سراج‌الدین حقانی با کاردار اتحادیه اروپا در کابل دیدار کرد

بنابر گزارش‌ها، طالبان شماری از بازداشت‌شدگان را در بدل ضمانت آزاد کرده‌اند اما تعدادی همچنان در بندند.

پیش از این در روز پنجم جدی ۱۴۰۰ وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان با ارسال نامه‌ای به ریاست‎‌های این وزارت در ۳۴ ولایت گفت که «گذاشتن ریش، سنت پیغمبر است» و ریاست‌های این وزارت وظیفه دارند تا به سلمان‌ها این موضوع را تذکر بدهند.

در نامه آمده بود: «کوتاه کردن ریش کمتر از یک قبضه حرام است.»

بعدتر مسئول کمیسیون امر به معروف و نهی از منکر طالبان در ولایت هلمند در مکتوبی به تمامی سلمانی‌ها و حمام‌های شهر لشکرگاه، مرکز این ولایت به گونه جدی دستور داد که سر از یکشنبه (۴ میزان) کوتاه کردن ریش ممنوع است.

بر اساس گزارش، در همان روز در ولایت تخار نیز دستور مشابهی صادر شده بود.

یک فروشنده که نخواست نامش گرفته شود، به افغانستان اینترنشنال گفت: «یک هفته پیش مأموران امر به معروف به دکان‌ها سر می‌زدند و کسانی را که ریش‌های کوتاه داشتند و موهایشان مرتب بود، نام‌نویسی می‌کردند و می‌گفتند که هفته آینده برمی‌گردیم و اگر ریش‌هایتان کوتاه شده باشد، دیگر حق شکایت ندارید.»

در همین حال، دکاندار دیگری که برادرش روز شنبه به‌دلیل تراشیدن ریش توسط طالبان بازداشت شده است، گفت: «ساعت ده بامداد بود که طالبان در دکان‌ها می‌گشتند و جوانانی را که ریش‌هایشان تراشیده بود، با خود می‌بردند. من در این گرمای شدید سه ساعت جلوی ریاست امر به معروف نشسته بودم تا برادرم را آزاد کنند، اما او را رها نکردند. طالبان گفتند تا زمانی که ضمانت ندهید، برادرت را آزاد نمی‌کنیم.»

ساکنان بخش‌های مختلف لشکرگاه می‌گویند مأموران امر به معروف فهرستی از همه دکان‌های شهر تهیه کرده‌اند و هفته‌ای دوبار بر اساس همان فهرست به دکان‌ها سر می‌زنند و اگر ببینند کسی ریش تراشیده، او را بازداشت می‌کنند.

پیش از این مأموران امر به معروف طالبان در ولایت قندهار نیز ده‌ها نفر را به جرم تراشیدن ریش و آرایش مو بازداشت کرده و به زندان انداخته بودند و اکنون این روند به هلمند گسترش یافته است.

طالبان وقوع این انفجار را تأیید کرده اما درباره نوعیت آن اطلاعات ضد و نقیض ارائه کرده است.

در یک نامه ریاست استخبارات طالبان در تخار آمده که این حمله به مقر ولسوالی خواجه بهاوالدین با یک بمب دستی صورت گرفته و بر اثر آن یک عضو این گروه زخمی شده است. یک نسخه این نامه در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته است.

هم‌زمان، در نامه دیگری، معاون ریاست استخبارات طالبان در تخار نوشته است که یک حمله «راکتی» علیه مقر ولسوالی خواجه بهاوالدین صورت گرفته است.

در این نامه، عاملان حمله «ناشناس» معرفی شده‌اند اما گفته شده سه «فرد مشکوک» به ظن راه‌اندازی بازداشت شده‌اند.

هم‌زمان، جبهه آزادی افغانستان در بیانیه‌ای مسئولیت این حمله را به عهده گرفته است. این جبهه گفته نیروهایش بر «مقر گروه تروریستی طالبان در ولسوالی خواجه بهاوالدین حمله راکتی انجام داده‌اند.»

جبهه آزادی افغانستان گفته است که در این حمله، دو نیروی طالبان کشته و یک نفر دیگر زخمی شده‌اند.

منابع محلی اما به افغانستان اینترنشنال گفتند نوعیت این حمله انفجار بمب دستی بوده است. این رویداد از کمتر مواردی است که طالبان حمله‌ای را که مسئولیت آن را یک جبهه نظامی مخالف این گروه به عهده گرفته، تأیید کرده است.

رئیس اداره امور حکومت پیشین در بخشی از مقاله‌ای زیر عنوان «از دهه ۹۰ تا اختناق طالبانی؛ درس‌هایی از ناکامی سیاسی افغانستان و راهکارهای آینده» به عوامل سقوط جمهوریت پرداخته است.

• 

  از دهه ۹۰ تا اختناق طالبانی؛ درس‌هایی از ناکامی سیاسی افغانستان و راهکارهای آینده

آقای فضلی که از افراد نزدیک به اشرف غنی رئیس‌جمهور پیشین بود، در این مقاله نوشت امریکا پیش از سقوط جمهوریت به هواپیماهای ترابری و جنگی نیروهای هوایی افغانستان که برای بررسی فنی به خارج فرستاده شده بودند، اجازه نداد به کشور بازگردند. او اضافه کرد که در جولای ۲۰۲۱، برخی افسران نظامی افغان نیز مطلع شدند که همراه با خانواده‌های خود به امریکا منتقل خواهند شد.

رئیس اداره امور حکومت رئیس‌جمهور پیشین با این اقدامات امریکا را به عنوان بخشی از عوامل سقوط برشمرده و تاکید کرده است که طالبان و امریکا قبلا بر سر انتقال قدرت توافق کرده بودند.

به باور آقای فضلی، سقوط دولت جمهوری نظامی نه، بلکه سیاسی بود؛ زیرا مالکیت نظام به‌دست افغان‌ها نبود. او افزود که حکومت در مذاکرات دوحه میان طالبان و امریکا به حاشیه رانده شده بود.

مشاور ارشد اشرف‌غنی نوشت که تنها دو ماه پیش از سقوط، بیش از ۱۰۰ شرکت قراردادی لجستیکی امریکایی – که مسئول تأمین نیروهای افغان بودند – بدون داشتن برنامه روشن برای انتقال به دولت افغانستان، کشور را ترک کردند. این امر بحران لجستیکی ناگهانی برای نیروهای ملی ایجاد کرد.

این مقام معتمد اشرف‌غنی نوشت که حکومت در آن زمان می‌توانست برای اجماع داخلی تلاش کند، اما نتیجه‌ای در پی نداشت؛ زیرا از یکسو امریکا نفوذ و قدرت بی‌نظیری داشت و از سوی دیگر هیچ قوانین و بنیان‌های پذیرفته‌شده‌ای برای فرآیند سیاسی وجود نداشت. به گفته او، نتیجه این شد که دولت افغانستان کنار گذاشته شد و «جنگسالاران» در راهروهای هتل‌های دوحه، مسکو، تهران و اسلام‌آباد روی سقوط نظام جمهوری و جایگاه خود در «حکومت اسلامی جدید» خیال‌بافی ‌کردند.

منیر در گفت‌وگو با یک خبرنگار در بروکسل، با اشاره به آنچه هدایت شبه‌نظامیان به پاکستان خواند، تاکید کرد که طالبان افغان باید این سیاست‌ها را متوقف کند. عاصم منیر افزود: «حفاظت از جان هر پاکستانی مسئولیت دولت است.»

عاصم منیر همچنین هشدار داد که هند نباید تلاش کند از طریق گروه‌های نیابتی، پاکستان را بی‌ثبات سازد.

او مدعی شد که هند پس از شکست در جنگ اخیر، جنگ نیابتی خود علیه پاکستان را شدت بخشیده است و از تحریک طالبان پاکستان و جدایی‌طلبان بلوچ برای پیشبرد اهداف خود استفاده می‌کند.

طالبان هرگونه استفاده شورشیان از خاک افغانستان علیه کشورهای همسایه و منطقه را رد کرده است. سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان روز جمعه گفت که کشورها نباید بر این گروه اتهامات بی‌اساس وارد کنند و مشکلات داخلی خود را به گردن طالبان اندازند.

با این حال، پاکستان باور دارد که دست‌کم ۶ هزار عضو تحریک طالبان پاکستان در خاک افغانستان حضور و فعالیت دارد. کارشناسان سازمان ملل متحد نیز این آمار را تایید کردند.

عاصم منیر در بخش دیگری از صحبت‌هایش بر تجربه طولانی پاکستان در حفظ روابط متوازن با چین و ایالات متحده تاکید کرد. فرمانده ارتش پاکستان گفت: «ما هیچ دوستی را قربانی دوستی دیگر نخواهیم کرد.»

پس از گسترش روابط امریکا و پاکستان، ناظران معتقدند که حفظ توازن در روابط پاکستان با امریکا و چین دشوار است و ممکن است بیجینگ از توسعه روابط اسلام‌اباد با واشنگتن راضی نباشد. چین و پاکستان روابط استراتژیک و بسیار گسترده دارند.

روابط پاکستان و ایالات متحده از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ رو به بهبود گذاشته است. ترامپ اخیراً فرمانده ارتش پاکستان را در کاخ سفید دعوت کرد؛ اقدامی که باعث نگرانی هند شده و به‌عنوان نشانه‌ای از تغییر مهم در دیپلوماسی تعبیر می‌شود.

فرمانده ارتش پاکستان با اشاره به نقش رئیس‌جمهور امریکا به برقراری آتش‌بس میان دهلی و اسلام‌آباد افزود که تمایل ترامپ به صلح «واقعی» است و به همین دلیل پاکستان نخستین کشوری بود که از نامزدی او برای جایزه صلح نوبل حمایت کرد.

او گفت که اکنون کشورهای دیگری نیز در حمایت از این نامزدی به پاکستان پیوسته‌اند.

معاونیت اقتصادی ریاست‌الوزرای طالبان شنبه، ۲۵ اسد، در خبرنامه‌ای ادعا کرد که در پی استخراج این معادن، دست‌کم ۱۷۰ هزار شهروند افغانستان به‌طور مستقیم و غیر مستقیم مشغول کار شده‌اند. خبرنامه طالبان اما، جزئیاتی درباره سازوکار قراردادها، ارزش مجموعی این پروژه‌ها و نحوه مصرف پول به دست آمده از استخراج معادن ارائه نکرده است.

مقامات ارشد گروه طالبان همواره شعار داده‌اند که برای توسعه افغانستان سیاست اقتصادمحور را روی دست دارند. این گروه در پی اجرای سیاست اقتصادی خود، تاکنون فوافقنامه‌های استخراج ده‌ها معدن افغانستان را با شرکت‌های داخلی و خارجی امضا کرده‌است.

کارشناسان می‌گویند از زمان تسلط طالبان بر افغانستان، فرایند استخراج معادن بدون نظارت نهادهای مستقل، شفافیت مالی یا الزامات زیست‌محیطی انجام می‌شود. برخی از سازمان‌ها طالبان را به «غارت منابع طبعی» افغانستا متهم کرده‌اند.

شورای هماهنگی نمایندگی‌های سیاسی و قونسلی افغانستان در اواخر سرطان از توافق اکتشاف معادن میان قزاقستان و طالبان ابراز نگرانی‌ کرد. این شورا از قزاقستان خواست تا از امضای هرگونه توافق اقتصادی با طالبان خودداری کند.

این شورا تصریح کرد که طالبان از مشروعیت حقوقی لازم برای عقد قرارداد برخوردار نیست و چنین توافق‌هایی ممکن است در آینده از سوی حکومت منتخب افغانستان به رسمیت شناخته نشود و کشور امضاکننده را با پیامدهای حقوقی و مالی روبه‌رو کند.