وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، ترور خلیل الرحمن حقانی، وزیر مهاجرین طالبان در کابل را محکوم کرد. سخنگوی وزارت خارجه ایران، حمله به وزیر طالبان را «تروریستی» خوانده و آن را «قویا محکوم» کرد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز چهارشنبه در بیانیهای اعلام کرد: «اقدام تروریستی امروز در کابل که موجب جانباختن آقای خلیل الرحمن حقانی، وزیر امور مهاجرین حکومت سرپرست افغانستان و چند نفر دیگر شد، قویا محکوم میشود.»
خلیل الرحمن حقانی، حوالی ساعت ۲ پس از چاشت روز چهارشنبه در یک حمله انتحاری در مقر وزارت مهاجرین طالبان در کابل جان باخت.
واشنگتنپست به نقل از منابع مطلع از فعالیتهای نظامی اوکراین گزارش داد که مخالفان مسلح بشار اسد در ماه گذشته حدود ۱۵۰ پهپاد و ۲۰ اپراتور پهپاد، و همچنین پشتیبانیهای مخفیانه دیگری، از عوامل اطلاعاتی اوکراین دریافت کردند.
این منابع آگاه گفتند سرویس اطلاعاتی اوکراین حدود چهار یا پنج هفته پیش با هدف کمک به گروه تحریر شام، ۲۰ اپراتور ماهر کار با پهپاد و ۱۵۰ پهپاد نمایشدهنده نما از راه دور را به مراکز فرماندهی مخالفان مسلح اسد در ادلب ارسال کرده بود.
پیش تر در ۱۴ جوزا، روزنامه اوکراینی کییف پست به نقل از یک منبع آگاه در اطلاعات ارتش اوکراین گزارش د اده بود که از آغاز سال ۲۰۲۴ مخالفان مسلح بشار اسد با حمایت ماموران اوکراینی حملههای متعددی را علیه تاسیسات نظامی روسیه در منطقه انجام دادهاند.
ابومحمد جولانی، رهبر هیئت تحریر شام روز چهارشنبه گفت که در سوریه حکومت تکنوکراتها را تشکیل خواهد داد.
او در بیانیهای به رویترز گفت نیروهای امنیتی حکومت سابق سوریه را منحل میکند و زندانهای بدنام را خواهد بست.
ائتلاف شورشیان به رهبری جولانی روز یکشنبه گذشته وارد دمشق شدند و به حاکمیت پنجاه ساله خاندان اسد بر سوریه پایان دادند.
در روزهای اخیر نیروهای تحت امر او در دمشق با تشکیل یک حکومت انتقالی سه ماهه به رهبری محمد بشیر، از افراد نزدیک به تحریر شام موافقت کردند.
محمد بشیر پیش از سقوط دمشق، نخستوزیر دولت نجات شورشیان در استان ادلب در شمالغرب سوریه بود. بر اساس بیانیه گروه او، حکومت انتقالی کنونی قرار است تا مارچ ۲۰۲۵ حکومت کند.
جولانی در پیام کتبی که دفتر او روز چهارشنبه در اختیار رویترز گذاشت، گفت: او اکنون «نیروهای امنیتی رژیم قبلی را منحل کرده و زندانهای بدنام کشور را خواهد بست».
پیشتر تحریر شام در بیانیهای که در کانال تلگرام این گروه منتشر شد، اعلام کرد که افراد نظامی که در خدمت اجباری سربازی بودهاند، عفو شدهاند.
این گروه در عین حال گفت افرادی که در شکنجه و کشتار زندانیان در حکومت بشار اسد دست داشتهاند، در دولت جدید عفو نخواهند شد، بلکه در سوریه تحت تعقیب قرار خواهند گرفت و مجازات خواهند شد.
در روزهای گذشته شهروندان سوری به زندانهای حکومت سابق از جمله در صیدنایا که تخمین زده میشود رژیم اسد دهها هزار زندانی را در آن نگه میداشت هجوم بردند و ناامیدانه بهدنبال عزیزان شان میگشتند. مردم و شورشیان برخی از زندانیها را آزاد کردند اما برخی دیگر را مرده یافتند و هزاران نفر دیگر هنوز ناپدید اند.
رهبر تحریر شام همچنین گفت که انبارهای احتمالی سلاحهای کیمیایی حکومت پیشین را بررسی میکند و با سازمانهای بینالمللی برای تامین امنیت آنها همکاری خواهد کرد.
کریستوفر ری، رئیس اداره تحقیقات فدرال (افبیآی)، اعلام کرده است که پیش از روی کار آمدن دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب امریکا، در ماه آینده از سمت خود استعفا خواهد داد.
آقای ری این تصمیم را روز چهارشنبه در یک نشست داخلی پولیس فدرال اعلام کرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب امریکا، پیشتر علنا تمایل خود را برای جایگزینی آقای ری با کش پتل، یکی از وفادارانش که خواستار «محدود کردن چشمگیر اختیارات افبیآی» است، ابراز کرده بود.
آقای ری که در سال ۲۰۱۷ توسط ترامپ برای یک دوره دهساله به این سمت منصوب شد، در طول دوران ریاست خود با انتقادات جمهوریخواهان مواجه بود. این انتقادات به دلیل تحقیقات افبیآی در مورد ترامپ پس از خروجش از قدرت مطرح شد.
او در سخنرانی روز چهارشنبه خود در جمع کارکنان افبیآی گفت: «پس از هفتهها تامل، تصمیم گرفتم که کار درست این است که تا پایان دولت فعلی در ماه جنوری خدمت کنم و سپس از این سمت کنارهگیری کنم.»
ری افزود: «هدف من این است که تمرکزمان را بر ماموریت خود حفظ کنیم؛ ماموریتی که شما هر روز به نمایندگی از مردم امریکا انجام میدهید.»
وی همچنین خاطرنشان کرد: «به نظر من، این بهترین راه برای جلوگیری از کشاندن این سازمان به مناقشات بیشتر است و در عین حال، ارزشها و اصولی را که برای نحوه کارمان بسیار اهمیت دارند، تقویت میکند.»
آقای ری در سخنان خود به ماموریت افبیآی اشاره کرد و گفت که هدف این دفتر برای «تامین امنیت مردم امریکا و حمایت از قانون اساسی» تغییری نخواهد کرد.
ترامپ پس از برکناری جیمز کومی، رئیس سابق افبیآی، آقای ری را به ریاست این نهاد منصوب کرده بود. این اقدام پس از تحقیقات افبیآی در مورد ارتباطات احتمالی کارزار انتخاباتی ترامپ در سال ۲۰۱۶ با روسیه انجام شد.
با این حال، در سالهای اخیر، ری نزد ترامپ محبوبیت خود را از دست داد؛ بهویژه پس از آنکه افبیآی در تحقیقات فدرال مربوط به مدیریت اسناد طبقهبندیشده توسط ترامپ مشارکت کرد، پروندهای که بعدها مختومه اعلام شد.
ترامپ پس از پیروزی در انتخابات برای دور دوم ریاستجمهوری اعلام کرد که قصد دارد کش پتل، یکی از دستیاران سابق و حامیان سرسخت خود را به عنوان رئیس جدید افبیآی منصوب کند.
روزنامه بلومبرگ به نقل از دو منبع آگاه نوشت ماموران اطلاعاتی روسیه چگونگی فرار بشار اسد را برنامهریزی و از یک پایگاه هوایی در سوریه او را به روسیه منتقل کردند.
به گفته منابع، مسکو اسد را متقاعد کرد که او در برابر پیشروی مخالفان شکست خواهد خورد.
بلومبرگ، چهارشنبه ۲۱ قوس در گزارشی درباره اقدامات روسیه برای فرار بشار اسد از قول سه فرد آگاه از این اقدامها که نخواستهاند نام شان فاش شود، نوشت که روسیه اسد را متقاعد کرد که او در برابر پیشروی شبهنظامیان مسلح، با محوریت تحریرالشام، شکست خواهد خورد و پیشنهاد دادند که اسد و خانوادهاش فورا به شیوهای امن از سوریه خارج شوند.
یک فرد نزدیک به کرملین نیز که از این تلاشها مطلع بوده است، به بلومبرگ گفت ولادیمیر پوتین در حال حاضر در تلاش است که پی ببرد چرا سرویسهای اطلاعاتی روسیه نتوانسته بودند، پیش از آنکه خیلی دیر شود متوجه تهدید فزاینده علیه حاکمیت اسد شوند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، از اظهارنظر فوری درباره این گزارش خودداری کرده است.
یک فرد آگاه دیگر نیز که نامش فاش نشده است به بلومبرگ گفت پس از آنکه ارتش سوریه در پی اندکی مقاومت از حلب و حما عقبنشینی کرد و مخالفان مسلح حمص را محاصره کردند، روسیه به این نتیجه رسید که نمیتواند از حکومت اسد محافظت کند.
تنها چند ساعت پس از خروج اسد، مخالفان مسلح بدون مقاومت خاصی دمشق را تحت کنترول گرفتند.
روسیه اکنون نگران سرنوشت دو پایگاه نظامی خود در سواحل غربی سوریه، شامل یک پایگاه دریایی در طرطوس و پایگاه هوایی حمیمیم در جنوب شرض لاذقیه است و تلاش میکند بر حفظ منافع استراتژیک خود در سوریه و خاورمیانه متمرکز شود.
پوتین تاکنون درباره سقوط اسد اظهارنظر علنی نکرده است.
اخیرا تصاویری ماهوارهای منتشر شد که نشان میداد پس از سرنگونی بشار اسد، کشتیهای نیروی دریایی روسیه پایگاه خود در طرطوس سوریه را ترک کردهاند و برخی از آنها در فواصلی دورتر از ساحل، لنگر انداختهاند.
یک تصویر ماهوارهای از هواپیماها و بالگردها و تجهیزات نظامی روسیه در پایگاه هوایی حمیمیم در نزدیکی لاذقیه در غرب سوریه، دوشنبه ۱۹ آذر ۱۴۰۳
در این مدت، رسانههای دولتی روسیه تلاش کردهاند در چگونگی پوشش خبرهای خود، اسد را مقصر شرایط به وجود آمده معرفی کنند.
وزارت خارجه روسیه، یکشنبه ۱۶ قوس از کنارهگیری بشار اسد از قدرت خبر داد و گفت مسکو با «همه گروههای مخالف سوری» در تماس است.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، یک روز پیش از فرار اسد، درباره بحران سوریه با همتایان خود در جمهوری اسلامی، ترکیه و قطر گفتوگو کرده بود.
پس از شدت گرفتن درگیریهای داخلی در سوریه، روسیه و جمهوری اسلامی با اعزام نیروهای نظامی و شبهنظامی به سوریه، از حکومت بشار اسد در برابر مخالفان محافظت کردند.
با این حال، در نبرد ۱۴ ساله سوریه، سرانجام شبهنظامیانی که عمدتا مورد حمایت ترکیه بودهاند، محوریت کنترل بر دمشق را به دست گرفتند.
به گزارش بلومبرگ، اگرچه مقامهای ترکیه بهطور رسمی دخالت در سقوط حکومت بشار اسد در سوریه را تکذیب کردهاند اما منافع پرشمار سیاسی و اقتصادی انقره در تحولات اخیر سوریه، نشان از اثرگذاری دولت رجب طیب اردوغان در رخدادهای اخیر دارد.
وزیر خارجه اسپانیا روز چهارشنبه گفت که جامعه بینالمللی باید در هر گفتوگو با حاکمان جدید دمشق 'چند خط قرمز' تعیین کند و تحریمهایی را برای تضمین آینده صلحآمیز در این کشور در نظر بگیرد. خوزه لوئیس آلبارس همچنین خواستار احتیاط در حذف تحریر شام از فهرست گروههای تروریستی شد.
وزیر خارجه اسپانیا در مصاحبهای با رویترز پیششرطهای را برای تعامل با گروههای شورشی که بشار اسد را از قدرت کنار زدند تعیین کرد. آلبارس تغییر گروههای شورشی به یک جنبش سیاسی، احترام به حقوق بشر و حقوق اقلیتها و همچنین حفظ تمامیت ارضی سوریه را به عنوان خطوط قرمز تعامل با حاکمان جدید سوریه برشمرد.
او گفت که بحث در مورد تحریمهای احتمالی "روی میز" است.
آلبارس گفت برای اینکه جامعه جهانی مطمئن شود که این شرایط برآورده شده است، باید خیلی سریع اقدام کند؛ «زیرا احتمالاً تا یک ماه دیگر تصمیماتی در دمشق گرفته شده است و ما نمیتوانیم تأثیری بگذاریم که امروز میتوانیم داشته باشیم».
آلبارس اقدامات و اظهار نظرهای اولیه شورشیان را معقول خواند.
با این حال، او خواستار احتیاط و بحث در مورد حذف گروه اسلامگرای تحریر شام از فهرست گروههای تروریستی شد.
تحریر شام که قبلا به نام جبهه نصرت شناخته میشد، از گروههای تندروی اسلامی به رهبری ابومحمد جولانی است که از سوی بسیاری کشورها از جمله امریکا، اتحادیه اروپا و ترکیه به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته میشود.
تحریر شام گروه پیشرو در حملات اخیر علیه حکومت بشار اسد بود که به سرنگونی حاکمیت ۵۳ ساله خاندان اسد بر سوریه انجامید.
