مبادلات تجاری افغانستان و ایران در چهار ماه نخست امسال به ۵۰۰ میلیون دالر رسید

اخیراً افغانستان اینترنشنال ویدیویی نشر کرد که نشان می‌دهد ملا احمد آخوند، گماشته طالبان در ریاست برق کابل با محافظش می‌خوابد.

ملا محمدحنیف حمزه، رئیس اجرائی شرکت برشنا (برق) تحت کنترول طالبان، مولوی عطاءالله صدیق را به جای ملا احمد آخوند به عنوان سرپرست اداره برق کابل تعیین کرده است.

آقای حمزه روز سه‌شنبه (۳۱ اسد) در نامه‌ای مولوی عطاءالله صدیق، معاون امور تجاری اداره برق کابل را صلاحیت داد تا در «چهارچوب قانون و سیاست‌های نافذه شرکت» از امور اداره برق کابل سرپرستی کند.

در نامه‌ای دیگر، ضیاءالرحمان آرمل، مدیر تحریرات شرکت برق کابل نوشته که براساس دستور شفاهی، ملا احمد آخوند به دلیل «مشکلات خانوادگی» به قندهار رفته است.

در این نامه آمده است که زمان تا برگشت ملا محمد آخوند از سفر، مولوی عطاءالله صدیق، معاون تجاری ریاست برق کابل سرپرستی این اداره را به عهده بگیرد.

در همین حال، منابع گفتند که رهبری طالبان ملا محمد آخوند را به قندهار «احضار» کرده است.

منابع افغانستان اینترنشنال می‌گویند مرد جوانی که با ملا احمد آخوند زیر لحاف می‌رود، ۲۱ ساله است و پیش از رئیس منصوب طالبان در ریاست شرکت برق، در کنار ملا فاضل،‌ معین وزیر دفاع این گروه هم دیده شده است.

با گذشته چند روز از پخش این ویدیو، مقام‌های طالبان تاکنون به صورت رسمی در این مورد اظهار نظر نکرده‌اند.

خیرالله خیرخواه، وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان سه‌شنبه (۳۱ اسد) در برنامه «حساب‌دهی دولت به ملت» گفت که برای تسهیل کار خبرنگاران به آنها کارت‌های مخصوص خبرنگاری توزیع می‌شود.

این در حالی است که دیروز (دوشنبه، ۳۰ اسد) دیدبان رسانه‌های آزاد افغانستان (نی) با پخش اعلامیه‌ای از بازداشت ۱۰ خبرنگار در ظرف دو هفته خبر داد و نگرانی شدید خود را نسبت به ادامه بازداشت خبرنگاران اعلام کرد.

براساس این اعلامیه، فقیرمحمد فقیرزی، جان‌آغا صالح در ننگرهار، پرویز سرگند در کنر، حسیب حساس در قندوز، عطاءالله عمر، شمس‌الله عمری در قندهار، محبوب حکیمی در زابل و شاه‌محمود همدرد در ارزگان در بازداشت به سر می‌برند.

همچنین سازمان گزارشگران بدون مرز هم از بازداشت ۹ خبرنگار در ۱۰ روز گذشته به دست اعضای طالبان اظهار نگرانی کرده است.

از سوی دیگر، دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان، یوناما، هم از بازداشت خبرنگاران انتقاد کرده و گفته که طالبان در ۱۰ روز گذشته در شش ولایت کارمندان رسانه‌ای را بازداشت کرده است.

این در حالی است که مرکز خبرنگاران افغانستان در گزارشی در ۱۲ ثور گذشته از افزایش ۶۴ درصدی خشونت علیه خبرنگاران در ۱۲ ماه پیش از آن (از مه می ۲۰۲۲ تا می ۲۰۲۳) خبر داد.

براساس گزارشی که به مناسبت روز جهانی آزادی رسانه‌ها پخش شد، در این مدت، دست‌کم ۲۱۳ مورد خشونت، بازداشت و تهدید خبرنگاران در سراسر افغانستان ثبت شد.

وضعیت محلات باستانی

به گزارش باختر، خیرالله خیرخواه در این نشست خبری گفت در حال حاضر کار بازسازی پانزده محل تاریخی و باستانی در کشور ادامه دارد.

مقام‌های این وزارت در این نشست خبری گفتند که در زمینه حفاظت از محلات باستانی مس عینک لوگر، ۱۴۲ محل پاک‌کاری شده و دو هزار و ۶۰۰ کیسه سفال ثبت و سجل شده و به موزیم ملی ولایت لوگر منتقل شده است.

آنها در زمینه ترویج فرهنگ مطالعه در افغانستان نیز گفتند که وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در یک سال گذشته ۱۸ جلسه فرهنگی و سیمینار در مرکز و ولایات برگزار کرده است.

مقامات وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان گفتند که این گروه برای هماهنگی جوانان در افغانستان قرار است ۸۰۰ نهاد در مرکز و ولایات ایجاد کند.

آنها تاکید کردند که این وزارت با همکاری ادارات طالبان یک خوابگاه دارای تجهیزات مورد نیاز برای جوانانی که از ولایات به کابل می‌آیند و مشکلات اقتصادی دارند، ایجاد کرده است.

ذبیح‌الله مجاهد، روز سه‌شنبه (۳۱ اسد) فرمان سه ماده‌ای منسبوب رهبر طالبان را در شبکه اجتماعی اکس، توییتر پیشین، منتشر کرد.

در این فرمان آمده است که وزارت‌خانه‌ها و ادارات طالبان مکلف‌اند که «تا حد امکان از تولیدات داخلی» برای رشد و خودکفایی صنایع داخلی استفاده کنند.

در بخش دیگری از این فرمان از ادارات مرکزی و ولایتی طالبان خواسته شده است که مطابق «اسناد قانونی نافذ» با مسئولان بخش خصوصی «رفتار نیک» داشته باشند و «از تاخیر در رسیدگی‌های مربوط خودداری کنند.»

طبق فرمان منسوب به رهبر طالبان، وزارت‌خانه‌ها و ادارات این گروه همچنین موظف شده‌اند که تسهیلات لازم را برای تجارت در بندرها، محلات ترانزیتی و شاهراه‌ها فراهم کنند.

طالبان در دو سال گذشته ده‌ها فرمان منسوب به هبت‌الله آخندزاده را، که تاکنون در انظار عمومی ظاهر نشده، منتشر کرده‌اند.

بیشتر این فرمان‌ها در راستای محدودیت حقوق آموزش و اشتغال دختران و زنان و حذف زنان از عرصه زندگی عمومی صادر شده است.

با تسلط طالبان بر افغانستان در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، دست‌کم دو جبهه متشکل از نظامیان حکومت پیشین و نیروهای مردمی، علیه این گروه به مقاومت مسلحانه پرداختند.

طالبان «جبهه آزادی افغانستان» و «جبهه مقاومت ملی افغانستان» را «بغاوت‌گر» می‌خواند و تاکنون چندین بار بر چریک‌های آن‌ها حمله کرده است.

در مقابل، چریک‌های جبهه‌های ضدطالبان هرازگاهی از حمله بر مواضع طالبان در مناطق گوناگون افغانستان و کشتن جنگجویان این گروه خبر داده‌اند.

پیش از این برخی از مقام‌های امریکایی و اتحادیه اروپا گفته‌اند که از مبارزه مسلحانه در افغاستان تحت کنترول طالبان حمایت نمی‌کنند.

آقای متقی رویکرد جامعه جهانی بر حمایت نکردن از مبارزه مسلحانه در افغانستان را محصول «اجرای سیاست خارجی متوازن» حکومت طالبان دانست.

شناسایی طالبان

وزیر خارجه طالبان روز سه‌شنبه (۳۱ اسد) در نشست «حساب‌دهی دولت به ملت» گفت که جامعه جهانی موضوع به‌رسمیت‌شناختن حکومت این گروه را به عنوان ابزار فشار علیه طالبان استفاده می‌کند و هیچ‌گونه شرایط خاصی برای به‌رسمیت‌شناختن این گروه فراهم نشده است.

آقای متقی افزود که مطرح کردن تشکیل حکومت فراگیر، مسائل حقوق بشری و امنیت، «بهانه جامعه جهانی» است.

وزیر خارجه طالبان گفت که حکومت این گروه «به تمام معنا فراگیر است» و نمایندگان مناطق و اقوام گوناگون در کابینه این گروه حضور دارند.

این مقام ارشد طالبان بار دیگر تاکید کرد که حکومت این گروه خوستار روابط سیاسی و اقتصادی با تمام کشورهای جهان است.

از سویی هم وزیر خارجه طالبان ادعا کرد که سفارتخانه‌های این گروه در برخی کشورها فعال هستند و باز بودن سفارتخانه‌های شماری از کشورها در کابل «به معنای شناسایی» طالبان است.

با این حال، امیرخان متقی گفت که جامعه جهانی «در آینده نزدیک» روابط خود را با طالبان عادی‌سازی خواهد کرد.

امیرخان متقی در بخشی دیگر از سخنانش گفت: «مشکلات موجود پاکستان موضوع داخلی است و ما همیشه از طرف خود تضمین داده‌ایم.»

به دنبال تسلط طالبان در افغانستان، حملات گروه‌های ستیزه‌جو به‌ویژه تحریک طالبان پاکستانی در پاکستان افزایش یافته است.

در ماه‌های گذشته، پس از حملات خونبار به نیروهای امنیتی و برخی گردهمایی سیاسی در پاکستان، مقام‌های این کشور شهروندان افغانستان را متهم به دست‌داشتن در این حملات کرده‌اند.

اسلام‌آباد همچنین طالبان افغانستان را متهم به پناه دادن به جنگجویان تحریک طالبان پاکستانی کرده است.

رهایی ۳۵۰۰ زندانی افغان در خارج

در همین حال، محمدشعیب بریالی، رئيس امور قنسولی وزارت خارجه طالبان از آزادی ۳۵۰۰ شهروند افغانستان از زندان‌های کشورهای گوناگون خبر داد.

آقای بریالی همچنین گفت که صدور پاسپورت به شهروندان کشور در شماری از کشورها آغاز شده و این فرایند در کشورهای دیگر نیز شروع خواهد شد.

امیرخان متقی هم در بخش دیگری از سخنانش گفت که روابط حکومت طالبان با جامعه جهانی در حال گسترش است. او گفت که شمار بازدیدکنندگان خارجی از فغانستان افزایش چشمگیر داشته است و تنها دوازده هزار نفر از بریتانیا به این کشور سفر کرده‌اند.

یوناما روز سه‌شنبه (۳۱ اسد) با نشر گزارشی اعلام کرد که در دو سال گذشته ۸۰۰ مورد اقدام اعضای طالبان برای نقض حقوق بشری نیروهای امنیتی پیشین را ثبت کرده است.

این سازمان نوشت که دست‌کم ۲۱۸ مورد قتل‌ مقام‌‌های حکومتی و اعضای نیروهای امنیتی پیشین توسط طالبان را ثبت کرده و عاملان آن بازداشت نشده‌اند.

سخنگوی طالبان بدون دادن پاسخی در مورد نقض حقوق بشر، نوشته که برخی از شاخه‌های سازمان ملل «همیشه به دنبال نقاط منفی و تبلیغات» هستند.

طالبان پس از تسلط بر افغانستان، عفو عمومی اعلام کرد و مقامات این گروه گفتند که نظامیان و مقامات پیشین حکومت تحت تعقیب قرار نمی‌گیرند.

یومانا در این گزارش تازه تاکید کرده که طالبان به جز توصیه رهبر خود، هیچ گونه سند و مکتوبی در خصوص عفو عمومی منتشر نکرده است.

نمایندگی سازمان ملل گفته که نقض حقوق بشر توسط طالبان شامل قتل‌های فراقانونی، بازداشت و توقیف‌های خودسرانه، شکنجه و بدرفتاری می‌شود که در ۳۴ ولایت افغانستان ثبت شده است.