تلگراف: دختران مهاجر افغان که از ایران اخراج میشوند، با خطر ازدواج اجباری مواجهاند
روزنامه تلگراف در گزارشی نوشت ایران دهها هزار دختر مهاجر افغان را به افغانستان تحت کنترول طالبان اخراج کرده است؛ جاییکه حقوق شان بهطور سیستماتیک نقض میشود.
با اینحال، وزارت داخله ایران اعلام کرده که به دختران دانشآموز افغان آموزش آنلاین ارائه خواهد داد.
نادر یاراحمدی، مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت داخله ایران گفته تنها دانشآموزانی که دارای شماره شناسایی و مدارک اقامت هستند میتوانند در مکاتب ثبتنام شوند، چیزی که بسیاری از مهاجران افغان از آن بیبهرهاند.
اما خانوادههایی که با خطر اخراج روبهرو هستند به روزنامه تلگراف گفتهاند که وعده آموزش آنلاین فقط بهانهای برای توجیه اخراج آنان است و هیچ پشتوانهای ندارد.
سازمانملل اعلام کرده است که از اوایل ماه جون، نزدیک به ۴۵۰ هزار مهاجر افغان اخراج شدهاند و روند اخراج همچنان با سرعت فزاینده و بهطور گسترده ادامه دارد.
نفس ۹ ساله همراه با خانوادهاش در شمال تهران، دستور اخراج دریافت کردهاند. آنها وسایلشان را بستهاند و قرار است هفته آینده به افغانستان بازگردند. این خانواده پس از سقوط کابل به ایران پناه آوردند.
پدر نفس به تلگراف گفت: «حالا هر دو دخترم افسردهاند. بهسختی غذا میخورند و شبها با گریه به خواب میروند.»
نفس قرار بود امسال به صنف سوم برود و خواهر ۱۲ سالهاش، ندا، وارد صنف پنجم شود.
پدرش گفت: «این چیزی نیست که شایسته کرامت انسانی باشد. دیگر نگران امنیت خودم در افغانستان نیستم، نگران سرنوشت فرزندانم هستم.»
به گزارش تلگراف، دخترانی که به افغانستان بازگردانده میشوند، بیشاز پیش با خطر ازدواج اجباری روبهرو هستند.
افسانه، ۱۵ ساله، دو ماه پیش به افغانستان بازگردانده شد. حالا خانوادهاش در حال تدارک ازدواج او هستند.
فیروز برادرش، میگوید افسانه در مکتب عملکرد خوبی داشت و میخواست تحصیل را ادامه دهد. اما اکنون پدرشان میخواهد او را به شوهر دهد.
برادرش میگوید: «سعی کردم متوقفش کنم. اما هیچ حقی برای تصمیمگیری ندارم. حالا او دائم گریه میکند.»
پدرشان میگوید که در روستایشان، اگر دختری در این سن ازدواج نکند، «مردم شروع به بدگویی میکنند.»
مهناز، ۱۷ ساله (نام مستعار)، به فکر خودکشی افتاده است.
او میگوید: «به خودکشی فکر کردهام، مردن بهتر از این است که به افغانستان بروم و گرفتار طالبان شوم و نتوانم به مکتب بروم.»
مهناز در ایران متولد شده است، او مدارک قانونی دارد، اما زندگیاش از هشت سال پیش با اعتیاد شدید پدرش از هم پاشید.
او به تلگراف گفت: «پدرم بهشدت معتاد شد و وضعیت خیلی سخت شد. او همه ما را لتوکوب میکرد. یکبار وقتی مواد مصرف میکرد، دستم را سوزاند، هنوز جای آن مانده.» پدرش تلاش کرد خودکشی کند و مادرش پس از سالها خشونت، درخواست طلاق داد. اما بدون سرپرست مرد، مدارک اقامتی آنها باطل شد.
مهناز میگوید: «وقتی مدارکمان باطل شد، من و مادرم تنها ماندیم. میخواستیم به مکتب برویم، درس بخوانیم، به شفاخانه برویم. اما همهجا مدارک میخواستند. گیر افتاده بودیم.»
در نهایت، فرمهای سرشماری جدیدی گرفتند و این به مهناز اجازه داد در مکتب ثبتنام کند و برادر کوچکترش هم ادامه تحصیل دهد.
اما با همین سرشماری، جمهوری اسلامی به راحتی میتواند مهاجرانی را که وضعیتشان نامشخص است شناسایی و اخراج کند.
مهناز میگوید: «ما حدود ۲۰ روز فرصت داریم تا ببینیم چه میشود.»
رسانههای ایرانی گفتهاند مهلت خروج دانشآموزان دختر پایان ماه جولای است.
پس از آن، خانوادههایی مانند خانواده مهناز با خطر اخراج به کشوری روبهرو هستند که در آن طالبان آموزش دختران را پس از دوره ابتدایی ممنوع کرده و بیشتر مشاغل را از زنان گرفته است.
فریدون عثمانی، از یک سازمان امدادرسان در گذرگاه مرزی اسلامقلعه، میگوید که روزانه بین ۲۴ هزار تا ۳۰ هزار نفر از ایران میرسند.
او میگوید: «وضعیت خیلی بد است. تقریبا همه کسانی که میآیند، با اجبار اخراج شدهاند.»
او افزود: «در مرز، کودکان زیادی را میبینید که بدون همراه هستند. نیمی از خانواده در ایران ماندهاند، نیمی به مرز آمدهاند. بعضی کودکان زیر ۱۸ سال هم اخراج شدهاند.»
عثمانی همچنین معتقد است که وعده آموزش آنلاین برای اغلب بازگشتکنندگان عملی نیست.
او میگوید: «اکثر مردم ما در روستاها و مناطق دورافتاده زندگی میکنند. خیلیها حتی تلفن همراه ندارند، چه برسد به اینترنت.»
طالبان از زمان به قدرت رسیدن در آگست ۲۰۲۱، حقوق زنان در افغانستان را بهشدت محدود کردهاست.
عبدالمتین قانع، سخنگوی وزارت داخله طالبان میگوید در نتیجه یک عملیات در چهارراه سلیم شهر مزارشریف، یک کودک از چنگ آدمربایان آزاد شد.
دفتر والی طالبان در بلخ هم روز یکشنبه ۲۲ سرطان خبر داد که در این عملیات دو نفر از «آدمربایان» کشته و یک نفر بازداشت شده است.
در خبرنامه آمده است که این کودک ۱۳ ساله است و چند روز پیش هنگام بازگشت از مکتب به خانه در ناحیه هفتم شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، توسط آدمربایان ربوده شد.
طالبان میگوید این کودک در سلامت است و به خانوادهاش تحویل داده شده است.
تاکنون جزئیاتی درباره هویت و انگیزه آدمربایان منتشر نشده است.
وزیر دفاع امریکا، خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را یک عقبنشینی «فاجعهبار و غمانگیز» توصیف کرد.
پیت هگست این رویداد را نمونهای از شکست در سیاست خارجی ایالات متحده خواند و گفت خروج از افغانستان باید مشروط میبود.
پیت هگست، وزیر دفاع امریکا روز یکشنبه ۲۲ سرطان در یک سخنرانی در ایالت فلوریدا گفت:«نسل من دو دهه را در افغانستان، عراق و جاهای دیگر گذراند تا از مرزهای دیگران دفاع کند. دیگر وقت آن رسیده که از مرزهای خودمان دفاع کنیم.»
با این حال او خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را شکست سیاسی برای امریکا خواند و گفت اگر ترامپ رئیسجمهور بود، هرگز چنین خروجی را اجرا نمیکرد.
آقای هگست گفت که شکست امریکا در افغانستان بهخاطر ناتوانی نظامی نبود بلکه علت ضعف سیاسی دولت بایدن بود.
به باور او این تصمیم نادرست، بازتاب جهانی داشت و جایگاه امریکا را در جهان آسیبپذیر ساخت.
وزیر دفاع امریکا گفت بهدنبال خروج از افغانستان، اتفاقاتی مانند حمله روسیه به اوکراین و حمله حماس به اسرائیل پیش آمد.
او گفت خروج باید «مشروط» و با در نظر گرفتن شرایط انجام میشد، نه به شکل ناگهانی و فاجعهبار.
به باور هگست، از طریق رهبری امریکا «صلح از طریق قدرت» دوباره بازگشته، و دیگر نیازی به «ماجراجویی نظامی، مداخلهگری و ملتسازی» نیست.
پیش از این نیز دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، بارها از نحوه خروج ایالات متحده از افغانستان در دوران ریاستجمهوری جو بایدن انتقاد کرده است.
او این خروج را شتابزده، بیبرنامه و تحقیرآمیز خوانده و گفته بود که چنین اقدامی نهتنها جان نظامیان و شهروندان امریکایی را به خطر انداخت، بلکه به دشمنان امریکا نیز جسارت بخشید.
ترامپ همواره تأکید کرده که اگر خودش در قدرت میبود، خروج از افغانستان بهگونهای متفاوت و با شرایط مشخص انجام میشد.
وضعیت حفاظت موقت برای شهروندان افغانستان در ایالات متحده روز دوشنبه ۲۳ سرطان، به پایان میرسد. بر اساس این تصمیم، آنعده از افغانهایی که تاکنون برای پناهندگی یا اقامت دائم در این کشور اقدام نکردهاند، دیگر اجازه کار و سفر نخواهند داشت و با خطر اخراج از امریکا مواجهاند.
عبدل فراجی، روزنامهنگار تحقیقی افغان مقیم امریکا، در گفتوگو با رادیوی ملی این کشور گفته است که بازگرداندن شهروندان افغان به کشوری که تحت کنترول طالبان قرار دارد، بهمعنای بهخطرانداختن جان آنان است. او افزوده است: «وزارت خارجه امریکا کمکهای غذایی به افغانستان را متوقف کرده، چون طالبان از آن بهعنوان ابزار برای اهداف تروریستی استفاده میکنند. وقتی چنین گروهی در قدرت است، چطور میتوان گفت که افغانستان امن است؟»
در مقابل، کریستی نوم، وزیر امنیت داخلی ایالات متحده، پایان وضعیت حفاظت موقت را با بهبود شرایط امنیتی و اقتصادی در افغانستان توجیه کرده و گفته است که مانعی برای بازگشت پناهجویان وجود ندارد.
فراجی هشدار داده است که شمار زیادی از افغانها بهدلیل ناآگاهی از روندهای قانونی و نداشتن منابع مالی برای استخدام وکیل، موفق به ارائه درخواست پناهندگی یا اقامت دائم نشدهاند. او تأکید کرده است: «ما هزاران افغان داریم که دوشادوش نیروهای امریکایی علیه گروههای تروریستی جنگیدند. بسیاری از آنها کارمندان سفارتها و نهادهای امریکایی بودند. سقوط افغانستان ناگهانی اتفاق افتاد و آنها هیچ انتخابی نداشتند.»
او همچنین گفته است که وضعیت ناامن در منطقه باعث شده برخی از افغانها، بهویژه در پاکستان، دست به خودکشی بزنند، زیرا نسبت به آینده خود دچار بیاطمینانی هستند.
براساس گزارشها، تاکنون نزدیک به بیستهزار افغان موفق به دریافت اقامت دائم در امریکا شدهاند، اما هزاران تن دیگر همچنان با خطر اخراج و بازگشت به افغانستان مواجهاند.
صدیق صدیقی، سخنگوی سابق اشرف غنی، رئیسجمهور پیشین افغانستان با پیوستن به کارزار تحریم کالاهای ایرانی، از مردم افغانستان خواست که از خرید اجناس ایرانی خودداری کنند.
آقای صدیقی با اتخاذ موضعی تند، عملکرد نهادهای رسمی ایران در قبال مهاجران افغان را «سرشار از تبعیض و نژادپرستی» توصیف کرده و از شهروندان افغانستان خواسته است که از خرید و حمایت اقتصادی از کالاهای ایرانی پرهیز کنند.
او روز یکشنبه ۲۲ سرطان در اکس نوشت: «امید مردم ما تمام اجناس و کالاهای ایرانی را در افغانستان تحریم کنند و از خرید مواد ایرانی که بوی نژادپرستی وتبعیض میدهد، خودداری کنند.» پیشتر شماری از کاربران افغان در شبکههای اجتماعی طی کارزاری از بازرگانان و سرمایهداران افغان مقیم ایران خواستند که داراییهای خود را از بانکهای ایرانی خارج کنند.
این کارزار در پی موج تازه اخراج گسترده مهاجران افغان توسط جمهوری اسلامی ایران راهاندازی شده است.
صدیق صدیقی در حمایت از این کارزار نوشت که افغانستان بزرگترین بازار کالاهای ایران است و بازرگانان افغان سالانه میلیاردها دالر جنس ایرانی وارد میکنند؛ پولی که نهایتاً به رژیم ایران میرسد. او از مردم خواست تا از خرید این محصولات خودداری کنند.
برنامه توسعه سازمان ملل در گزارشی نوشت که از اکتبر سال ۲۰۲۱ تاکنون از ۸۰ هزار کسبوکار کوچک در سراسر افغانستان حمایت کرده که ۹۷ درصد آن توسط زنان رهبری میشوند.
طبق گزارش، برنامه توسعه سازمان ملل در همین بازه زمانی به ۲۵ میلیون افغان کمکهای نجاتبخش و حمایت اجتماعی ارائه کرده است.
برنامه توسه سازمان ملل (یواندیپی) روز یکشنبه ۲۲ سرطان در گزارشی نوشت که حمایت از کسبوکارهای کوچک در افغانستان دستکم به ۴۰۰ هزار نفر شغل ایجاد کرده و شرایط زندگی ۲.۷ میلیون افغان را بهبود بخشیده است.
با تشدید بحران اقتصادی، برنامه توسعه ملل متحد در ۳۴ ولایت افغانستان تلاش کرده تا میزان تابآوری و معیشت مردم را تقویت کند.
گزارش تصریح میکند که این برنامه با ارائه مراقبتهای بهداشتی، آموزش و حمایت از مشاغل کوچک و خدمات اجتماعی ضروری تلاش کرده مردم افغانستان «دشوارترین دوره تاریخ کشور» خود را پشت سر بگذرانند.
این برنامه خاطرنشان کرده که برای پیشبرد پروژههای خود در دو سال آینده به ۳۵۰ میلیون دالر نیاز دارد.
برناه توسعه ملل متحد در گزارشی در ماه ثور اعلام کرده بود که ۹۰ درصد از خانوادههای افغان در سال ۲۰۲۴ به دلیل بحران فزاینده انسانی، شوک اقتصادی را تجربه کردهاند. به گزارش این سازمان، شوک اقتصادی روی ۶۵ درصد خانوادهها تاثیر گذاشته و ۳۵ درصد نسبت به سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.
