دیدهبان حقوق بشر: طالبان میگوید به ما "امارت اسلامی" بگویید و انتحاری را استشهادی بنامید
دیدهبان حقوق بشر از اعمال سختگیریهای تازه گروه طالبان بر خبرنگاران و افزایش محدودیتها در افغانستان تحت سیطره این گروه انتقاد کرده است.
این گروه از تهدید به مرگ خبرنگارانی سخن میگوید که از طالبان انتقاد میکنند و شیوهنامه این گروه برای کار رسانهها را ویران گرانه میداند.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان که غربیها آن را پولیس مذهبی مینامند، دو روز پیش شیوهنامهای به رسانهها داد که کار آنها را به برداشت سختگیرانه این گروه از شریعت اسلامی و آنچه ارزشهای جامعه افغانی خوانده شده محدود میکند.
پتریشیا گاسمن، معاون آسیایی دیدهبان حقوق بشر میگوید شیوهنامه جدید طالبان برای رسانهها در کنار تهدیدهای روز افزون خبرنگاران "نشاندهنده تلاش گسترده طالبان برای خاموش کردن انتقادها" و از بین رفتن فضا برای کار و فعالیت هنری زنان است.
این سازمان مستقر در نیویورک به مواردی از تهدید خبرنگاران توسط افراد و مقامهای طالبان اشاره میکند.
در یک مورد، به نوشته دیدهبان حقوق بشر، والی طالبان در یک ولایت، یک خبرنگار را که از بازرسی خانه به خانه انتقاد کرده بود به دفتر کار خود فراخوانده و او تهدید کرده است که اگر بار دیگر چنین گزارشهایی نشر کند، او را در میدان شهر بهدار خواهد آویخت.
در مورد دیگر که در گزارش دیدهبان حقوق بشر اشاره شده، گروهی از افراد مسلح طالبان به دفتر یک رسانه هجوم برده و به خبرنگاران هشدار دادهاند که از این پس از لفظ طالبان برای حاکمیت این گروه استفاده نکنند و بهجای آن "امارت اسلامی افغانستان" بگویند.
به نوشته دیدهبان حقوق بشر، در پی انتشار گزارشی از تجلیل سراجالدین حقانی، سرپرست تحتپیگرد وزارت داخله طالبان از بمبگذاران انتحاری، مقامهای استخباراتی این گروه به رسانهها در یک ولایت دستور دادهاند که به جای بمبگذار انتحاری، از واژه استشهادی استفاده کنند.
این سازمان حقوقبشری میگوید مدیران و خبرنگاران رسانهها از محدودشدن فضای کار رسانهای شکایت دارند.
سردبیر یک رسانه ولایتی به دیدهبان حقوق بشر گفته است که بسیاری از همکارانش از ترس جان خود دست از کار کشیدهاند.
او گفته است که مقامهای محلی طالبان به رسانهها دستور دادهاند گزارشهای خود را قبل از انتشار، با آنها در میان بگذارند.
طالبان که در حکومت قبلی خود به هیچگونه رسانه غیردولتی اجازه فعالیت نمیداد و تلویزیون را ممنوع کرده بود، این بار میگوید به آزادی بیان و رسانهها "در چارچوب شریعت اسلام" احترام میگذارد.
این در حالی است که برداشت این گروه از شریعت اسلامی بسیار تنگ و سختگیرانه نسبت به کشورهای اسلامی دیگر است.
در کنار این نگاه تنگ، در سه ماهی که از حاکمیت جدید این گروه در پی خروج امریکا و فرار اشرف غنی میگذرد، گزارشهای زیادی از محدود کردن کار رسانهها و بازداشت و شکنجه روزنامهنگاران منتشر شده است.
دیدهبان حقوق بشر میگوید این فضای رعب و وحشت، باعث میشود بسیاری از روایتها درباره رویدادهایی مانند اخراج اجباری و خشونت، ناگفته بماند.
جوزپ بورل، دیپلمات ارشد اتحادیه اروپا روز دوشنبه، اول قوس از همسایگان شمالی افغانستان خواست تا از آنچه او «سوء استفاده از مهاجران برای اهداف سیاسی مقامات بلاروس» توصیف کرد، جلوگیری شود.
اتحادیه اروپا همچنین طرح یک میلیارد یورویی خود را در مورد حمایت از افغانستان به همسایگان شمالی افغانستان ارائه کرد. از این کمکها در زمینه کمکهای بشردوستانه و کنترول بحران مهاجرت افغانستان استفاده خواهد شد.
براساس گزارش رویترز جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و یوتا اورپیلینن، کمشنر مشارکتهای بینالمللی، با وزرای خارجه کشورهای قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ازبکستان و معاون وزیر خارجه ترکمنستان در دوشنبه، پایتخت تاجیکستان دیدار کردند.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از این دیدار، در یک نشست خبری گفت که او جدیدترین اطلاعات را در مورد وضعیت مرزهای اتحادیه اروپا با بلاروس با وزرای خارجه همسایگان شمالی در میان گذاشته و از آنها برای جلوگیری از «ابزاریسازی انسانهای در معرض خطر» درخواست حمایت کرده است. این دیپلمات ارشد اتحادیه اروپا میگوید باید از فریب دادن مردم و متقاعد کردن آنها به اینکه راهی برای رسیدن به اروپا وجود دارد، جلوگیری شود.
کمشنر مشارکتهای بینالمللی در همین نشست خبری گفت که او طرح بسته حمایتی یک میلیارد یورویی اتحادیه اروپا به افغانستان را به همسایگان شمالی این کشور ارائه کرده است. به گفته او تقریباً نیمی از این کمک، در واقع برای کشورهای همسایه افغانستان در نظر گرفته شده است.
همسایگان شمالی افغانستان و اتحادیه اروپا با انتشار یک بیانیه مشترک در پایان این نشست، بر مقابله مشترک با قاچاق انسان تأکید کردند.
در صف غذا و اعانه موسسات خیریه بینالمللی در شهرهای بزرگی مانند کابل، افرادی بیصبرانه منتظر دریافت کمک اند که قبل از سقوط کابل، در نهادهای خارجی و حکومتی کار میکردند. سازمان ملل میگوید این قشر با از دست دادن کار و ناتوانی طالبان از پرداخت معاش مامورین، گرسنگی را تجربه میکند.
خبرگزاری اسوشیتدپرس با زنانی مصاحبه کرده است که پیش از این توان مالی فرستادن فرزندان خود به مکاتب خصوصی را داشتند اما حالا برای دریافت ۳۸ دالر و غذای کمکی در پشت موسساتی مانند برنامه غذایی سازمان ملل در کابل صف میکشند.
شیلی ترکرال، سخنگوی این سازمان میگوید که فقر از روستاها به شهرها آمده است. اکنون «در شهرهای افغانستان یک قشر نو شکل گرفته است که تا دیروز معاش و امتیاز داشت و حالا برای نخستین بار گرسنگی را تجربه میکند.»
این سازمان مجبور شده است دامنه پوشش کمکهای خود را وسیعتر سازد. مسئولین این نهاد پیشبینی میکنند که افراد نیازمند کمکهای غذایی در افغانستان در سال پیش رو، از ۱۴ میلیون به ۲۳ میلیون افزایش خواهد یافت.
بنا به آمار، اقتصاد افغانستان که در دو دهه گذشته عمدتاً به کمکهای خارجی و بخش دولتی وابسته بوده است، ۴۰ درصد در سه ماه گذشته کوچکتر شده است.
مقامات وزارت خارجه امریکا و اداره هوانوردی افغانستان به روزنامه اماراتی نشنل گفتهاند که میدان هوایی کابل با کمبود تجهیزات و کارمندان فنی رو به روست. به گفته آنها این کمبود، بر ارسال کمکهای بشردوستانه به افغانستان و برنامه خروج افغانها توسط کشورهای غربی تأثیر منفی میگذارد.
یک مقام امریکایی به این روزنامه گفته است که «چراغهای باند پرواز کار نمیکنند که با توجه به بدتر شدن وضعیت دید در زمستان، اجرای پرواز در این فصل در هاله ابهام قرار میگیرد.»
یک مقام ارشد اداره هوانوردی ملکی افغانستان نیز تایید میکند که این میدان به کارمندان فنی و تجهیزاتی مانند سیستم رادار نیاز دارد. به گفته او، در این میدان ماشینهای یخشکن هواپیما و برفپاک است، اما «حالا مطمین نیست که کار بکنند. چون، دیگر کارمندان فنی برای بررسی این تجهیزات نداریم.»
با این حال، او با ارزیابیهای خیلی بدبینانه از قابلیتهای میدان هوایی کابل موافق نیست و میگوید وضعیت این میدان بهتر از آن چیزی است که تصور میشود.
سخنگوی طالبان با نشر فهرست تازهای از تعیینات جدید در برخی وزارتخانهها و ادارات افغانستان خبر دادهاست.
ذبیحالله مجاهد نوشته است به فرمان هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، مولوی شهابالدین دلاور، سرپرست وزارت معادن و پترولیم شده است.
در فهرست تازه از چهرههای مسلکی خبری نیست.
در این فهرست افرادی جدیدی برای ریاست و معنیت دستکم ۲۶ اداره معرفی شدهاند.
مولوی عباس آخند، سرپرست وزارت مبارزه با حوادث اضطراری، مولوی حمدالله زاهد، سرپرست ریاست تدارکات ملی، مولوی قدرتالله جمال، سرپرست اداره عالی تفتیش، مولوی محمد یوسف مستری، سرپرست اداره تنظیم زندانها، مولوی کرامتالله آخندزاده سرپرست اداره اصلاحات و خدمات ملکی مقرر شدهاند.
بر اساس فرمان ملا هبتالله افرادی نیز برای معینیت برخی وزارتخانهها و قول اردوها معرفی شدهاند.
در تعیینات تازه از چهرههای متخصص و مسلکی خبری نیست و تقریبا مدیریت و رهبری همه وزارتخانهها و ادارات به طالبان دارای آموزشهای دینی سپرده شده است.
باوجود آنکه طالبان بارها گفتهاند در پی تشکیل حکومت فراگیرند و به افراد "شایسته" از گروههای قومی مختلف زمینه "خدمت" را فراهم میکنند، اما این وعده هنوز عملی نشده است.
حضور زنان در ادارات که کاملا نادیده گرفته شده است و چشمانداز آینده هم روشن به نظر نمیرسد.
نشریه پالتیکو گزارشی از حضور صدها فعال زن افغان در آتن یونان تهیه کرده است.
این نشریه امریکایی نوشته است که با وجود جلوگیری حکومت یونان از ورود مهاجران افغان، ظرف چند هفته بیش از ۷۰۰ فعال زن افغان از قاضی گرفته تا خبرنگار، با کمک نهادهای بینالمللی خود را به آتن رساندهاند.
پالتیکو در این مطلب به سیاست دوگانه حکومت یونان در برخورد با پناهجویان افغان پرداخته است.
این نشریه مینویسد صدها زن افغان در حالی وارد آتن شدهاند که برای بسیاری از پناهجویان، یونان این روزها غیر قابل نفوذ شده، توسط سیمهای خاردار احاطه گردیده و با تجهیزات نظارتی و افسران ارتش که در خشکی و دریا گشت میزنند، کنترل میشود.
وزارت مهاجرت یونان حتا پا را ازین فراتر گذاشته، با راهاندازی تبلیغات رسانهای پناهجویان افغان را از ورود به یونان منصرف میکند.
به نوشته نکتاریا استامولی، نویسنده این مطلب، این سیستم دو لایه پرسشهایی را در مورد حسن نیت سریع یونان در قبال صدها زن افغان مطرح کرده است.
او مینویسد که در سالهای اخیر حکومت محافظهکار یونان با انتقاد شدید گروههای حقوقبشری در مورد سیاستهای مهاجرتیاش، از جمله ادعاهایی مبنی بر بدرفتاری با پناهجویان و سلب غیرقانونی آنها از حق درخواست حمایت مواجه شده است.
با این حال، مقامهای یونانی استدلال میکنند که تمرکز آنها بر اطمینان از ورود مهاجران به کشور از طریق کانالهای امن و قانونی است.
یک مقام دولتی به پالتیکو گفت: "ما با گروههای سومی کار میکنیم تا افغانهایی را که با انتقامجویی طالبان روبرو اند شناسایی کنیم. جان این افراد در معرض خطر فوری بود، اعضای خانوادههایشان کشته شدهاند، بنابراین ما با شرکای خود قاطعانه عمل کردیم تا آنها را به یونان برسانیم."
او گفت که یونان میزبان ۱۶۰ هزار پناهجوست و میخواهد پناهندگان از طریق کانالهای مناسب به این کشور بیایند.
این مقام یونانی میگوید حکومتش مخالف سوء استفاده بیرحمانه باندهای قاچاق از افراد آسیب پذیر است.