جبهه آزادی افغانستان اعلام کرد که نیرورهایش یکشنبهشب، ۱۷ سنبله به یک ایست بازرسی طالبان در شهر تالقان، مرکز تخار حمله کردند. این جبهه در خبرنامهای نوشت که در این حمله دو نیروی طالبان کشته شدند.
در همین حال، منابع محلی به افغانستان اینترنشنال، شب گذشته از شنیدن شدن صدای انفجاری در شهر تالقان خبر دادند. یک منبع محلی گفت که صدای انفجار نیرومند بود و در سراسر شهر شنیده شد.
جبهه آزادی تصاویری نیز از این حمله در حساب کاربری خود در شبکه اکس نشر کرده است.
این جبهه گفت که دستههای گشت شهری طالبان باشندگان تالقان را آزار و اذیت میکنند.
مقامهای محلی طالبان طبق معمول درباره این حمله چیزی نگفتهاند.
صندوق جمعیت سازمانملل، روز دوشنبه اعلام کرد که بیش از نیمی از قربانیان زلزله شرق افغانستان زنان و دختران هستند. به گفته این سازمان، زنان و کودکان زلزلهزده بهشدت دچار تروما و هراس شدهاند و نیاز فوری به حمایت عاطفی و روانی دارند.
صندوق جمعیت سازمانملل میگوید که وسعت کامل فاجعه تاکنون نامشخص است زیرا شماری از مناطق زلزلهزده بهدلیل دورافتادگی و مسیرهای دشوار تاکنون ارزیابی نشدهاند.
بر مبنای آمار ارائهشده از سوی طالبان، زلزلههای مرگبار در شرق افغانستان ۲۲۰۵ کشته برجای گذاشته است. با اینحال این گروه تاکنون آمار تلفات بر مبنای تفکیک جنسیتی را منتشر نکرده است.
صندوق جمعیت سازمانملل تاکنون پنج تیم سلامت سیار را در مناطق آسیبدیده مستقر کرده است تا خدمات اساسی بهداشتی برای مادران و زنان باردار، حمایت روانی و اجتماعی و خدمات پزشکی عمومی برای زلزلهزده ارائه دهند.
این تیمها تاکنون به ۹۵۰۰ نفر خدمات نجاتبخش ارائه کردهاند؛ از این میان یکی سلما دختری ۱۵ ساله است که مادر، سه خواهر و برادرش را در زلزله اخیر در ولایت کنر از دست داده است.
سلما که قبل از وقوع زلزله در ولایت کنر به خانه مادر کلانش رفته بود، میگوید: «پس از وقوع زلزله وقتی از خانه مادرکلانم برگشتم، دیدم خانه ما فرو ریخته و مادر و خواهران و برادرم زیر آوار ماندهاند. بعدا نجاتدهندگان آنها را بیرون کشیدند، اما دیگر دیر شده بود.»
بیشتر بخوانید: طالبان به مددرسانها درباره نحوه کمک به زنان هشدار داد
ماسکا، مشاور روانی و اجتماعی تحت حمایت صندوق جمعیت سازمانملل، میگوید که درد سلما بازتابی از تجربه بسیاری از زنان و کودکان آسیبدیده است. او خاطرنشان کرد که بازماندگان بهشدت دچار تروما و هراس شدهاند.
ماسکا گفت: «به ویژه زنان و کودکان شدیدا دچار تروما شدهاند. هدف ما حمایت از سلامت عاطفی و روانی آنها و ارائه هرگونه کمک ممکن است. در این لحظه حیاتی، مردم آسیبدیده به کمک ما نیاز دارند.»
بیشتر بخوانید: نیویارک تایمز: امدادگران مرد در مناطق زلزلهزده از کمک به زنان خودداری کردند
در میان غم از دست دادن خانواده، سلما نیز از حمایت مشاوران روانی و اجتماعی صندوق جمعیت سازمانملل بهرهمند شده است. او تاکنون سه بار برای مشاوره روانی و اجتماعی به تیم سلامت سیار مراجعه کرده است. او میگوید: «وقتی با مشاور زن صحبت میکنم، احساس بهتری دارم.»
آژانس پناهندگی اتحادیه اروپا اعلام کرد که پس از ونزوئلاییها، افغانها دومین گروه بزرگ متقاضی پناهندگی در اروپا در نیمه نخست سال جاری بودهاند.
درخواستهای پناهندگی در اتحادیه اروپا در ششماهه نخست سال ۲۰۲۵ نسبت به سال گذشته ۲۳ درصد کاهش یافته و مهمترین دلیل آن، افت شدید درخواستهای پناهندگی شهروندان سوری پس از سقوط بشار اسد در دسامبر گذشته عنوان شده است.
این نهاد افزوده است که چنین افتی از زمان همهگیری کرونا بیسابقه بوده و ناشی از تغییرات سیاست در اتحادیه اروپا نیست.
با وجود خشونت در بخشهایی از سوریه و حملات اسرائیل، تشکیل حکومت جدید به رهبری احمد شرع، امید تازهای برای ثبات و بازسازی ایجاد کرده است. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل گفته از نیمه ماه می تاکنون بیش از ۵۰۰ هزار سوری به کشورشان برگشتهاند.
اما وضعیت افغانها متفاوت است. پس از سقوط افغانستان بهدست طالبان در سال ۲۰۲۱، درخواستهای پناهندگی افغانها در اروپا بهطور چشمگیری افزایش یافته و برخلاف سوریها، در سطح بالا باقی مانده است.
بنابر گزارش، تنها در بریتانیا، از اکتوبر ۲۰۲۱ تاکنون ۳۳ هزار و ۹۷۰ افغان تقاضای پناهندگی دادهاند که بیشترشان از مسیرهای غیرقانونی وارد این کشور شدهاند.
علاوه بر آن، ۳۵ هزار و ۷۰۶ افغان دیگر از راه برنامههای رسمی اسکان، در بریتانیا مستقر شدهاند.
پیش از این، اداره مهاجرت و پناهندگی آلمان نیز اعلام کرده بود که در سال جاری میلادی بیشترین درخواستهای پناهندگی در این کشور از سوی افغانها ثبت شده است. از اول جنوری تا پایان آگست ۲۰۲۵، در مجموع ۱۰۴ هزار و ۱۲ نفر در این اداره درخواست پناهندگی دادهاند.
در حالی که بیشتر افغانها درخواست پناهندگی میدهند، حکومت جدید آلمان ورود مهاجران را دشوارتر کرده و تصمیم گرفته است جلو ورود مهاجران را بگیرد.
گزارش کمیسیون اروپا و همچنین دادههای سازمان بینالمللی مهاجرت، نشان میدهند که افغانها همچنان در میان پنج گروه بزرگ متقاضیان پناهندگی در اروپا قرار دارند و فشارهای امنیتی و محدودیتهای اجتماعی طالبان، بهویژه بر زنان، انگیزه اصلی این مهاجرتها عنوان میشود.
آلمان که در گذشته مقصد اصلی پناهجویان بود، اکنون جای خود را به اسپانیا، ایتالیا و فرانسه داده است.
بر پایه گزارش در مجموع، کشورهای اروپایی همراه با سوئیس و ناروی در ششماهه نخست ۲۰۲۵ نزدیک به ۳۹۹ هزار درخواست پناهندگی دریافت کردهاند.
سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) روز دوشنبه اعلام کرد که ۳۸۵ لاشه حیوان را در دره نورگل، دره مزار و دیوه گل بهمنظور جلوگیری از شیوع بیماریها بهطور ایمن از بین برده است. تیمهای دامپزشكی این سازمان همچنین شماری از دامهای زنده را درمان و واکسین کردهاند.
پیشتر سازمان فائو گزارش داد که در زمینلرزههای کنر حدود ۱۵۰۰ راس دام تلف شده و تاکید کرد که لاشههای حیوانات جانباخته باید فورا جمعآوری شوند. به گفته این نهاد اصطبلها و محصولات علوفهای نیز در این زلزله نابود شدهاند.
سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد، در بازه زمانی ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵، شش میلیون گوسفند و بز را در سراسر افغانستان در برابر بیماری «پیپیآر» واکسینه کرده است.
این بیماری که بهنام «طاعون نشخوارکنندگان کوچک» و یا «طاعون گوسفند و بز» شناخته میشود، در بین حیوانات مسری است و میزان مرگومیر حیوانات نشخوار اهلی ناشی از بیماری «پیپیآر» بین ۵۰ تا ۹۰ درصد است.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که چرخبالهای ارتش حکومت پیشین که به اوزبیکستان انتقال یافته بودند، در روزهای آینده دوباره به کابل بازگردانده خواهند شد. به گفته این منابع، شمار این چرخبالها ۵۷ فروند است.
پس از سقوط نظام جمهوری اسلامی افغانستان در اسد ۱۴۰۰، تعدادی از هواپیماهای ارتش حکومت پیشین به اوزبیکستان و تاجیکستان منتقل شدند.
این هلیکوپترها را خلبانهای ارتش پیشین افغانستان به این کشورها منتقل کردند.
وزارت دفاع امریکا پیشتر گفته بود که ۴۶ فروند هواپیما به اوزبیکستان و ۱۸ فروند دیگر به تاجیکستان پرواز کردند.
این هواپیماها شامل چرخبالهای Mi-17 UH-60 و همچنین PC-12 ،C-208 ،AC-208 و A-29 هواپیماهای بال ثابت هستند.
طالبان بارها از اوزبیکستان و تاجیکستان خواسته بود این چرخبالها را به این گروه تحویل دهند اما این دو کشور بهطور رسمی در باره درخواست طالبان اظهار نظر نکردند.
سفیر امریکا در اوزبیکستان اعلام کرده بود که بنا به یک توافق جدید، ۴۶ هواپیما و چرخبال ارتش سابق افغانستان در اختیار حکومت اوزبیکستان باقی میماند.
سفارت امریکا برای افغانستان از تاجیکستان نیز بخاطر تسلیم ندادن هواپیماهای ارتش حکومت پیشین افغانستان به طالبان قدردانی کرده بود.
اشرفغنی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، به همراه جمعی از همکارانش نیز با استفاده از سه چرخبال نظامی به اوزبیکستان فرار کرد و سپس به امارات متحده عربی رفت.
به گفته یکی از فرماندهان نیروهای امنیتی پیشین، امریکا نیروی هوایی حکومت پیشین افغانستان را با ۲۲۹ فروند هلیکوپتر نظامی و ترانسپورتی مجهز کرده بود.
نمایندگی سازمانملل در افغانستان در روز جهانی سوادآموزی (۱۷ سنبله)، با تاکید بر «میراث غنی ادبی افغانستان» خواستار دسترسی همه بهویژه زنان و دختران افغان به آموزش شد. در همینحال یونسکو نیز اعلام کرده است که در سراسر جهان دستکم ۲۷۲ میلیون کودک و نوجوان از مکتب بازماندهاند.
یوناما روز دوشنبه، ۱۷ سنبله، در صفحه اکس خود نوشته است که «کتابها نه تنها منبع دانشاند، بلکه راهی به سوی رفاه پایدار نیز بهشمار میروند.»
از سال ۱۹۶۷ بدینسو، روز جهانی «سوادآموزی» هر سال در تاریخ ۸ سپتامبر در سراسر جهان برگزار میشود تا اهمیت حیاتی سواد در ایجاد جامعهای باسوادتر، عادلانهتر، صلحآمیزتر و پایدارتر، به سیاستگذاران، متخصصان و عموم مردم یادآوری شود.
یونسکو به مناسبت روز جهانی «سوادآموزی»، سواد را یک حق بنیادین انسانی برای همه دانسته و گفته با وجود پیشرفتها، دستکم ۷۳۹ میلیون جوان و بزرگسال در سراسر جهان هنوز از مهارتهای ابتدایی سواد محروم هستند.
بر مبنای آمار سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد، از هر ۱۰ کودک، ۴ کودک به مهارتهای ابتدایی خواندن نیز دسترسی ندارد و ۲۷۲ میلیون کودک و نوجوان از مکتب بازماندهاند.
با اینحال شعار امسال «روز جهانی سوادآموزی»، «ترویج سواد در عصر دیجیتال» انتخاب شده است. یونسکو بدین باور است که ابزارهای دیجیتال میتوانند فرصتهای یادگیری را برای گروههای بهحاشیهراندهشده، از جمله میلیونها جوان و بزرگسالی که فاقد مهارتهای ابتدایی سواد هستند، گسترش دهد.
این روز در حالی تجلیل میشود که بر مبنای آمارها از بدو حاکمیت طالبان بر افغانستان، حدود ۲.۲ میلیون دختر از رفتن به مکتب منع شدهاند. پیشتر یونسکو هشدار داد که در صورت ادامه محدودیتها تا ۲۰۳۰، شمار دختران محروم از آموزش به بیش از ۴ میلیون نفر خواهد رسید.
بهرغم درخواستهای مکرر و فشار جامعه جهانی بر طالبان مبنی بر لغو آموزش زنان و دختران، این گروه تاکنون از موضع خود عقبنشینی نکرده است.
افزون بر آن، کمبود ساختمانهای مناسب مکتب، آب سالم، امکانات بهداشتی و کمبود معلمان واجد شرایط به ویژه زنان باعث شده است که به گفته صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) حدود چهار میلیون کودک در افغانستان از آموزش محروم شدهاند.