سپاه پاسداران از حمله به پایگاههای امریکا در بحرین خبر داد
سپاه پاسداران روز شنبه اعلام کرد که پایگاههای الرفاع و عوالی در بحرین را با موشک و پهپاد هدف قرار داده است. به گفته روابط عمومی سپاه، در این حمله دو رادار سامانه پدافند هوایی پاتریوت ارتش امریکا در این پایگاهها هدف قرار گرفتهاند.
همزمان، بحرین اعلام کرد که حملات هوایی ایران را رهگیری کرده و سقوط ترکشها خسارتهایی بهجا گذاشته است. حکومت بحرین همچنین از وقوع آتشسوزی در پی حمله ایران به تأسیسات صنعتی غیرنظامی این کشور خبر داد و گفت که در این رویداد به کسی آسیب نرسیده است.
به گفته مقامهای بحرینی نیروهای این کشور در حال مهار آتشسوزی هستند.
وزارت داخله بحرین پیشتر درباره یک تهدید احتمالی هشدار داده و از شهروندان خواسته بود به نزدیکترین مکان امن بروند. در این هشدار، ماهیت تهدید مشخص نشده بود.
بحرین که میزبان ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده است، اعلام کرده که طی هفته گذشته چندین حمله هوایی جمهوری اسلامی را رهگیری کرده است.
این حادثه تازهترین رویداد در پی گسترش درگیریها در سراسر خاورمیانه است که پس از آغاز جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران در ماه فبروزی شدت گرفته است.
از زمان آغاز جنگ، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس بارها هدف حملات ایران قرار گرفتهاند.
من از نسلی هستم که با جیتیای بزرگ شد. نسلی که هنوز خیابانهای وایسسیتی، موسیقی رادیوهای موترو نخستین تجربه رانندگی بیهدف در یک شهر مجازی را به خاطر دارد.
با اینکه هر روز با خبر و سیاست درگیر هستیم اما در تمام این سالها برای ما جیتیای فقط یک بازی کامپیوتری نبود. تجربه نوعی آزادی بود که شاید در دنیای واقعی هرگز نداشتیم. میتوانستیم ساعتها در خیابانها پرسه بزنیم، بدون آنکه ماموریتی انجام دهیم یا حتی مقصدی داشته باشیم.
حالا ۱۳ سال از انتشار جیتیای ۵ گذشته و نسخه ششم از راه میرسد. در این ۱۳ سال، بسیاری از ما بزرگتر شدیم، ازدواج کردیم، صاحب فرزند شدیم، شغل عوض کردیم و زندگیهایمان تغییر کرد. اما هنوز منتظریم دوباره وارد شهری شویم که اساسا وجود خارجی ندارد.
شاید همین، نخستین تناقض فلسفی جیتیای باشد. ما برای بازگشت به جایی دلتنگ شدهایم که هرگز واقعا در آن زندگی نکردهایم. هرچقدر در این سالها مهاجرت کردیم، زندگی ساختیم اما باز هم آن شهر با تمام جزئیاتش یک دلتنگی بود.
چرا یک بازی تا این اندازه مهم شده است؟
جیتیای از همان ابتدا چیزی فراتر از سرگرمی بود. راکاستار موفق شد یک شبیهسازی طنزآمیز از جامعه مدرن بسازد؛ جهانی پر از سیاستمداران فاسد، رسانههای فرصتطلب، سرمایهداری افسارگسیخته، مصرفگرایی و انسانهایی که برای رسیدن به رویای موفقیت، گاهی خودشان را نابود میکنند.
در واقع جیتیای فقط یک بازی درباره جرم و جنایت نیست؛ هجویهای از جامعهای است که در آن تقریبا همهچیز، حتی آزادی، به کالا تبدیل شده است.
و تناقض جالب اینجاست که ما برای فرار از همین جهان واقعی، وارد نسخه اغراقشده و مجازی آن میشویم.
در واقع جیتیای یکی از نشانههای تغییر مفهوم سرگرمی در زندگی انسان معاصر است. روزگاری بازی وسیلهای برای گذراندن اوقات فراغت بود. امروز برای میلیونها نفر، به فضایی برای ساختن هویت دوم، معاشرت، تجربه قدرت، کسب درآمد و حتی نوعی زندگی موازی تبدیل شده است.
در جیتیای آنلاین، آدمها شغل انتخاب میکنند، کسبوکار راه میاندازند، دوست پیدا میکنند و در نقشهایی زندگی میکنند که شاید در جهان واقعی هرگز امکان تجربه آنها را نداشته باشند.
انگار انسان مدرن دیگر به یک زندگی رضایت نمیدهد و میخواهد امکان زیستن چند زندگی متفاوت را داشته باشد.
اما انتشار جیتیای ۶ پدیده عجیبتری را هم آشکار کرده است.
شرکتهایی برای کارکنانشان مرخصی در نظر گرفتهاند، گزارشهایی از تغییر برنامه امتحانها منتشر شده و گیمرهای آماتور و حرفهای بسیاری برنامه زندگی خود را با زمان انتشار بازی هماهنگ کردهاند.
این اتفاق را نباید صرفا به حساب هیجان گیمرها گذاشت. ما با پدیدهای اجتماعی روبهرو هستیم که نشان میدهد فرهنگ دیجیتال چگونه حتی بر نظم کار، آموزش و زندگی روزمره اثر میگذارد.
زمانی تعطیلات با مناسبتهای مذهبی، ملی یا رویدادهای بزرگ ورزشی تعریف میشد. حالا یک محصول فرهنگی دیجیتال نیز میتواند به رویدادی جمعی تبدیل شود که میلیونها نفر تقویم زندگی خود را با آن تنظیم کنند.
جیتیای حتی در شکلگیری بعضی پدیدههای امروز نقش داشته است. از جهانهای باز و زندگی مجازی گرفته تا استریم، نقشآفرینی آنلاین و اقتصاد تولید محتوای بازی. برای نسل تازه، تماشای کسی که جیتیای بازی میکند، گاهی به اندازه بازی کردن جذاب است.
این شاید یکی از تغییرات بنیادین فرهنگ معاصر باشد. انسانها دیگر فقط تجربه نمیکنند؛ تجربه دیگران را نیز به بخشی از سرگرمی خود تبدیل کردهاند.
البته عظمت جیتیای فقط فرهنگی نیست. نسخه ششم بیش از ۲۳۰ میلیون نسخه به شکل پیش فروش به بازار عرضه کرده و تنها در سه روز نخست انتشار، به فروش یک میلیارد دلاری رسیده است. البته در مقابل هزینه ساخت بیش از دو میلیارد دلاری آن هنوز فقط نیمی از مسیر را رفته اما انتظار میرود بهزودی وارد مرحله سودآوری شود.
اعدادی که نشان میدهند صنعت بازی دیگر حاشیهای بر سینما و موسیقی نیست، بلکه یکی از قدرتهای اصلی اقتصاد سرگرمی جهان است.
با این همه، برای من جذابترین بخش جیتیای ۶ بازگشت به وایسسیتی است.
بازگشت به همان شهری که سالها پیش ساعتها در خیابانهایش رانندگی میکردیم، موسیقی گوش میدادیم و بیآنکه متوجه گذر زمان باشیم، از جهان واقعی فاصله میگرفتیم.
اما این بار یک تفاوت اساسی وجود دارد.
آن روزها برای کشف جهان به جیتیای پناه میبردیم. امروز شاید برای فرار از جهانی که بیش از اندازه شناختهایم، دوباره به آن بازگردیم.
و این تفاوت کوچکی نیست.
جیتیای ۶ شاید از نظر فناوری، گرافیک و روایت یک جهش بزرگ باشد، اما برای نسل من، مهمترین اتفاق آن در هیچکدام از اینها خلاصه نمیشود.
ما منتظر فرصتی هستیم که برای چند ساعت دوباره همان نوجوان یا جوانی شویم که هیچ نگرانی مهمتری از فرار کردن از دست پولیس در خیابانهای وایسسیتی نداشت.
شاید این همان چیزی باشد که از آن بهعنوان حسرت بازگشت به گذشته یاد میکنند؛ تلاشی برای بازیابی زمانی که دیگر وجود ندارد.
در دنیای واقعی، زندگی دائما از ما میخواهد به جایی برسیم، موفق شویم و چیزی به دست بیاوریم. اما در جیتیای، گاهی تمام لذت زندگی در این است که هیچ مقصدی نداشته باشیم.
۱۳ سال گذشته است. ما بزرگتر شدهایم، دنیا تغییر کرده و شاید حتی دیگر آن آدمهای سابق نباشیم.
اما احتمالا کافی است سوار نخستین ماشین شویم، رادیو را روشن کنیم و در خیابانهای وایسسیتی به راه بیفتیم تا بفهمیم بعضی خاطرات، حتی اگر در جهانی مجازی ساخته شده باشند، کاملا واقعیاند.
شاید ما ۱۳ سال منتظر جیتیای ۶ نبودهایم؛ منتظر فرصتی بودهایم که دوباره خودمان را در گذشته پیدا کنیم.
سیامین دوره جشنواره جهانی فیلم تالین (شبهای تاریک) که از بزرگترین جشنوارههای سینمایی اروپاست، در بخش مسابقه میزبان فیلم مستقلی است از سینماگران ایرانی در غربت: «فقط میخوام با مامانم حرف بزنم» ساخته محسن ربیعی و بازی ریحانه پارسا.
فیلم داستان یک روز از زندگی دختر ایرانی مهاجری است که در ترکیه زندگی میکند و امکان بازگشت به ایران را ندارد.
او که در فیلم هم ریحانه پارسا نام دارد و بازیگر است، در حال رفتن به یک جلسه کاری مهم برای بازی در یک پروژه بزرگ نتفلیکس است اما در راه، خبر جنگ میرسد و ریحانه در ویدئوهای مختلف در شبکههای اجتماعی از حمله به نزدیکی خانهشان در تهران - جایی که مادرش زندگی میکند- باخبر میشود. در حالی که با قطع شدن اینترنت امکان تماس با مادرش را ندارد و تلاشهای مستمر او برای تماس با مادرش بیحاصل میماند.
فیلم ساختار سادهای دارد که بر اساس یک تجربه خلق شده: سینمای کمخرجی که حول و حوش یک بازیگر و در فضاهای محدود و با گروه بسیار کوچک فیلمبرداری شکل میگیرد و قرار است تماشاگر را به تجربه متفاوتی دعوت کند: همراه شدن با یک دختر تنها در جاده که در قبال وقایع اطرافش دستش به جایی نمیرسد و تنها از طریق تلفن از وقایع اطلاع پیدا میکند و در اوج نگرانی و اضطراب زندگی شخصی و حرفهایاش با هم آمیخته میشود.
اینجا زندگی شخصی و حرفهای ریحانه پارسا که پس از شش سال به سینما بازگشته، با فضای فیلم یکی میشود و فیلم اساسا به اثری درباره او بدل میشود که گویی یک روز از زندگی پرتنشاش را به عنوان یک مهاجر در ترکیه ثبت میکند؛ روزی که خودبهخود بار یک زندگی، گذشته، وقایع سیاسی و اجتماعی و جنگ و تبعید را در دل خود دارد و این در دل دیالوگهای او با دوست ترکیهایاش هم عیان میشود، جایی که در حین دعوای تلفنی ریحانه تاکید داد که همه این مصائب و مشکلات بخشی از «ایرانیبودن» است.
در نتیجه این ایرانی بودن با پیگیری مستمر اخبار در شبکههای اجتماعی و حتی مرور وقایع اخیر ایران همراه است، جایی که ریحانه با عدم موفقیت در تماس با مادرش، به گوشه دریا پناه میبرد و بعد در موترش به تماشای کلیپهایی مینشیند که چند ماه پر تعلیق ایران امروز را روایت میکنند: دقایقی که شاید طولانی به نظر برسد اما فیلمساز عامدانه برای تماشاگری که جزئیات وقایع را نمیداند، همه چیز را با همین کلیپها خلاصه میکند: از کشتار دی ماه و عزاداری با رقص برای جانباختگان اعتراضات تا آغاز جنگ.
ریحانه پارسا در صحنهای از فیلم «فقط میخوام با مامانم حرف بزنم»
فیلم اساسا گسترش طولی ندارد و به تمامی در عرض گسترش پیدا میکند: اتفاق خاصی نمیافتد و فیلمساز تنها برشهایی از زندگی روزمره را روایت میکند که حالا این روز با وقایع بیرونی سهمگینی همراه شده که جدای از زندگی هر روزه با ترسها و اضطرابهایش نیست.
همه چیز در کلوزآپ رخ میدهد و فیلمساز از تماشاگر میخواهد که با نماهای نزدیک صورت و دستهای بازیگر، در تب و تاب درونی او شریک شود.
فیلمهای جادهای از این نوع معمولا به نماهای بلند پناه میبرند، اینجا اما با نماهای کوتاهی روبهرو هستیم که بهطور مرتب از زاویهای به زاویهای دیگر قطع میشود.
نبود قصه میتواند تماشاگر عام را به سرعت خسته کند، اما به نظر نمیرسد که سازندگان علاقه خاصی به جذب تماشاگر انبوه داشته باشند و از ابتدا مشخص است که این فرم و شیوه روایت تماشاگر عادی را جذب نخواهد کرد.
با این حال فیلمساز این جسارت را به خرج میدهد تا به تجربه متفاوتی دست بزند که شبیه دیگر تجربههای فیلمسازان ایرانی در غربت نیست.
هر چند تدوین فیلم در نیم ساعت اول، به نوعی تکرار میرسد که تماشاگر حرفهای را هم خسته میکند، اما با جلو رفتن فیلم این مشکل کمتر حس میشود و تماشاگر باحوصلهتر میتواند به تماشای بازیگری بنشیند که قرار است تک نفره جهان تصاویر فیلم را پیش ببرد.
فیلم در این راه بهتمامی موفق نیست و بهویژه نماهای اضافهای دارد که میتوانند به راحتی حذف شوند و ریتم روانتری را نصیب فیلم کنند، اما در مجموع پیشنهاد جالب و متفاوتی است برای فیلمسازی کم خرج با امکانات بسیار محدود و تلاش برای خلاقیت از طریق محدودیت که میتواند بهعنوان یک راه میانبر در جهان پرآشوب صنعت سینما مورد استقبال فیلمسازان ایرانی در غربت قرار بگیرد.
استفاده از هوش مصنوعی در میان اخترشناسان آماتور برای یافتن سیارههای خارج از منظومه شمسی رو به افزایش است، هرچند یافتههای این کاوشها از نظر اعتبار علمی یکسان نیستند.
وبسایت نیچر گزارش داد افراد علاقهمند به اخترشناسی دهههاست به کمک ابزارهایی که ناسا و پژوهشگران در دسترس عموم گذاشتهاند، به جستوجوی سیارهها میپردازند.
اکنون مدلهای هوش مصنوعی میتوانند این ابزارها را در اینترنت پیدا کنند و با آنها حجم بزرگی از دادههای رصدی را مورد بررسی قرار دهند.
با این حال، میشل کونیموتو، پژوهشگر سیارههای فراخورشیدی در دانشگاه بریتیش کلمبیا در کانادا، هشدار داد برخی از جویندگان سیارهها با نحوه کار این ابزارها آشنایی کافی ندارند و نمیتوانند اعتبار یافتههایشان را بسنجند.
دو سرنخ در نور یک ستاره
پاول رابتسویچ، متخصص هوش مصنوعی در اسپانیا که آموزش رسمی اخترشناسی ندیده است، در ماه سپتامبر از «کلود کد»، ابزار برنامهنویسی شرکت آنتروپیک، خواست دادههای بیش از ۱۲۰ هزار ستاره را بررسی کند.
ماهواره «تِس» ناسا این ستارهها را در اواخر ۲۰۲۵ و اپریل ۲۰۲۶ رصد کرده بود.
رابتسویچ از کلود خواست در دادههای تلسکوپ به دنبال ستارههایی بگردد که در فواصل منظم اندکی کمنور میشوند.
کمنور شدن دورهای یک ستاره میتواند نشانه گردش سیارهای به دور آن باشد. هر بار که سیاره از میان ستاره و ناظر میگذرد، بخش کوچکی از نور ستاره به ناظر نمیرسد.
حدود دو هفته بعد، کلود در نور ستارهای در فاصله ۱۱۶ سال نوری از زمین به دو الگوی جداگانه رسید. در یکی از این چرخهها، ستاره تقریبا هر سه روز یکبار کمنور میشد و در دیگری، هر ۱۱ روز یکبار.
این دو چرخه میتوانست نشانه گردش دو سیاره به دور همان ستاره باشد. در این صورت، سیارهای که به ستاره نزدیکتر است، مدارش را در زمان کوتاهتری طی میکند.
از بایگانی تِس تا رصدهای تازه
رابتسویچ از کلود خواست دادههای قدیمیتر تِس را نیز بررسی کند. هر دو الگو در رصدهای سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۲۰ هم دیده میشدند.
کلود سپس به راهنمایی رابتسویچ این نشانهها را با الگوریتمی سنجید که کونیموتو برای شناسایی سیارهها نوشته و در دسترس عموم گذاشته بود.
رابتسویچ ۲۵ سپتامبر یافتههایش را در پایگاه «زنودو» منتشر کرد. مقاله او هنوز داوری علمی نشده است.
اخترشناسان پروژه تِس پس از بررسی مستقل این نشانهها، هر دو مورد را به فهرست رسمی سیارههای احتمالی این پروژه افزودند.
کونیموتو نیز اوایل سال جاری همین نشانهها را یافته بود، اما هنوز نتایج کارش را منتشر نکرده است.
انتظار میرود رصدهای تکمیلی تا دسامبر یا جنوری روشن کند که آیا گذر دو سیاره باعث کمنور شدن دورهای این ستاره میشود یا خیر.
تردید درباره یک یافته دیگر
در ماه اکتبر، نویسندهای در یک مقاله ۲۱ صفحهای در پایگاه arXiv، یک سیاره فراخورشیدی احتمالی را معرفی کرد.
او در توضیح نقش هوش مصنوعی در پژوهش خود نوشت: «نویسنده تحلیلها را بهطور مستقل مورد بررسی قرار نداده و تخصص لازم را برای تایید تکتک جزییات فنی ندارد.»
آدینا فاینستاین، اخترشناس رصدی دانشگاه ایالتی میشیگان، گفت این بسیار نگرانکننده است که نویسنده مقالهای را منتشر کرده که خود نمیتوانسته درستی یافتهاش را بسنجد.
او افزود: «از مشارکت مردم استقبال میکنیم و خوشحال میشویم که شهروندان با شور و شوق به پژوهش علمی میپردازند. در عین حال، میخواهیم مطمئن شویم که از این ابزارها درست استفاده میکنند.»
مدیران arXiv آخرین نسخه مقاله را بهدلیل ناسازگاری با معیارهای این پایگاه برای استفاده از هوش مصنوعی مولد حذف کردند.
کونیموتو از صراحت نویسنده درباره محدودیت دانش خود استقبال کرد و گفت هر جا شیوه تحلیل دادهها برای جویندگان سیارهها روشن نیست، باید از متخصصان کمک بگیرند.
تجمع اعتراضی اعضای کارزار «رباتهای قاتل را متوقف کنید»، برلین، حمل ۱۳۹۸
کشورهای حاضر در نشست سازمان ملل در ژنو بر سر ادامه مذاکرات با هدف تدوین مقرراتی برای سلاحهای خودمختار موسوم به «رباتهای قاتل» تا سال ۲۰۲۸ توافق کردند. با این حال، هنوز روشن نیست این مقررات از نظر حقوقی الزامآور خواهد بود یا نه.
خبرگزاری رویترز شنبه ۳۰ عقرب گزارش داد حدود ۱۰۰ کشور خواستار آن بودند که در مهلتی کوتاه، قواعدی الزامآور برای این سلاحها وضع شود.
در نهایت، مخالفت شماری از تولیدکنندگان بزرگ تسلیحات از جمله امریکا، روسیه و اسرائیل، دامنه این توافق را محدود کرد. واشینگتن و مسکو ترجیح میدهند هر کشور دستورالعملهای خود را تدوین کند.
کشورهای عضو «کنوانسیون برخی سلاحهای متعارف» از ۲۵ عقرب در ژنو گرد هم آمده بودند تا درباره سامانههایی مذاکره کنند که میتوانند با نظارت اندک انسان یا حتی بدون نظارت او، اهداف را شناسایی و به آنها حمله کنند.
این نشست در حالی برگزار شد که نگرانیها درباره کاربرد سلاحهای خودمختار مرگبار در درگیریهای اوکراین، خاورمیانه و سودان رو به افزایش است.
دبیرکل سازمان ملل، پاپ و صلیب سرخ خواستار وضع مقرراتی سختگیرانه و الزامآور برای این تسلیحات شدهاند. برخی از این سلاحها برای شناسایی و انتخاب هدف از هوش مصنوعی بهره میگیرند.
پاپ لئو، رهبر کاتولیکهای جهان، بارها درباره گسترش هوش مصنوعی و خطر تسلط آن بر زندگی انسان هشدار داده است. کاربرد نظامی این فناوری از نگرانیهای اصلی او به شمار میرود.
پاپ خواستار نظارت بر توسعه سامانههای تسلیحاتی مبتنی بر هوش مصنوعی شده و گفته این سلاحها چنان پیشرفت کردهاند که مهارشان عملا از توان انسان خارج شده است.
ساعتها چانهزنی بر سر چند واژه
رویترز به نقل از دیپلماتهای حاضر در نشست ژنو گزارش داد اعتراض روسیه به آییننامه مذاکرات به لغو شماری از جلسات رسمی انجامید.
مذاکرهکنندگان در آخرین شب نشست، ساعتها بر سر چند واژه چانه زدند و گفتوگوها سرانجام پس از ساعت چهار بامداد به وقت محلی پایان یافت.
ژولین تونی، رئیس سوئیسی نشست، اعلام کرد این توافق که پس از بیش از یک دهه مذاکره به دست آمد، دستاوردی مهم برای خلع سلاح با اهداف بشردوستانه محسوب میشود.
او در پایان نشست به خبرنگاران گفت: «این توافق نشان میدهد حتی در جهان امروز با همه شکافهای عمیقش، دیپلماسی چندجانبه همچنان میتواند به نتایج ملموس برسد.»
در سوی دیگر، یکی از دیپلماتهای حاضر در نشست که کشورش خواستار وضع قوانین الزامآور بود، نتیجه مذاکرات را «ناامیدکننده» خواند.
او در عین حال افزود نتیجه «میتوانست بسیار بدتر از این باشد».
هشدار گروههای حقوق بشری
به گزارش رویترز، بسیاری از گروههای حقوق بشری از نتیجه نشست انتقاد کردند و هشدار دادند پیشرفت فناوری این سلاحها ممکن است از تلاشهای دیپلماتیک برای مهار آنها پیشی بگیرد.
نیکول فان رویین، مدیر اجرایی کارزار «رباتهای قاتل را متوقف کنید»، در حاشیه نشست گفت: «تاخیر در تدوین سندی الزامآور، غیرنظامیان و بشریت را به خطر میاندازد.»
تصمیمگیری در چارچوب این کنوانسیون به اجماع هر ۱۲۸ کشور عضو نیاز دارد.
برخی ناظران و مقامهای نظامی پیشین میگویند کشورها باید آماده باشند امکان آغاز مذاکراتی تازه خارج از چارچوب کنونی سازمان ملل را مورد بررسی قرار دهند.
در حالی که تلاشهای دیپلوماتیک برای پایاندادن به جنگ روسیه و اوکراین ادامه دارد، طرحی که در هفتههای اخیر از سوی نمایندگان دونالد ترامپ مطرح شده، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است.
بر اساس این طرح، اوکراین در برابر واگذاری منطقه دونباس به روسیه، زمینه عضویت در پیمان ناتو را به دست خواهد آورد.
اخیرا، رئیسجمهور اوکراین اعلام کرد که مذاکرهکنندگان امریکایی پیشنهاد کردند اوکراین در ازای عضویت ناتو، نیروهای باقیمانده خود را از منطقه دنباس در شرق این کشور خارج کند. ولودیمیر زلنسکی گفت که پس آغاز درگیری میان روسیه و اوکراین، امریکا برای اولینبار چنین پیشنهادی را مطرح کرده است.
این پیشنهاد به یکی از بحثبرانگیزترین سناریوهای مطرح برای پایان جنگ تبدیل شده است.
اما مالگورژاتا بونیکوفسکا، رئیس مرکز روابط بینالملل پولند، آن را نه یک مصالحه سیاسی، بلکه «از دست دادن سنگین سرزمین» میداند.
او در گفتوگو با رادیو افغانستان اینترنشنال گفته است که اروپا حاضر نیست صلحی را بپذیرد که به گفته او «تجاوز روسیه را پاداش دهد».
به باور او، جنگ اوکراین دیگر صرفا جنگی میان مسکو و کییف نیست، بلکه بخشی از رویارویی گستردهتر روسیه با غرب و بهویژه اروپا به شمار میرود.
«واگذاری سرزمین» یک مصالحه نیست
در حالی که برخی طرحهای مطرحشده در ماههای اخیر بر مبنای واگذاری بخشی از سرزمینهای اشغالشده اوکراین در برابر تضمینهای امنیتی شکل گرفتهاند، بونیکوفسکا چنین رویکردی را «مصالحه» نمیداند.
او میگوید: «از دید من، این یک مصالحه نیست، بلکه از دست دادن بخش بزرگی از خاک است؛ خاکی که پس از فروپاشی اتحاد شوروی در سال ۱۹۹۱، تمامیت آن به رسمیت شناخته شد.»
اشاره او به توافق و اجماعی است که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شکل گرفت؛ زمانی که مرزهای جمهوریهای سابق شوروی، از جمله اوکراین، به عنوان مرزهای بینالمللی به رسمیت شناخته شدند و روسیه نیز استقلال و تمامیت ارضی این کشورها را پذیرفت. از نگاه او، پذیرش تغییر این مرزها از راه جنگ و اشغال نظامی، یکی از اصول بنیادین نظم امنیتی اروپا پس از جنگ سرد را زیر سؤال میبرد.
بنا از نگاه اروپا، تغییر مرزها از طریق زور با اصول حقوق بینالملل در تضاد است و پذیرش آن میتواند پیامدهای خطرناکی برای آینده امنیت قاره داشته باشد.
«چرخش امریکا» و تغییر معادلات جنگ
یکی از مهمترین بخشهای این گفتوگو انتقاد صریح بونیکوفسکا از تغییر سیاست واشنگتن در قبال جنگ اوکراین بود.
به گفته او، اگر امریکا مسیر خود را تغییر نمیداد، روسیه اکنون در موقعیت متفاوتی قرار داشت.
او گفت: «اگر این چرخش در سیاست امریکا رخ نمیداد، به احتمال زیاد جنگ تا حالا پایان یافته بود و روسیه در شرایط متفاوتی پشت میز مذاکره مینشست.»
بونیکوفسکا معتقد است تحریمهای غربی فشار قابل توجهی بر اقتصاد روسیه وارد کرده و مسکو را وادار ساخته است برای صادرات انرژی و تجارت خارجی بیش از گذشته به چین و دیگر کشورهای آسیایی وابسته شود.
به گفته صندوق بینالمللی پول، اقتصاد روسیه اگرچه با وجود تحریمها همچنان رشد محدودی را حفظ کرده، اما بخش بزرگی از هزینههای دولتی این کشور اکنون صرف جنگ و بخش نظامی میشود.
اروپا: امریکا دیگر شریک قابل اعتماد گذشته نیست
رئیس مرکز روابط بینالملل پولند میگوید نگاه نخبگان امریکایی به اروپا تغییر کرده است.
او گفت: «امروز اروپا در نگاه ایالات متحده دیگر یک بازیگر درجه اول محسوب نمیشود. بازیگر اصلی چین است و روسیه نیز به دلیل منابع طبیعی و سلاح هستهای همچنان اهمیت دارد.»
به گفته او، بسیاری از کشورهای اروپایی به این نتیجه رسیدهاند که دیگر نمیتوانند امنیت خود را صرفا بر رهبری واشنگتن بنا کنند.
این دیدگاه در حالی مطرح میشود که اعضای اروپایی ناتو در سالهای اخیر هزینههای دفاعی خود را به شکل بیسابقهای افزایش دادهاند. بر اساس آمار ناتو، مجموع هزینههای دفاعی اعضای اروپایی و کانادا اکنون به بیش از نیم تریلیون دالر در سال رسیده و بسیاری از کشورها از جمله پولند، کشورهای بالتیک و آلمان برنامههای گسترده بازتسلیحاتی را دنبال میکنند.
«ناتو ۳.۰» و تلاش اروپا برای اتکای کمتر به امریکا
بونیکوفسکا میگوید اروپا هماکنون در حال طراحی ساختار جدیدی برای تأمین امنیت خود است؛ روندی که از آن با عنوان «ناتو ۳.۰» یاد میشود.
به گفته او، کشورهای اروپایی باید مسئولیت بیشتری در قبال امنیت قاره بر عهده بگیرند و وابستگی خود به امریکا را کاهش دهند.
او هشدار داد که روابط فراآتلانتیک دیگر مانند گذشته نخواهد بود و اروپا خود را برای یک «واقعیت جدید» آماده میکند.
روسیه؛ ضعیفتر از آنچه تصور میشد
بونیکوفسکا معتقد است یکی از نتایج جنگ این بوده که تصویر قدرت نظامی روسیه آسیب دیده است.
او گفت: «امروز همه میبینند که روسیه آنقدر که تصور میشد قدرتمند نیست، زیرا نتوانسته بر همسایهای بسیار کوچکتر از خود پیروز شود».
براساس برآوردهای مختلف غربی، مجموع کشتهها و زخمیهای دو طرف جنگ از یک میلیون نفر فراتر رفته است؛ جنگی که اکنون وارد پنجمین سال خود شده و خطوط نبرد در بسیاری از جبههها ماههاست تغییر اساسی نکرده است.
برنده خاموش جنگ؛ چین؟
در ارزیابی بونیکوفسکا، کشوری که بیشترین بهره ژئوپولیتیکی را از جنگ برده، چین است.
او میگوید بیجینگ تلاش کرده خود را به عنوان بازیگری باثبات، قابل پیشبینی و حامی راهحلهای دیپلوماتیک معرفی کند؛ در حالی که همزمان از وابستگی بیشتر روسیه به اقتصاد چین نیز سود برده است.
او گفت که جنگ اوکراین ممکن است حتی در محاسبات چین درباره تایوان نیز تأثیر گذاشته باشد و هزینههای درگیری نظامی را برای رهبران چینی ملموستر کرده باشد.
اما در عین حال تأکید کرد که بدون همکاریهای اقتصادی چین، روسیه احتمالاً فشار بسیار بیشتری را تحمل میکرد و شاید زودتر ناچار به مذاکره میشد.
جنگی که فراتر از اوکراین است
رئیس مرکز روابط بینالملل پولند در پایان تأکید کرد که جنگ اوکراین را نباید صرفا یک منازعه منطقهای دانست.
به گفته او، این جنگ به یکی از عوامل اصلی شکلگیری نظم جدید جهانی در قرن بیستویکم تبدیل شده است.
او میگوید نتایج این جنگ نه تنها آینده اوکراین و روسیه، بلکه جایگاه اروپا، نقش امریکا و وزن فزاینده چین در نظام بینالملل را نیز تعیین خواهد کرد.