نماینده طالبان در سفارت افغانستان در پاکستان روز دوشنبه از تحویل جسد علیاکبر سخی، کوهنورد افغان به خانوادهاش خبر داد. علیاکبر ۲۹ سرطان سال گذشته در جریان صعود به دومین قله بلند جهان در شمالشرق پاکستان در اثر "سکته قلبی" جان باخت.
جسد وی توسط حکومت پاکستان پیدا شد و به طالبان در سفارت افغانستان در اسلام آباد تحویل داده شد.
علیاکبر، اولین کوهنورد افغان بود که برای صعود به این قله تلاش کرده بود، اما بر اثر سکته قلبی در کوه کی۲ درگذشت.
این کوه با ارتفاع ۸۶۱۱ متر از سطح دریا، دومین کوه مرتفع زمین پس از قله اورست است.
رشاد، برادر علیاکبر سخی پس از مرگ برادرش به افغانستان اینترنشنال گفته بود: "او میخواست پرچم افغانستان را در قله کی ۲ برافرازد."
با اینحال تلاشها در جهت پایین آوردن جسد وی از کوه بینتیجه مانده بود.
علیاکبر سخی رهبر تیم ۹ نفره کوهنوردی "هایک و وینچر" بود که در سال ۲۰۲۰ پس از ۱۷ روز کوهنوری موفق به فتح قله نوشاخ در شمال شرق افغانستان شدند.
جابر مطهریزاده، کارگردان ایرانی، گفته که در بیشتر فیلمهای ایرانی نگاه منصفانه به افغانها وجود نداشته و بیشتر معطوف به جلب نظر جشنوارهها بوده است. او افزود که در فیلمهای ایرانی افغانها «کمسواد و مهاجران غیرقانونی» معرفی شدهاند.
آقای مطهریزاده این سخنان را در بیستودومین رشته نشستهای نقد و بررسی فیلمها و مستندها در «خانه هنرمندان ایران» بیان کرده است.
او با انتقاد از آثار سینمایی که درباره مردم افغانستان ساخته میشوند، افزود که تا اکنون نیز این نگاه وجود دارد که «افغانها سطح سواد پایینی دارند، غیرقانونی به ایران آمدهاند و جای ما را تنگ کردهاند.»
این کارگردان ایرانی از تجربه آموزگاری خود در مدارسی که افغانها در آن به آموزش میپرداختند، یاد کرده و گفته است که «از آن زمان معضلاتی که دوستان افغان داشتند، برایم مسئله بود.»
مطهریزاده این صحبتها را در نشست نقد مستندی تحت عنوان «تهران بند» که مرتبط چالشهای زندگی یک دختر افغان است، ارایه کرده است.
او همچنین از حضور حدود پنج میلیون مهاجر افغان در ایران سخن گفته و افزوده است: «من شخصا افغانها را مهاجر نمیدانم، فکر میکنم تفاوتی بین افغان و سیستانی وجود ندارد.»
او افزود که افغانها به لحاظ فرهنگی و زبانی «برادران ما هستند.»
چگونگی بازنمایی افغانها در سینمای ایران یکی از مواردی است که در محور توجه عدهای پژوهشگران ایران نیز قرار گرفته است.
بر اساس پژوهشی که سحر زائری امیری، فرشاد عسگریکیا و یوسف خجیر در سال ۲۰۲۱ انجام دادند، حدود ۲۶ فیلم ایرانی با محوریت افغانها بررسی شدند.
نتایج این پژوهش نشان میدهد که افغانها در سیر تاریخی فیلمهای بررسیشده پس از انقلاب اسلامی ایران افرادی مهاجر، خانوادهگرا، محافظهکار، مطیع، ساده و سختکوش هستند که توان مالی، جایگاه فرهنگی و طبقه اجتماعی پایینی دارند.
وزارت خارجه طالبان از پایان گفتوگوهای دوروزه تام وست و رینا امیری، نمایندگان امریکا با امیرخان متقی، وزیر خارجه این گروه در دوحه خبر داد. براساس اعلامیه طالبان، آنها درباره رفع تحریمها، حقوق بشر و آزادسازی ذخیره ارزی افغانستان گفتوگو کردند.
اعلامیه طالبان افزوده که هیئت پانزده نفری امریکا با طالبان درباره حذف نامهای سران این گروه از فهرست سیاه شورای امنیت سازمان ملل، مبارزه با موادمخدر و حفظ ثبات اقتصادی هم صحبت کردند.
نمایندگان امریکا هنوز درباره جزئیات این گفتوگوها اظهار نظر نکردهاند.
پیش از این وزارت خارجه امریکا اعلام کرده بود که توماس وست، نماینده ویژه امریکا برای افغانستان و همکارانش با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در مورد امنیت، مواد مخدر و حقوق زنان گفتوگو میکنند.
در اعلامیه طالبان اشارهای به خواستهای امریکا در مورد حقوق بشر و وضعیت زنان نشده است. این گروه معمولاً طرح این مسائل از جانب امریکا را رد کرده و آن را مداخله در امور داخلی خود دانسته است.
وزارت خارجه طالبان گفته است که دو هیئت «دو روز متواتر به سطح کمیتههای اجتماعی و مختلف تخنیکی» گفتوگو کردند.
با این که جانب امریکا در سطح یک نماینده با وزیر خارجه طالبان این نشست را برگزار کرد، اما تمایل خود را به بحث گسترده برای متقاعد کردن طالبان نشان داده است.
پیش از این، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا از این دیدارهای نمایندگان حکومت امریکا با طالبان انتقاد کرده بود و تاثیر آن بر رفتار طالبان را ناچیز دانسته بود.
وزارت خارجه امریکا گفته که این تعامل با طالبان در چارچوب موضوعات مشخص ادامه خواهد یافت، چون «در برخی موارد» نتیجه مثبت داشته، اما این وزارت تاکید کرده است که طالبان با عادیسازی روابط و مشروعیت بین المللی بسیار فاصله دارد.
شبکه خبری سیانان گزارش داد پناهجویانی که برای انتقال به امریکا به پاکستان رفتهاند، حکومت این کشور آنها را پس به افغانستان اخراج میکند. این شبکه خبری امریکایی از قول شماری از پناهجویان نوشته است که نگرانند به دست طالبان بیفتند و شکنجه شوند.
سیانان نوشته که پاکستان امسال دستکم ۵۳۰ پناهجوی افغان را، که منتظر انتقال به امریکا بودند، به افغانستان اخراج کرده است.
به گزارش این رسانه، پناهجویانی که در پاکستان منتظر صدور ویزای امریکا هستند، در وضعیت سختی به سر میبرند. از ماه جوزا، دستکم دو نفر آنها خودکشی کردند.
براساس گزارشی که این شبکه روز دوشنبه (نهم اسد) پخش کرد، شمار قابل توجهی از این مهاجران در گذشته با نهادهای امریکایی در افغانستان کار میکردند.
آنها به دنبال روی کار آمدن طالبان در ماه اسد ۱۴۰۰ براساس وعده حکومت امریکا به پاکستان رفتند تا از آنجا به امریکا منتقل شوند، ولی در دو سال اخیر خبری از انتقال آنها به این کشور نبوده است.
مردی که منتظر ویزای امریکا است، به سیانان گفته که نیروهای پولیس پاکستان تابستان امسال او اعضای خانوادهاش را گرفتند در مرز افغانستان رها کردند و گفتند برگردند.
این مرد گفته است که اگرچه نیروهای پاکستانی او را به طالبان تحویل ندادند، ولی حالا او با چهار فرزند و همسرش اکنون در کابل به صورت پنهانی زندگی میکند.
یک مرد اخراجشده دیگر از محلی که در کابل پنهان شده، به سیانان گفته است: «این وضعیت خیلی خیلی خطرناک و سخت است. چقدر انسان کشته، شکنجه یا ناپدید شدند؟»
این کارمند پیشین یک قراردادی امریکایی گفت: «طالبان مرا مجازات خواهند کرد و به زندان خواهند انداخت. شاید مرا بکشند. مطمئنم چنین خواهند کرد.»
این مرد افزوده است: «هنوز هم باور دارم که امریکا به ما کمک خواهد کرد. هنوز امید خود را از دست ندادهایم.»
در پی به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان در ماه اسد ۱۴۰۰، حدود ۱۲۴ هزار نفر از طریق عملیات هوایی به رهبری امریکا به خارج از افغانستان منتقل شدند.
هزاران نفر دیگر به پاکستان گریختند. شماری از آنها اسناد کافی برای دریافت ویزای امریکا ندارند. مطابق راهنمای حکومت امریکا برای انتقال پناهجویان افغان، آنها باید در یک کشور سوم مستقر شوند تا فرایند صدور ویزا برای آنها روی دست گرفته شود.
نزدیک به ۹۰ هزار نفر از پناهجویان به امریکا منتقل شدند، ولی بیشتر آنها هنوز مجوز اقامت دایمی در امریکا ندارند. درخواست پناهندگی آنها هنوز تایید نشده است.
معاون وزیر خارجه قزاقستان گفته که بحران اقتصادی و گرسنگی در افغانستان زمینه رشد تروریسم و افراطگرایی را فراهم و امنیت منطقه را با تهدید روبهرو کرده است. به گزارش خبرگزاری کازاینفورم قنات تومیش تاکید کرد که باید جلو بیثباتی افغانستان گرفته شود.
این مقام قزاقستانی روز دوشنبه (۹ اسد) در یک نشست خبری گفت که افغانستان در حال حاضر غرق در بحران اقتصادی است و دوسوم جمعیت آن نیازمند کمکهای بشردوستانه هستند و بیش از ۲۴ میلیون نفر در این کشور از گرسنگی رنج میبرند.
به گفته او، این وضعیت زمینه مطلوبی را برای رشد تروریسم و افراطگرایی فراهم کرده و در نتیجه، کل آسیای مرکزی و منطقه را در معرض تهدید قرار داده است.
آقای تومیش بدون اشاره به طالبان افزود: «ما باور داریم که تنها با تلاش مشترک جامعه جهانی، افغانستان میتواند به کشوری مستقل و باثبات تبدیل شود که از همزیستی مسالمتآمیز با همسایگان خود برخوردار باشد و به تعهدات بینالمللی خود پایبند بماند.»
او افزود که قزاقستان باید مانند دیگر اعضای جامعه جهانی جلو بیثباتی در افغانستان را بگیرد. آقای تومیش به راهکار مشخصی در این مورد اشاره نکرد، اما گفت که توجه کشورش بر توسعه روابط تجاری و اقتصادی با افغانستان متمرکز است.
به گزارش کازاینفورم، قزاقستان در سالهای اخیر ۱۰ هزار تن گندم و دیگر مواد خوراکی و دارویی به عنوان کمک بشردوستانه به افغانستان فرستاده است.
این خبرگزاری افزوده که افغانستان یکی از واردکنندگان عمده محصولات کشاورزی قزاقستان است و حدود ۷۰ درصد گندم صادراتی این کشور را میخرد.
براساس آمار کازاینفورم، مبادلات تجاری افغانستان و قزاقستان به حدود ۹۹۰ میلیون دالر امریکایی میرسد و مقامهای قزاقستانی قصد دارند این آمار را بالا ببرند.
بر پایه گزارش این خبرگزاری، قرار است همایش تجاری سرمایهگذاران افغان و قزاق در روزهای ۱۲ تا ۱۴ اسد در آستانه، پایتخت قزاقستان، برگزار شود. گفته شده که در این همایش بیش از ۱۵۰ سرمایهگذار افغان حضور خواهند یافت.
سخنگوی وزارت داخله طالبان از وضع محدودیت برای صدور پاسپورت به شهروندان خبر داد. عبدالمتین قانع گفت که برای افراد مقروض، ممنوعالخروج، کودکان بیسرپرست و بدون وکیل قانونی و افرادی که در دادگاه محکوم شدهاند، پاسپورت صادر نخواهد شد.
آقای قانع روز دوشنبه (نهم اسد) در توییتی نوشت به افرادی که با دستگاه انگشتنگاری (بیومتریک) به عنوان افراد ممنوعالخروج شناسایی شوند، پاسپورت صادر نخواهد شد.
به دنبال سقوط جمهوری اسلامی افغانستان به دست طالبان در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، تقاضا برای دریافت گذرنامه به گونه کمپیشینهای افزایش یافت و متقاضیان به اداره پاسپورت وزارت داخله هجوم بردند.
گزارشها نشان میدهند که طالبان محدودیتها و سختگیریهای کمپیشینهای را بر سر راه صدور پاسپورت به طور روزافزونی افزایش بخشیده است.
