سازمان ملل از تشدید بحران گرسنگی در افغانستان هشدار داد

شماری از مسئولان جمهوری اسلامی روز شنبه یازدهم اسد در نشستی روند اخراج مهاجران افغان را بررسی کردند.

در این نشست، وحید گلی کانی، سرپرست اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری تهران گفت: «مهاجران افغان دارای مدارک قانونی اجازه تردد به استان‌های ممنوعه را ندارند و فروش بلیت یا جابه‌جایی آن‌ها به این مناطق غیرقانونی است.»

او به شرکت‌های حمل‌ونقل هشدار داد که از فروش بلیت به مهاجران و انتقال‌ها خودداری کنند.

بر اساس تصمیم وزارت داخله ایران، مهاجران افغان به‌هیچ‌وجه اجازه تردد و اقامت در استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، خراسان شمالی، گیلان، مازندران، سیستان و بلوچستان، خوزستان و همدان را ندارند.

وحید گلی‌ کانی، گفت که بازگرداندن مهاجران فاقد مدرک نیازمند هماهنگی کامل بین دستگاه‌های مرتبط است. او افزود که مهاجران فاقد مدرک باید پس از ثبت‌نام و از طریق اردوگاه‌های مراقبتی به افغانستان بازگردانده شوند.

این مقام ایرانی تاکید کرد که خروج مهاجران افغان بدون رعایت روندهای قانونی، چالشی جدی است که نیاز به مدیریت و نظارت همه‌جانبه دارد.

گلی‌ کانی همچنین اعلام کرد که مهاجرانی که به‌صورت داوطلبانه قصد بازگشت به افغانستان را دارند، باید برای ثبت اطلاعات و طی مراحل قانونی، تنها به مرکز بازگشت خاوران مراجعه کنند و از بازگشت به ایران پرهیز کنند.

حمیدرضا رحمانی، مدیرعامل سازمان پایانه‌های ایران در این نشست بر جلوگیری از به‌کارگیری افغان‌های فاقد مدرک در شرکت‌های تعاونی مسافربری، غرف تجاری و شرکت‌های پیمانکاری تاکید کرد.

وی گفت که نیروهای یگان حفاظت به طور مستمر بر تردد افغان‌ها نظارت می‌کنند. خبرگزاری ایسنا نوشت که آقای رحمانی در این نشست اقدامات صورت‌ گرفته در زمینه جلوگیری از فروش بلیت به مهاجران را تشریح کرده و بر تداوم این مراقبت‌ها و همکاری همه‌جانبه دستگاه‌های مسئول به‌ منظور حفظ نظم و امنیت در پایانه‌ها تاکید کرده است.

ایران محدودیت‌های شدیدی بر مهاجران افغان اعمال کرده است. پیش‌تر، مقامات به کارفرمایان هشدار داده بودند که از استخدام مهاجران افغان خودداری کنند و به صاحبان خانه‌ها دستور داده شده بود که از اجاره دادن خانه به آن‌ها خودداری کنند.

طالبان اخیرا اعلام کرد که در سه ماه گذشته جمهوری اسلامی ایران نزدیک به دو میلیون افغان را به طور اجباری اخراج کرده است.

امید نوری‌پور سیاستمدار ایرانی الاصل آلمانی است. او دولت این کشور را متهم کرد که با هماهنگی پروازهای اخراج پناهجویان به کابل، به‌طور ضمنی و تدریجی حکومت طالبان را به رسمیت می‌شناسد.

او همچنین از وزارت امور خارجه آلمان درباره جزئیات پرواز اخیر از شهر لایپزیگ به کابل پرس‌وجو کرده است.

آلمان اخیرا ۸۱ پناهجوی افغان را به افغانستان اخراج کرد. وزارت داخله آلمان اعلام کرد که این افراد موظف به ترک کشور بودند و دارای سوابق کیفری بودند. این دومین بار است که آلمان پس از تسلط طالبان بر افغانستان پناهجویان افغان را اخراج می‌کند.

رسانه‌های آلمانی گزارش دادند که در پرواز اخراج پناهجویان افغان به کابل، چند فرد بستری در مراکز روان‌پزشکی نیز حضور داشتند.

بیشتر بخوانید: آلمان ۸۱ پناهجوی افغان را به کابل اخراج کرد

وزارت خارجه آلمان اعلام کرده که این پرواز عمدتاً با میانجی‌گری دولت قطر انجام شده، اما هم‌زمان تأیید کرده که برلین در سطح فنی با نمایندگان طالبان در ارتباط بوده است.

دولت آلمان در تلاش است تا راه‌های قانونی و دیپلوماتیک برای اخراج مهاجران دارای پیشینه کیفری از خاک این کشور را پیدا کند.

پیشتر، فلیکس بناتساک، رهبر حزب سبز آلمان، اخراج پناهجویان به افغانستان را «سیاست نمایشی» با پیامدهای «خطرناک» خواند. او گفت که با اخراج پناهجویان «مجرم» افغان، این خطر وجود دارد که طالبان این افراد را آموزش داده و دوباره به اروپا بفرستند.

دولت آلمان اخیرا به دو نماینده طالبان اجازه داد تا برای مدیریت قنسولگری‌های افغانستان وارد این کشور شوند.

این تصمیم در فضای سیاسی افغانستان و آلمان جنجال‌برانگیز شده است. حقوقدانان و سازمان‌های حقوق بشری از تصمیم آلمان برای عادی‌سازی روابط با طالبان به شدت انتقاد کرده‌اند.

پناهجویان افغان در اعتراض به پذیرش دیپلومات‌های طالبان، در مقابل وزارت خارج آلمان در برلین تجمع کردند.

مرکز خبرنگاران افغانستان شنبه، ۱۱ اسد در گزارشی نوشت که اداره محلی استخبارات طالبان در غزنی این خبرنگار را در ۱۵ ثور به دلیل نشر مطالبی درباره مسائل اجتماعی و گسترش فقر بازداشت کرده بود.

به گزارش این مرکز، سلیمان راحل پنجشنبه، نهم اسد پس از تحمل حدود سه ماه زندان طالبان آزاد شده است. این خبرنگار در این مدت در زندان مرکزی غزنی حبس بود.

بربنیاد گزارش‌ها، مدیر مسئول رادیو خوشحال در اول جوزا از سوی دادگاه ابتدایی شهر غزنی در یک جلسه غیر علنی به اتهام تبلیغات علیه حاکمیت طالبان به سه ماه حبس محکوم شد.

بیشتر بخوانید: طالبان مدیر مسئول یک رسانه در غزنی را به زندان محکوم کرد

یک خبرنگار محلی به این مرکز حامی خبرنگاران گفته است که مسئولان استخبارات طالبان در غزنی بازتاب مشکلات اجتماعی را «تحریک افکار عمومی و تبلیغات علیه حاکمیت» این گروه تلقی می‌کند. او افزود که این اداره به خبرنگاران هشدار داده است که از نشر و پخش مطالب خلاف میل این گروه در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی خودداری کنند.

طالبان تاکنون به‌طور رسمی درباره بازداشت و محاکمه این خبرنگار محلی ابراز نظر نکرده است.

مرکز خبرنگاران در نهم اسد نیز از رهایی چهار خبرنگار و کارمند رسانه‌ها از زندن طالبان در کابل خبر داده بود. این مرکز بازداشت این خبرنگاران را «خلاف قانون رسانه‌های همگانی» خوانده بود.

طالبان پارسال حکمت آرین، مسئول پیشین رادیو خوشحال را به دلیل نشر یک گزارش درباره طالبان در زمان حکومت پیشین بازداشت کرد. طالبان این خبرنگار را به یک ماه زندان محکوم کرده بود.

سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در نشست خبری هفتگی خود گفت که موضوع پناهگاه‌های امن تروریست‌ها همچنان محور اصلی گفت‌وگوها بین پاکستان و طالبان است.

او هند را متهم به حمایت از شبه‌نظامیان بلوچ کرد. شفقت علی خان افزود: «شبه‌نظامیان بلوچ یک سازمان تروریستی هستند و شواهد نشان‌دهنده حمایت دولت هند از فعالیت‌های این گروه است.»

سخنگوی وزارت خارجه پاکستان خاطرنشان کرد: «گروه‌هایی مانند ارتش آزادی‌بخش بلوچ و تحریک طالبان پاکستانی به‌عنوان سازمان‌های تروریستی شناخته می‌شوند. شواهد نشان می‌دهند که این گروه‌ها از آن سوی مرز حمایت مالی و لجستیکی دریافت می‌کنند. ما این موضوع را به‌طور مستمر با مقامات افغان مطرح کرده‌ایم و انتظار داریم اقدامات قاطع و مؤثری انجام شود.»

پیشتر، کارشناسان سازمان ملل نیز در گزارشی تاکید کردند که تحریک طالبان پاکستانی با حدود شش هزار جنگجو از حمایت «قابل‌توجه لجستیکی و عملیاتی» طالبان برخوردار است.

این گزارش همچنین به اختلاف نظر میان مقامات طالبان در مورد حمایت از تحریک طالبان پاکستانی اشاره کرده و می‌افزاید که برخی از مقامات طالبان برای تقویت روابط منطقه‌ای خواستار فاصله‌گیری از این گروه هستند.

کارشناسان سازمان ملل نوشتند که طالبان در افغانستان محیط امن برای گروه‌های تروریستی خارجی فراهم کرده که تهدید جدی برای امنیت آسیای مرکزی و سایر کشورها به شمار می‌رود.

به باور کارشناسان، حضور داعش خراسان در افغانستان «جدی‌ترین تهدید» در سطح منطقه و جامعه بین‌الملل محسوب می‌شود.

گروه طالبان گزارش تیم نظارت بر تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل را که از گسترش فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان رد کرده است.

معاون سخنگوی طالبان، در واکنش به این گزارش گفته است که «در افغانستان هیچ‌گونه فعالیتی از سوی داعش وجود ندارد» و آن‌چه در این گزارش آمده «پروپاگندا» است.

کارشناسان سازمان ملل همچنین گزارش دادند که برخی کشورهای عضو سازمان ملل از هماهنگی نزدیک میان ارتش آزادی‌بخش بلوچ، از جمله «لشکر مجید»، و تحریک طالبان پاکستان در بخش‌هایی از جنوب افغانستان خبر داده‌اند.

بیشتر بخوانید: کارشناسان سازمان ملل: طالبان محیط امن برای گروه‌های تروریستی فراهم کرده است

یکی از این کشورها گزارش کرده که این دو گروه از چهار اردوگاه آموزشی مشترک، از جمله در ولسوالی‌های شاه‌ولی‌کوت و شورابک در قندهار، استفاده می‌کنند و القاعده آموزش‌های ایدئولوژیک و تسلیحاتی در اختیار آن‌ها قرار می‌دهد.

سیاست‌های سخت‌گیرانه، از جمله ممنوعیت ثبت‌نام دانش‌آموزان بدون مدارک معتبر، سبب شده است خانواده‌ها به دلیل ترس از اخراج، از مراجعه به مکاتب خودداری کنند.

روزنامه شرق گزارش داد که آیین‌نامه جدید ثبت‌نام دانش‌آموزان اتباع خارجی در ایران، محدودیت‌های بی‌سابقه‌ای را برای کودکان مهاجر افغان وضع کرده است. مسئولیت ثبت‌نام از سازمان ملی مهاجرت به وزارت داخله منتقل شده و تنها مدارکی مانند کارت آمایش، پاسپورت با روادید الکترونیکی یا دفترچه اقامت برای ثبت‌نام پذیرفته می‌شود.

الزام دریافت معرفی‌نامه از دفاتر کفالت نیز دسترسی به آموزش را به‌ویژه برای کودکانی که پس از تسلط طالبان در سال ۱۴۰۰ به ایران مهاجرت کرده‌اند، بسیار دشوار کرده است.

افخم صباغ، فعال حقوق کودکان، از خودداری برخی مدیران مکاتب از ثبت‌نام حتی دانش‌آموزان دارای مدارک معتبر خبر می‌دهد. او می‌افزاید: «برخی دانش‌آموزان حتی اجازه دریافت برگه امتحانی ندارند.»

سهیلا بابایی، مدیرعامل انجمن حمایت از حقوق کودکان، تایید کرد که مدیران مکاتب با استناد به دستورالعمل‌های جدید، از پذیرش دانش‌آموزان مهاجر خودداری می‌کنند. او توضیح داد: بسیاری از مهاجران از تحصیل صرف‌نظر می‌کنند تا با خطر اخراج مواجه نشوند.»

هدی مقدم، فعال حقوق کودکان، نیز از رفتار سلیقه‌ای مدیران مکاتب و تشدید محدودیت‌ها ابراز نگرانی کرده است.

براساس گزارش روزنامه شرق، فشارهای روانی ناشی از این محدودیت‌ها و اخراج‌های ناگهانی، به‌ویژه برای دختران مهاجر، تبعات سنگینی داشته است. افخم صباغ از خودکشی نافرجام یک دختر ۱۸ ساله و هدی مقدم از فرار برخی دختران از خانه به دلیل محرومیت از تحصیل و ترس از بازگشت به افغانستان خبر می‌دهند.

کودکان مهاجری که پس از تسلط طالبان به ایران رفته‌اند، با محرومیت‌های مضاعفی مواجه‌اند. آقای بابایی می‌گوید: «این کودکان هیچ‌گونه حمایت قانونی بر اساس کنوانسیون حقوق پناهندگان دریافت نکرده‌اند و در دو سال گذشته تحت پوشش قرار نگرفته‌اند.»

آقای صباغ نیز با اشاره به وضعیت کودکان متولد ایران گفت: «دختران ۱۲ و ۱۳ ساله‌ای که در ایران به دنیا آمده‌اند، حالا اخراج شده و به کشوری فرستاده می‌شوند که هیچ شناختی از آن ندارند و حتی حق تحصیل در آن ندارند. این بزرگ‌ترین ظلم است.»

این کودکان، که بسیاری‌شان در ایران متولد شده یا سال‌ها در این کشور تحصیل کرده‌اند، حالا با خطر پایان رویای آموزش و بازگشت به کشوری مواجه‌اند که نه تنها با آن بیگانه‌اند، بلکه تحصیل برای دختران در آن ممنوع است.

جمهوری اسلامی طی سه ماه گذشته نزدیک به دو میلیون مهاجر شامل صدها هزار کودک افغان را اخراج کرده است.