دانشجویان دانشگاه پکتیا از گور «نخستین عامل انتحاری طالبان» دیدار کردند. دانشگاه پکتیا با نشر اطلاعیهای گفت که دانشجویان ۹ دانشکده از قبر حیاتالله در ولسوالی گردهچرخه ولایت پکتیا بازدید کردند. این دانشگاه از این بازدید بهعنوان یک «سفر فرهنگی» یاد کرده است.
نصرالله ظهیر، مسئول هماهنگی و امور دانشجویان دانشگاه پکتیا، گفت که انجام چنین سفرهایی برای دانشجویان اهمیت زیادی دارد.
اما در کنار این، شماری از استادان دانشگاه بهشدت از این اقدام انتقاد کردهاند. آنان میگویند که طالبان با چنین برنامههایی در تلاش اند تا افکار افراطی و جنگطلبانه را در ذهن دانشجویان نهادینه کنند.
رهبران طالبان همواره از عاملان انتحاری با احترام و تقدس یاد میکنند و خانوادههای آنان را مورد توجه ویژه قرار دادهاند. مقامهای طالبان بارها گفتهاند که بازگشت آنان به قدرت، نتیجه «قربانیهای عاملان انتحاری» بوده است.
در گذشته، دانشجویان دانشگاهها معمولاً برای سیر علمی به مکانهای تاریخی و دیدار از گور چهرههای فرهنگی و علمی میرفتند؛ اما این بار، «سیر علمی» به مرقد یک انتحاری انجام شده است.
سخنگوی والی طالبان در بلخ گفت که آقای وفا در راس هیئتی به دعوت تاجیکستان به شهر دوشنبه رفته است.
دفتر مطبوعاتی والی طالبان در بلخ نوشت که یوسف وفا در این سفر با خورشید عطازاده، فرمانده مرزها و سیدمومن ستاراویچ، وزیر استخبارات تاجیکستان دیدار کرده است.
یوسف وفا در این دیدار گفته است «ما خواهان روابط در چارچوب نظام اسلامی و منافع ملی هستیم و زیر نفوذ هیچ کشوری قرار نخواهیم گرفت.»
والی طالبان گفته است «میان ما و شما باید روابط دیپلوماتیک، اسلامی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، تجاری و بهویژه علمی تقویت شود، زیرا در موفقیت اقتصادی افغانستان و ایجاد سهولتهای اقتصادی، همه کشورها نفع میبرند.»
یوسف وفا همچنان پیشنهاد کرده است که روند صدور ویزا برای شهروندان افغانستان تسهیل و هزینههای آن کاهش یابد و «روابط رسمی از طریق قونسلگری فعال شود.»
تاجیکستان روابط دیپلوماتیک با طالبان ندارد و پس از سقوط نظام جمهوری، میزبان شماری چهرههای مخالف طالبان نیز بوده است. تاجیکستان بر خلاف دیگر کشورهای آسیای میانه سفارت افغانستان را به طالبان واگذار نکرده است.
در حال حاضر سفارت افغانستان در شهر دوشنبه در کنترول نماینده دولت ساقط شده افغانستان است اما یک قنسولگری افغانستان در شهر خاروغ تاجیکستان به طور مستقیم تحت حمایت و زیر نظر وزارت خارجه طالبان کار میکند.
یوسف وفا از افراد نزدیک و مورد اعتماد رهبر طالبان است. او در دیدار با مقامات تاجیک تاکید کرده است که «ما خاک خود را علیه هیچ کشوری استفاده نمیکنیم و به هیچکس نیز اجازه چنین کاری را نمیدهیم.»
والی طالبان در بلخ گفته است که طالبان پیش از تسلط بر افغانستان در نبرد با داعش قربانیهای فراوان داده است و اکنون هم مانع فعالیت داعش میشود و اجازه نمیدهد که منطقه بیثبات شود.
نگرانیهای امنیتی تاجیکستان و اطمینان طالبان
تاجیکستان از حضور گروههای تروریستی در افغانستان تحت کنترول طالبان نگران است. رئیسجمهور تاجیکستان در جوزا ۱۴۰۲ هشدار داد که افغانستان، به ویژه ولایات شمالی آن به محل پرورش تروریسم بینالمللی تبدیل شده است.
امامعلی رحمان گفته است که پس از به قدرت رسیدن طالبان، تولید مواد مخدر به طور چشمگیری افزایش یافته است.
یوسف وفا در سفر به تاجیکستان اطمینان داده است که هیچکس اجازه ندارد در افغانستان گیاهان مخدر را کشت یا خریدوفروش کند.
پارسال، سید مومن رئیس کمیته دولتی امنیت ملی تاجیکستان در سفر به کابل با مقامهای استخبارات طالبان دیدار کرد. منابع دیپلوماتیک به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که این مقام امنیتی تاجیکستان در ماه اگست گذشته به کابل سفر کرده و با مقامهای طالبان درباره تقویت روابط تاجیکستان با طالبان مذاکره کرده است.
دفتر مطبوعاتی والی طالبان در بلخ نوشت که وزیر استخبارات تاجیکستان گفته است که او سال گذشته در کابل با مقامات طالبان دیداری داشته است.
این دفتر نوشت که وزیر استخبارات تاجیکستان اطمینان داده است تاجیکستان و افغانستان همچون دو کشور برادر در صلح و دوستی زندگی کنند. وی تاکید کرده است «ما اجازه نخواهیم داد هیچ عنصر شروری از خاک ما برای تهدید افغانستان استفاده کند.»
منابع در کابل به افغانستان اینترنشنال تأیید کردند که آقای خلیلزاد در جریان این سفر با وزیر دفاع و شماری از مقامهای ارشد طالبان دیدار کرده است.
وزارت خارجه طالبان روز گذشته از سفر زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا به کابل و دیدار «غیررسمی» او با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان خبر داد. این وزارت گفت که دو طرف درباره راههای گسترش روابط دوجانبه میان طالبان و ایالات متحده گفتوگو کردهاند.
یک منبع معتبر در کابل میگوید که زلمی خلیلزاد در این سفر از طالبان خواسته برای مشروعیت بخشیدن به اداره شان برخی چهرههای تاجیک را در بدنه حکومت خود داخل کنند. این منبع میافزاید که خلیلزاد در گفتوگو با طالبان از چهار الی پنج اسم مشخص نام برده است اما این اسمها در اختیار ما قرار نگرفته است.
منبع گفت «خلیلزاد طالبان را تشویق کرده است تا چند تاجیک بیخاصیت را در اداره خود حذب کند تا مشروعیت حاصل کند.»
خلیلزاد به طالبان گفته که برای فایق آمدن به مشکلات با پاکستان، طالبان نیاز دارند تا به یک شکلی مشروعیت کسب کنند و برای کسب مشروعیت شامل ساختن برخی چهرهها حتمی است.
منبع گفت که خلیلزاد تاکید کرده است طالبان با گستردهتر کردن اداره خود میتواند در برابر اسلامآباد با پشتوانه سیاسی بیشتری ظاهر شود.
او به طالبان وعده داده با در صورت جذب چهرهها تلاش میکند تا کشورهای زیادی دولت طالبان را به رسمیت بشناسند.
پیشتر، سمیع یوسفزی، خبرنگار، درباره تلاش خلیلزاد برای گرفتن رسمیت برای اداره طالبان گزارش داده بود. این خبرنگار افغان از قول منابع خود در اداره طالبان نوشت که زلمی خلیلزاد، دونالد ترامپ را تشویق کرده بود تا در مورد بهرسمیت شناختن اداره طالبان موضع مثبتی اتخاذ کند. منابع طالبان به این خبرنگار گفتند که دیدگاه ترامپ پس از دیدار با عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش و شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان تغییر کرد.
بیشتر بخوانید: پاکستان «مانع شناسایی اداره طالبان شد»
آقای خلیلزاد روز چهارشنبه ۳۰ میزان وارد کابل شد و تاکنون درباره هدف این سفر چیزی نگفته است.
زلمی خلیلزاد در حال حاضر سمت رسمی در اداره ترامپ ندارد اما در ماههای گذشته در ترکیب هیئتهای امریکایی برای گفتوگو درباره آزادی گروگانهای امریکایی به کابل سفر کرده است.
