عالمگل حقانی، سرپرست ریاست پاسپورت طالبان میگوید روند توزیع پاسپورت از فردا دوشنبه، ۱۵ قوس در پانزده ولایت آغاز میشود. او گفت پاسپورت فعلی تا پانزده ماه دیگر با نام و نشان «جمهوری اسلامی افغانستان» توزیع میشود و پس از آن، رهبری این گروه در مورد چگونگی آن تصمیم خواهد گرفت.
عالم گل تأکید کرد که در جریان سه ماه گذشته، طالبان ۱۲۵ هزار پاسپورت را به شهروندان توزیع کرده و قرار است در آینده نزدیک روند توزیع پاسپورت در کابل و سفارتخانههای افغانستان هم آغاز شود.
چند روز پیش از سفر ولادیمیر پوتین به دهلینو، مقامات میگویند هند بر روی اجندای مشخصی با روسیه کار میکند که در آن نابودی و مهار گروههای تروریستی مستقر در پاکستان، برای تداوم صلح در افغانستان مورد بحث قرار بگیرد. پوتین هفته آینده در راس هیئتی بلندرتبه به دهلینو سفر میکند.
اگرچه پوتین بیشتر از شش ساعت در هند نمیماند، اما حضور او اهمیت سیاسی بالایی دارد. پوتین روز دوشنبه با ناریندرا مودی، نخست وزیر هند دیدار میکند. پس از آن وزیران خارجه و دفاع روسیه با همتایان هندی خود ملاقات خواهند کرد. مقامات دو کشور درباره وضعیت افغانستان نیز گفتگو و تبادل نظر خواهند کرد.
هند نگران اقدامات گروههای تروریستی از خاک افغانستان علیه این کشور است. روسیه گفته که نگرانیهای دهلینو را درباره تروریسم درک میکند.
یوری اوشاکف، دستیار رئیس جمهور روسیه میگوید که قرار است ۱۰ توافقنامه دوجانبه بین سران دو کشور امضا شود.
حزب جمعیت اسلامی افغانستان به فرمان هبتالله آخند زاده، رهبر طالبان در مورد حقوق زنان واکنش نشان داده و گفته است محتوای این فرمان نشانه نگاه تقلیلگرایانه این گروه به حقوق زنان است و واضح میسازد که گروه طالبان هیچ برنامه و تعهدی در قبال حقوق اساسی زنان ندارد.
فرمان رهبر طالبان درباره حقوق زنان روز گذشته در شش ماده با تمرکز بر مسائل ازدواج، میراث و سنتهای رایج در افغانستان صادر شد.
در این فرمان هیچ اشارهای به حق تحصیل و کار زنان نشده، آنچه که خواست جامعه جهانی و مردم افغانستان است.
حزب جمعیت اسلامی افغانستان به این باور است که «حقوق زنان، شامل طیفی زیادی از مسایل بنیادین، مشمول حق تعلیم و تحصیل، حق کار و مشارکت و فعالیت سیاسی است که در این فرمان به آن چیزی اشاره نشده است و عملا پس از استیلای طالبان بر افغانستان، از آن محروم شدهاند.»
جمعیت اسلامی افغانستان گفته «جمعیت اسلامی افغانستان انتظار دارد تا در نشست سران سازمان همکاریهای اسلامی که قرار است در اسلام آباد برگزار شود، کشورهای اسلامی فشارهای لازم بر گروه طالبان وارد کنند که به حقیقت تن داده و با دیگر طرفهای جامعهٔ افغانستان بر سر حق حاکمیت ملی، اصول اساسی و حقوق شهروندی از جمله حقوق زنان، ساختار نظام سیاسی بعدی و حق مشارکت سیاسی شهروندان، وارد بحث شده و با رسیدن به اجماع در این موارد، از این وضعیت اسفناک کنونی، عبور شود.»
نشست سازمان همکاری اسلامی با دعوت نمایندگانی از آمریکا و اروپا قرار است روز ۱۹ دسامبر در اسلامآباد برگزار شود.
کشورهای عربی خلیجفارس از جمله امارات متحده و عربستان با بازکردن نمایندگیهای دیپلوماتیک و از سرگیری پروازهایشان، در تلاشند از قدرت یکسانی چون قطر، در کابل برخوردار شوند. متحدان عرب آمریکا با افزایش مشارکت و گسترش حضور خود در افغانستان، بهدنبال نفوذ در دولت نوپای طالبان هستند.
پس از بهقدرت رسیدن طالبان در افغانستان، قطر که سالها محل مذاکرات صلح میان طالبان و آمریکا بود، در تلاش است که مجرای کلیدی میان افغانستان و غرب باشد.
در عین حال، امارات متحده عربی و عربستان سعودی که از رقبای منطقهای قطر بهشمار میآیند، در هفتههای اخیر تعاملات خود را با طالبان افزایش دادهاند و هر دو کشور فعالیت سفارتهای خود در کابل را از سر گرفتهاند.
بهویژه امارت متحده عربی که اجازه پروازهای تجاری به کابل را صادر کرده است تا بتواند موقعیت قبلی خود را بهعنوان دروازه اصلی ورود به افغانستان بهدست آورد.
امروز در جلسه اعضای دولت ترکمنستان، بر اجرای پروژه خط لوله انتقال گاز طبیعی ترکمنستان به کشورهای افغانستان، پاکستان و هند، موسوم به تاپی تاکید شد. شاه محمود قریشی، وزیر خارجه پاکستان هفته گذشته در نشست سران سازمان همکاریهای اقتصادی خواهان اجرای این پروژه شده بود.
این پروژه سال ۲۰۱۸ توسط مقامات ارشد هرچهار کشور افتتاح شده بود، اما با تحولات اخیر اجرای آن متوقف گردید.
محمدحسن آخند، رئیس الوزرای طالبان نیز چندی قبل در دیدار با وزیرخارجه ترکمنستان خواستار آغاز به کار پروژه تاپی شده بود.
به تحلیل برخی ناظران، پروژه تاپی حالا نقطه وصل طالبان با ترکمنستان شده است.
رئیس جمهور ترکمنستان از دولت خود خواسته اجرای هرچه زودتر پروژه تاپی را بررسی کنند.
اظهارات خوشحال سعادت، از نظامیان دولت اشرف غنی درباره عوامل ناکامی دولتسازی و سقوط، با واکنشهای تند شهروندان افغانستان روبرو شده است. برخی پرسیدهاند چرا مراکز تحقیقاتی غرب افرادی را به سخنرانی درباره عوامل سقوط دعوت میکنند که خود بخشی از آن دولت ناکام بودهاند.
ساعت درشت و گرانقیمت خوشحال سعادت، نکتایی و لباسهای گرانقیمت افراد دیگری همچون او که در حکومت غنی بودند و حالا مدام در میزگردها حاضر میشوند، پرسشها را زاویه دیگری میبخشد. آرش یقین، تحلیلگر امور امنیتی در صفحهاش پرسیده: «دانشگاههای اروپایی و مراکز تحقیقاتی امریکایی فقط یک جنرال دولت فروپاشیده را دعوت میکنند تا درباره فساد در نیروهای امنیتی سخن بگوید در حالی که او ساعت هابلات به قیمت ۲۰ هزار دالر در دست دارد؛ در حالیکه میدانند معاش یک جنرال حدود ۶۰۰ دالر بود».
اشرافیت و تجملگرایی نوکیسههای حاکم هنگامی پررنگتر به چشم میآید که نهادهای بینالمللی هشدار میدهند افغانستان بر لبه پرتگاه فاجعه انسانی قرار گرفته است و میلیونها نفر از گرسنگی و فقر رنج میبرند.
جنرال محمد اجمل فایز، فرمانده پیشین پولیس بلخ یکی دیگر از نظامیان در واکنش به سخنان خوشحال سعادت در صفحه فیسبوکش نوشته است که خوشحال ۱۶ سال پیش ابتدا به عنوان ترجمان و بعد قوماندان بلوک و قوماندان تولی در یکی از قطعات ویژه پولیس کار کرده است. به گفته او این قطعه، «به خاطر ویژگیهای منحصر به فردش افغانستان کوچک نام گرفته بود» و برای افغانستان شگوفا، تامین عدالت اجتماعی و انسانیت میجنگید. فایز میگوید که سخنان سعادت او را به شدت متاثر کرده و او به فکر کودکان و زنان بیوهای فرو رفته که حالا هیچ پناهگاهی ندارند.
در سه ماه اخیر بعد از سرنگونی دولت جمهوری اسلامی بعد از ۲۰ تلاش جامعه جهانی و نیروهای داخلی، موضوع افغانستان بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفت: چرا دولتی با صرف میلیاردها دالر هزینه، طی چند هفته و نهایتا ظرف چند ساعت فروپاشید؟
موسسات تحقیقاتی و دانشگاهی غرب بیش از همه تلاش کردهاند تا این مسئله را واکاوی کنند. اما جای شگفتی است که بیش از همه افرادی به این موسسات دعوت شدهاند که خود بخشی از حکومت غنی بودهاند یا در ۲۰ سال گذشته، در بخشی از بدنه قدرت حضور فعال داشتهاند.
در این مناظرات خبری از فعالان سیاسی دیگر به خصوص افراد مستقل منتقد حکومت غنی نیست تا مسئله فروپاشی از حالت تکروایی و تکگفتاری بیرون شود.