دفتر هماهنگی امور بشروستانه سازمانملل روز یکشنبه هشدار داد که ولایت فاریاب با «بدترین خشکسالی در پنج سال اخیر» مواجه است. اوچا میگوید کاهش پوشش گیاهی، بارندگی اندک و کاهش رطوبت خاک در این ولایت، معیشت و امنیت غذایی مردم را در معرض خطر قرار داده است.
اوچا پیش از این در اواخر ماه ثور سال جاری هشدار داده بود که مجموع بارندگی و آب حاصل از برف در سراسر افغانستان کمتر از حد میانگین بوده و این موضوع کمبود آب و بحران خشکسالی را تشدید میکند.
به نقل از اوچا، فاریاب و جوزجان، دو ولایتی است که در معرض آسیب ناشی از کمبود بارندگی و بحران خشکسالی قرار دارند.
همسو با آن، سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد نیز در اواسط ماه اسد امسال اعلام کرد که افغانستان با بحران شدید و چندلایه خشکسالی روبهرو است؛ بحرانی که فعالیتهای کشاورزی و دامداری را در نیمی از ولایات مختل کرده است.
این سازمان گفت که مناطق شمال، شمالغرب و شمالشرق بیشترین آسیب را دیدهاند و وضعیت همچنان رو به وخامت و گسترش است.
سازمان بینالمللی مهاجرت روز یکشنبه اعلام کرد که وقوع سیلاب ناگهانی در ننگرهار و کنر در شب شنبه، ۴۰۰ خانواده را تحت تاثیر قرار داده است. به نقل از این سازمان، خانهها، جادهها و زمینهای کشاورزی نیز آسیب دیدهاند.
پیشتر سخنگوی والی طالبان در ننگرهار اعلام کرد که بارانهای شدید و سیلاب ناشی از آن در این ولایت دستکم پنج کشته و ۱۵ زخمی برجای گذاشته است.
این مقام محلی طالبان با اشاره به خسارات هنگفت ناشی از سیلاب، گفت سیل در شماری از ولسوالیها دهها خانه، هزاران جریب زمین و دیگر تأسیسات را تخریب کرده است.
پیشتر اداره هواشناسی طالبان نسبت به احتمال بارندگی شدید و سرازیر شدن سیلابها در ولایتهای نورستان، کنر، لغمان، ننگرهار، خوست، پکتیا و پکتیکا هشدار داد و از مردم خواست آمادگی لازم را اتخاذ کنند.
افغانستان یکی از ۱۰ کشوری است که با پیامدهای منفی تغییرات اقلیمی، از جمله خشکسالی، سیل، بارندگیهای نامنظم و کاهش منابع آبی مواجه است.
در اوایل ماه اسد سال جاری سازمان بینالمللی مهاجرت اعلام کرد که از اوایل سال جاری نزدیک به پنج میلیون نفر در سراسر افغانستان بر اثر سیلابهای شدید و برفکوچهای سنگین آسیب دیدهاند.
رسانههای فرانسوی از کشته شدن یک شهروند افغانستان در شهر پاریس خبر دادهاند. این رویداد روز شنبه ۳۰ اگست در شهر پاریس و در منطقهای که میان افغانها به «کابل کوچک» شهرت دارد، رخ داده است.
روزنامه فرانسوی زبان «لیپاریزیَن» گزارش داده است که در این رویداد، یک جوان افغان با ضربات چاقو هدف حمله یک هموطن خود قرار گرفته است. در این گزارش آمده است که این جوان افغان، هموطن خود را زمانی هدف حملات با چاقو قرار داد که شمار زیادی از مردم شاهد صحنه بودند.
در گزارش آمده است درگیری میان دو مرد افغان زمانی آغاز شد که یکی از آنها قصد داشت ساعت دستی فرد دیگر را برباید. در ادامه، فرد مظنون با کارد به پای و شکم قربانی ضربه زد.
به گفته شاهدان، مرد زخمی برای چند لحظه مهاجم را دنبال کرد اما مقابل یک ساندویچفروشی بر زمین افتاد. نیروهای امدادی فرانسوی با وجود رسیدن به محل نتوانستند جان او را نجات دهند.
پولیس فرانسه تحقیقات خود را در باره این رویداد آغاز کرده است. ساکنان این محل پاریس که به «کابل کوچک» معروف است، از افزایش خشونت در منطقه ابراز نگرانی کردهاند. در گزارش این روزنامه امده است که در کمتر از یک ماه گذشته، این دومین رویداد مشابهی است که در همین منطقه اتفاق افتاده است.
مجله تحلیلی دیپلومات در گزارشی تازه نوشته است که ایالات متحده در جنگ بیستساله افغانستان «شکست را خود انتخاب کرد» و این ناکامی نتیجه تصمیمهای انباشته در چهار دوره ریاستجمهوری بود. این گزارش امروز ۳۱ اگست در چهارمین سالروز خروج آخرین سرباز امریکا از افغانستان نشر شده است.
این گزارش بر اساس گفتوگوی کاترین پوتز، خبرنگار دیپلومات، با «پاول دی. میلر» منتشر شده است. میلر، استاد روابط بینالملل در دانشگاه جرجتاون و مقام پیشین شورای امنیت ملی امریکا، در کتاب تازه خود با عنوان «انتخاب شکست: حماسه بیستساله از اینکه امریکا چگونه افغانستان را از دست داد»، روایت مفصلی از دو دهه حضور امریکا در افغانستان ارائه کرده است.
او گفته است که مأموریت امریکا از ابتدا ترکیبی از مبارزه با تروریزم و ملتسازی بود، اما واشنگتن در هیچ بخشی بهجز «کشتن تروریستها» عملکرد موفقی نداشت. میلر تأکید کرده که مشکل در «کجفهمی استراتژیک» و همچنین در ساختار بروکراسی امریکا نهفته بود، چرا که نهادهای رسمی توانایی طراحی راهحلهای خلاقانه برای یک جنگ پیچیده را نداشتند.
به نوشته دیپلومات، میلر نگاه رایج به افغانستان بهعنوان «گورستان امپراتوریها» را یک «افسانه» خوانده و گفته است این تعبیر بیشتر ساختهوپرداخته رسانهها و تبلیغات طالبان بود.
او همچنین نقش پاکستان را در این جنگ «دوگانه» توصیف کرده است؛ از یکسو اسلامآباد متحد امریکا در تعقیب رهبران القاعده بود، اما از سوی دیگر روابط پنهانی با طالبان داشت. میلر در عین حال گفته است بخشی از رهبران القاعده نیز بهدست سازمانهای امنیتی پاکستان کشته یا بازداشت شدند.
او در بخش دیگری از مصاحبه، توافق دوحه میان دولت ترامپ و طالبان را «مستقیماً مسئول سقوط کابل» دانسته و نوشته است که هیچ توجیهی برای جداسازی این توافق از روند خروج و فروپاشی دولت افغانستان وجود ندارد.
میلر در پایان نظریه رایج «رئالیسم» در سیاست خارجی امریکا را بهشدت نقد کرده و آن را «بینشی ناامیدکننده و پوچگرایانه» خوانده است.
کتاب «انتخاب شکست» قرار است در ماه اکتوبر ۲۰۲۵ منتشر شود و به گفته دیپلومات، یکی از جامعترین روایتها از جنگ بیستساله امریکا در افغانستان است.
در تاریخ ۳۱ اگست ۲۰۲۱، آخرین سرباز ایالات متحده افغانستان را ترک کرد و به این ترتیب، حضور بیستساله امریکا در این کشور پایان یافت. ارتش امریکا اعلام کرد که کریس داناهیو، فرمانده قرارگاه ۸۲ هوابرد، آخرین نظامی بود که سوار هواپیمای سی-۱۷ شده و از کابل خارج شد.با خروج او، کنترل میدان هوایی کابل به طالبان سپرده شد و تصاویر نیروهای این گروه که ساعاتی بعد در باند فرودگاه جشن میگرفتند، به تصویری از پایان طولانیترین جنگ ایالات متحده تبدیل شد.
به گزارش روزنامه بریتانیایی «آبزرور»، حدود ۴۰۰ زن و دختر افغان بهدلیل رد درخواست پناهندگیشان در بریتانیا در بیسرنوشتی بهسر میبرند؛ آنان نه میتوانند بمانند و نه امکان بازگشت به افغانستان را دارند. بریتانیا تا نیمه امسال درخواست پناهندگی بیش از ۶ هزار افغان را رد کرد.
روزنامه بریتانیایی «آبزرور» روز یکشنبه در گزارشی نوشت که هزاران پناهجوی افغان بهشمول صدها زن و دختر که درخواست پناهندگی آنها رد شده، بدون هیچ منبع درآمد و سرنوشت نامعلوم، در هتلها و اقامتگاههای موقت بریتانیا زندگی میکنند.
آمار وزارت داخله بریتانیا نشان میدهد که تا پایان ماه جون ۲۰۲۵ در میان بیش از ۶ هزار درخواست ردشده، ۳۶۷ زن و دختر قرار دارند که بهرغم نقض گسترده حقوقبشر در افغانستان، درخواستشان رد شده است.
بر مبنای مطالعه دانشگاه آکسفورد، نرخ پذیرش درخواستهای پناهندگی افغانها در یکسال گذشته بیش از نصف کاهش یافته است. در پایان سال ۲۰۲۳ حدود ۹۹ درصد درخواستها پذیرفته میشد اما در نیمه نخست سال جاری این رقم تنها ۳۷ درصد بوده است.
علاوه بر این، تا پایان ماه جون ۲۰۲۵ بیش از ۶ هزار و ۷۰۰ پناهجوی افغان همچنان منتظر تصمیم اولیه در مورد درخواستهای پناهندگی خود بودهاند که در صورت رد درخواستشان، شمار کل آنان از ۱۰ هزار نفر فراتر خواهد رفت.
وزارت داخله بریتانیا علت رد درخواستهای پناهندگی را «امنیت افغانستان» دانسته و گفته است که فقط شواهد «محدودی» مبنی بر اینکه همه گروهها در افغانستان در معرض آزار قرار دارند، وجود دارد.
وزارت مذکور گفته که «ترس مبهم یا غیر مشخص از طالبان برای دریافت پناهندگی کافی نخواهد بود.»
با این حال، وزارت بریتانیا اعلام کرده که نمیتواند افراد را به افغانستان بازگرداند، چون بریتانیا طالبان را بهعنوان «دولت مشروع» به رسمیت نمیشناسد.
طالبان هم به بریتانیا اطلاع داده است که گذرنامهها و اسناد صادر شده از سوی سفارت افغانستان در لندن را نمیپذیرد. دستکم ۹ نفر از سال ۲۰۲۱ به افغانستان بازگشتهاند که بهنظر میرسد همگی بهطور داوطلبانه رفتهاند.
یک سخنگوی وزارت داخله بریتانیا به روزنامه «آبزرور» گفت: «حکومت قبلی سیستمی آشفته در حوزه پناهندگی را به ارث گذاشته بود که در آن هزاران نفر در بلاتکلیفی مانده بودند. ما در حال اصلاح سیستم هستیم؛ بازگرداندن کسانی که حق ماندن ندارند و اطمینان از اینکه کسانی که حق دارند بتوانند زندگیشان را پیش ببرند.»
او افزود: «واضح است که زنان یکی از گروههاییاند که ممکن است از سوی طالبان هدف قرار گیرند، و همچنین واقعیت این است که بیشتر زنان افغان که درخواست پناهندگی میکنند، قبول میشود.»
با اینحال جیمی بل، وکیل مهاجرت در بریتانیا، گفت: «مردم در تله گیر افتادهاند. آنان نمیتوانند بازگردند، اما در عین حال بهعنوان افراد در معرض خطر شناخته نمیشوند، بنابراین کاملا وابسته به [کمکهای] بریتانیا برای بقا هستند، زیرا اجازه کار ندارند. هزاران افغان در هتلهای کشور زندگی میکنند.»
بر مبنای آمارها در شش ماه نخست امسال، بیش از ۸ هزار پناهجوی افغان از راه قایقهای کوچک به بریتانیا رسیدهاند.
شماری از رسانههای ایران گزارش دادهاند که در جریان جنگ دوازدهروزه میان ایران و اسرائیل در ماه جون، طالبان در یک «کاسبی پر رونق»، میلیونها دالر به دست آوردند.
در این گزارش که چندین رسانه ایرانی به آن پرداختهاند، گفته شده که آسمان افغانستان در آن روزها به یکی از مسیرهای اصلی شرکتهای هوایی بینالمللی بدل شد و طالبان «درآمد بالایی» کسب کردند.
دادههای وبسایت فلایترادار نشان میدهد که رقم عبور هواپیماها از آسمان افغانستان از حدود پنجاه پرواز در روز، به بیش از ۲۸۰ پرواز در روز در زمان جنگ ایران و اسرائیل رسیده بود. بر اساس این گزارش، طالبان در جریان این جنگ دوازده روزه، هر روز ۱۹۶,۰۰۰ دالر و در مجموع دوزاده روز دو میلیون و ۳۵۲,۰۰۰ دالر به دست آورده است.
مشاوران هوانوردی میگویند در حالی که موشکها فضای کشورهای همسایه را مختل کرده بود، پرواز بر فراز افغانستان «تقریباً بدون خطر» ارزیابی میشد.
در همین حال، خبرگزاری فرانس ۲۴در گزارشی تازهای دیروز منتشر کرده، نوشته است که بخشی از این درآمدها به طور مستقیم یا از طریق واسطههایی مانند یک شرکت مستقر در امارات متحده عربی به حساب طالبان واریز شده است؛ شرکتی که مدیریت فرودگاههای افغانستان را بر عهده دارد و نقش کلیدی در معاملات پروازی ایفا میکند.
فرانس ۲۴ نوشته که حتا پس از پایان جنگ ایران و اسرائیل هم، هر روز بیش از ۲۰۰ هواپیما از آسمان افغانستان عبور میکنند.
در این گزارش به نقل از بانک جهانی گفته شده که درآمد ناشی از پروازهای عبوری به رشد متوسط اقتصاد افغانستان در سال ۲۰۲۴ کمک کرده است. فرانس ۲۴ نوشته که از سال ۲۰۲۳ شرکتهای بینالمللی دوباره به افغانستان برگشتهاند. ترکیش ایرلاینز، فلایدبی و ایرعربیا پروازهای تقریباً روزانه به کابل انجام میدهند. همچنین شرکتهایی مانند سنگاپور ایرلاینز، ایر فرانس، آئروفلوت، ایر کانادا و سوئیس ایر از آسمان افغانستان عبور میکنند.
با آن هم در این گزارش آمده است که اگر پروازی مجبور به فرود اضطراری در منطقه شود، افغانستان مکان مناسبی برای فرود اضطراری نیست. فرانس ۲۴ نوشته بسیاری از شرکتهای هواپیمایی از پاسخدادن به پرسشها درباره نحوه پرداخت خودداری کردهاند و مقامات هوانوردی افغانستان نیز درباره شیوه دریافت این پولها حاضر به پاسخگویی نیستند.
این در حالی است که وزارت مالیه امریکا پیش از این مجوزهایی صادر کرده که بر اساس آن، پرداخت هزینههای خدمات ناوبری هوایی از نظر حقوقی مانعی ندارد، مشروط بر آنکه مستقیم به افراد و نهادهای تحریمشده طالبان نرسد. در اروپا نیز ادارههای هوانوردی هشدار دادهاند که پرواز بر فراز افغانستان باید تنها در ارتفاعهای بالا صورت گیرد تا خطرهای امنیتی کاهش یابد.
بر اساس یک گزارش قدیمی بازرس ویژه ایالات متحده در امور بازسازی افغانستان (سیگار)، درآمد افغانستان از محل عبور هواپیماهای خارجی در سالهای پایانی جمهوریت بهطور قابلملاحظهای افزایش یافته بود. این گزارش نشان میدهد که عایدات ناشی از پروازهای عبوری از حدود ۵۶ میلیون دالر در سال ۲۰۱۵ به بیش از ۱۰۶ میلیون دالر در سال ۲۰۱۸ رسید و تا زمان سقوط نظام جمهوری در افغانستان هر سال افزایش یافت.