نگرانی‌ها از بازداشت خبرنگاران؛ مقام طالبان می‌گوید هیچ خشونتی با خبرنگاران ثبت نشده است

ذبیح‌الله مجاهد، روز سه‌شنبه (۳۱ اسد) فرمان سه ماده‌ای منسبوب رهبر طالبان را در شبکه اجتماعی اکس، توییتر پیشین، منتشر کرد.

در این فرمان آمده است که وزارت‌خانه‌ها و ادارات طالبان مکلف‌اند که «تا حد امکان از تولیدات داخلی» برای رشد و خودکفایی صنایع داخلی استفاده کنند.

در بخش دیگری از این فرمان از ادارات مرکزی و ولایتی طالبان خواسته شده است که مطابق «اسناد قانونی نافذ» با مسئولان بخش خصوصی «رفتار نیک» داشته باشند و «از تاخیر در رسیدگی‌های مربوط خودداری کنند.»

طبق فرمان منسوب به رهبر طالبان، وزارت‌خانه‌ها و ادارات این گروه همچنین موظف شده‌اند که تسهیلات لازم را برای تجارت در بندرها، محلات ترانزیتی و شاهراه‌ها فراهم کنند.

طالبان در دو سال گذشته ده‌ها فرمان منسوب به هبت‌الله آخندزاده را، که تاکنون در انظار عمومی ظاهر نشده، منتشر کرده‌اند.

بیشتر این فرمان‌ها در راستای محدودیت حقوق آموزش و اشتغال دختران و زنان و حذف زنان از عرصه زندگی عمومی صادر شده است.

با تسلط طالبان بر افغانستان در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، دست‌کم دو جبهه متشکل از نظامیان حکومت پیشین و نیروهای مردمی، علیه این گروه به مقاومت مسلحانه پرداختند.

طالبان «جبهه آزادی افغانستان» و «جبهه مقاومت ملی افغانستان» را «بغاوت‌گر» می‌خواند و تاکنون چندین بار بر چریک‌های آن‌ها حمله کرده است.

در مقابل، چریک‌های جبهه‌های ضدطالبان هرازگاهی از حمله بر مواضع طالبان در مناطق گوناگون افغانستان و کشتن جنگجویان این گروه خبر داده‌اند.

پیش از این برخی از مقام‌های امریکایی و اتحادیه اروپا گفته‌اند که از مبارزه مسلحانه در افغاستان تحت کنترول طالبان حمایت نمی‌کنند.

آقای متقی رویکرد جامعه جهانی بر حمایت نکردن از مبارزه مسلحانه در افغانستان را محصول «اجرای سیاست خارجی متوازن» حکومت طالبان دانست.

شناسایی طالبان

وزیر خارجه طالبان روز سه‌شنبه (۳۱ اسد) در نشست «حساب‌دهی دولت به ملت» گفت که جامعه جهانی موضوع به‌رسمیت‌شناختن حکومت این گروه را به عنوان ابزار فشار علیه طالبان استفاده می‌کند و هیچ‌گونه شرایط خاصی برای به‌رسمیت‌شناختن این گروه فراهم نشده است.

آقای متقی افزود که مطرح کردن تشکیل حکومت فراگیر، مسائل حقوق بشری و امنیت، «بهانه جامعه جهانی» است.

وزیر خارجه طالبان گفت که حکومت این گروه «به تمام معنا فراگیر است» و نمایندگان مناطق و اقوام گوناگون در کابینه این گروه حضور دارند.

این مقام ارشد طالبان بار دیگر تاکید کرد که حکومت این گروه خوستار روابط سیاسی و اقتصادی با تمام کشورهای جهان است.

از سویی هم وزیر خارجه طالبان ادعا کرد که سفارتخانه‌های این گروه در برخی کشورها فعال هستند و باز بودن سفارتخانه‌های شماری از کشورها در کابل «به معنای شناسایی» طالبان است.

با این حال، امیرخان متقی گفت که جامعه جهانی «در آینده نزدیک» روابط خود را با طالبان عادی‌سازی خواهد کرد.

امیرخان متقی در بخشی دیگر از سخنانش گفت: «مشکلات موجود پاکستان موضوع داخلی است و ما همیشه از طرف خود تضمین داده‌ایم.»

به دنبال تسلط طالبان در افغانستان، حملات گروه‌های ستیزه‌جو به‌ویژه تحریک طالبان پاکستانی در پاکستان افزایش یافته است.

در ماه‌های گذشته، پس از حملات خونبار به نیروهای امنیتی و برخی گردهمایی سیاسی در پاکستان، مقام‌های این کشور شهروندان افغانستان را متهم به دست‌داشتن در این حملات کرده‌اند.

اسلام‌آباد همچنین طالبان افغانستان را متهم به پناه دادن به جنگجویان تحریک طالبان پاکستانی کرده است.

رهایی ۳۵۰۰ زندانی افغان در خارج

در همین حال، محمدشعیب بریالی، رئيس امور قنسولی وزارت خارجه طالبان از آزادی ۳۵۰۰ شهروند افغانستان از زندان‌های کشورهای گوناگون خبر داد.

آقای بریالی همچنین گفت که صدور پاسپورت به شهروندان کشور در شماری از کشورها آغاز شده و این فرایند در کشورهای دیگر نیز شروع خواهد شد.

امیرخان متقی هم در بخش دیگری از سخنانش گفت که روابط حکومت طالبان با جامعه جهانی در حال گسترش است. او گفت که شمار بازدیدکنندگان خارجی از فغانستان افزایش چشمگیر داشته است و تنها دوازده هزار نفر از بریتانیا به این کشور سفر کرده‌اند.

یوناما روز سه‌شنبه (۳۱ اسد) با نشر گزارشی اعلام کرد که در دو سال گذشته ۸۰۰ مورد اقدام اعضای طالبان برای نقض حقوق بشری نیروهای امنیتی پیشین را ثبت کرده است.

این سازمان نوشت که دست‌کم ۲۱۸ مورد قتل‌ مقام‌‌های حکومتی و اعضای نیروهای امنیتی پیشین توسط طالبان را ثبت کرده و عاملان آن بازداشت نشده‌اند.

سخنگوی طالبان بدون دادن پاسخی در مورد نقض حقوق بشر، نوشته که برخی از شاخه‌های سازمان ملل «همیشه به دنبال نقاط منفی و تبلیغات» هستند.

طالبان پس از تسلط بر افغانستان، عفو عمومی اعلام کرد و مقامات این گروه گفتند که نظامیان و مقامات پیشین حکومت تحت تعقیب قرار نمی‌گیرند.

یومانا در این گزارش تازه تاکید کرده که طالبان به جز توصیه رهبر خود، هیچ گونه سند و مکتوبی در خصوص عفو عمومی منتشر نکرده است.

نمایندگی سازمان ملل گفته که نقض حقوق بشر توسط طالبان شامل قتل‌های فراقانونی، بازداشت و توقیف‌های خودسرانه، شکنجه و بدرفتاری می‌شود که در ۳۴ ولایت افغانستان ثبت شده است.

خبرگزاری تسنیم افزوده که طالبان علی‌رغم پیگیری‌ها هیچ توضیحی نداده که این خبرنگار را به چه دلیلی بازداشت کرده است.

براساس خبری که این رسانه پخش کرده، طالبان آقای ولایتی را در حالی بازداشت کرد که با مجوز رسمی در یک «سفر غیرکاری» ۱۰ روزه به کابل رفته بود و می‌خواست به ایران برگردد.

این اولین مورد از دست‌گیری یک خبرنگار رسانه‌ وابسته به سازمان‌های جمهوری اسلامی به دست طالبان در دو سال گذشته است.

مناسبات جمهوری اسلامی و طالبان از زمان تسلط این گروه بر افغانستان به دلیل مسائل حقابه دچار نوسان شده و روابط هر دو طرف در مواردی دچار تنش‌های لفظی هم شده‌ است.

ساعاتی پس نشر این خبر، نماینده ویژه رئيس‌جمهور ایران برای افغانستان گفت که موضوع بازداشت خبرنگار تسنیم را «به طور جدی پیگیری» می‌کند. حسن کاظمی قمی به خبرگزاری تسنیم گفت که مقام‌های طالبان «در حال دنبال کردن این مسئله هستند و ان‌شاالله به زودی به نتیجه خواهند رسید.»

نماینده رئيس‌جمهور ایران با اشاره به بازداشت عکاس ایرانی افزود که «حوادثی در افغانستان پیش می‌آید» و «این مشکل حل خواهد شد.»

دیدبان حقوق بشر نوشته که گزارش تازه سازمان ملل درباره قتل‌های فراقانونی به دست طالبان «خوانش بسیار بدی» دارد. دیدبان حقوق بشر افزوده است: «این گزارش نگرانی‌ها در مورد رفتار طالبان با پرسنل نیروهای امنیتی دولت سابق را تایید می‌کند.»

به گفته دیدبان حقوق بشر، از ماه اسد ۱۴۰۰، که طالبان قدرت را در کابل به‌دست گرفت،‌ نیروهای این گروه به قتل‌های انتقام‌جویانه و ناپدید کردن افسران پولیس، ارتش و امنیت ملی سابق اقدام کردند. این نهاد افزوده که با گذشت دو سال، چنین تخلفات شدید متوقف نشده است.

به گزارش یوناما،‌ بیشتر قتل‌ها و ناپدید شدن نیروهای امنیتی سابق در چهار ماه اول روی کار آمدن طالبان صورت گرفته است. یوناما در این چهار ماه ۱۴۸ مورد قتل فراقانونی را مستند کرده و ۷۰ مورد دیگر را بین اول جنوری و دسامبر ۲۰۲۲ مستند کرده و مستندسازی این کشتارها در طول سال ۲۰۲۳ ادامه داشته است. در گزارش یوناما آمده که در هفدهم می طالبان یک سرباز حکومت پیشین را در تخار به ضرب گلوله کشتند.

دیدبان حقوق بشر با استناد به گزارش یوناما نوشته که طالبان همچنین به طور خودسرانه اعضای سابق نیروهای امنیتی حکومت پیشین را بازداشت کرده‌اند و هیچ دلیلی برای بازداشت آنها ارائه نمی‌کنند و بیشتر آن‌ها را بدون ارتباط با خانواده‌های‌شان نگه می‌دارند.

به گفته دیدبان حقوق بشر، خانواده‌های این افراد می‌گویند که اطلاعاتی درباره محل نگهداری عزیزان‌شان ندارند.

دیدبان حقوق بشر گفته که این نوع موارد طبق قوانین بین‌المللی مصداق «ناپدیدسازی اجباری» است و از الگویی پیروی می‌کند که این نهاد مستند کرده است.