آقای اتمر گفت که مطرحشدن برخی اصول و دیدگاههای مهم در سطح رهبری طالبان، مشروط بر آنکه به سیاست رسمی و اقدامات عملی تبدیل شود، میتواند گام مهمی در مسیر حل مسالمتآمیز و پایدار بحران افغانستان باشد.
با این حال او گفت که اختلافات بنیادی و چالشهای جدی همچنان پابرجا اند و از عوامل اصلی تداوم بحرانهای کشور بهشمار میروند.
اتمر بر جلوگیری از جنگ و خشونت، مبارزه با تبعیض و تعصب، تأمین برابری و حقوق اساسی شهروندان و تحکیم وحدت ملی تأکید کرد.
آقای اتمر گفت اگر این اصول بیانگر سیاست رسمی و اراده واقعی رهبری طالبان باشند، گام ضروری بعدی باید آغاز مذاکرات فراگیر بینالافغانی باشد.
رهبر طالبان روز دوشنبه در سخنرانی در دانشگاه کابل به مخالفان این گروه پیشنهاد داد که در صورت داشتن اهلیت و شایستگی، میتوانند در حکومت طالبان سهم داشته باشند.
آخندزاده گفت که طالبان آماده است کرسیهای حکومتی را براساس توانایی و شایستگی به افراد واگذار کند.
او خطاب به مخالفان طالبان گفت: «حکومت میخواهید، کرسی میخواهید؟ هرچه که میخواهید، همه اینها براساس اهلیت و استعداد داده میشود. اگر شما اهل باشید برایتان میدهیم. اگر کسی دیگر اهل باشد، به او میدهیم.»
او از مخالفان طالبان خواست به افغانستان بازگردند و در کشور خود زندگی کنند و گفت که نباید برای بهدستآوردن کرسیهای دولتی دست به جنگ بزنند.
آخندزاده در عین حال از مخالفان خواست برای گرفتن مقامهای حکومتی درخواست نکنند و گفت که چنین تقاضایی را گناه میداند.
پیشنهاد سهمدهی به مخالفان در حکومت در حالی مطرح میشود که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در افغانستان در آگست ۲۰۲۱، حکومت را بدون مشارکت جریانهای سیاسی مخالف اداره کردهاند.
با این حال، مشخص نیست منظور هبتالله آخندزاده از مخالفان، کدام جریانها و گروههای سیاسی است و چه سازوکاری برای واگذاری کرسیهای حکومتی به آنان در نظر گرفته شده است.
همچنین او درباره حدود مشارکت مخالفان در تصمیمگیریهای حکومتی و میزان اختیار احتمالی آنان توضیحی نداده است.
محمد حنیف اتمر با پیشنهاد آغاز مذاکرات «بینالافغانی»، گفت هدف این مذاکرات نباید تقسیم قدرت و «چوکیها» میان گروهها و شخصیتهای سیاسی باشد، بلکه اولویت آن باید دستیابی به توافق بر سر قانون اساسی، اصول و اهداف یادشده و حل اختلافات باقیمانده باشد.
او افزود که مردم افغانستان میخواهند و حق دارند از همان حقوق، آزادیها و فرصتهایی بهرهمند شوند که شهروندان دیگر کشورهای جهان اسلام از آن برخوردارند.
اتمر گفت اکنون انتظار برحق مردم افغانستان از رهبری طالبان این است که از مرحله بیان اصول و اعلام مواضع فراتر رفته، اراده سیاسی خود را در عمل ثابت سازد و زمینه آغاز مذاکرات واقعی و فراگیر بینالافغانی را فراهم کند.
نشست بررسی فرمانهای هبتالله آخندزاده روز دوشنبه در دانشگاه کابل آغاز شد و شماری از مقامهای ارشد طالبان، از جمله سراجالدین حقانی، وزیر داخله این گروه، در آن شرکت کردند. آقای حقانی در سخنرانی خود اظهاراتی داشت که انتقاد غیرمستقیم از عملکرد هبتالله آخندزاده خوانده شده است.
در دومین روز نشست، هبتالله آخندزاده سخنرانی کرد و نیز روحانیون طالبان در این نشست به او لقب «شیخالاسلام» دادند.
جمعیت اسلامی افغانستان و جبهه مقاومت ملی در اعلامیهای مشترک از برگزاری این نشست انتقاد کردند و آن را تلاشی برای مشروعیتبخشی به حکومت طالبان دانستند. این دو جریان گفتند که قدرت سیاسی متعلق به هیچ فرد یا گروهی نیست و مردم باید بتوانند از طریق انتخابات آزاد درباره نظام سیاسی کشور تصمیم بگیرند.
در این اعلامیه آمده است که طالبان با گردهمآوردن شماری از ملاهای وابسته به خود، از جایگاه دانشگاه کابل برای اهداف سیاسی استفاده کرده است. این دو جریان همچنین تأکید کردند که مشروعیت سیاسی از خواست و رضایت مردم به دست میآید و برگزاری نشستهای نمایشی نمیتواند به حکومتی که حقوق شهروندان را نادیده میگیرد، مشروعیت بدهد.