دادههای وزارت تجارت هند تغییرات کلیدی در تجارت این کشور با افغانستان از زمان روی کار آمدن طالبان در اسد سال ۱۴۰۰ را نشان میدهد. بر اساس این دادهها، واردات هند از افغانستان از زمان بازگشت طالبان افزایش و صادرات دهلی کاهش یافته است.
ایندین اکسپرس روز یکشنبه ۲۸ دلو با استناد به دادههای وزارت تجارت هند گزارش داد که ارزش واردات از افغانستان به رکورد ۶۴۲.۲۹ میلیون دالر در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ رسید.
طبق این گزارش، صادرات هند به افغانستان اما به میزان قابل توجهی کاهش یافته و به پایینترین حد در ۱۶ سال گذشته رسیده است.
الجزیره پیشتر در گزارشی نوشت هند که پیش از این به عنوان یک دشمن بالقوه طالبان شناخته میشد، اکنون وارد روابط جدی با این گروه شده است.
الجزیره در تحلیل خود نوشت بندر چابهار در استان سیستان و بلوچستان ایران به عنوان یک دهلیز تجاری برای هند و افغانستان عمل میکند که مسیرهای تجاری پاکستان را دور میزند.
در بیش از سه سال گذشته، دیپلوماتهای ارشد هندی به افغانستان سفر کردهاند و طبق گزارشها، یک «تیم فنی» هندی در سفارت هند در کابل حضور دارند.
در یکی از آخرین تحولات در گسترش روابط هند با طالبان، وکرم میسری، معاون وزیر خارجه هند چندی پیش با امیر خان متقی، وزیر خارجه طالبان در دبی دیدار کرد. وزارت خارجه هند گفت که در این دیدار دو طرف درباره تحولات منطقهای و گسترش همکاریها گفتوگو کردند.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه از کهنهسربازان روس در جنگ شوروی در افغانستان تمجید کرد. ولادیمیر پوتین سربازان روسی را که در افغانستان جنگیدند «شجاع» و «قهرمان» توصیف کرد و گفت آنان «با افتخار وظیفه خود را در افغانستان انجام دادند.»
او بر حمایت این کهنهسربازان از نظامیان روسیه در جنگ اوکراین، جانبازان و آموزش جوانان روسیه تاکید کرد.
پیام پوتین برای کهنهسربازان روسیه روز شنبه ۲۷ دلو در سایت کرملین منتشر شده است.
۱۵ فبروری، سی و ششمین سالگرد خروج نیروهای شوروی سابق از افغانستان است و به همین مناسبت کرملین میزبان شماری از کهنهسربازان جنگ شوروی بود.
نیروهای شوروی در ماه جدی ۱۳۵۸ وارد افغانستان شدند و پس از ۹ سال و یک ماه و ۱۸ روز، در ماه دلو ۱۳۶۷ از افغانستان خارج شدند.
در گزارشها آمده است که در طول جنگ افغانستان، نیروهای شوروی ۴۱۶ عملیات در مقیاس بزرگ را انجام دادند که در آن بیش از ۶۰۰ هزار سرباز شرکت داشتند.
برای مقامهای روسیه با توجه به اینکه مردم این کشور در حال جنگ با اوکراین است، گرامیداشت از کهنهسربازان اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
مقامهای روسیه میگویند کهنه سربازان روسیه در جنگ افغانستان روزهای سخت را تحمل کردند و برای کسانی که امروز در اوکراین میجنگند نمونه شجاعت و میهن پرستیاند.
فوزیه کوفی، فعال حقوق زنان و عضو پارلمان سابق افغانستان در سخنرانی خود در کنفرانس امنیتی مونیخ، تاکید کرد که طالبان با ادامه سرکوب زنان ثابت کرد که تغییر نکرده است. خانم کوفی در عین حال گفت: بدون تغییر شرایط و نظام سیاسی، تلاش برای تغییر طالبان یک رویکرد شکست خورده است.
فوزیه کوفی روز شنبه ۲۷ دلو در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت در حال حاضر تنها پاسخ برای طالبان فشار جامعه جهانی است. او از کشورهای جهان خواست که به مخالفان طالبان که به دموکراسی و حقوق زنان باور دارند، باید فضا و فرصت داده شود تا فعالیتهای خود را گسترش دهند.
این عضو پارلمان سابق افغانستان تاکید کرد که کشورهای منطقه و جهان باید با همه طرفهای افغانستان تعامل داشته باشند. او افزود که نگاه جهان به افغانستان باید از کمکهای بشردوستانه فراتر برود.
فوزیه کوفی در این نشست بینالمللی از کشورهای جهان خواست که به جای رویکرد سیاسی با طالبان باید نسبت به این گروه یک دیدگاه استراتژیک داشته باشند. او گفت بسیاری به روایت طالبان میانهرو باور داشتند که با سرکوب پیوسته زنان توسط این گروه ثابت شد طالب میانهرو عملا وجود ندارد.
این فعال حقوق زنان که در یک میزگرد با حنا ربانی، معاون پیشین وزارت خارجه پاکستان حضور داشت، گفت: «ما در گذشته بارها از پاکستان خواستیم که به رهبران طالبان پناه ندهد. اما اکنون طالبان در کنار بیش از بیست گروه تروریستی به تیتیپی نیز پناه داده و تهدیدی برای پاکستان ایجاد کرده است.»
فوزیه کوفی در ادامه افزود تا زمانی که طالبان تهدید جدی و عملی را متوجه کشورهای شمالی نکند، جهان اقدام جدی درباره این گروه نخواهد کرد. او تصریح کرد که از طالبان نباید انتظار داشت تا با چالشهای امنیتی منطقه مقابله کنند، چون این گروه خود چالشی برای امنیت منطقه و جهان است.
این فعال حقوق زنان با انتقاد از اعمال محدودیتهای گسترده طالبان علیه زنان گفت: «نظام طالبانی به زنان اجازه میدهد گدایی کنند، اما اجازه نمیدهد کار کنند.»
خانم کوفی همچنین از مقامات پاکستان خواست که اخراج مهاجرین را که از دست طالبان فرار کردهاند، متوقف کنند.
نشست امنیتی مونیخ روز شنبه با اشتراک وزیران خارجه شماری از کشورها برگزار شد. قرار است این نشست برای دو روز ادامه داشته باشد.
در کنفرانس امنیتی مونیخ در سال گذشته، وزیران خارجه ۱۲ کشور در بیانیهای مشترک گفتند که طالبان با حذف زنان از جامعه و تصمیمگیریهای سیاسی، آینده افغانستان را به خطر انداخته است.
پیشتر هم وزیران خارجه زن ۱۷ کشور جهان، خواستار لغو احکام و قوانین امر به معروف طالبان شدند. آنان در بیانیهای مشترک که روز شنبه ۲۷ دلو منتشر شد، از نقض فزاینده حقوق بشر در افغانستان ابراز نگرانی کردند و گفتند افغانستان سرکوبگرترین کشور برای زنان است.
واعظزاده بهسودی، روحانی سرشناس شیعه به طالبان توصیه کرد که بدون برقراری روابط با جامعه جهانی و کشورهای همسایه و پذیرش اقوام و گروههای داخلی، به جایی نخواهند رسید. او در مراسمی در ولایت بلخ از طالبان خواست که اقوام افغانستان را در آغوش بگیرند.
واعظزاده بهسودی، مرجع تقلید اهل تشیع افغانستان در مسجد جامع «سرور کائنات» در کارته سینای ولایت بلخ، بهطور مشخص از پشتونها خواست که به عنوان «برادر بزرگ» برادران دیگر از جمله هزارهها، اوزبیکها، تاجیکها و سایر اقوام افغانستان را در آغوش بگیرند. این روحانی تاکید کرد که یک قوم به تنهایی نمیتواند در برابر توطئههای جهانی و منطقهای مقاومت کند.
آقای بهسودی گفت که «اگر مردم را با خود داشته باشیم، همه چیز داریم.» او خطاب به طالبان افزود که این گروه باید با کشورهای منطقه و جهان روابط برقرار کند زیرا به باور او «بدون روابط با منطقه و دنیا، نمیتوانیم کاری از پیش ببریم.»
او همچنین بر تشکیل یک «اداره ملی» در افغانستان تاکید کرد و گفت که بدون چنین ادارهای، نمیتوان در برابر تهدیدهای خارجی مقاومت کرد. بهسودی بیان کرد: «لذا ما باید مفکوره ملی، صدای ملی و حرکتهای ملی داشته باشیم.»
این روحانی از گروه طالبان خواست که به رسوم، آداب، مذهب و فرهنگ مردم احترام بگذارد و همچنین تاکید کرد که طالبان باید از یک اداره سرپرست به یک اداره ملی ارتقا یابد. بهسودی افزود «اگر یک اداره ملی داشته باشیم، جهان نمیتواند ما را حذف، تحقیر و نادیده بگیرد.»
به گفته او، مردم افغانستان بیش از هر زمان دیگری به برادری، همدیگرپذیری و همبستگی نیاز دارند.
طالبان متهم به انحصار قدرت و حذف اقوام و گروههای سیاسی از نظام است. این گروه پس از برگشت به قدرت، تمام ادارههای دولتی را از وجود اقشار مختلف به ویژه زنان و شماری از گروههای قومی تصفیه و نیروهای خود را جابجا کرده است.
طالبان فشارهای جهانی برای تشکیل حکومت فراگیر ملی را نیز مداخله در امور داخلی افغانستان عنوان میکند و اداره خود را همه شمول میداند.
جبهه مقاومت ملی میگوید در حمله به مدیریت استخبارات طالبان در ولسوالی قادس ولایت بادغیس، یک عضو طالبان را کشته و دو عضو دیگر این گروه را زخمی کرده است. منابع محلی در بادغیس حمله بر طالبان را تایید کردند.
جبهه مقاومت ملی در روز شنبه ۲۷ دلو در خبرنامهای نوشت که این حمله «تهاجمی» جمعه شب، ساعت ۹ به وقت محلی انجام شده و در آن یکی از «عناصر استخباراتی» طالبان به قتل رسیده است.
این جبهه همچنین روز شنبه در خبرنامههایی از حمله به نیروهای طالبان در بغلان و تخار خبر داد.
جبهه آزادی افغانستان نیز اعلام کرد که نیروهایش شام روز جمعه، ۲۶ دلو، به ساختمان ولسوالی قادس در ولایت بادغیس حمله کرده و با افراد طالبان درگیر شدند. در خبرنامه این جبهه آمده که در نتیجه این درگیری که «حدود نیم ساعت ادامه داشت»، سه عضو طالبان کشته و دو نفر مجروح شدهاند.
تاکنون طالبان در مورد این رویدادها واکنشی نشان ندادهاند. مقامات طالبان پیشتر حملات جبهه مقاومت را شبیه به انفجار «پوقانهای» توصیف کرده بودند.
به تازگی شورای امنیت سازمان ملل گزارش داد که طالبان یک واحد انتحاری متشکل از جنگجویان انصارالله و القاعده را برای مقابله با جبهه مقاومت و جبهه آزادی مستقر کرده است.
منابع میگویند شماری از فرماندهان سپاه پاسداران و دیپلوماتهای جمهوری اسلامی با برخی از رهبران سیاسی مخالف طالبان در ترکیه دیدار کردند.
سه منبع معتبر به افغانستان اینترنشنال گفتند که سیدحسین موسوی، ناصر غزالیپور و محمدابراهیم طاهریان در دیدار با عبدالرشید دوستم، محمد محقق، معاون عطامحمد نور و تاجمحمد جاهد به آنها توصیه کردند که از نزدیکی با پاکستان خودداری کنند.
به گفته منابع، مقامهای ارشد سپاه پاسداران و وزارت خارجه جمهوری اسلامی با این رهبران سیاسی در خانه خواجه محبوب صدیقی یکی از افراد نزدیک به عطا محمد نور در استانبول دیدار کردند.
سیدحسین موسوی، معاون پیشین قاسم سلیمانی، ناصر غزالیپور، فرمانده قرارگاه انصار در مشهد و محمدابراهیم طاهریان، سفیر سابق ایران در کابل در ترکیب این هیئت حضور داشتند.
طبق اطلاعات منابع، مقامات ایرانی به رهبران مخالف طالبان توصیه کردهاند که از نزدیکی با پاکستان دوری کنند. منابع آگاه گفتند که هدف مقامات ایرانی از این توصیه حفظ نفوذ جمهوری اسلامی بر رهبران سیاسی است.
مارشال عبدالرشید دوستم رهبر حزب جنبش ملی، محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و تاجمحمد جاهد وزیر داخله سابق افغانستان، از چهرههای مخالف طالبان در ترکیه زندگی میکنند.
یک منبع گفت که هیئت ایرانی پس از دیدار برخی از رهبران در استانبول به خانه مارشال دوستم به انقره رفته است.
منابع گفتند که مقامات جمهوری اسلامی نگراناند که رهبران مخالف طالبان با نزدیکشدن به پاکستان، از کنترول ایران خارج خواهند شد.
اخیرا یک هیئت بلندپایه از سازمان اطلاعات استخبارات پاکستان (آیاسآی) در استانبول با برخی از اعضای شورای مقاومت ملی برای نجات افغانستان و چهرههای جهادی دیدار کرد.
منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که این دیدارها با حضور صلاحالدین ربانی، عبدالرشید دوستم، عبد ربالرسول سیاف، محمد محقق و کریم خلیلی برگزار شد.
در پی این دیدار، زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا در امور افغانستان در مورد دیدار مقامهای استخبارات پاکستان با شماری از رهبران سیاسی افغانستان در ترکیه، از آنها خواست که به مهرههای آیاسآی تبدیل نشوند.
خلیلزاد گفت تشکیلات امنیتی پاکستان به احتمال زیاد قصد دارند از این رهبران به عنوان اهرم چانهزنی با طالبان برای گرفتن امتیازات استفاده کنند.
این درحالی است که رئیسجمهور ترکیه، روز چهارشنبه در سفری رسمی و دو روزه به اسلامآباد رفت و با مقامات پاکستانی دیدار کرد.
رجب طیب اردوغان و شهباز شریف بر اهمیت حکومت فراگیر و تامین حقوق بشر به ویژه حقوق زنان و دختران و مبارزه با تروریسم در افغانستان تأکید کردند.
وزارت خارجه پاکستان میگوید که رهبران ترکیه و پاکستان بر حمایت از یک افغانستان صلحآمیز و با ثبات تأکید کردند. بر اساس این بیانیه، دو کشور بر اهمیت حکومت فراگیر و تامین حقوق بشر به ویژه حقوق زنان و دختران و مبارزه با تروریسم در افغانستان تأکید کردند.
با سقوط حکومت پیشین افغانستان، رهبران ارشد سیاسی ابتدا به پاکستان و سپس به ترکیه رفتند. اکنون شماری زیادی از آنها در ترکیه به سر میبرند.
هرچند شورای مقاومت برای نجات افغانستان دیدار با هیئت استخبارات پاکستان را رد کرد، اما محمد عمر داوودزی از اعضای این شورا به افغانستان اینترنشنال گفت که سازمان استخبارات پاکستان (آیاسآی) با تمام رهبران جهادی و سیاسی مخالف طالبان در تماس است. او گفت که سازمان اطلاعات پاکستان تلاش دارد که از طریق رهبران سیاسی، طالبان را زیر فشار قرار دهد.
طالبان و پاکستان رابطه طولانی و پیچیده دارد؛ اما روابط میان دو طرف از چندی بدینسو به شدت پرتنش است. دو طرف بارها در مرز درگیر شده و پاکستان چند بار خاک افغانستان را آماج حملات هوایی قرار داده است.
با تسلط طالبان بر افغانستان ناامنی در پاکستان به طور کمسابقهای افزایش یافت. تحریک طالبان پاکستان از پیروزی طالبان افغان انگیزه گرفته و حملات خود علیه ارتش پاکستان را شدت بخشیده است. پاکستان طالبان افغان را متهم میکند به تحریک طالبان پاکستان پناه داده و این گروه شبهنظامی از خاک افغانستان دست به حملات تروریستی در پاکستان میزند. اتهامی که طالبان افغان همواره آن را تکذیب کرده است.
جمهوری اسلامی ایران نیز روابط نزدیکی با رهبری طالبان به ویژه جناح قندهار دارد. در دوره حاکمیت سه و نیم ساله طالبان، روابط دو کشور در عرصههای سیاسی و اقتصادی به طور چشمگیری افزایش یافته است. وزیر خارجه ایران اخیرا در سفر به کابل گفت که باب فصل جدیدی از روابط سیاسی با طالبان را گشودهاند.