از تشدید تنش‌ها در بدخشان، سقوط ولسوالی یفتل به دست نیروهای جبهه سپاهی میهن، مخالفت مسلحانه جمعه فاتح، فرمانده بدخشانی طالبان، با این گروه و شعله‌ور شدن درگیری‌ها در زیباک از سوی جبهه آزادی، به عنوان والی بدخشان تعیین شد.
او در حالی این سمت را به عهده گرفت که مخالفت‌ها با طالبان در بخش‌هایی از بدخشان در حال گسترش است. شماری از اعضای طالبان نیز این گروه و والیان پیشین بدخشان را به تبعیض و تعصب متهم کرده و گفته بودند که مقام‌های محلی طالبان زبان و خواسته‌های مردم این ولایت را درک نمی‌کنند.
رحمت‌الله نجیب که به زبان فارسی تسلط کامل دارد، از مقام‌های نزدیک به هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان است.
نجیب همزمان با آغاز کارش در مقام ولایت بدخشان، سفر به ولسوالی‌های این ولایت را آغاز کرده و در دیدار با مردم از آنان خواسته است از هبت‌الله آخندزاده پیروی کنند. او تاکنون به ولسوالی‌های نسی درواز، یفتل و شهدا سفر کرده است.
نجیب در ولسوالی نسی نیز در میان مردم گفته بود که تنها یک رهبر وجود دارد و آن هبت‌الله آخندزاده است و همه باید بدون قیدوشرط از او پیروی کنند.
نجیب در یک ماه فعالیت خود در بدخشان، ده‌ها تن، از جمله شماری از نظامیان پیشین، را بازداشت کرده است.
هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، نیز بارها در سخنرانی‌های خود بر اطاعت از شخص خودش تأکید کرده و اطاعت از خود و فرمان‌هایش را اطاعت از خدا و پیامبر خوانده است.
رهبر طالبان گفته است که فرمان‌هایش در راستای «اصلاح جامعه» صادر می‌شود و باید بر همه تطبیق شود.
در واکنش به اظهارات رحمت‌الله نجیب، مولوی حبیب‌الله حسام، رئیس شورای عالی علمای جبهه مقاومت و از روحانیون شناخته‌شده افغانستان، گفته است که اطاعت از هبت‌الله «در حقیقت مخالفت و نافرمانی از خدا و پیامبر اسلام است.»
حسام گفته است: «هبت‌الله نه خدا، نه پیامبر و نه کتاب و نه حاکم مشروع ملت است؛ بلکه قاتل صدها هزار مردم است.»
