منابع افغانستان انترنشنال تأیید کردند که احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت و امرالله صالح، معاون رئیس جمهور پیشین برای گفتگو با مقامهای ارشد طالبان به دیدار ملا برادر، معاون رئیس الوزرا و ملا یعقوب، سرپرست وزارت دفاع طالبان به روسیه رفتهاند.
به گفته منابع، احمد مسعود و امرالله صالح از تاجیکستان به روسیه رفتهاند. تا اکنون روشن نیست که دو طرف دیدار کردهاند یا خیر.
پیشتر، رحمتالله نبیل، رئیس سابق امنیت ملی افغانستان گفت که ملا برادر و ملا یعقوب در سفر «مخفیانه» به روسیه رفتهاند.
با این حال، طالبان و جبهه مقاومت در مورد سفر و دیدار رهبران شان در روسیه اظهار نظر نکردهاند.
در هفتههای اخیر، هیاتی از جبهه مقاومت به رهبری احمد مسعود با امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان در تهران دیدار کردند.
به نظر میرسد تلاشهای تازه برای احیای روند دوحه آغاز شده است.
مولوی رازمحمد، رئیس جلب و جذب وزارت امر به معروف طالبان میگوید کارمندان این وزارت به زودی افراد زیر سن را از صفوف طالبان اخراج خواهد کرد. به گزارش خبرگزاری باختر، رازمحمد در دیدار با منسوبان نظامی طالبان از آنها خواسته است که افراد زیر سن را در صف طالبان جا ندهند.
طالبان در حالی از اخراج افراد زیر سن از صف خود خبر میدهد که در سالهای گذشته شماری از سازمانهای حقوق بشری از طالبان به خاطر استخدام و سربازگیری از میان کودکان انتقاد کردند.
براساس گزارشهای نهادهای حقوق بشری، طالبان در مناطق تحت تصرف شان، با استخدام کودکان از آنها برای مقاصد نظامی و انفجاری مانند انجام حملات انتحاری استفاده میکردند.
سازمانهای مدافع حقوق کودکان پیوسته به خاطر استفاده از کودکان برای اهداف نظامی و حملات انتحاری ابراز نگرانی کردند.
پیش از این، مقامهای طالبان اعلام کردند که از طریق کمیسیون تصفیه بیش از سه هزار تن از اعضای طالبان را از صف از این گروه اخراج شدهاند.
رحمتالله نبیل، رئیس سابق امنیت ملی افغانستان میگوید در حالی که یک هیأت از طالبان در ناروی به سر میبرد، ملا یعقوب، سرپرست وزارت دفاع طالبان و ملا برادر، معاون رئیسالوزرای این گروه «در سفر مخفیانه» به روسیه رفتهاند.
هنوز طالبان در این مورد اظهار نظر نکرده و رحمتالله نبیل نیز در مورد اهداف سفر مقامهای ارشد طالبان به روسیه جزئیات ارائه نکرده است.
مسکو در سالهای اخیر به ویژه در دوره گفتگوهای صلح میانافغانی در دوحه، میزبان چندین نشست صلح بین رهبران طالبان و سیاسیون افغانستان بود، اما با تسلط طالبان بر افغانستان، روسیه و کشورهای آسیای میانه از نفوذ افراطگرایان از افغانستان اظهار نگرانی کردند. در ماههای اخیر سازمان پیمان امنیت جمعی نیز به دلیل تهدیدات امنیتی، در تاجیکستان رزمایش نظامی برگزار کرد.
پس از کشمکشهای میانگروهی طالبان در ولایت فاریاب، وزارت خارجه روسیه گسترش اعتراض مردم در شمال افغانستان را به دلایل مسایل قومی نگرانکننده خواند. سخنگوی وزارت خارجه روسیه همچنین اخیراً از طالبان خواست که باید تلاشها برای مبارزه با تروریستان در شمال افغانستان نزدیک به کشورهای آسیای میانه تشدید شود.
رئیس جمهور تاجیکستان نیز در هفتههای اخیر گفت که در شمال افغانستان بیش از چهل کمپ آموزش تروریستها وجود دارد و هزاران شبهنظامی را جای داده است. مقامهای وزارت دفاع طالبان در واکنش به اظهارات مقامات کشورهای آسیای میانه درباره فعالیت تروریستها در شمال افغانستان، این نگرانیها را «تخیل و توهم» عنوان کرد.
الیف شافاک، نویسنده مشهور ترکی - انگلیسیزبان در صفحه رسمی تویترش از سکوت رسانههای بینالمللی در مورد سرکوب دختران معترض افغانستان انتقاد کرده است. او در یادداشتی با بیانی شاعرانه نوشت: «سکوت رسانههای جهانی کر کننده است.» الیف شافاک، نویسنده رمان ملت عشق است.
این رمان به شرح عرفان و زندگی مولانا جلال الدین محمد بلخی میپردازد و در میان قشر کتابخوان افغانستان محبوب است.
الیف شافاک نوشته است: «در اعتراضات اخیر، فعالان حقوق زنان در افغانستان "دست نشاندههای غرب" و "فاحشه" خوانده شدند. آنها مورد ضرب و شتم فیزیکی، توقف با وسایل برقی و اسپری مرچ قرار گرفتند. دو فعال توسط طالبان ربوده شدهاند.»
خانم شافاک گفته اما رسانههای بینالمللی در مورد این زنان سکوت کرده است.
شب چهارشنبه، ۲۹ دو اعضای طالبان به خانههای زنان معترض کابل یورش بردند و حداقل پنج زن را ربودند. تمنا زریاب پریانی، سه خواهرش و پروانه ابراهیمخیل توسط طالبان به جای معلومی انتقال داده شدهاند.
این رویداد واکنشهای گسترده داخلی و بینالمللی را در پی داشته است.
یوناما، نمایندگی سازمان ملل در افغانستان با نشر بیانیهای از طالبان خواست در مورد موقعیت این زنان وضاحت بدهد.
هدا خموش، یکی از زنان معترض کابل نیز در نشست اسلو در مورد افغانستان از این اقدام طالبان انتقاد کرد.
به گفته منبعی از اسلو او هنگامی که پشت تریبون قرار گرفت، گفت قبل از آغاز سخنرانی من امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان باید به کابل زنگ بزند و به افرادش بگوید دخترها را رها کنند.
طالبان بازداشت این زنان را انکار کردهاند، اما سخنگوی استخبارات این گروه تلویحاً گفت «بعد از این توهین به ارزشهای ملی و اسلامی تحمل نمیشود.»
اشاره او به آخرین تظاهرات زنان کابل بود که علیه «حجاب اجباری» برگزار شده بود.
هدا خموش، از شرکت کنندگان نشست اسلو در سخنرانیاش از امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان خواسته به کابل زنگ بزند و دستور دهد سه فعال زن رها شوند. به گفته منبع افغانستان اینترنشنال از محل نشست، آقای متقی در پاسخ گفته که طالبان کسی را بازداشت نکردهاند.
اشاره خانم خموش به تمنا زریاب پریانی و سه خواهرش، پروانه ابراهیمخیل و عالیه عزیزی است که در بند طالبان اند.
هدا خموش از رهبران جنبش اعتراضی زنان در کابل علیه طالبان بوده است.
خانم خموش گفته که با تجربه دست اول از زندگی زیر سلطه مستقیم طالبان به ناروی آمده تا پیام زنان معترض در خیابانهای افغانستان بر ضد سرکوب و ترور را برساند که به گفته او جهان مقصر درجه یک آن است.
به گفته منبع داخلی افغانستان اینترنشنال، این فعال زن گفته است طالبان بر میلیونها زن آپارتاید جنسیتی اعمال میکنند و آنها را روزانه به طور نظاممند حذف، انکار، توهین و تحقیر میکنند.
این فعال مدنی که در خیابانهای کابل در کنار دهها زن به اعمال محدویت طالبان علیه کار و آموزش زنان و دختران اعتراض کرده میگوید طالبان با گرفتن کابل یک رژیم جناحی و یکدست را با ترور و زور و با به حاشیه بردن و حذف جمعی یک بخش بزرگ افغانستان ایجاد کردهاند.
خانم خموش در سخنرانیاش با ذکر مواردی از اتفاقاتی که در طول پنج ماه پسین به وقوع پیوسته از طالبان پرسیده که چرا فعالان مدنی را در کابل به بند میکشند و در اسلو با آنها پشت میز گفتگو مینشینند.
او گفته که این سرکوب و ترور در پیش چشم جامعه جهانی صورت می گیرد و با سکوت و یا تسامح با طالبان، جامعه جهانی مسئول یک بخش از جنایات و سرکوب هستند.
هدا خموش که از کابل به این نشست دعوت شده، میگوید به افغانستان بر میگردد اما نمیداند که چی سرنوشتی منتظر اوست.
او از وزیر خارجه ناروی پرسیده است که حکومت این کشور چگونه قوانین جهانی را دور زده و افرادی را که خود در لیست سیاه قرار داده بود به کشور خود دعوت کرده است.
این فعال مدنی افغانستان گفته است که به نمایندگی از زنان معترض چهار مورد را برای برگشت به حالت عادی و اعاده نظم مدنی در افغانستان پیشنهاد میکند:
۱-امیرخان متقی به کابل زنگ بزند و دستور بدهد که تمنا زریاب پریانی با سه خواهرش (زرمینه، شفیقه و کریمه)، پروانه ابراهیمخیل و عالیه عزیزی را فوراً آزاد کنند و دروازههای مکاتب بدون فقد و شرط باز شود.
۲. زنان افغانستان حقوق برابر میخواهند. تا ایجاد قانون اساسی جدید، برای اعاده و به رسمیت شناختن حقوق اساسی شهروندان فصل دوم قانون اساسی قبلی باید اعاده و مراعات شود.
۳. شورای با صلاحیت و مستقل از سوی سازمان ملل متشکل از خانواده متضرران و قربانیان، نمایندگان مردم، نهادهای مستقل بینالمللی حقوق بشر جهت نظارت و بررسی رفتار، سیاست های طالبان تشکیل شود. این شورا زندانهای طالبان را بررسی کرده، زندانیان عقیدتی، سیاسی و جنسیتی را فورا آزاد کنند.
۴.برای اعاده نظم و تداوم ثبات سیاسی، افغانستان نیازمند یک نظام مشروع است که بر مبنای رضایت همه شهروند شکل بگیرد.
به گفته منبع افغانستان اینترنشنال از محل مذاکرات، خانم خموش در پایان گفته است: "فصل جدید مبارزه ما برای افغانستان که حقوق و برابری همه شهروندان به ویژه زنان را احترام کند، پنج ماه و هشت روز پیش آغاز شده است و ما یک راه طولانی در پیش داریم. جامعه جهانی نباید چشمهایش را به روی ما ببندند."
نماینده خاص امریکا در امور افغانستان از ابتکار ناروی برای گرد آوردن اعضای جامعه مدنی افغانستان و طالبان برای گفتگو استقبال کرده است. تام وست در صفحه توییترش نوشت که رهبران جامعه مدنی ستون فقرات اقتصادها و جوامع سالم و مرفهاند.
او افزوده است از اینکه در اسلو در کنار دیگر مهمانان از جمله نمایندگان اتحادیه اروپا قرار دارد خوشحال است.
نماینده ویژه امریکا در امور افغانستان همچنین گفته که همزمان به رسیدگی به بحران انسانی در افغانستان، امریکا و متحدانش به دیپلماسی شفاف با طالبان در رابطه با نگرانیها و منافع پایدار خود در یک افغانستان باثبات، همهشمول و کشوری احترامگذار به حقوق بشر ادامه خواهد داد.
نشست سه روزه طالبان، اعضای جامعه مدنی افغانستان و نمایندگان امریکا، اتحادیه اروپا، بریتانیا، آلمان، فرانسه و ایتالیا در اسلو از روز یکشنبه شروع شده است.
در روز نخست این نشست نمایندگان جامعه مدنی و طالبان دیدار و گفتگو کردند و قرار است دوشنبه و سهشنبه طالبان با نمایندگان غربی در باره کمکهای بشردوستانه و چشمانداز آینده افغانستان گفتگو کنند.
این اولین سفر اروپایی طالبان از زمان رسیدن به قدرت است و دعوت ناروی از نمایندگان این گروه با انتقادهای گسترده شهروندان افغانستان رو برو شده است.
