طاهر زهیر: طالبان دیگران را به دلیل تفاوت مذهبی، زبانی و قومی تحقیر میکنند
طاهر زهیر، والی پیشین بامیان، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس با اشاره به رفتار طالبان نوشت «آنچه امروز در کشور جریان دارد، آشکارا کشت کردن نفرت است».
آقای زهیر افزود: «تحقیر و توهین افراد بخاطر زبان، مذهب و قومشان، از نفرت ناشی میشود.»
والی پیشین بامیان، که پس از کنار گذاشتن روش مبارزه مسلحانه علیه طالبان از افغانستان بیرون شده است، باور دارد کسانی که اکنون زمام امور را به دست دارند، «با رفتار و گفتار خود دیگران را تحقیر میکنند.»
او پیشتر در یادداشتی دیگر در شبکه اجتماعی اکس نوشته بود که «در یک کشور چندقومی منازعه از آن جا آغاز میشود که قومی خود را ارباب و اقوام دیگر را برده تلقی کند.»
آقای زهیر در این رشته یادداشت همچنین با اشاره به برخورد قومی طالبان از اصطلاح «هژمونی» استفاده کرد و نوشت که این گروه از «مذهب» برای «تحکیم سلطه قومی» خود به عنوان «ابزار» کار میگیرد.
او افزود: «تمام سعی و تلاش بر آن است که اقوام فرودست قانع شوند و قبول کنند که منفعت قوم حاکم منفعت آنها نیز است.»
والی پیشین بامیان با اشاره به این که در نظامهای دیکتاتوری رابطه میان مردم و حکومت «ترس» است، نوشت که «ترس از طریق اعمال زور به دست میآید. تفنگ و استفاده از خشونت فوریترین تابعیت را به بار میآورد.»
او هشدار داد که «ترس و وحشت اما روزی به پایان میرسد و خشونت مبتذل و ناکارآمد میشود.»
گروه طالبان عمدتا متشکل از پشتونها است و در حکومت این گروه شمار افراد کمی از اقوام دیگر در سطوح میانی و پایین کار میکنند.
این گروه همچنین زنان را به دلیل جنسیت آنها از کار منع کرده و محدودیتهای شدیدی بر زندگی اجتماعی آنها وضع کرده است.
طالبان به اعتراضات داخلی و بینالمللی به محدود کردن مشارکت اقوام دیگر و زنان در مدیریت امور، اعتنایی نکرده است.
امیر امیراحمدی، فرمانده انتظامی تایباد ایران اعلام کرد شش خانهای که به افغانهای «غیر مجاز» اجاره داده شده بود، لاک و مهر شده است.
به گفته او، این اقدام پس از مطالبات مردمی و با دستور مقامهای قضایی صورت گرفت.
خبرگزاری صدا و سیما روز چهارشنبه (۳ اسد) گزارش داد که صاحبان این خانهها و افرادی که در واگذاری واحدهای مسکونی به افغانهای «غیرمجاز» مشارکت داشتند، با تشکیل پرونده راهی مراجع قضایی شدهاند.
امیر امیراحمدی توضیح داد: «طبق قانون هرگونه واگذاری و تنظیم قرارداد ملکی شامل اجاره، فروش و معامله با اتباع خارجی غیرمجاز در شهرستان تایباد ممنوع و تخلف است.»
مهاجران افغان میگویند در روزهای اخیر به آنها حمله هم میشود.
در روزهای اخیر، در پی پخش خبری از مرگ یک شهروند ایرانی در درگیری با سه مهاجر افغان، شماری از مهاجران در تهران از بدرفتاریهای گسترده مردم محل با افغانها در شرق پایتخت خبر دادند.
یک مهاجر افغان از شرق تهران گفت که او و خانوادهاش احساس میکنند که در محاصره زندگی میکنند و جرات نمیکنند برای کار یا خرید از خانه بیرون شوند.
در روزهای گذشته ویدیوهایی به افغانستان اینترنشنال رسید که فرستندگان میگویند از حمله روزهای اخیر به مهاجران افغان در شرق تهران است.
تصاویر دلخراشی بهدست ما رسیده که فرستندگان میگویند مهاجران براثر حمله به شدت زخمی شدهاند.
براساس آمار اداره کل اتباع خراسان رضوی، پس از تهران که دارای بیشترین شمار مهاجران خارجی است، در مشهد نزدیک به ۴۰۰ هزار شهروند خارجی دارای مدارک شناسایی و نزدیک به ۳۰۰ هزار شهروند خارجی فاقد مدرک هویتی شناسایی شدهاند. تاکنون هیچ سازمان بینالمللی این آمار را تایید نکرده است.
پیشتر مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری کرمانشاه از ممنوعیت تردد، اسکان و اشتغال مهاجران افغان در ۱۶ استان خبر داده بود.
آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، گیلان، مازندران، سیستان و بلوچستان، هرمزگان و همدان از استانهایی هستند که اسکان و اشتغال افغانها در آنها ممنوع شده است.
در ماه میزان امسال بیش از ۵۴۰ هنرمند، وکیل، پزشک، روزنامهنگار و فعال مدنی و اجتماعی ایرانی خواستار توقف آزار مهاجران افغان در ایران شدند.
آنها گفتند که نظام حقوقی ایران در سالهای اخیر موجب شکلگیری مهمترین مانعها و چالشها در راستای ادغام مهاجران در جامعه میزبان شده است.
محمد جوانبخت، معاون وزارت نیروی ایران، با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان درباره آب رودخانه هلمند گفتوگو کرد.
احمد ضیا، معاون سخنگوی وزارت خارجه طالبان، روز سهشنبه (۲ اسد) در اعلامیهای نوشت که آقای جوانبخت در راس هیئتی به کابل سفر کرده است.
این مقام وزارت خارجه طالبان افزود: «رئیس هیئت ایرانی تایید کرد که در سال جاری از رودخانه هلمند حقابه زیادی تامین شده است و ابراز امیدواری کرد که تا پایان سال جاری آب بیشتری دریافت کند.»
وزارت خارجه طالبان درباره هدف سفر این هیئت ایرانی چیزی نگفته است.
به گفته آقای ضیا، وزیر خارجه طالبان هم در این دیدار وعده داد که در صورت موجودیت آب، تلاش میکند آب به اندازه کافی به سوی ایران جاری کند. امیرخان متقی به هیئت ایرانی گفته که بند کجکی در هلمند ۴۵ درصد ظرفیت خود را به دلیل رسوبات از دست داده است.
پیشتر سیاوش اکبری، معاون توسعه آب در سیستانوبلوچستان ایران گفته بود که افغانستان با احداث بند کمالخان، دسترسی ایران به آب رود هلمند را دشوار و نامنظم کرده است. او افزود که وزارت نیروی ایران طرحهایی برای تامین و انتقال آب آشامیدنی و بهداشتی روی دست دارد.
یک شرکت حقوقی در امریکا با شکایت از افغانستان، خواستار پرداخت یک میلیون و ۲۰۰ هزار دالر و بهره آن شده است.
شرکت هوگان لاولز در دادخواست خود مدعی شده که پیش از سقوط حکومت پیشین افغانستان در سال ۲۰۲۱، به این حکومت خدمات حقوقی ارائه کرده بوده است.
خبرگزاری بلومبرگ روز سهشنبه (۲ اسد) گزارش داد که این شرکت دادخواست خود را در دادگاهی در منهتن نیویارک مطرح کرده است.
به گزارش بلومبرگ، هوگان لاولز در این دادخواست نوشته است که در سال ۲۰۱۹ از افغانستان در برابر شکایت یکی از قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ دفاع کرده بود.
گزارش افزوده که این شرکت از سال ۲۰۱۵ برای افغانستان خدمات حقوقی رایگان موسوم به «پروبانو» ارائه میکرده است، ولی از سال ۲۰۱۸ در مورد مجموعهای از مسائل حقوقی از افغانستان در برابر پرداخت پول دفاع کرده بوده است.
هوگان لاولز در دادگاه گفته است که دفاع از افغانستان در مسائل حقوقی را در سال ۲۰۲۱، دو ماه پس از روی کار آمدن گروه طالبان در افغانستان، پایان داد.
در این دادگاه هیچ وکیل و نمایندهای از جانب افغانستان حضور نداشته است.
پرونده دعوای حقوقی شرکت هوگان لاولز علیه افغانستان تحت عنوان «هوگان لاولز یواس الالپی در برابر امارت اسلامی افغانستان» ثبت شده است.
شرکت هوگان لاولز حدود دو هزار و ۶۰۰ وکیل در حدود ۵۰ شهر جهان دارد و دفاتر مرکزی آن در لندن و واشنگتن است.
منابع میگویند که یک مرد که قبلا دو همسر خود را در ولسوالی قرهباغ غزنی کشته بود، اکنون بر صورت همسر سومش اسید پاشیده و او را نابینا کرده است.
فرماندهی امنیه طالبان ضمن تایید این رویداد، از دستگیری متهم خبر داد.
ابوخالد سرحدی، سخنگوی فرماندهی پولیس طالبان در غزنی گفت که این فرد در قریه مانجو ولسوالی اندر غزنی حین فرار بازداشت شد.
طالبان میگوید که متهم مشکلات روانی دارد.
اسیدپاشی به زنان یکی از موارد خشونت علیه زنان است. برخی از زنان به علت نوع پوشش، اختلافات خانوادگی و خشونتهای ناموسی مورد حمله با اسید در کشورهایی چون ایران قرار گرفتهاند.
در هشتمین سالگرد انفجار مرگبار دوم اسد در کابل، کاربران شبکههای اجتماعی بار دیگر یاد و خاطرات قربانیان جنبش روشنایی را گرامی داشتند.
طبق گزارش دفتر نمایندگی سازمان ملل در کابل، در این حمله انتحاری داعش، دستکم ۸۵ نفر کشته و ۴۱۳ نفر زخمی شدند.
کاربران شبکههای اجتماعی در هشتمین سالگرد دوم اسد با حسرت از «نخبگان» وجوانانی یاد کردهاند که در پی عدالت، زندگیشان را از دست دادند.
در میان رهبران و مقامهای دولت پیشین، محمد محقق، عضو شورای عالی مقاومت ملی، بهصورت مختصر دوم اسد را تسلیت گفته است.
آقای محقق در صفحه کاربری خود در فیسبوک نوشت: «دوم اسد سالروز شهادت و زخمی شدن صدها تن از نخبگان جامعه و مردم عزیز مادر میدان دهمزنگ کابل به دست دژخیمان طالبان و داعش و همدستان داخل حکومتی تسلیت باد.»
اسد بودا، نویسنده، هم در شبکه اکس نوشت که «جنبشِ روشنایی»، یکی از بلندترین صداهایی شهر کابل بود که نام و یادش تا همیشه در خاطرِ شهر کابل روشن است.
خادم حسین کریمی که کتابی درباره ماجرای جنبش روشنایی نوشته است، در صفحه کاربری خود در ایکس نوشته که «جنبش روشنایی» برای افغانستان یک «فرصت کمنظیر» بود که «این ظرفیت را داشت که به معنای واقعی کلمه برخی از الگوهای بحرانزای مدنی، سیاسی و حکومتداری را در کوتاهمدت و درازمدت دستخوش تحول کند.»
زهرا جویا، خبرنگار و بنیانگذار رخشانه مدیا هم در اکس نوشت که هشت سال قبل در یک وضعیت به مراتب بهتر از امروز ، ۸۵ نفر در راه مبارزه علیه تبعیض و نابرابریها جان شان را از دست دادند.
خانم جویا افزوده «امروز دقیقاً هشت سال بعد ما در بدترین شرایط قرار داریم. چرا چنین است؟»
او یکی از دلایل این وضعیت را ناشی از اختلافات و پراکندگی میان مردم، که به گفته او وضعیت را هر روز بدتر میکند، میداند.
بعد از چاشت ۲ اسد ۱۳۹۵ هنگامی که معترضان در میدان دهمزنگ گردهم آمده بودند سه مهاجم انتحاری دست به حمله زدند.
مسئولیت این حمله را شاخه خراسان داعش بر عهده گرفت.
معترضان خود را متعلق به «جنبش روشنایی» میدانستند که در اعتراض به تصمیم حکومت افغانستان برای تغییر مسیر خط انتقال نیروی برق از بامیان به گذرگاه سالنگ شکل گرفت.
دهمزنگ، زخم ناسور هزارهها
با توجه به اینکه تعداد زیادی از کسانی که در راهپیمایی دهمزنگ جان شان را از دادند، دانشجویان و جوانان بودند، برخی این حادثه سالروز قتل نخبگان نامیدهاند.
محمد نسیم جعفری، از کاربران شبکههای اجتماعی در فیسبوک نوشت: «دوم اسد؛ سالروز قتلعام نخبگان و نسل روشنایی، تسلیت باد.»
برخی دیگر این رویداد را زخم ناسوری برای هزارهها خواندهاند. صابره اکبری، فعال حقوق زن با شریک کردن تصاویری از روز انفجار در اکس نوشت: «درد هزارهها تنها فاجعه دهمزنگ نیست. هزارهها سالهاست که نسل کشی میشوند.»
فهیم فطرت، فعال اجتماعی در شبکه اکس به اعتراضات دو جنبش مدنی رستاخیز تغییر و روشنایی اشاره کرده که به گفته او توسط حکومت سرکوب شدند.
مرتضی مظفری، کاربر دیگر شبکههای اجتماعی ضمن گرامیداشت قربانیان این حادثه در فیسبوک نوشت: «افراد نیکی که بهدنبال نور بودند و در این راه، جانهای شیرین شان را قربانی کردند.»
نجیبه امینی هم شعری از ابوطالب مظفری، شاعر شناخته شده افغان را به اشتراک گذاشته است:
خواهر بگو هوای کدام شما چُم است؟
از خانه کدام شما روشنی گُم است؟
بخت بدِ کدام شما سُرب و سنگ بود؟
نان آورِ کدام شما دهمزنگ بود؟
در انفجار مرگبار دوم اسد در میدان دهمزنگ ۸۵ نفر کشته و بیش از ۴۰۰ نفر زخمی شدند
خاطرات از روز حادثه
شماری دیگر از کاربران شبکههای اجتماعی از جمله مهدی مدبر، رضا حسنی و سکینه سما با شریک سازی تصاویری از تظاهرات دوم اسد، خاطرات خود شان را از این روز به اشتراک گذاشتهاند.
برخی نوشتند که دور شدن نیروهای پولیس پیش از انفجار از محل اعتراضات سوال برانگیز است. برخی دیگر هم از عزم معترضان بهرغم کشتار وحشتناک دهمزنگ برای ادامه اعتراضات سخن گفتهاند.
مهدی مدبری نوشت که تا نزدیک شام در شفاخانه استقلال بوده و از طریق صفحه جمهوری سکوت یک پیام کوتاه با این عبارت نوشته است: «دوباره به میدان دهمزنگ برگردید، اعتراض نامحدود ادامه خواهد داشت».
او میگوید وقتی به دهمزنگ میگردد متوجه میشود که «در کمال ناباوری صدها نفر دوباره به میدان مرگ برگشته بودند.»
این جنبش برای اعتراض به یک تصمیم اقتصادی دولت وحدت ملی شکل گرفت. در پی تصمیم جلسه روز یازدهم ثور ۱۳۹۵ کابینه به ریاست محمداشرف غنی، رئیس جمهوری پیشین، مبنی بر تغییر مسیر خط انتقال نیروی برق وارداتی ترکمنستان از بامیان به سالنگ، سیاستمداران هزاره خشمگین شدند.
در پی تصمیم جلسه روز یازدهم ثور ۱۳۹۵ کابینه به ریاست محمداشرف غنی، رئیس جمهوری پیشین، مبنی بر تغییر مسیر خط انتقال نیروی برق وارداتی ترکمنستان از بامیان به سالنگ، خشم هزارهها را برانگیخت.
استدلال معترضان این بود که در طرح اولیه کشیدن خط انتقال برق ۵۰۰ کیلو ولت ترکمنستان به افغانستان موسوم به توتا براساس بررسی کارشناسانه شرکت آلمانی «فیشنر» از بامیان میگذشت و این ولایت و مناطق همجوارش از نیروی برق پرقدرتی برخوردار میشد که میتوانست چرخ کارخانههای صنعتی را به گردش درآورد.
