کابینه طالبان در جلسه روز سهشنبه خود به کمیسیون اقتصادی این گروه وظیفه سپرده است تا موانع سر راه کار استخراج معدن مس عینک و موضوع قرارداد آن را بررسی کند. وزارت اطلاعات و فرهنگ این گروه نیز موظف شده است تا موضوع انتقال آثار تاریخی از این محل را در دستور کار قرار دهد.
طالبان به معدن مس عینک به عنوان یکی از منابع عمده عایداتی حکومت خود نگاه میکند.
پس از روی کار آمدن طالبان، نمایندگان شرکتهای چینی بارها از کابل دیدن کرده و با مقامهای این گروه صحبت کردهاند.
طالبان مدعی است که امنیت را در افغانستان برقرار کرده و انتظار دارند چین به زودی در زمینه استخراج مس عینک دست به کار شود.
در سال ۲۰۰۷ یک شرکت چینی، اعلام کرد که با هزینه نزدیک به سه میلیارد دالر، استخراج یکی از بزرگترین معادن مس جهان را در افغانستان آغاز میکند. اما بهدنبال افزایش ناامنیها در افغانستان این شرکت دست از کار کشید.
معدن مس عینک، در ولسوالی محمد آغه ولایت لوگر در جنوب این شهر و در فاصله ۳۰ کیلومتری کابل قرار دارد.
کل مساحت معدن عینک، بالغ بر ۸۰۰ کیلومتر مربع میگردد.
وزارت خارجه امریکا به گزارش کارشناسان مستقل سازمان ملل که میگویند برخی سیاستهای واشنگتن باعث درد و رنج مردم افغانستان، به ویژه زنان و کودکان شده، واکنش نشان داد. سخنگوی این وزارت بیانیه روز دوشنبه این کارشناسان را نادرست و گمراه کننده خواند.
ند پرایس به صدای امریکا گفت که گزارش کارشناسان مستقلی که به شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد مشاوره میدهند در تضاد با اظهارات اعضای رهبری این سازمان قرار دارد که از فرمان اجرایی ۱۱ فبروری استقبال کردهاند.
فرمان اجرایی جو بایدن، رئیسجمهور امریکا راه را برای اختصاص ۷ میلیارد دالر از داراییهای مسدود شده افغانستان در امریکا برای کمکهای بشردوستانه و ایجاد یک صندوق امانت برای جبران خسارت قربانیان ۱۱ سپتامبر هموار میکند.
این در حالی است که روز دوشنبه گروهی متشکل از ۱۴ کارشناس سازمان ملل هشدار دادند که مسدود شدن ۷ میلیارد دالر از داراییهای افغانستان در امریکا و همچنین تحریمهای مالی بینالمللی علیه طالبان، بحران انسانی جاری در افغانستان را بدتر کرده است.
در بیانیه این گروه آمده است: "در حالی که خشونت مبتنی بر جنسیت یک تهدید طولانی مدت و شدید برای زنان و دختران بوده است، وضعیت زنان با اقدامات اعمال شده توسط ایالات متحده، همراه با خشکسالی و تبعیض جنسیتی که توسط طالبان اعمال میشود، بدتر شده است."
اما سخنگوی وزارت خارجه امریکا میگوید فرمان اجرایی یازده فبروری "یک گام مهم رو به جلو از سوی امریکا برای تسهیل دسترسی به بخش قابل توجهی از این بودجه به نفع مردم افغانستان است."
ویدیوهای منتشر شده در ایران و افغانستان نشان میدهد که نظامیان ایرانی و طالبان در حال صفآرایی در امتداد مرز دو کشورند. سایت خبرآنلاین ویدیویی از اعزام تانکهای لشکر ۸۸ زاهدان به مرز افغانستان نشر کرده است. افراد طالبان هم تصاویری از آمادگی نظامی در مرز اسلامقلعه نشر کردهاند.
ویدیویی که سایت ایرانی خبرآنلاین با عنوان صفآرایی در مرز افغانستان نشر کرده، تانکهای ارتش ایران را در حال حرکت در یک جاده مرزی نشان میدهد. هرچند تاریخ دقیق ثبت این ویدیو را مشخص نکرده است.
همچنین یک عضو گروه طالبان ویدیویی به کانال تلگرامی شبکه خبری کهسان فرستاده که افراد مسلح این گروه را در حال آمادگی در پشت یک دیوار در مرز اسلامقلعه نشان میدهد.
فردی که ویدیو را ثبت کرده از امکان درگیری سخن میگوید. او میگوید آنها منتظر رسیدن نیروی بیشتر از قول اردو اند.
این ویدیو افراد مسلح طالبان را دست به ماشه به سوی مرز ایران نشان میدهد.
همچنین ویدیوی دیگری در شبکههای اجتماعی نشر شده که تخلیه شبانه پارگینگ گمرک ایرانی دوغارون را نشان میدهد.
در این ویدیو که به نظر میرسد تاجران در گروههای تلگرامی خود نشر کردهاند، گفته میشود که ماموران گمرک این پارکینگ را تخلیه میکنند و گفتهاند امشب قرار است جنگ شود.
تنش میان دو طرف پس از آن بالا گرفت که اخیراً افراد طالبان هشت مرزبان ایرانی را که بدون هماهنگی وارد خاک افغانستان شده بودند، دستگیر کردند. پس از این رویداد، مرز اسلامقلعه بهروی رفت و آمد بسته شد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه در یک نشست خبری گفت مرزبانان جمهوری اسلامی به دلیل اوضاع داخلی افغانستان و ناآشنایی احتمالی افراد طالبان که در مرزها مستقر شدهان، تا اکنون با خویشتنداری رفتار کردهاند.
سعید خطیبزاده در نشست خبری گفت که تکرار تنش مرزی از سوی طالبان جای نگرانی دارد. او گفت ماموران مرزی ایرانی دستور دارند از هرگونه تردد غیرقانونی جلوگیری بکند.
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت جمهوری اسلامی آماده است افراد طالبان را در خصوص شناسایی نقاط مرزی آموزش دهد.
علت این تنش مرزی طبق ادعای طالبان ساخت دو پاسگاه از سوی مرزبانان ایرانی در خاک افغانستان و ممانعت از ساخت یک جاده مرزی توسط نیروهای ایرانی اعلان شده است.
در ماه قوس پارسال نیز بین طالبان و نیروهای مرزی ایران در ولایت نیمروز درگیری رخ داد. آن زمان نیروهای ایرانی در درگیری با طالبان از سلاح سنگین استفاده کرد و طالبان هم موترهای هاموی زرهی امریکایی را برای جنگیدن در برابر مرزبانان ایرانی به نیمروز فرستادند.
انعامالله سمنگانی، معاون سخنگوی طالبان میگوید این گروه در سرکوب گروههای هراسافکن به ویژه داعش در افغانستان موفق بوده و از نیرو و امکانات کافی برخوردار است. روز دوشنبه وزارت خارجه ایران اعلام کرد که آماده است با طالبان جهت مبارزه با تروریسم همکاری کند.
سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه گفت که این کشور آماده است تجربیات خود را در زمینه مبارزه با گروههای تروریستی به طالبان منتقل کند.
انعامالله سمنگانی بدون اشاره به اعلام همکاری ایران در خصوص همکاری این کشور با طالبان، میگوید داعش که در گذشته در افغانستان به یک تهدید بزرگ تبدیل شده بود اکنون در هیچ نقطه افغانستان حضور فزیکی و علنی ندارد.
آقای سمنگانی افزود که طالبان در سرکوب گروههای هراس افکن موفق بوده و حملات داعش به این معناست که این گروه توانایی خود را از دست داده است.
به گفته این سخنگوی طالبان عاملان حملات داعش در ننگرهار و بلخ از بین رفته یا توسط طالبان بازداشت شدهاند.
هفته گذشته در اثر چندین انفجار در شماری از ولایتهای افغانستان، دهها غیرنظامی کشته شدند. داعش مسئولیت شماری از این حملات را به عهده گرفت.
به دنبال افزایش حملات داعش در افغانستان به ویژه علیه هزارهها و شیعیان افغانستان، سعید خطیبزاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران در یک نشست خبری گفت که طالبان نتوانسته است امنیت برخی مناطق افغانستان را تأمین کند.
سربازرس ویژه امریکا برای افغانستان میگوید هزینه بیش از ۸۰ درصد برق وارداتی این کشور سالانه ۲۲۰ میلیون دالر میشود. به اساس گزارش سیگار، طالبان نه تنها در مدیریت زیرساختهای برق کشور با مشکلات فنی و پرسنلی بالقوه مواجه هستند، بلکه برای واردات برق با کمبود شدید درآمد رو برویند.
سطح پایین تولید برق داخلی دلیل عمده وابستگی افغانستان به منابع انرژی کشورهای همسایه است.
در گزارش سیگار آمده است که به دلیل خشکسالی کنونی، سطح پایین بارندگی فصلی و عدم وجود توافقنامههای مشترک آب با کشورهای منطقه که از رودخانههای مشترک استفاده میکنند، تولید برق آبی داخلی در افغانستان بیشتر محدود شده است.
دادههای کمیسیون بین وزارتی انرژی حکومت پیشین افغانستان در اواخر سال ۲۰۲۰، مجموع ظرفیت افغانستان برای تولید برق داخلی را تقریباً ۶۹۹ مگاوات اعلام کرده بود، در حالی که به گفته وزارت انرژی و آب قبلی، افغانستان به ۲۰۰۰ مگاوات برق نیاز دارد.
ظرفیت تولید برق داخلی شامل ۲۸۰.۵ مگاوات نیروی برق آبی، ۳۵۳.۵ مگاوات نیروگاه حرارتی/نفتی، و ۶۵ مگاوات از انرژیهای تجدیدپذیر است.
طبق گزارش سیگار طالبان نه تنها در مدیریت زیرساختهای برق افغانستان با مشکلات فنی و پرسنلی بالقوه مواجه هستند، به ویژه در شرایطی که پرسنل آموزش دیده کشور را ترک میکنند، بلکه اکنون با کمبود شدید درآمد مواجه هستند، امری که توانایی این گروه در تامین برق تولیدی داخلی و خارجی را کاهش میدهد.
سیگار با استناد به گزارشهای مطبوعاتی سه ماهه اول حکومت طالبان میگوید این گروه برای واردات برق از کشورهای همسایه پولی پرداخت نکرده و یا کار دریافت پول از مصرف کنندگان برق را از سر نگرفته است.
بر اساس این گزارش تا ۲۳ دسامبر، افغانستان حدود ۱۰۰ میلیون دالر بابت مصرف برق به همسایگان خود بدهکار بود.
با این حال، شرکت ملی برق افغانستان، برشنا توانست برای سال ۲۰۲۲ برای تامین انرژی قراردادهای را با شبکه برق ملی ازبکستان و شرکت برق تاجیکستان امضا کند.
بر اساس قرارداد ۶۹ میلیون دالری با شرکت برق تاجیکستان که در ۲۷ دسامبر امضا شد، این کشور ۱.۵ میلیارد کیلووات ساعت برق در اختیار افغانستان قرار میدهد. و بر اساس قرارداد ۱۰۰ میلیون دالری با ازبکستان، این کشور ۲ میلیارد کیلووات ساعت برق در اختیار افغانستان قرار دهد.
سیگار میافزاید که وضعیت در کشورهای صادر کننده برق از جمله افزایش تقاضای داخلی و سطح تولید انرژی، دسترسی افغانستان به برق قابل اعتماد را آسیبپذیر کرده است.
برنامه توسعه سازمان ملل میگوید، قطع واردات برق از کشورهای همسایه میتواند خانههای بیش از ده میلیون افغان را در تاریکی فرو ببرد.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال میگویند استخبارات طالبان، اکبر انصاری، تصویربردار شبکه رادیو تلویزیون رهنورد را سه روز قبل در مزار شریف بازداشت کرده است. به گفته منابع، اکبر انصاری اخیراً در اعتراض به بیکاری خبرنگاران در یکی از جادههای شهر مزار شریف جوس فروشی میکرد.
طالبان این خبرنگار را در اوایل هفته جاری بازداشت کرده و تا اکنون از سرنوشت او خبری در دست نیست.
شماری از رسانهها به نقل از نزدیکان آقای انصاری گزارش دادند که طالبان این خبرنگار را پس از بازداشت به مکان نامعلوم منتقل کرده و خانواده او نیز از سرنوشت انصاری اطلاعی ندارد.
خانه آزادی بیان اخیراً در گزارشی اعلام کرد که پس از به قدرت رسیدن طالبان، رسانهها با تهدید و فشارهای شدید روبرو شده و در این مدت، بیشتر از ۸۰ خبرنگار و کارمند رسانه بازداشت، شکنجه و تهدید شدهاند.
با تسلط طالبان بر افغانستان، رسانههای زیادی تعطیل شده و خبرنگاران و تصویربرداران بسیاری بیکار شدهاند.
پیش از این نیز شمار زیادی از اهالی رسانهها آواره شده و آنهایی که در افغانستان ماندهاند، به کارگری و فروشندگی روی آوردهاند.
مقامهای طالبان در مورد بازداشت و تهدید خبرنگاران اظهار نظر نمیکنند.
