آکسیوس: ترامپ در حال بررسی پیوستن به جنگ علیه جمهوری اسلامی است
نشست شورای امنیت ملی امریکا برای بحث و بررسی جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل و احتمال مداخله مستقیم امریکا در عملیات نظامی، سهشنبه ۲۷ جوزا برگزار شد و پس از یک ساعت به کار خود پایان داد.
نشست شورای امنیت ملی امریکا برای بحث و بررسی جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل و احتمال مداخله مستقیم امریکا در عملیات نظامی، سهشنبه ۲۷ جوزا برگزار شد و پس از یک ساعت به کار خود پایان داد.
وبسایت آکسیوس نوشت دونالد ترامپ روز سهشنبه حدود یک ساعت و ۲۰ دقیقه با تیم امنیت ملی خود در اتاق بحران کاخ سفید دیدار کرد تا درباره سیاست ایالات متحده در قبال جنگ میان اسرائیل و ایران تصمیمگیری کند.
سه مقام امریکایی گفتهاند ترامپ بهطور جدی در حال بررسی پیوستن به جنگ و انجام حملهای از سوی امریکا به تاسیسات هستهای ایران، بهویژه تاسیسات زیرزمینی غنیسازی اورانیوم در فردو است.
ترامپ برای تمرکز بر موضوع ایران زودتر از موعد از نشست گروه هفت بازگشت و شب گذشته به خبرنگاران در هواپیمای ایر فورس وان گفت که به «آتشبس» علاقهای ندارد، بلکه خواستار «پایانی واقعی» جنگ و برنامه هستهای ایران است.
کاخ سفید ایده دیدار مستقیم با مقامهای ایرانی را برای همین هفته بررسی کرده است، اما ترامپ گفت این موضوع «بستگی به اتفاقاتی دارد که وقتی به واشنگتن بازگردم رخ خواهد داد.»
دو مقام اسرائیلی به آکسیوس گفتند که بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل و دستگاه دفاعی این کشور همچنان معتقدند ترامپ بهزودی به جنگ خواهد پیوست و تاسیسات زیرزمینی غنیسازی ایران در فردو را بمباران خواهد کرد.
در ادامه تنشهای شدید نظامی میان جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل، تحولات سیاسی و دیپلماتیک نیز وارد مرحله تازهای شدهاند.
لغو دیدارهای هستهای
در حالی که تا روز گذشته گمانهزنیهایی درباره احتمال مذاکره مستقیم میان امریکا و جمهوری اسلامی وجود داشت، شبکه سیانان به نقل از منابع آگاه گزارش داده که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، از تصمیم پیشین خود برای اعزام مقامهای ارشد به تهران تجدیدنظر کرده است.
این اقدام همزمان با برگزاری نشست فوقالعاده شورای امنیت ملی امریکا با حضور شخص ترامپ برای بررسی پیامدهای جنگ در خاورمیانه صورت گرفت.
پیش از برگزاری این نشست که یک ساعت طول کشید، کاخ سفید اعلام کرده بود که ترامپ همچنان بهدنبال یافتن راهی «دائمی» برای پایان دادن به «درگیری بیپایان با ایران» است، اما تاکید کرد که هر تصمیمی درباره دیپلوماسی با جمهوری اسلامی، مستقیماً به اراده رئیسجمهور وابسته است.
در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در موضعگیری تازهای اعلام کرد: «پس از پیروزی بر جمهوری اسلامی، خاورمیانهای متفاوت شکل خواهد گرفت.»
او ابراز اطمینان کرد که اسرائیل به اهداف خود خواهد رسید.
مشاور امنیت ملی اسرائیل نیز تاکید کرد که عملیات جاری بدون آسیب رساندن به تاسیسات هستهای فردو پایان نخواهد یافت.
در واکنش به این تحولات، امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، نسبت به تلاش برای تغییر حکومت در ایران از طریق اقدام نظامی هشدار داد و آن را «بزرگترین اشتباه» خواند.
او با یادآوری تجارب تلخ در عراق و لیبیا، خواستار استفاده از ابزارهای دیپلوماتیک شد و گفت امریکا نقشی کلیدی در بازگرداندن طرفها به میز مذاکره دارد.
این مجموعه مواضع متناقض، در حالی بیان میشود که حملات اسرائیل به مراکز حساس در ایران ادامه دارد و جمهوری اسلامی نیز ادعا میکند که در حال آمادهسازی پاسخهای نظامی و سیاسی است.
اکنون چشمانداز مسیر پیش رو، میان گزینههای دیپلماسی، تشدید تنش و یا حتی درگیری تمامعیار، بهشدت مبهم و شکننده شده است.
در برهههای زمانی مختلف، درگیریهای زمینی، دریایی، هوایی و سایبری بین این دو کشور رخ داده است. در ادامه، جدول زمانی برخی رویدادهای کلیدی از تقابل طولانی این دو کشور ارائه شده است.
برکناری رضاشاه و استقرار نظام تئوکرات
محمدرضا شاه، رهبر غربگرای ایران که اسرائیل را متحد خود میدانست، در سال ۱۹۷۹ با پیروزی انقلاب اسلامی از قدرت برکنار شد. این نظام جدید شیعهمحور با رویکردی تئوکراتیک، مخالفت با اسرائیل را به یکی از اصول ایدئولوژیک خود تبدیل کرد.
در سال ۱۹۸۲ پس از حمله اسرائیل به لبنان، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با شیعیان لبنانی همکاری کرده و حزبالله را بنیان گذاشت. اسرائیل بعدها این گروه شبهنظامی را خطرناکترین دشمن در مرزهای خود خطاب کرد.
در سال ۱۹۸۳ حزبالله، گروه نیابتی ایران، با انجام عملیات انتحاری، نیروهای غربی و اسرائیلی را از لبنان بیرون راند. در نوامبر همان سال، یک موتر بمبگذاریشده به مقر ارتش اسرائیل در لبنان برخورد کرد که پس از آن، اسرائیل مجبور به عقبنشینی از بخش زیادی از لبنان شد.
در بین سالهای ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴، آرژانتین و اسرائیل، ایران و حزبالله را متهم به طراحی عملیات انتحاری علیه سفارت اسرائیل در بوئنوسآیرس، پایتخت آرژانتین و مرکز یهودیان در همین شهر کردند که در هر دو مورد دهها نفر کشته شدند.
ایران و حزبالله مسئولیت این حملات را رد میکنند.
در سال ۲۰۰۲، افشای برنامه مخفیانه ایران برای غنیسازی اورانیوم، نگرانیهایی را درباره تلاش این کشور برای ساخت بمب هستهای برانگیخت؛ چیزی که ایران همواره انکار کرده است. اسرائیل از آن زمان خواستار برخورد شدید با جمهوری اسلامی شده است.
در سال ۲۰۰۶، اسرائیل درگیر جنگی یکماهه با حزبالله در لبنان شد، اما نتوانست این گروه مسلح را نابود کند و جنگ به بنبست خورد.
در سال ۲۰۰۹، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در سخنرانیای اسرائیل را «سرطان کشنده و خطرناک» توصیف کرد.
در سال ۲۰۱۰، ویروس مخرب «استاکسنت» که گمان میرود توسط ایالات متحده و اسرائیل طراحی شده باشد، برای حمله به تأسیسات غنیسازی اورانیوم در نطنز ایران استفاده شد. این نخستین حمله سایبری شناختهشده به زیرساخت صنعتی جهان بوده است.
در سال ۲۰۱۲، مصطفی احمدیروشن، دانشمند هستهای ایرانی، در پی انفجار بمبی که یک موتورسوار بر موتر او در تهران نصب کرده بود، کشته شد. یک مقام شهری اسرائیل را مسئول این حمله دانست.
در سال ۲۰۱۸، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، خروج دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا از توافق هستهای ایران را «گامی تاریخی» نامید. در ماه می همان سال اسرائیل اعلام کرد که زیرساختهای نظامی ایران در سوریه را هدف قرار داده است. این حملات پس از شلیک راکتهای ایرانی به بلندیهای جولان تحت اشغال اسرائیل صورت گرفت.
در سال ۲۰۲۰، اسرائیل از ترور قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، در حمله پهپادی امریکا در بغداد استقبال کرد. ایران در واکنش، پایگاههای امریکایی در عراق را با موشک هدف قرار داد که در پی آن حدود ۱۰۰ سرباز امریکایی زخمی شدند.
در سال ۲۰۲۱، ایران، اسرائیل را مسئول ترور محسن فخریزاده، چهرهای که از سوی نهادهای اطلاعاتی غربی بهعنوان مغز متفکر برنامه مخفیانه ساخت سلاح هستهای ایران شناخته میشود، دانست. تهران همواره داشتن چنین برنامهای را انکار کرده است.
در سال ۲۰۲۲، جو بایدن، رئیسجمهور پیشین امریکا و نخستوزیر اسرائیل، تعهد مشترکی را برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای امضا میکنند. این تعهد بخشی از «اعلامیه اورشلیم» است که در جریان نخستین سفر بایدن به اسرائیل به امضا رسید. یک روز پیش از آن، بایدن اعلام کرده بود که در صورت لزوم، گزینه استفاده از نیروی نظامی علیه ایران را رد نمیکند.
در اپریل ۲۰۲۴، در پی حمله مشکوک هوایی اسرائیل به مجتمع سفارت ایران در دمشق، هفت افسر سپاه پاسداران از جمله دو فرمانده ارشد کشته شدند. اسرائیل مسئولیت این حمله را تایید یا رد نکرد. در واکنش، ایران در ۱۳ اپریل دست به حملهای بیسابقه با موشک و پهپاد به خاک اسرائیل زد. در ۱۹ اپریل همان سال، اسرائیل در پاسخ، خاک ایران را هدف حمله قرار داد.
