زلمی خلیلزاد، نماینده سابق امریکا برای افغانستان میگوید که امکان استفاده از پایگاه هوایی بگرام برای عملیات ضدتروریسم امریکا وجود دارد. با این حال، آقای خلیلزاد تحقق این هدف را به حل مسئله گروگانها میان امریکا و طالبان مشروط دانسته است.
نماینده ویژه امریکا برای افغانستان روز شنبه در یادداشتی در شبکه اکس نوشت که فرضا اگر امریکا و طالبان در حلوفصل مسئله گروگانها به موفقیت برسند، مذاکرات دو طراف وارد مراحل دیگری خواهد شد و سایر موضوعات دیگر نیز مورد بررسی و توافق قرار خواهد گرفت.
او افزود که در این صورت احتمال همکاری امنیتی گستردهتر، از جمله استفاده از تاسیساتی مانند بگرام برای عملیات مشترک ضدتروریسم را نمیتوان رد کرد.
با این حال، خلیلزاد تصریح کرد که تحقق این هدف، نیاز به پافشاری و پشتکار بیشتر دارد.
دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا تایید کرده است که واشنگتن برای بازگشت به پایگاه بگرام در حال مذاکره با طالبان است. جزئیات این مذاکرات تا هنوز منتشر نشده است.
والاستریت ژورنال روز جمعه گزارش داد که طالبان و امریکا درباره استقرار نیروهای ضدتروریسم امریکا در پایگاه بگرام گفتوگو کردهاند.
زلمی خلیلزاد پیشتر گفته بود که مسئله زندانیان و گروگانها مانع اصلی گسترش روابط طالبان و امریکا است.
تاجمیر جواد، معاون ریاست استخبارات طالبان، گفته است در صورت ضرورت برای حفظ و دفاع از نظام طالبان، این گروه حملات انتحاری را از سر خواهد گرفت.
اظهارات این مقام طالبان همزمان با سخنان دونالد ترامپ، رئيسجمهور ایالات متحده، درباره احتمال بازگشت نظامیان امریکایی به بگرام منتشر شده است.
تلویزیون ملی تحت اداره طالبان روز شنبه، ۲۹ سنبله، پیام صوتی منتسب به تاجمیر جواد، معاون استخبارات طالبان را پخش کرد.
تاجمیر جواد در این پیام میگوید جگنجویان طالبان برای به قدرت رسیدن این گروه، حملات انتحاری انجام دادند و برای حفظ حاکمیت خود نیز حملات مشابهی راهاندازی خواهند کرد.
آقای جواد که بهعنوان «مغز متفکر حملات انتحاری» شناخته میشود، آنچه بهعنوان «کفر و اشغال» نام برد و مخالفان اداره طالبان را به حملات انتحاری تهدید کرد.
او در این سخنرانیاش سوگند یاد کرد که آماده است در راه تحکیم نظام طالبان «ذره ذره» شود.
این سخنان تهدیدآمیز پس از آن منتشر میشود که دونالد ترامپ، رئيسجمهور ایالات متحده روز پنجشنبه در جریان سفرش به بریتانیا گفته بود امریکا میخواهد به بگرام برگردد.
آقای ترامپ یک روز پس از آن در کاخ سفید نیز به خبرنگاران گفت گفتوگوها با طالبان برای بازگشت نیروهای امریکایی به پایگاه بگرام ادامه دارد.
آقای تاجمیر در پیامش اشارهای مستقیم به سخنان دونالد ترامپ نداشت، اما همزمانی این صحبتها با اظهارات رئیسجمهور امریکا درباره احتمال بازگشت نیروهای امریکایی به بگرام، آن را بهعنوان واکنشی غیرمستقیم و تهدیدآمیز در قبال این موضوع برجسته میکند.
پس از به قدرت رسیدن طالبان در اسد ۱۴۰۰، تاجمیر جواد به عنوان معاون ریاست استخبارات منصوب شد. او در چهار سال گذشته بارها بر راهاندازی حملات انتحاری طالبان تاکید کرده است.
تاجمیر جواد در حوت ۱۴۰۲ در دیدار با مهاجمان انتحاری این گروه در ولسوالی ژیری قندهار گفته بود در صورت ضرورت، از حملات انتحاری برای محافظت و دفاع از نظام طالبان استفاده خواهد شد.
جواد یکی از اعضای مهم شبکه حقانی است که حکومت پیشین افغانستان او را به دست داشتن در حملات خونبار علیه غیرنظامیان متهم کرده بود. حملهای در روز ۱۲ عقرب ۱۳۹۹ بر دانشگاه کابل باعث کشته شدن ۲۲ دانشجو و زخمیشدن بیش ۴۰ تن دیگر شد. حکومت پیشین تاجمیر جواد را از طراحان این حمله میدانست. با این حال، شاخه خراسان داعش مسئولیت این رویداد را به عهده گرفت.
این عضو شبکه حقانی همچنین طراح حمله به کابل بانک در ننگرهار خوانده میشود که باعث کشتهشدن دهها غیرنظامی شد.
ایلیا زودکوفسکی و نیت سورِز، دو پژوهشگر هوش مصنوعی در کتاب جدیدی هشدار دادند که توسعه ابرهوش مصنوعی میتواند بشریت را به سمت نابودی سوق دهد.
این دو پژوهشگر امریکایی این موضوع را در کتاب جدیدی مطرح کردهاند که با نام «اگر کسی آن را بسازد، همه میمیرند: چرا هوش مصنوعی فراانسانی همه ما را خواهد کشت» منتشر شده است.
آنها در گفتوگو با شبکه ایبیسینیوز گفتند که توسعه هوش مصنوعی بسیار سریعتر از آنچه باید و در غیبت اقدامات مناسب ایمنی، در حال پیشروی است.
آقای زودکوفسکی گفت: «ما کارهای زیادی بهجز نوشتن کتاب کردیم. و اگر در تلاشید جلوی انقراض کامل بشریت را بگیرید، واقعا باید کارهای زیادی که از دستتان برمیآید، انجام دهید.»
ابرهوش مصنوعی، نوعی از هوش مصنوعی خواهد بود که توانایی فکری آن فراتر از انسان پیشبینی شده است.
زودکوفسکی گفت که شرکتهای هوش مصنوعی میگویند که ابر هوش مصنوعی احتمالا ظرف دو یا سه سال دیگر ساخته خواهد شد. با این حال، به گفته او این شرکتها به خوبی نمیدانند که چه خطراتی را به جان میخرند.
سورِز، نویسنده دیگر این کتاب گفت چتباتهای کنونی یک قدم اولیه هستند و شرکتها در تلاشها اند که ابزارهای هوش مصنوعی هوشمندتر بسازند.
این نویسنده افزود با توجه به اینکه سیستمهای مدرن هوش مصنوعی، به جای اینکه به شکل سنتی ساخته شوند، «پرورش مییابند»، این موضوع، کنترول آنها را دشوارتر میکند. او گفت: «زمانی که این سامانهها رفتارهای غیرمنتظره از خود نشان میدهند، توسعهدهندگان نمیتوانند صرفاً کدها را اصلاح کنند.»
او با اشاره به تهدید یک خبرنگار نیویارکتایمز از سوی چتربات هوش مصنوعی و گزارشها از نقش این فناوری در مواردی از اخاذی، گفت: «این رفتارها از ویژگی پرورشیافتگی ابزارهای هوش مصنوعی ناشی میشوند، نه چیزی که کسی عمداً در آنها برنامهریزی کرده باشد.»
پژوهشگران خواستار توقف کامل توسعه ابرهوش مصنوعی شدهاند. زودکوفسکی هشدار داد: «فکر نمیکنم بخواهید برنامهای بچینید برای درگیر شدن با چیزی که از بشریت باهوشتر است. این یک برنامه احمقانه است.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان از ظهار نظر درباره تلاشهای اخیر امریکا برای بازگشت به پایگاه بگرام، در شمال کابل خودداری کرد. شفقتعلی خان گفت که این موضوع از نظر موضع دیپلوماتیک پاکستان، مسئلهای میان افغانستان و امریکا است و اسلامآباد نظری درباره آن ندارد.
با این حال، شفقتعلی خان روز جمعه که پاکستان تحولات منطقه را دنبال میکند.
پس از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید و به دنبال آن پادرمیانی رئيسجمهور امریکا برای برقراری آتشبس در درگیری هند و پاکستان در ماه می، روابط واشنگتن و اسلامآباد به طور کمسابقهای بهبود یافته است.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا روز پنجشنبه در لندن گفت: «در تلاش هستیم پایگاه هوایی بگرام را پس بگیریم.» او افزود که «آنها [طالبان] چیزهایی از ما میخواهند. ما آن پایگاه را میخواهیم.»
ترامپ روز جمعه نیز تایید کرد که ایالات متحده در حال گفتوگو با طالبان برای بازگشت به پایگاه هوایی بگرام است. او جزئيات بیشتری از این گفتوگوها ارائه نکرد اما اندکی پیشتر از اظهارات ترامپ، والاستریت ژورنال در گزارشی فاش کرد که واشنگتن بر سر بازگرداندن نیروهای ضدتروریسم به پایگاه بگرام با طالبان گفتوگو میکند.
مقامهای طالبان پیش از این هرچند بر تعامل و بهبود روابط با ایالات متحده تاکید کردهاند، اما گفتهاند که مخالف بازگشت نظامی امریکا به خاک افغانستاناند.
عبدالسلام ضعیف، سفیر سابق طالبان در پاکستان میگوید هیچ «حاکمی» نمیتواند درباره حضور نظامی قدرتهای خارجی در خاک افغانستان «معامله» کند. آقای ضعیف در یادداشتی که در شبکه اجتماعی اکس نشر کرد، گفت دونالد ترامپ از افغانستان «برداشت غلطی» دارد.
ضعیف روز شنبه ۲۹ سنبله، در شبکه اکس نوشت تاریخ نشان داده که هیچ قدرتی نتوانسته افغانستان را از مسیر بیطرفی خارج کرده و به سود یک جناح به کار گیرد. او هشدار داد که چنین تلاشهایی در گذشته کشور را بهسوی نابودی و ویرانی کشانده است.
آقای ضعیف مدعی شد که امریکا در پی حضور دوباره در افغانستان است تا خود را برای جنگ جهانی سوم آماده کند اما به گفته او چنین انتظاری از افغانستان بیجا و بینتیجه است.
این دیپلومات سابق طالبان گفت: «امریکا میکوشد در پاکستان، افغانستان و آذربایجان جای پایی بیابد تا منطقه را زیر پوشش نظامی و استخباراتی خود ببرد.»
به گفته او، مقدمات این جنگ از هماکنون در حال شکلگیری است و احتمال وقوع آن تا سال ۲۰۳۵ میلادی وجود دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز جمعه تایید کرد که گفتوگوها با طالبان برای بازگشت نیروهای امریکا به بگرام جریان دارد. براساس گزارش رویترز این گفتوگوها از ماه جون آغاز شده است.
ترامپ روز پنجشنبه در نشست خبری مشترک با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، گفت ایالات متحده در پی آن است که کنترول پایگاه بگرام را دوباره بهدست گیرد.
ترامپ گفت: «یکی از دلایل ما برای درخواست این پایگاه این است که همانطور که میدانید، فقط یک ساعت با مکانی فاصله دارد که چین سلاحهای هستهای خود را تولید میکند.»
ترامپ در اظهاراتش گفت که طالبان از امریکا درخواستهایی دارند و باید در بدل آن کنترول بگرام را به امریکا واگذار کنند.
والاستریتژورنال روز جمعه نوشت که مقامهای امریکایی در مراحل ابتدایی «گفتوگو با طالبان» بر سر استقرار محدود نیروهای ضدتروریزم در بگرام هستند.
تمایل طالبان به معامله اقتصادی در بگرام
ذاکر جلالی، دستیار امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا درباره بازگشت به بگرام گفت که ترامپ یک بازرگان موفق است و سخنانش درباره بگرام را در چارچوب یک معامله مطرح کرده است.
جلالی در اکس نوشت: «دونالد ترامپ، فراتر از سیاست، یک بازرگان و معاملهگر موفق است و یادآوری پسگیری بگرام را نیز در قالب یک معامله بیان کرده است.»
این مقام وزارت خارجه طالبان افزود که افغانستان و ایالات متحده نیاز به تعامل با یکدیگر دارند و میتوانند روابط اقتصادی و سیاسی بر اساس احترام متقابل و منافع مشترک برقرار کنند، اما هرگونه حضور نظامی امریکا در افغانستان غیرقابل قبول است.
ذاکر جلالی همچنین تصریح کرد که «حضور نظامی خارجی هرگز در تاریخ از سوی افغانها پذیرفته نشده و این موضوع در مذاکرات دوحه نیز بهطور کامل رد شد.» وی افزود که درهای تعامل در حوزههای دیگر همچنان باز است.
حامد کرزی، رئيسجمهور پیشین افغانستان در پیامی که از کابل به مناسبت چهاردهمین سالگرد ترور برهانالدین ربانی منتشر کرد، او را «رهبری دلسوز، صلحطلب و خواهان وحدت ملی» خواند. کرزی از ربانی با عناوینی چون «عالم دینی، رهبر جهادی و رئیس پیشین دولت اسلامی» با احترام یاد کرد.
با آنکه رهبر طالبان در نامهای از حامد کرزی خواسته است از نشر بیانیههای سیاسی پرهیز کند، او همچنین به نشر دیدگاههای سیاسی خود ادامه میدهد. پیش از این در ۱۸ سنبله او از احمدشاه مسعود، رهبر نظامی و سیاسی مقاومت علیه طالبان بهعنوان «قهرمان» ستایش کرده بود. اینبار نیز او پیام ستایشآمیزی درباره برهانالدین ربانی، یکی دیگر از رهبران سیاسی و مذهبی مخالف طالبان منتشر کرده است.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در ماههای گذشته تلاش کرده است جلو انتشار پیامهای سیاسی، سفرهای خارجی و دیدار هیئتهای بینالمللی حامد کرزی را بگیرد.
در ماه سنبله منابع آگاه خبر دادند که رهبر طالبان هیئتی را از قندهار برای دیدار با حامد کرزی به کابل فرستاده و از او خواسته است کشور را ترک کند. منابع گفتند که این هیئت همچنین دستورنامه هبتالله را به کرزی منتقل کرده که در آن بر اطاعت از رهبر طالبان و منع فعالیتهای حزبی و سیاسی تاکید شده است.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که حامد کرزی به هیئت اعزامی هبتالله آخندزاده گفته که کشور را ترک نخواهد کرد. به گفته منابع، آقای کرزی تاکید کرده است که افغانستان وطن و خانه او است و جایی نخواهد رفت.
برهانالدین ربانی، رهبر جهادی، رئیسجمهور پیشین و بنیانگذار جمعیت اسلامی افغانستان، یکی از چهرههای برجسته سیاسی کشور بود. او در سال ۱۹۴۰ در ولایت بدخشان متولد شد و در دوران جهاد علیه اشغال شوروی به عنوان یک رهبر بانفوذ شناخته شد. پس از سقوط دولت کمونیستی نجیبالله در سال ۱۹۹۲، ربانی به عنوان رئیس دولت اسلامی افغانستان به قدرت رسید.
با ظهور طالبان در سال ۱۹۹۶ و سقوط کابل، ربانی در رأس دولت قانونی باقی ماند، اما عملاً پایتخت و بخشهای بزرگی از کشور به دست طالبان افتاد. او به همراه احمدشاه مسعود و دیگر رهبران، جبهه متحد یا ائتلاف شمال را تشکیل داد و به عنوان یکی از اصلیترین مخالفان طالبان در عرصه سیاسی و نظامی فعالیت کرد.
پس از سقوط طالبان در سال ۲۰۰۱، ربانی نقش مؤثری در روند سیاسی کشور و تلاشها برای صلح ایفا کرد. او به عنوان رئیس شورای عالی صلح، مسئولیت گفتوگو با طالبان را برعهده داشت.
در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۱ (۲۹ سنبله ۱۳۹۰)، ربانی در کابل هدف یک حمله انتحاری قرار گرفت. فردی که خود را به عنوان نماینده طالبان و پیامآور صلح معرفی کرده بود، با بمب پنهانشده در عمامه وارد منزل او شد و در هنگام ملاقات مواد انفجاری را منفجر کرد. در این حمله، برهانالدین ربانی و چند تن از همراهانش کشته شدند.