طالبان صالح محمد، افسر دولت پیشین را "بازداشت و به جای نامعلومی منتقل کردهاند"
منابعی از کابل به افغانستان انترنشنال خبر دادند که طالبان صالح محمد، قومندان تولی تأمین امنیت پارلمان افغانستان را روز چهارشنبه، ۷ ثور از خانهاش بیرون کشیده شده و به جای نامعلومی منتقل کردند.
منابع میگویند با گذشت پنج روز خانواده محمد صالح اطلاع ندارند که او زنده است یا نه.
بر اساس معلومات این منابع لمری سارن صالح محمد از خانهاش در کارته سخی شهر کابل به گونه خودسرانه بازداشت شده است.
منبع افغانستان اینترنشنال میگوید که نزدیکان این افسر پولیس چند بار به حوزههای امنیتی طالبان رفته و از آنها سراغ صالح محمد را گرفتهاند اما مسئولان حوزههای امنیتی طالبان به آنها گفته در این مورد معلومات ندارند.
پس از سقوط جمهوری اسلامی افغانستان به گونه بیوقفه خبرهایی از بازداشت و قتل نیروهای امنیتی دولت سابق به دست نیروهای طالبان منتشر میشود.
رسانههای محلی گزارش دادهاند که طالبان شب شنبه تاجمحمد، یکی از فرماندهان پیشین پولیس نظمعامه را در ولایت ننگرهار کشتند.
اخیراً روزنامه نیویارک تایمز در گزارشی اعلام کرد که دستکم ۵۰۰ نفر از نظامیان و کارمندان حکومت سابق در جریان ۶ ماه اول تسلط طالبان کشته یا ناپدید شدند.
در گزارش این روزنامه به سرنوشت نظامیانی اشاره شده که فریب «اماننامه» طالبان را خوردند و پس از شناسایی، دستگیر، شکنجه و برخی هم کشته شدند.
طالبان پس از ورودشان به کابل اعلام کردند که کارمندان دولت پیشین را "عفو" کردهاند و آنها را بازداشت نخواهند کرد.
اما نهادهای حقوق بشری بارها گفتهاند که این گروه به فرمان "عفو" رهبرشان وفادار نماندهاند.
نهادهای حقوق بشری گفتهاند طالبان از انتشار فرمان "عفو" به عنوان دامی برای بازداشت و کشتار نیروهای امنیتی دولت پیشین استفاده کردهاند.
خبرگزاری رویترز گزارش داده است که اعلام عید از سوی طالبان با استقبال چندان جدی مردم روبهرو نشده است.
تصاویری که این خبرگزاری منتشر کرده و نیز تصاویری که به افغانستان انترنیشنال رسیده است نشان میدهد که مساجد در روزی که از سوی طالبان عید اعلام شده عمدتاً خالی است.
شمار اندکی از نمازگزاران که به نظر میرسد عمدتاً افراد خود طالبان هستند، در صفوف نماز ایستادهاند.
برخی از افراد و چهرههای مذهبی از جمله حسامالدین حسام، رییس پیشین علمای افغانستان، این اقدام طالبان را خلاف شرع و بازی سیاسی با عقاید مردم افغانستان دانسته است. با این حال، طالبان چرا برخلاف رویه غالب در افغانستان امسال سنتشکنی کرد و عید را یک روز زودتر از عربستان اعلام کرد؟
سید عارف سادات با ارسال عکسی از سفره افطاری خانوادهاش گفته است برخلاف اعلامیه طالبان، روز یکشنبه را روزه گرفته است.
سیاسیشدن عید
با آن که هنوز حکومت طالبان رسمیت و مشروعیت سیاسی پیدا نکرده است اما این گروه نگاه سنتشکنانه به نظام سیاسی و مسایل مذهبی دارد. نکته اصلی در نگاه این گروه به قدرت سیاسی، مذهبی وانمودکردن دستگاه و نظام سیاسیشان است.
به لحاظ سیاسی، طالبان دوست دارند با بسیاری از کشورهای اسلامی و به خصوص عربستان سعودی به عنوان یک کشور با نفوذ و با اعتبار در سطح جهان اسلام رابطه نزدیک داشته باشد. این رابطه نزدیک در دور اول حکومت طالبان بسیار مشهود بود. پس از تصرف کابل از سوی طالبان در سال ۱۳۷۵ عربستان در به رسمیتشناختن این گروه پیشگام شد.
به لحاظ مذهبی اما طالبان خود را متمایز از همه کشورهای اسلامی قلمداد میکند. این گروه خود را صاحب امارت اسلامی میداند. مفهومی که بار عمیق الهیاتی دارد و به لحاظ نظری در چارچوب مدرن دولت- ملت محدود نمیشود.
طالبان رهبر خود را «امیرالمومنین» میخواند که از نظر آنها رهبر همه مسلمانان جهان به شمار میآید. پیروی مذهبی طالبان از سایر کشورها و حتا نهادهای مذهبی در جهان اسلام از جمله نهادهای مذهبی مستقر در عربستان سعودی و مصر با رویکرد این گروه به نظام سیاسی و فلسفه تأسیس «امارت اسلامی» در تضاد است.
این گروه میخواهد ابتکار عمل مذهبی را در کل جهان اسلام به عهده گیرد. در نگاه ایدهآل این گروه به وضعیت، کشورهای اسلامی و از جمله عربستان باید از طالبان پیروی کنند.
از این زاویه، استقلال عمل طالبان در امور مذهبی برای استقرار حکومت این گروه حیاتی است. مسأله اعلام «عید فطر» هم مسأله مذهبی است و هم مسأله سیاسی. برای طالبان بعد سیاسی عید مهمتر از بعد مذهبی آن است. اعلام عید زودهنگام جنبه سنتشکنانه دارد و استقلال عمل این گروه را در برابر یکی از قطبهای مذهبی در جهان اسلام به رخ هوادارانش میکشاند.
طالبان ادعا کردهاند که جمعیت بزرگی از مردم در مسجد عیدگاه قندهار با امامت مولوی هبتالله آخوندزاده، امیرالمومنین این گروه نماز عید را ادا کردهاند.
چه گروههایی از اعلام عید طالبان پیروی کردند؟
به رغم آنکه مردم افغانستان از اعلام عید زودهنگام استقبال نکردند، اما برخی از گروهها از این اعلام عید پیروی کردند. تحریک طالبان پاکستان (TTP) با انتشار اعلامیهای روز یکشنبه را عید اعلام کرد و گزارشهای رسیده از مناطق تحت نفوذ طالبان پاکستان در وزیرستان نشان میدهند که در این مناطق نماز عید برگزار شده است.
با آنکه این استقبال زیاد چشمگیر به نظر نمیرسد، اما نشانهای است از اینکه طالبان به لحاظ مذهبی چشمانداز پیچیده و دشواری را برای خود تعریف کردهاند.
سنتشکنی این گروه در امور مذهبی به همان اندازه که ممکن است با اقبال مردمی همراه نباشد و حتی در سطح منطقهای و بینالمللی مشکلساز شود به همان میزان ممکن است در میان گروههایی که نگاه رادیکال و افراطی به آموزههای مذهبی دارند و میخواهند متمایزتر از نهادهای مذهبی مستقر عمل کنند جذاب جلوه کند.
این پیچیدگی طالبان را در وضعیت تناقضآمیز قرار داده است. از یک سو، به شدت نیازمند مشروعیتیافتن و برقراری رابطه با کشورهای اسلامی است و از سوی دیگر مرجع و منبع الهام گروهها و نیروهایی است که میخواهند نظامهای سیاسی و مذهبی مستقر در جهان اسلام را با خشونت تغییر دهند.
تا این جای کار جدا از مشکلات داخلی، رابطه نزدیک طالبان با گروههایی که از سوی کشورهای اسلامی "گروههای تروریستی" قلمداد میشوند، مانع اصلی بر سر راه تعامل این گروه با کشورهای اسلامی بوده است. شواهدی وجود ندارد که این رابطه در آینده نزدیک تغییر کند.
بر خلاف طالبان که روز یکشنبه را به عنوان نخستین روز عید فطر جشن گرفتند؛ شماری از شهروندان افغانستان از نقاط مختلف کشور به افغانستان اینترنشنال گفتند روز یکشنبه هم روزه گرفتهاند.
برخی از اسلامپژوهان و روحانیون نیز به تجلیل از عید فطر در روز یکشنبه به دیده شک نگریستهاند.
محمد محق، پژوهشگر دینی در واکنش به اعلامیه طالبان گفته است مبنای تصمیمگیری در مورد عید فطر نو شدن ماه است و راه دقیق و قابل اعتماد در مورد نو شدن ماه استفاده از تکنولوژی امروزی است که به شکل درستی میتواند محاسبه کرده و نتیجه را نشان بدهد.
به گفته آقای محق امروزه ماهوارهها و ابزار پیشرفته مربوط به فضا و رصدهای کیهانی وجود دارد و در این شرایط متوسل شدن به روشهای بدوی و با چشم غیر مسلح به سراغ این کار رفتن غلط است.
محمد محق تأکید کرده است که "اتفاق نداشتن مسلمانان در باره چنین موضوع ساده و پیش پا افتادهای، مایه آبروریزی یک و نیم میلیارد انسان در جهان امروز است."
طالبان پیش از این کمیتهای را به ریاست مولوی عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی این گروه برای رویت هلال تعیین کرده بود.
این گروه براساس تصمیم کمیته رویت هلال روز یکشنبه را به عنوان نخستین روز عید فطر اعلام کرد.
مولوی حبیبالله حسام، رئیس پیشین شورای علمای افغانستان به افغانستان اینترنشنال گفت در کشورهایی که به تکنولوژی و رصد خانههای نجومی مسلح است، ماه دیده نشده، ولی در افغانستان که کشوری کاملا کوهی و بدون ابزار است، طالبان میگویند ماه دیده شده است.
به جز افغانستان، فقط دو کشور مالی و نیجر که در غرب آفریقا موقعیت دارند امروز را عید اعلام کردهاند.
عربستان سعودی و شمار زیادی از کشورهای اسلامی دیگر اعلام کرده که دوشنبه عید فطر است.
این اولین بار است که عید فطر در افغانستان یک روز زودتر از عربستان سعودی تجلیل میشود.
عبدالمومن ضیا بدخش، آگاه مسایل حقوقی و دینی به افغانستان اینترنشنال گفت طالبان میخواهند برای جهان پیام دهند که "امارت استبدادی طالبان میتواند علاوه بر عربستان، ترکیه، ایران و دیگر کشورهای اسلامی زمان آغاز ماه رمضان و عید فطر را تشخیص دهد."
او گفت اقدام طالبان که به هیچ تکنولوژی و رصدخانه نجومی مجهز نیست، مسخره و بازی با باور و اعتقادات مردم افغانستان است.
طالبان میگویند نماز عید فطر امروز به امامت رهبرشان هبتالله آخندزاده در ولایت قندهار برگزار شده است.
با این حال، گفته میشود شمار زیادی از مردم افغانستان امروز روزه گرفتند که با برخورد طالبان مواجه شده است.
گزارشهایی نشر شده که افراد طالبان امروز شماری از روزهداران را بازداشت کرده و در بعضی اماکن هم به آنان به زور غذا دادند.
انعامالله سمنگانی، معاون سخنگوی طالبان در پاسخ به منتقدان این گروه گفته است "آنانی که جهاد افغانها را به اعراب نسبت داده و به این بهانه تمام عربها را دشنام میدادند، امروز امارت اسلامی را در مسئله عید به بخانه پیروی نکردن از عربها ملامت میکنند."
سمنگانی گفته "اسلام هرگز نگفته است که در روزه و عید از عربها پیروی کنید."
گروهی از هکرها از روز شنبه به تویتتر سیاسیون و فعالان حقوق بشری حمله کردند که در مورد بحران حقوق بشری در افغانستان دادخواهی میکنند.
از جمله صفحات توییتر هدر بار، مسئول بخش زنان دیدهبان حقوق بشر و فوزیه کوفی، نماینده پیشین مجلس نمایندگان افغانستان از دسترسشان خارج شده است.
صفحه رسمی توییتر هدر بار با داشتن نشانه آبیرنگ تأیید و بیش از ۴۳ هزار دنبالکننده از دسترس او خارج شده است.
هکرها عکس نمایه صفحه توییتر هدر بار را حذف کرده و پیام مشکوکی به صفحات رسمی دیگر سیاسیون و فعالان بشر مرتبط با افغانستان ارسال کردهاند.
فوزیه کوفی، نماینده پیشین مجلس نمایندگان افغانستان در صفحه فیسبوکش تأیید کرده است که صفحه تویتترش دیگر در دسترس او قرار ندارد.
فوزیه کوفی گفته است صفحهاش هک شده و در حال حاضر او هیچ صفحهای در تویتتر ندارد.
فوزیه کوفی قبلا صفحهای با بیش از ۵۱۱ هزار دنبالکننده در تویتتر داشت.
پس از اینکه این صفحه از دسترس کوفی خارج شده، نام این صفحه به Kaan Lear تغییر کرده است.
همچنین تصویر کارتونی به جای نماینده پیشین مجلس نمایندگان افغانستان در این صفحه بارگزاری شده است.
در یادداشتی که در میان کاربران شبکههای اجتماعی افغانستان دست به دست میشود آمده است گروهی از هکرها سعی دارند به همه دارندگان صفحات توییتری دارای نشان آبی که به نحوی با بحران حقوق بشری افغانستان مرتبط هستند حمله کنند.
در این متن از کاربران تویتتر خواسته شده به پیامهای مشکوکی که ممکن است در روزهای آینده دریافت کنند، اعتماد نکنند.
وزارت دفاع ازبکستان نقض حریم هوایی افغانستان توسط هواپیماهای این کشور را تکذیب کرد.
پیشتر در رسانهها و شبکههای اجتماعی ادعاهایی در مورد نقض حریم هوایی افغانستان توسط یک هواپیمای نظامی ازبکستان منتشر شده بود.
ازبکستان میگوید این اطلاعات کاملاً نادرست است.
در بیانیه وزارت دفاع ازبکستان آمده که نیروی هوایی این کشور، حریم هوایی هیچ کشور همسایهای را نقض نکرده است.
پیش از این روز دوشنبه، ۱۸ اپریل داعش با انتشار یک نوار ویدیویی ادعا کرده بود که پاسگاههای نیروهای ازبکستان در شهر ترمذ را از شمال افغانستان مورد حملات موشکی قرار داده است.
به دنبال نشر ادعای داعش، شایعاتی در مورد پرواز هواپیماهای نظامی طالبان در حریم هوایی افغانستان در شبکههای اجتماعی منتشر شده بود.
اکنون وزارت دفاع ازبکستان این ادعاها را بیاساس خوانده است.
ازبکستان پیش از این ادعای داعش در مورد حمله راکتی به نیروهای مسلح این کشور در شهر ترمذ را نیز "کاملاً نادرست" خوانده بود.
مقامات طالبان میگویند صدای مهیبی که روز یکشنبه بخشهایی از خیرخانه را تکان داد "ناشی از یک انفجار کنترول شده بود."
با این حال یک شاهد عینی از خیرخانه به افغانستان اینترنشنال گفت این انفجار ناشی از بمب جاسازی شده در یک غرفه ترافیک بود اما تلفاتی در پی نداشت.
شاهد عینی که نخواست نامی از او برده شود گفت که طالبان ساحه انفجار را مسدود کردند و اجازه ندادند که کسی به آنجا نزدیک شود.
خالد زدران، سخنگوی قوماندانی امنیه طالبان در کابل به افغانستان انترنیشنال گفت: "منسوبین امنیتی مواد منفجره در سر کوتل خیرخانه را خنثی و سپس آنرا انفجار دادند."
به گفته زدران این انفجار آسیبی مالی و جانی ندارد به کسی نرسانده است.
