وزیر انرژی جمهوری اسلامی وارد کابل شد

این روزنامه نوشت که از زمان بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در سال ۱۴۰۰، شماری از سیاستمداران و مقام‌های ایرانی تلاش کردند حاکمیت این گروه را توجیه کنند و حتی طالبان را به عنوان جریانی که به حضور ۲۰ ساله امریکا در افغانستان پایان داده، مورد ستایش قرار دادند. نویسنده سرمقاله اما این دیدگاه را «اشتباه» خوانده و ادعا کرده است که گروه طالبان با حمایت و توافق امریکا به قدرت رسیده است.

در این سرمقاله آمده است که شواهدی چون سقوط سریع دولت اشرف غنی، تسلط بدون مقاومت طالبان بر کابل، خروج نیروهای امریکایی از افغانستان و باقی ماندن تجهیزات نظامی در پایگاه‌های افغانستان، نشان‌دهنده وجود توافق‌های پنهانی میان امریکا و طالبان بوده است.

روزنامه جمهوری اسلامی همچنین مدعی شده که طالبان پس از بازگشت به قدرت، روابط خود با امریکا را حفظ کرده‌ و از کمک‌های مالی ماهانه واشنگتن سود می‌برد. در این سرمقاله ادعا شده است که طالبان در برابر سیاست‌های امریکا در منطقه موضعی انتقادی نداشته‌ و همزمان در داخل افغانستان نیز اقداماتی را در پیش گرفته‌ است که به گفته نویسنده، نفوذ و جایگاه ایران را در این کشور تضعیف می‌کند.

این روزنامه طالبان را متهم کرده است که با محدود کردن نهادها و جریان‌های نزدیک به ایران، برخورد با برخی گروه‌های قومی و مذهبی و کاهش حضور جریان‌های شیعه در ساختارهای اجتماعی و سیاسی افغانستان، درصدد از میان بردن ظرفیت‌های سنتی نفوذ ایران در این کشور است.
جمهوری اسلامی ایران روابط گسترده‌ای با طالبان دارد و تهران سفارت افغانستان را در اختیار طالبان قرار داده و هیئت‌های طالبان در سال‌های اخیر بارها به ایران سفر کرده‌اند. با این حال، ایران تاکنون اداره طالبان را به رسمیت نشناخته است.

سرمقاله همچنین مدعی شده است که طالبان در موضوع حقابه رودخانه هلمند نیز رویکردی تقابلی در پیش گرفته‌ است. تنش بر سر آب هلمند طی سه سال گذشته به یکی از مهم‌ترین نقاط اختلاف میان تهران و طالبان تبدیل شده است. در سال ۱۴۰۲ نیز تنش‌های مرزی میان نیروهای ایرانی و طالبان در مرز نیمروز به درگیری مسلحانه انجامید که چند کشته و زخمی برجا گذاشت.

نویسنده سرمقاله همچنین بدون ارائه اسناد مشخص، طالبان را به نفوذ دادن عوامل خود به داخل ایران، دست داشتن در برخی حملات و انفجارها و سازمان‌دهی عملیات علیه مخالفان این گروه در شهرهای ایران متهم کرده است.

روابط ایران و طالبان طی سه دهه گذشته فراز و نشیب‌های چشمگیری داشته است. دو طرف در دهه ۱۳۷۰ پس از کشته شدن دیپلومات‌های ایرانی در مزارشریف در آستانه جنگ قرار گرفتند، اما پس از سقوط نخستین حکومت طالبان در سال ۲۰۰۱، به تدریج کانال‌های ارتباطی میان تهران و این گروه شکل گرفت.

با این حال، اختلاف بر سر حقابه هلمند، امنیت مرزها، مهاجرت گسترده شهروندان افغانستان به ایران و نگرانی‌های تهران درباره فعالیت گروه‌های تندرو در افغانستان، همچنان از مهم‌ترین چالش‌های روابط میان دو طرف به شمار می‌رود.

امیر، یکی از مهاجران اخراج شده از ایران پی‌بی‌اس نیوز گفت ۲۰ سال در این کشور زندگی کرده و با کارهای روزمزدی هزینه زندگی‌اش را تأمین می‌کرد.

او پس از بازداشت، همراه با خواهر، خواهرزاده و برادرزاده‌اش به افغانستان بازگردانده شده است. او افزود: من با میل خود به افغانستان برنگشتم. اینجا هیچ چیز ندارم؛ نه کار، نه زندگی و نه خانه. در ایران دست‌کم درآمدی داشتم.

گزارش می‌افزاید با وجود خطر بازداشت، ضرب‌وشتم و حتی تیراندازی، فقر شدید در افغانستان بسیاری از جوانان را دوباره به تلاش برای ورود به ایران وامی‌دارد.

وکیل، جوان دیگری که از ایران اخراج شده، نیز می‌گوید او و پنج نفر دیگر پس از هشت ساعت پیاده‌روی در بیابان و تلاش برای ورود به ایران بازداشت شدند و چند ساعت مورد ضرب‌وشتم قرار گرفتند.

سازمان بین‌المللی مهاجرت در گزارش سپتامبر ۲۰۲۶ نوشت که از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۳ تا ۳۱ آگست ۲۰۲۶، شش میلیون و ۴۷۳ هزار و ۹۷۸ افغان از ایران و پاکستان به کشور بازگشته‌اند.

در بخش دیگری از گزارش، وضعیت افغان‌های اخراج‌شده از پاکستان بررسی شده است. گزارش براساس آمار سازمان ملل می‌گوید که حدود ۶۰۰ هزار افغان در سال جاری از طریق مرز پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند.

بسیاری از آنان سال‌ها در پاکستان زندگی کرده‌اند و اکنون بدون پول و سرپناه به کشوری بازگشته‌اند که شناختی از آن ندارند.

جمیله، یک زن افغان که همراه با ۹ فرزندش از پاکستان اخراج شده، گفته است که خانواده‌اش ماه‌ها از ترس پولیس پاکستان در مکان‌های مختلف پنهان می‌شدند.
او گفت که نیروهای پولیس حتی پسر هشت‌ساله‌اش را زمانی که مردان خانواده را پیدا نکردند، با خود برده و مورد ضرب‌وشتم قرار دادند.

جمیله دختر ۱۴ ساله به پی‌بی‌اس نیوز گفت که می‌خواهد به مکتب برود و پزشک شود، اما پس از بازگشت به افغانستان دیگر امکان ادامه تحصیل ندارد.

او افزود که خانواده‌اش گاهی دو یا سه روز بدون غذا می‌مانند و پس از بازگشت حتی خانه یا چادری برای زندگی ندارند.

گزارش می‌گوید کاهش کمک‌های بین‌المللی نیز وضعیت بازگشت‌کنندگان را دشوارتر کرده است. بودجه برنامه پناهندگان سازمان ملل در افغانستان که در سال ۲۰۲۲ حدود ۲۴۰ میلیون دالر بود، در سال جاری ممکن است به حدود یک‌سوم آن کاهش یابد.

سازمان ملل تخمین زده است که تا پایان سال، ممکن است دو میلیون پناهجوی دیگر نیز به افغانستان بازگردانده شوند؛ کشوری که میلیون‌ها نفر در آن با فقر، بیکاری و آینده‌ای نامعلوم روبه‌رو هستند.

وزیر خارجه روسیه این مطلب را در جریان نشست خبری مشترک با وزیر خارجه جمهوری دموکراتیک تیمور شرقی در مسکو مطرح کرد. به گزارش وبسایت وزارت خارجه روسیه، لاوروف در این رابطه تاکید کرد که با وجود عدم صدور بیانیه و اختلافات، نباید از آن تراژدی ساخت؛ چرا که ریشه این چالش‌ها قابل پیش‌بینی بوده است.

به گفته لاوروف، در حال حاضر میان طالبان و پاکستان تنش جدی وجود دارد که علت اصلی آن حضور گروه تروریستی دولت اسلامی (داعش) و شاخه‌های منتسب به آن است که حملات و ناامنی‌هایی را در خاک هر دو کشور رقم می‌زنند. سرگئی لاوروف گفت: «این گروه مشکلاتی ایجاد می‌کند و حملات تروریستی را در خاک افغانستان و پاکستان انجام می‌دهد.»

وی افزود که مهم‌ترین درس این وضعیت، ضرورت توقف مداخله کشورهای فرامنطقه‌ای در این ژئوپلیتیک است. لاوروف همچنین پیدایش گروه داعش را به حمله ایالات متحده به عراق در گذشته مرتبط دانست و افزود که این ساختار تروریستی بعدها در دیگر نقاط جهان نیز گسترش یافته است. وی همچنین می‌گوید که گروه‌های تروریستی جدیدی پس از مداخله ناتو در لیبیا پدید آمده‌اند.

وزیر خارجه روسیه در ادامه ابراز اطمینان کرد که هم طالبان و هم پاکستان به عادی‌سازی روابط تمایل دارند و مسکو نیز از این روند حمایت می‌کند.

پیش‌تر ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور افغانستان، اعلام کرده بود که هشتمین نشست فرمت مسکو به‌دلیل اختلاف میان طالبان و پاکستان بدون تصویب بیانیه مشترک پایان یافت و مسکو از این بابت ابراز تأسف می‌کند.

• 

  نشست مسکو به دلیل اختلاف طالبان و پاکستان نتوانست بیانیه مشترک صادر کند

کابلوف توضیح داد که در جریان تدوین بیانیه پایانی، میان هیئت‌های طالبان و پاکستانی اختلاف به وجود آمد؛ زیرا طالبان معتقد بودند که در متن امسال، افغانستان «بیش از حد در زمینه تروریسم» ذکر شده است. به گفته وی، این موضع طالبان مایه تعجب مسکو شد، چرا که عبارات مشابهی در بیانیه پایانی نشست سال گذشته نیز وجود داشت، اما طالبان استدلال می‌کردند که وضعیت روابط دوجانبه تغییر کرده و درج این بخش برای آن‌ها دیگر قابل قبول نیست.

با این حال، مقام‌های روسی تاکید کردند که نپذیرفته‌شدن بیانیه مشترک مانع کارکرد فرمت مسکو نخواهد شد و این مکانیسم به عنوان بستری برای هماهنگی همکاری‌های منطقه‌ای به فعالیت خود ادامه می‌دهد.

در هشتمین نشست فرمت مسکو، نمایندگان ویژه و مقام‌های روسیه، پاکستان، ایران، هند، چین، قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان و اوزبیکستان حضور داشتند و کشورهای بلاروس و مصر نیز به‌عنوان مهمان در آن شرکت کرده بودند.

زرداری افزود که پاکستان همچنان به مبارزه با تروریسم متعهد است و در این راه «فداکاری‌های بزرگی» کرده است. او تأکید کرد که نباید از خاک افغانستان برای حمله به پاکستان یا هیچ کشور دیگری استفاده شود.

رئیس‌جمهور پاکستان افزود که کشورش در کنار مبارزه با تروریسم، به گفت‌وگو و همکاری منطقه‌ای متعهد است، اما مطابق قوانین بین‌المللی از مردم و قلمرو خود دفاع خواهد کرد.

پاکستان در ماه‌های اخیر بارها طالبان را متهم کرده است که به گروه‌های مسلح مخالف این کشور، به‌ویژه تحریک طالبان پاکستان، در افغانستان پناه داده و اجازه فعالیت می‌دهد.

طالبان این اتهام‌ها را رد کرده و گفته است که اجازه نمی‌دهد از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده شود. مقام‌های طالبان نیز در مقابل، پاکستان را به تلاش برای بی‌ثبات‌کردن افغانستان و حمایت از داعش و گروه‌های مسلح ضدطالبان متهم کرده‌اند.

تنش میان پاکستان و طالبان در ماه‌های اخیر افزایش یافته است. اختلاف بر سر فعالیت گروه‌های مسلح در امتداد مرز دو کشور به درگیری‌های نظامی و حملات هوایی پاکستان در داخل افغانستان نیز انجامیده است.

اعطای نشان امتیاز به گوترش

در همین دیدار، زرداری «نشان امتیاز»، یکی از بالاترین نشان‌های غیرنظامی پاکستان را به آنتونیو گوترش اعطا کرد.

دفتر ریاست‌جمهوری پاکستان گفته است که این نشان به پاس خدمات بین‌المللی گوترش، رهبری او در سازمان ملل و تلاش‌هایش برای صلح و توسعه جهانی به او داده شده است.

به گفته این دفتر، این نخستین‌بار است که «نشان امتیاز» به یک دبیرکل سازمان ملل اعطا می‌شود. این نشان در مراسمی در کاخ ریاست‌جمهوری در اسلام‌آباد به گوترش داده شد.

شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، ایاز صادق، رئیس مجلس نمایندگان، اسحاق دار، معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه، شماری از اعضای کابینه و نمایندگان کشورهای خارجی نیز در این مراسم حضور داشتند.

زرداری از نقش گوترش در تلاش برای صلح، گفت‌وگو و حل مسالمت‌آمیز منازعات قدردانی کرد و گفت پاکستان از تلاش‌های دبیرکل سازمان ملل برای توجه به نگرانی‌های کشورهای در حال توسعه حمایت می‌کند.

گوترش برای یک سفر رسمی به پاکستان رفته و در دیدار با مقام‌های این کشور درباره تروریسم، افغانستان، بازگشت مهاجران افغان و تحولات منطقه گفت‌وگو کرده است.

این پرونده مربوط به ادعاهایی درباره عملیات نیروهای ویژه بریتانیا در افغانستان بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ است. بر اساس این ادعاها، نیروهای ویژه ارتش بریتانیا، موسوم به «اس‌ای‌اس»، دست‌کم ۸۰ افغان غیرمسلح، از جمله کودکان و افراد بازداشت‌شده را کشته‌اند.

همچنین بررسی می‌شود که آیا نیروهای ویژه پس از این کشتارها تلاش کرده‌اند شواهد مربوط به آن را از بین ببرند و آیا مقام‌های ارشد برای پنهان‌کردن حقیقت تلاش کرده‌اند یا خیر.

نیروهای اس‌ای‌اس این اتهام‌ها را رد کرده‌اند.

• 

  اعتیاد به قتل؛ نیروهای ویژه سابق بریتانیا از «جنایات جنگی» در افغانستان پرده برداشتند

تحقیقات درباره این ادعاها در چارچوب «کمیته تحقیقات مستقل درباره افغانستان» انجام می‌شود. این تحقیقات در مارچ ۲۰۲۳ آغاز شد و قاضی هدن-کیو ریاست آن را بر عهده دارد.

وزارت دفاع بریتانیا اوایل سال جاری میلادی، در جریان تحقیقات درباره عملکرد نیروهای اس‌ای‌اس در افغانستان، به شواهدی دست یافت که احتمال ارتکاب «جرایم جدی» را مطرح می‌کرد. این شواهد سپس به «واحد جرایم جدی» پولیس نظامی بریتانیا سپرده شد.

این واحد در سال ۲۰۲۲ برای بررسی جرایم جدی در نیروهای مسلح بریتانیا ایجاد شده است.

اسناد دادگاه که بی‌بی‌سی به آن‌ها دست یافته، نشان می‌دهد پولیس نظامی پس از بررسی اولیه، تحقیقات جنایی درباره این موضوع را تا پایان تحقیقات مستقل درباره افغانستان متوقف کرده است.

وزارت دفاع بریتانیا گفته است که انجام هم‌زمان تحقیقات جنایی و تحقیقات مستقل درباره این پرونده مناسب نبوده است.

• 

  کشف ۹۷ میلیون سند تازه تحقیقات «جنایات جنگی» بریتانیا در افغانستان را به تأخیر می‌اندازد

موضوع ارجاع شواهد به پولیس نظامی در جریان شکایت یکی از شاهدان این تحقیقات در دادگاه عالی بریتانیا علنی شد. این شاهد یک افسر ارشد ارتش بریتانیا است که در افغانستان خدمت کرده است.

این افسر به دلیل محدودیت دسترسی به برخی شواهد محرمانه، از دادگاه خواسته است نحوه انجام تحقیقات را بررسی کند.

بخش بزرگی از تحقیقات پشت درهای بسته انجام می‌شود تا هویت برخی شاهدان و سربازان محفوظ بماند.

وکلای این افسر می‌گویند روند تحقیقات عادلانه نیست، زیرا او و وکلایش نمی‌توانند به برخی شواهد مربوط به اتهام‌های مطرح‌شده علیه او دسترسی داشته باشند.

اما مسئولان تحقیقات می‌گویند محدودکردن دسترسی به برخی شواهد برای حفاظت از شاهدانی ضروری است که از افشای هویت‌شان هراس دارند.

به گفته آنان، این شاهدان نگران‌اند که در صورت افشای هویت‌شان، با «پیامدهای سنگین از سوی نیروهای ویژه بریتانیا» روبه‌رو شوند.