شماری از کنشگران و مدافعان حقوق بشر با انتشار نامهای سرگشاده خطاب به رهبران جهان و شورای امنیت سازمان ملل خواهان محافظت از هزارهها در برابر حملات مرگبار و سازمانیافته شدند. آنان با اشاره به حادثه اخیر تروریستی در دشت برچی میگویند که هدف این حملات نسلکشی هزارهها است.
در بخشی از این نامه که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، آمده است که کشتار کودکان در دشت برچی بخشی از حملات مرگبار و دوامدار به هزارهها است و آنان به علت قومیت و مذهب خود در معرض «تهدید جدی حیاتی» قرار دارند.
روز چهارشنبه در حمله به لیسه عبدالرحیم شهید و مرکز آموزشی ممتاز در منطقه دشتبرچی در غرب شهر کابل دستکم ۱۰ دانشآموز کشته شدند. اما تصور میشود که شمار قربانیان به مراتب بیشتر از آن چیزی است که طالبان با سانسور نشر کرده است. تا هنوز هیچ گروهی مسئولیت این حادثه را به عهده نگرفته است.
دشتبرچی در چند سال گذشته شاهد حملات خونین تروریستی بسیار بوده است. بر اساس آمار، بعد از سال ۲۰۱۵ دستکم ۳۰ حمله خونین در این بخش پایتخت انجام شده که هدف اصلی آن مردم هزاره بوده است.
نویسندگان این نامه سرگشاده از کشورهای جهان میخواهند که مساله نسل کشی هزارهها را در افغانستان به رسمیت بشناسند و آن را تقبیح کنند.
آنها با انتقاد از حکومتهای پیشین تاکید میکنند که هیچ یک از جنایات علیه هزارهها در افغانستان مورد تحقیق و پیگرد قرار نگرفته و هیچ یک از عاملین آن دستگیر و به پای میز عدالت کشانده نشده است.
در این نامه با اشاره به وضعیت کنونی گفته شده است که با حاکمیت طالبان تهدیدها علیه هزاره تشدید یافته است. به گفته آنان، هزارهها به طور جمعی از حکومت اخراج شده و مورد تبعیض سیستماتیک و ساختاری قرار گرفته اند. چنانچه، دسترسی آنان به کمکهای بشردوستانه محدود بوده و در برخی مناطق توسط طالبان مجبور به کوچ اجباری شده اند.
نویسندگان نامه از شورای امنیت سازمان ملل تقاضا کرده اند که جلسه خاصی را برای بررسی موضوع «حفاظت از هزارهها در برابر نسل کشی» برگزار کند، و از دادگاه بین المللی لاهه نیز خواسته اند تا تحقیقات خود را در مورد جنایات علیه هزارهها در افغانستان آغاز کند.
آنها به طور مشخص از پارلمان اروپا نیز میخواهند که که کشتارهزارهها در سال ۱۸۹۲ در زمان حاکمیت امیرعبدالرحمان خان، سال ۱۹۹۸ در جریان جنگهای داخلی مجاهدین و ۳ سال اخیر را به عنوان اقداماتی برای نسل کشی به رسمیت بشناسند.
نویسندگان این نامه فعالان حقوق بشر، مقامات پیشین سیاسی، دانشگاهیان و فعالان مدنی اند که در میانشان نامهای داکتر سیما سمر، رئیس پیشین کمیسیون حقوق بشر، داکتر محمد امین احمدی، حقوقدان و عضو هیات مذاکرات حکومت غنی با طالبان و سید عسکر موسوی، پژوهشگر شناخته شده افغانستان دیده میشود.
روایت غالب در باره پیشینه و علت نامگذاری روز ۴۲۰ یا انتخاب روز بیستم در ماه چهارم سال برای این گردهمایی نشئهآور این است که دانشآموزان یک لیسه در ایالت کالیفرنیا در دهه ۱۹۷۰ میلادی، هر روز در ساعت ۴ و ۲۰ عصر در زیر یک مجسمه در بیرون مکتبشان جمع میشدند و ماریجوانا میکشیدند که از خانواده همان چرس و حشیش است.
در تاریخچه نقل شده در منابع امریکایی آمده است که علت انتخاب ساعت ۴ و ۲۰ این بود که دانشآموزان از مکتب رخصت میشدند و پیش از بازگشت والدین خود از کار، فرصت را غنیمت میشمردند تا یک کش عمیق به سگرتی بزنند.
به مرور زمان ساعت ۴ و ۲۰ تبدیل به رمز ۴۲۰ میان علاقهمندان چرس و کانابیس شد. و از آنجایی که در شیوه امریکایی نگارش تاریخ، ابتدا عدد ماه نوشته میشود، سپس روز (یعنی۴/۲۰ به جای ۲۰/۴ ) در سالهای بعد، روز ۲۰ ماه ۴، در خرده فرهنگ خیابانی، روز ۴۲۰ نام گرفت.
مصرف ماریجوانا در شش کشور جهان از جمله کانادا و مکسیکو و ۱۸ ایالت امریکا قانونی است. در ماه دسامبر سال ۲۰۲۰، سازمان ملل متحد ماریجوانا را از فهرست مواد مخدر بسیار خطرناک خارج کرد.
شیرک مزار
تولید چرس در افغانستان پیشینه طولانی دارد و این صنعت در مقطی از تاریخ، به یک جاذبه توریستی در افغانستان تبدیل شده بود و شمار زیادی از هیپیهای اروپا و امریکای شمالی را به سوی این کشور میکشاند.
در افغانستان چرس شیرک مزار معروف است. کشت و تولید چرس در این بلخ پیشینه طولانی دارد و کشاورزان بلخی در این عرصه تبحر خاصی دارند.
در بلخ دیرههای چلم بنگ بسیای وجود دارد و یکی از مشهورترین این دیرهها، دیره بابه قو دروازه نوبهار است. بابه قو به مرشد یا پیر بنگیها مشهور است که صدها سال قبل از امروز در بلخ میزیسته و دیره چلم بنگ داشته است.
امروزه بنگیها و چرسیها در بلخ، در هنگام دود کردن بنگ به نام و احترام بابه قو شعرخوانی میکنند.
یکی از این شعرهای معروف است است:
بابه قوی مستان، دور قبرت گلستان
ام (این) بهار و ام زمستان
ای ره زدیم دیگرش را چهاریک، چهاریک برسان
