هشدار شورای پناهندگان ناروی؛ نهادهای بشردوستانه در مرز افغانستان تحت فشار شدید قرار دارند
شورای پناهندگان ناروی میگوید با ادامه ورود موج بازگشتکنندگان از ایران به افغانستان، نهادهای بشردوستانه در مرزها تحت فشار شدید قرار گرفته است. این شورا پیش از این نیز بارها نسبت به وخامت وضعیت انسانی در افغانستان هشدار داده بود.
شورای پناهندگان ناروی روز جمعه، سوم اسد با نشر ویدیویی در شبکه اجتماعی اکس از ادامه ارائه خدمات بشردوستانه در مرز افغانستان و ایران خبر داد. به گفته این شورا این خدمات شامل توزیع آب آشامیدنی و کمکهای غذایی به مهاجران است.
رئیس عملیات این شورا که به مرز اسلامقلعه رفته و از وضعیت مهاجران اخراجشده بازدید کرده، تاکید کرده است که شورای پناهندگان ناروی به حمایت فوری نیاز دارد.
رابرت اینزیکوا گفته است: «ما واقعا به حمایت بیشتری نیاز داریم تا بتوانیم به کمکرسانی به افغانهای بازگشتی ادامه دهیم.» این شورا پیشتر اعلام کرده بود که روزانه حدود ۴۰ هزار نفر از ایران به افغانستان بازمیگردند اما منابع موجود برای رسیدگی به نیازهای آنان کافی نیست.
نهادهای بشردوستانه دیگری نیز نسبت به وخامت اوضاع در مرز اسلامقلعه هشدار دادهاند. ایران پس از درگیری با اسرائیل، روند اخراج مهاجران افغان را شدت بخشیده و هر روز هزاران نفر را به افغانستان باز میگرداند.
براساس اظهارات مقامهای طالبان، ایران تنها در یک ماه گذشته بیش از ۷۰۰ هزار مهاجر را به افغانستان بازگردانده است.
دختری که در یکی از زندانهای طالبان در کابل به سر میبرد، نامهای سرگشاده به مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر حزب جنبش ملی نوشته است. این زن زندانی، آقای دوستم را به نبرد با طالبان فراخوانده و از او خواسته صدای زنانی باشد که توسط طالبان از جامعه حذف، سرکوب و صدای شان خاموش شدهاند.
این زن از وضعیت دشوار خود و دیگر زنان زندانی در زندانهای طالبان نوشته و از رهبر حزب جنبش ملی افغانستان خواسته است که به سرنوشت زنان به ویژه زنان زندانی توجه کند و آنان را تنها نگذارد. نسخهای از این نامه به افغانستان اینترنشنال رسیده و ما این نامه را با حفظ هویت این دختر زندانی، بدون تغییری در محتوا نشر میکنیم:
به نام خداوند داد و عدالت! با سلام و احترام به پیشگاه قهرمان مردمی، مارشال عبدالرشید دوستم، فرزند راستین سرزمین و غرور خاک مادری ما. مارشال صاحب عزیز، نمیدانم این نامه به دستت میرسد یا نه. نمیدانم هنوز صدای یک دختر اسیر در دل تاریکی کابل را میشنوی یا نه. اما به عنوان یک زن، یک خواهر و یک دختر که در زندان کابل در چنگال طالبان بیرحم اسیرم، این نامه را با اشک و خون، با درد و ناله، با دستانی لرزان اما دلی پر از امید مینویسم و بهدست قهرمان قوم و وطنم میسپارم.
جناب مارشال! ۴۵ سال است نامت چون کوههای سخت جان افغانستان در دلها حک شده است. ۴۵ سال است که دشمنان این خاک، از نامت لرزیدهاند و مزدوران پاکستان و انگلستان در برابر ارادهات زانو زدهاند.
تو آن کسی بودی که نقشههای شوم استخباراتی را نقش بر آب کردی، تو آن مردی هستی که خواب قدرت را از چشمان طالبان دزدیده بودی. اما امروز، روزی است که فریاد ما، فریاد بیپناهترین دختران وطن، به آسمان رسیده و جز نام تو پناهی برایمان نمانده است.
مارشال صاحب! دختران و زنان این سرزمین زیر لگدهای طالبان خرد شدهاند. زندانها پر است از نالههای دخترانی که به جرم آزادی، به جرم انسان بودن و به جرم «زن» بودن شکنجه میشوند. در هر کوچه و بازار صدای تجاوز، صدای فریاد و صدای خفهشدن امید ماست. و با همه این دردها، مردم هنوز به نام تو پناه میبرند. هنوز میگویند «مارشال کجاست؟»
من میدانم، تو را اجازه ورود نمیدهند. میدانم ترکیه، امریکا و این دنیای معاملهگر، در برابر غیرتت دیوار شدهاند. اما تو یک رهبر چریکی هستی، یک مبارز کوهنورد، تو را دیوار بند نمیسازد.
بیایید نه با لشکرهای بزرگ، که با ده سرباز وفادار، در هر ولایت، در هر قله، پرچم قیام را برافرازید.
در پنجشیر، در بدخشان، در فاریاب، در سرپل، در کوههای کابل علم را بلند کنید، فریاد را دوباره زنده کنید.
مردم با جان و دل همراهتان میشوند، دختران این وطن زیر عبای خونین طالبان منتظر یک حرکت اند. امروز اگر سکوت کنید، فردا حتی خاک قبر ما را هم از ما خواهند گرفت.
مارشال صاحب! زمین ما را گرفتند، خانه ما را آتش زدند، و حالا نوبت به ناموس ما رسیده است. فردا دیگر دیر است. فردا ما نیستیم که صدایت کنیم. امروز، آخرین فرصت است. به فریاد ما لبیک بگو. با اشک، با خون، با امید به غیرتت از دل تاریکی کابل، یک دختر اسیر، که هنوز چشم به دروازه امید دوخته و فریاد میزند: مارشال بیا بپاخیز. اگر زنده بودم خداوند دیدار تو را به من نصیب کند به پای تو خم شوم جان به حق بسپارم.
جمعی از باشندگان ولایت نورستان در یک گردهمایی اعتراضی، مقامهای طالبان را به ایجاد اختلاف میان مردم این ولایت متهم کردند. آنها گفتند که تصمیم طالبان برای ایجاد ولسوالی جدید در این ولایت، اتفاق و اتحاد اقوام نورستان را از بین برده است.
باشندگان معترض نورستان جمعه، سوم اسد با صدور قطعنامهای، طالبان را به «فریبکاری، بیانصافی و نفاقافگنی بین اقوام» متهم کردند. به گفته این معترضان، هیئتی که برای برقراری صلح از سوی طالبان به این منطقه فرستاده شده، اهداف و خواستهای خود را بر مردم تحمیل کرده است.
طالبان در ولایت نورستان تصمیم گرفته است ولسوالی «وانت وایگل» را به دو بخش تقسیم کنند: یکی با نام قبلی «وانت» و دیگری ولسوالی جدیدی به نام «وایگل». اما انتخاب مکان مرکز ولسوالی جدید وایگل با مخالفت شدید مردم محل و برخی مقامات طالبان روبهرو شده است.
باشندگان نورستان پیشتر نیز در اعتراض به تاسیس ولسوالی جدید توسط طالبان اعتراض کرده بودند. آنها هشدار دادهاند که به اعتراضات تا زمانی ادامه میدهند که رهبر طالبان مرکز ولسوالی جدید را با مشوره مردم محل انتخاب کند.
بربنیاد گزارشها، علاوه به مردم محل، مقامات طالبان نیز بر سر تعیین مرکز ولسوالی دچار اختلاف نظر هستند. منابع میگویند که فرمانده پولیس طالبان در نورستان از معترضان حمایت میکند و با انتخاب مرکز ولسوالی توسط والی، مخالفت دارد.
افغانستان اینترنشنال در آستانه چهارمین سالگرد تأسیس خود، روز جمعه، سوم اسد، پخش برنامههای خود را به زبان عربی آغاز کرد.
هارون نجفیزاده، سردبیر اجرایی افغانستان اینترنشنال، میگوید که توسعه نشرات این شبکه به زبان عربی، رساندن اخبار مربوط به افغانستان به جهان عرب است.
شبکه افغانستان اینترنشنال در ماه اسد ۱۴۰۰ بهعنوان یک رسانه آزاد، مستقل و بیطرف، نشرات خود را آغاز کرد.
افغانستان اینترنشنال اولین شبکه خبری بینالمللی ۲۴ ساعته افغانستان است که به زبانهای فارسی و پشتو نشرات دارد و در وبسایت به چهار زبان از جمله انگلیسی و عربی فعالیت میکند.
منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که وزارت دفاع طالبان تمامی استادان هزاره را از اکادمی ملی نظامی، برکنار کرده است.
به گفته منابع، طالبان از میان ۱۶ استاد هزاره شش نفر را در روند تنقیص و ۱۰ نفر را در مرحله تخلیه از این اکادمی اخراج کرده است.
منابع مطلع در اکادمی ملی نظامی به افغانستان اینترنشنال گفتند که وزارت دفاع طالبان در کنار تنقیص و کاهش تشکیل، روندی را زیر نام «تخلیه» به راهانداخته است. آنها میگویند طالبان در این روند، بستهای دولتی را از وجود کارمندان سابق تخلیه و به جای آنها جنگجویان خود را استخدام میکند.
به گفته منابع، مقامات وزارت دفاع طالبان ماه گذشته دستکم ۶۲ بست ملکی و نظامی در این اکادمی، به شمول ۲۹ استاد را تنقیص کرده است. این گروه در روند تخلیه در ۳۱ سرطان ۱۱۶ بست به شمول ۵۰ استاد را از کار برکنار کرده است.
کارمندان این وزارت گفتند که در پی اجرای تنقیص، بستها از تشکیل ادارات حذف میشوند و کارمندان برکنار؛ اما در روند تخلیه طالبان، بستها در تشکیل باقی میمانند و مسئولان اخراج میشوند تا افراد معتمد طالبان جایگزین شوند.
یک استاد اکادمی ملی نظامی گفت که وزیر دفاع طالبان دستور داده بود که استادان اکادمی، پزشکان شفاخانه چهارصد بستر و خلبانها به عنوان کادر این وزارت در این دو روند برکنار نشوند.
او تاج محمد رهبر، فرمانده گماشته شده طالبان در اکادمی ملی نظامی را متهم کرد که به اخراج تمامی استادان هزاره تاکید کرده و بر خلاف دستور وزیر دفاع این گروه، طرح خود را تطبیق کرده است.
به گفته منابع، از میان حدود ۲۰۰ استاد، نزدیک به ۸۰ نفر آنها از کار اخراج شدهاند. آنها گفتند که طالبان روند تنقیص و تخلیه را بدون اطلاع قبلی و سازوکار از پیش تعیین شده، ظرف چند ساعت تطبیق کرده است.
طالبان در دو مرحله کارت هویت کارمندان و استادان را گرفته و آنها را از کار اخراج کرده است.
یک کارمند اکادمی ملی نظامی گفت که در حال حاضر هیچ استاد هزاره در این نهاد اکادمی باقی نمانده است.
رئیس ستاد ارتش طالبان اخیرا گفت که وزارت دفاع این گروه بیست درصد از تشکیلات خود را تنقیص کرده است.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال میگویند که بخشهایی از زیارتگاه منسوب به حضرت علی در مزارشریف مرکز ولایت بلخ تخریب شده است.
به گفته منابع، طالبان تاکنون برای بازسازی بخشهای آسیب دیده این زیارتگاه اقدامی نکرده و خطر فروریزی این بنا وجود دارد.
زیارتگاه منسوب به حضرت علی در شهر مزار شریف یکی از مهمترین بناهای تاریخی در افغانستان و مرکز جشن نوروز در شمال افغانستان است.
یونسکو پس از روی کار آمدن طالبان اعلام کرد که موضوع حفاظت از میراثهای فرهنگی افغانستان، یکی از نگرانیهای عمده این نهاد است.
طالبان به رغم وعدههای خود برای حفاظت از اماکن تاریخی، تاکنون در این مورد دستاوردی نداشته است.
سال گذشته تصاویری به افغانستان اینترنشنال رسید که کاشیهای فروریخته زیارتگاه منسوب به حضرت علی در مزارشریف را نشان میداد.
تصاویر جدید نیز حاکی از ریختن کاشیها و قسمتهایی از دیوار این زیارتگاه است.
طالبان پس از به قدرت رسیدن دوباره در اسد سال ۱۴۰۰، پرچم سه رنگ جمهوری اسلامی افغانستان را از فراز روضه مزارشریف برداشت و پرچم سفید رنگ خود را جایگزین کرد. افزون بر آن، طالبان در این زیارتگاه وسایل جنگی خود را به نمایش گذاشت.
نگرانی از تخریب اماکن تاریخی
سابقه طالبان در تخریب آبدهها و آثار باستانی، از جمله ویرانی پیکرههای بودای بامیان، بر نگرانیهای بینالمللی افزوده است.
بر اساس گزارشها، منار جام، اماکن تاریخی محمد شریف خان در غزنی، دو برج شهر کهنه هرات و دیگر مناطق باستانی در خطر فروپاشی قرار دارند.
در نزدیک به چهار سال گذشته، گزارشهای متعددی از کاوشهای غیرحرفهای و رفتار مشکوک طالبان در برابر میراث فرهنگی افغانستان در مناطق مختلف کشور منتشر شده است.
در یکی از موارد، در ماه میزان ۱۴۰۲ چندین منبع در بامیان به افغانستان اینترنشنال گفتند که جنگجوی طالبان در غرب ولسوالی پنجاب روستاییان را حبس کردند و در دو گور به جستجوی آثار تاریخی به کاوش خودسرانه پرداختند. منابع در آن زمان گفتند که طالبان زیارتگاهی موسوم به «قبر سید» و گوری معروف به «دختر پادشاه» را کاوش کردند.