سخنگوی ارتش پاکستان: عملیات ما در خاک افغانستان موثر بود

به‌نوشته‌ این رسانه، دولت آلمان پیشاپیش از پیامدهای چنین اقدامی آگاه بود، اما با وجود هشدارهای دیپلومات‌های افغان و فعالان حقوق بشر، مانع انتقال قنسولگری به نمایندگان طالبان نشد.

تاگس‌شاو از قدیمی‌ترین و یکی از رسانه‌های شناخته‌شده آلمان است. پیتر هورنونگ و فیلیپ اکشتاین، خبرنگاران این رسانه نوشتند که از اوایل ماه اکتبر، دیپلومات منصوب طالبان، سید مصطفی همراه با چند نفر دیگر وارد ساختمان قنسولگری در منطقه‌ اوکسدورف شهر بن شد. آن زمان، حامد ننگیالی کبیری، جنرال‌قنسول پیشین و ۲۲ کارمند این نمایندگی در اعتراض به پذیرش نمایندگان طالبان از سوی دولت آلمان، استعفا دادند و محل کار خود را ترک کرده بودند.

حامد ننگیالی کبیری گفته بود این قنسولگری پس از تسلط طالبان «استقلال» خود را حفظ کرده و اسناد شهروندان را در اختیار «گروه نامشروع طالبان» قرار نداده است. وی تاکید کرده بود که که تمام اسناد و دارایی‌های قنسولگری به وزارت خارجه آلمان سپرده می‌شود.

تاگس‌شاو نوشت که مأموریت اصلی سید مصطفی فراتر از امور قنسولی اس و او موظف شده تا قنسولگری بن را «با سیاست‌های طالبان همسو سازد».

تاگس‌شاو به نقل از کارشناسان نوشته است که ساختمان قنسولگری در واقع مرکز داده‌ای مهم برای بسیاری از نمایندگی‌های دیپلوماتیک افغانستان در اروپا، کانادا و استرالیا است که پس از سقوط جمهوری اسلامی افغانستان در سال ۲۰۲۱، از پذیرش طالبان سر باز زده بودند. این پایگاه دیجیتال شامل اطلاعات گذرنامه‌ها، اسناد ازدواج و تولد، و مکاتبات رسمی میلیون‌ها افغان در خارج از کشور است.

تاگس‌شاو هشدار داده است که اگر طالبان به این سرورها دست یافته باشند، احتمال دارد اطلاعات خانواده‌های مخالفان، فعالان مدنی و پناهجویان در اختیار دستگاه استخبارات طالبان قرار گیرد؛ نهادی که به‌صورت منظم بستگان منتقدان را در داخل افغانستان تحت فشار قرار می‌دهد.

• 

  استعفای جمعی سرپرست و کارمندان قنسولگری افغانستان در بن

بر اساس این گزارش، دولت آلمان از ماه‌ها پیش نسبت به خطرات این انتقال آگاه شده بود. در دو نامه‌ محرمانه که نسخه‌هایی از آن به دست شبکه‌ ای‌آر‌دی رسیده، گروهی از دیپلومات‌های افغانستان در فبروری و جولای ۲۰۲۵ هشدار داده بودند که تحویل قنسولگری بن به طالبان «می‌تواند پیامدهای فاجعه‌بار برای امنیت پناهجویان افغان در اروپا داشته باشد».

در این نامه‌ها از وجود «میلیون‌ها پرونده‌ محرمانه و مکاتبه‌ رسمی» سخن گفته شده که با تصرف این ساختمان، در دسترس طالبان قرار می‌گیرد.

با وجود این هشدارها، وزارت خارجه آلمان پاسخ روشنی به رسانه‌ها نداده و تنها گفته است که «در تماس مستمر با نمایندگی افغانستان» قرار دارد و از آن‌ها انتظار دارد همچنان از عنوان و نشان جمهوری اسلامی افغانستان استفاده کنند.

تاگس‌شاو می‌نویسد که طالبان پس از تصرف قنسولگری بن، وب‌سایت جدیدی راه‌اندازی کرده‌ است که از نظر ظاهری با طراحی وزارت خارجه طالبان در کابل شباهت دارد و دیگر نشانی از نام «جمهوری اسلامی افغانستان» در آن دیده نمی‌شود؛ تغییری که نشان می‌دهد واقعیت‌های جدیدی در خاک آلمان در حال شکل‌گیری است، هرچند برلین رسماً حکومت طالبان را به‌رسمیت نمی‌شناسد.

نمایندگان طالبان اخیرا به مناسبت روز وحدت که در آلمان تعطیلات عمومی بود، وارد ساختمان قنسولگری شدند.

منابع گفتند که آصف عبدالله، دیپلومات سفارت افغانستان در برلین، همراه با چهار نفر دیگر وارد قنسولگری بن شده است.
آلمان اخیراً در ازای همکاری طالبان برای اخراج پناهجویان افغان، دو نماینده طالبان را برای نمایندگی‌های افغانستان در شهرهای بن و برلین پذیرفته بود.

وزارت خارجه طالبان پنجشنبه، اول عقرب در خبرنامه‌ای به نقل از یوشیا یونگ نوشت که بیجینگ تلاش می‌کند در حل اختلافات میان طالبان و پاکستان نقش سازنده‌ای را ایفاکند. نماینده چین از میانجی‌گری قطر و ترکیه برای توافق آتش‌بس میان طالبان و پاکستان قدردانی کرده است.

نعیم وردک با اشاره به روابط دیرینه و اشتراکات فراوان چین و افغانستان از همکاری‌ و حمایت‌های این کشور قدردانی کرده است. او تاکید کرد که اداره طالبان متعهد است برپایه روابط متقابل با همه کشورها تعامل کند.

معین وزارت خارجه طالبان گفت اداره طالبان به هیچ‌کس اجازه نمی‌دهد از خاک افغانستان علیه دیگر کشورها استفاده کند. او خاطرنشان کرد که پاکستان در چهار سال گذشته حوصله اداره طالبان را تا جایی آزمایش کرد که این اداره ناگزیر به پاسخ متقابل شد.

نعیم وردک همچنین تاکید کرد که «حل مسائل از راه گفت‌وگو، موضع ثابت» اداره طالبان در چهارسال گذشته بوده است.

وزارت خارجه طالبان به نقل از نماینده ویژه چین نوشت که بیجینگ خواهان روابط بلندمدت و مبتنی بر احترام متقابل با اداره طالبان است.

چین در چهار سال گذشته با اداره طالبان روابط نزدیکی داشته و سفارت افغانستان در بیجینگ را نیز به نماینده طالبان سپرده است. همزمان چین از متحدان استراتژیک پاکستان به شمار می‌رود.

چین برای ادامه و گسترش روابط تجاری و ترانزیتی خود با آسیای جنوبی، تنش میان پاکستان و طالبان را به زیان خود می‌داند.

طالبان در خبرنامه خود افزود که نماینده ویژه بریتانیا کمک‌های اداره طالبان به نیازمندان را از دستاوردهای این اداره دانست.

او همچنین گفت که لندن چهار میلیون پوند به زلزله‌زدگان شرق افغانستان اختصاص داده که از طریق نهادهای سازمان ملل به آسیب‌دیدگان اهدا خواهد شد.

طالبان از قول ریچارد لیندسی نوشت که بریتانیا به کمک‌های بشردوستانه به مردم افغانستان ادامه خواهد داد.

عبدالکبیر، وزیر مهاجرین طالبان نیز گفته است که اداره طالبان به حمایت از مهاجران ادامه خواهد داد و ساخت چندین شهرک را برای اسکان آن‌ها در نظر گرفته است.

این سازمان گفت که پس از بازگشت طالبان به قدرت، روزنامه‌نگاران افغان با موجی از بازداشت، سانسور، شکنجه و خودسانسوری اجباری روبه‌رو شده‌اند.

در این گزارش که روز پنجشنبه نشر شد، آمده است که استخبارات طالبان و وزارت امر به معروف و نهی از منکر تمام محتوای رسانه‌ای را زیر نظارت دارند و کوچک‌ترین انتقاد از مقام‌های طالبان می‌تواند به بازداشت یا شکنجه خبرنگاران بینجامد.

فرشته عباسی، پژوهشگر دیده‌بان حقوق بشر در امور افغانستان، گفته است: «مقام‌های طالبان روزنامه‌نگاران افغان را مجبور می‌کنند گزارش‌های بی‌خطر و از پیش‌تاییدشده تولید کنند. هرکس از خط قرمز عبور کند، با بازداشت خودسرانه و شکنجه روبه‌رو می‌شود.» او گفت که همه خبرنگاران آسیب دیده‌اند، اما زنان بیش از همه قربانی شده‌اند.

شکنجه و محاکمه

در گزارش دیده‌بان حقوق بشر آمده است که دلایل عمده بازداشت خبرنگاران از سوی استخبارات طالبان شامل اتهام جاسوسی، تماس با گروه‌های مخالف و رسانه‌های بین‌المللی یا در تبعید، و گزارش درباره داعش خراسان یا اختلافات داخلی در رهبری طالبان می‌شود.

گزارش گفته که وزارت امر به معروف و اداره استخبارات طالبان، دفاتر رسانه‌ای و منازل روزنامه‌نگاران را بازرسی می‌کنند و ممکن است تلفن‌ها و کمپیوترها را ضبط کرده و به فهرست تماس‌های آنان دسترسی پیدا کنند. روزنامه‌نگاران گفته‌اند که افراد صرفاً به‌دلیل صحبت با رسانه‌ها بازداشت شده‌اند.

در گزارش آمده که طالبان معمولاً از روش‌های فیزیکی برای آزار بازداشت‌شدگان استفاده می‌کند؛ برخی خبرنگاران گفته‌اند آن‌قدر مورد ضرب و شتم‌ قرار گرفته‌اند که «دندان‌ها یا استخوان‌های صورت‌شان آسیب دیده است.»

طبق گزارش، آزادی روزنامه‌نگاران بازداشت‌شده نیز گاه مشروط به امضای تعهدی بوده که دیگر به عنوان خبرنگار کار نکنند. یکی از خبرنگاران گفت: «افرادی که آزاد شده‌اند همچنان مشکلات روانی دارند.»

دیده‌بان حقوق بشر گفت که انتشار گزارش‌های انتقادی از مقام‌های طالبان، می‌تواند اتهام جاسوسی را در پی داشته باشد. در مواردی روزنامه‌نگاران قربانی ناپدیدسازی اجباری شده‌اند و خانواده‌های‌شان برای ماه‌ها نتوانسته‌اند با آن‌ها دیدار کنند.

خودسانسوری اجباری

دیده‌بان حقوق بشر گفته است که بسیاری از خبرنگاران در داخل افغانستان به‌دلیل ترس از بازداشت یا اتهام همکاری با رسانه‌های تبعیدی، ناچار شده‌اند تنها رویدادهای رسمی مانند دیدارهای دیپلوماتیک و پروژه‌های دولتی را پوشش دهند.

یک خبرنگار در کابل گفته است که فقط به‌دلیل نادیده‌گرفتن دستور طالبان، دوبار بازداشت شده است.

بربنیاد گزارش، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان بارها رسانه‌ها را بازرسی کرده و خبرنگاران را از فیلم‌برداری یا تصویرگیری از مردم منع کرده است، زیرا به باور این وزارت، تصویر انسان در اسلام «حرام» است.

یک خبرنگار در هرات گفته است: «پس از یک مراسم فرهنگی، تنها اجازه داشتیم عکسی از سالن خالی منتشر کنیم. هیچ چهره‌ای نباید دیده می‌شد.»

دیده‌بان حقوق بشر افزوده است که طالبان خبرنگاران را وادار کرده‌اند تا از واژه‌هایی مانند «امارت اسلامی» به‌جای طالبان استفاده و بیشتر گزارش‌ها را به زبان پشتو منتشر کنند.

برخوردهای متناقض

این نهاد گفته است که محدودیت‌ها در تمام ولایت‌ها یکسان نیست و هر اداره و مقام محلی سیاست خاص خود را دارد.

بر اساس گزارش، در برخی ولایت‌ها مانند قندهار نظارت شدیدتر است، در حالی‌که در ولایت‌های مرکزی و شمالی میزان فشار متفاوت است.

یک خبرنگار گفته است: «می‌توانی به پنجشیر بروی، اما تعقیبت می‌کنند. اگر از قبل هماهنگی نکنی، اجازه گزارش نداری.»

دیده‌بان حقوق بشر همچنین گفته است که حتی تهیه گزارش از مرزهای ایران یا پاکستان نیازمند مجوز و هدایت مستقیم ماموران طالبان است.

همچنین، دیده‌بان حقوق بشر نوشت روزنامه‌نگاران متعلق به اقلیت‌های قومی از جمله هزاره‌ها، معمولا با سخت‌گیری‌های بیشتری روبه‌رو می‌شوند. بنابر این گزارش، یکی از روزنامه‌نگاران هزاره گفت هنگامی که در بازداشت بود، ماموران استخبارات طالبان او را تحقیر کردند و گفتند: «یک بچه هزاره جرأت کرده علیه ما حرف بزند؟ ما با امریکایی‌ها جنگ را بردیم، تو چه کسی هستی؟ تو برای ما هیچ نیستی! هر وقت بخواهیم می‌توانیم تو را از میان برداریم.»

همچنین، در گزارش آمده است که ماموران استخبارات طالبان در مناطق‌ هزاره‌نشین فعال‌ترند.

در کنار این، دیده‌بان حقوق بشر نوشت که طالبان همچنین برنامه‌هایی درباره‌ آموزه‌های مذهبی شیعه را ممنوع کرده‌اند. یک خبرنگار که در حال تهیه‌ گزارشی درباره‌ یک عالم مذهبی شیعه بود، گفت وقتی از مقام‌های برای نظر خواستن درخواست کرد، پیام‌های تهدیدآمیزی دریافت کرد مبنی بر این‌که اگر گزارش را منتشر کند، «زیر شکنجه خواهد مرد».

وضعیت خبرنگاران در تبعید

دیده‌بان حقوق بشر هشدار داده است که ده‌ها خبرنگار افغان در کشورهای پاکستان و ترکیه با خطر اخراج اجباری روبه‌رو هستند.

در پاکستان، بسیاری از آنان بدون اقامت قانونی زندگی می‌کنند و به‌دلیل نداشتن مدارک، از بازداشت و بازگردانده‌شدن به افغانستان در هراس‌اند.

در ترکیه نیز بیشتر خبرنگاران تبعیدی اجازه کار یا اقامت ندارند و در وضعیت شکننده‌ای زندگی می‌کنند.

این نهاد تاکید کرده است که بازگرداندن خبرنگاران افغان به کشورشان نقض اصل «عدم بازگرداندن به خطر» است، زیرا آنان در صورت بازگشت با خطر شکنجه و مرگ روبه‌رو خواهند شد.

هشدار به جامعه جهانی

دیده‌بان حقوق بشر هشدار داده است که در نبود اقدام فوری جامعه جهانی، افغانستان به کشوری بی‌صدا تبدیل خواهد شد.

این نهاد از کشورهای منطقه و جهان خواسته است تا وعده‌های خود برای حمایت از خبرنگاران افغان را عملی کنند و تمام اخراج‌ها و بازگرداندن‌ها به افغانستان را متوقف سازند.

دیده‌بان حقوق بشر از طالبان خواسته است که به بازداشت و شکنجه خبرنگاران، سانسور رسانه‌ها و محدودیت علیه زنان پایان دهند و زمینه فعالیت آزاد رسانه‌ها را فراهم کنند.

دیده‌بان حقوق بشر برای تهیه این گزارش ۱۸ مصاحبه از راه دور با روزنامه‌نگاران افغان در افغانستان و ۱۳ مصاحبه حضوری با روزنامه‌نگاران افغان ساکن ترکیه و سازمان‌های پناهندگان افغان انجام داده است.

خانم یوسف‌زی در مصاحبه با مجله اشپیگل در آلمان گفت که زنان در افغانستان با «ترور و وحشت» طالبان زندگی می‌کنند. او از حکومت آلمان خواست تا رویکرد خود در قبال طالبان را بازنگری کند.

خانم یوسف‌زی در پاسخ به پرسشی درباره تامین روابط بین آلمان و طالبان گفت: «از مردم آلمان می‌خواهم با مردم افغانستان همبستگی نشان دهند، از زنان افغان حمایت کنند و به صدای آنان گوش دهند.»

او هشدار داد که عادی‌سازی روابط با طالبان اشتباه است و تاکید کرد: «هیچ کشوری نباید روابط خود را با طالبان عادی کند. طالبان باید برای جنایاتی که مرتکب شده‌اند پاسخگو شوند.»

برنده جایزه صلح نوبل پرسید: «چگونه کشوری مانند آلمان می‌تواند چنین کاری انجام دهد؟ چگونه می‌توان درباره حقوق زنان در افغانستان مصالحه کرد؟»

او افزود: «عادی‌سازی روابط با طالبان به معنای عادی‌سازی سرکوب زنان است. این یک اشتباه است، یک خیانت است و یک دورویی آشکار است.»

طالبان تندروتر و هوشمندتر شده‌ اند

ملاله یوسف‌زی با اشاره به گزارش‌هایی که پیش از بازگشت طالبان به قدرت منتشر شده بود، گفت که پیش از تصرف کابل، بسیاری ادعا می‌کردند که طالبان تغییر کرده‌ اند و معتدل‌تر شده‌ اند؛ اما واقعیت این است که آن‌ها بدتر و هوشمندتر شده‌ اند.

به گفته‌ او، طالبان در شبکه‌های اجتماعی چنین وانمود می‌کنند که گویا صلح را به افغانستان آورده‌ اند، اما «وقتی زنان و دختران سرکوب می‌شوند، هیچ صلحی وجود ندارد.»

او افزود که طالبان اکنون دولت هستند، بنابراین اقدامات‌شان دیگر تروریسم نامیده نمی‌شود، اما آن‌ها همچنان با ایجاد رعب و وحشت حکومت می‌کنند.

آپارتاید جنسیتی باید جدی گرفته شود

خانم یوسف‌زی گفت که جامعه جهانی باید رویکرد خود را در قبال طالبان تغییر دهد، زیرا سازوکارهای فعلی حقوق بین‌الملل برای پاسخگو کردن عاملان نقض حقوق بشر کافی نیست.

او خواستار آن شد که «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان به رسمیت شناخته شود و گفت: «آپارتاید جنسیتی باید در حقوق بین‌الملل به‌طور رسمی به‌عنوان جنایت شناخته شود.»

او گفت که «جامعه جهانی باید کارزار زنان افغان را جدی بگیرد.»

یوسف‌زی تاکید کرد که طالبان به‌گونه‌ای سیستماتیک زنان افغانستان را سرکوب می‌کنند؛ زنان فعال را مجازات و زندانی می‌سازند و آنان را به‌طور کامل از زندگی عمومی حذف کرده‌اند.

او گفت که تمام دستاوردهای دو دهه گذشته زنان در افغانستان از بین رفته است.