هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان گفته است که اعضای این گروه پس از گرفتن مسئولیت باید «صلاحیت خود را بشناسند» و از اختلاف، سهلانگاری و رفتار سلیقهای پرهیز کنند. سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان اخیرا گفته بود طالبان با تحقیر، خشونت، ترس و ارعاب حکومت میکند.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان روز سهشنبه، ۲۵ قوس متن سخنرانی رهبر طالبان را که در یک سمینار آموزشی در قندهار سخنرانی کرده، در حساب کاربری اکس خود منتشر کرده است.
رهبر طالبان از مسئولان نهادهای مختلف این گروه خواسته تا وظایف خود را بر اساس آنچه او «شریعت» میخواند، انجام دهند و در کار و تصمیمگیریهایشان میان فقیر و دارا تفاوت قائل نشوند.
او تاکید کرده که مسئولان باید بدانند مردم چه حقوقی بر آنان دارند و خودشان چه مسئولیتهایی را به عهده گرفتهاند. به گفته رهبر طالبان، هر فردی که مسئولیتی میپذیرد، مکلف است در همان حوزه آموزش ببیند و آگاهانه عمل کند.
هر چند رهبر طالبان از فرد خاصی در جریان این سخنرانی نام نبرده اما سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، هفته گذشته در یک سخنرانی در ولایت خوست گفت حکومتی که مردم را با «ترس و زور» اداره کند، حکومت واقعی نیست.
او در سخنانی به گونه تلویحی اعتراف کرد که طالبان برای حکومتداری به تحقیر، خشونت و ایجاد ترس و رعب متوسل میشود.
آقای حقانی که در حضور شماری از مردم صحبت میکرد، گفت: «حکومتی که مردم را تنها از راه ترساندن اداره کند، حکومت نیست. میان رعیت و حکومت خوب، پیوند محبت و اعتماد وجود دارد.»
این اظهارات آقای حقانی واکنشهایی را به ویژه در میان افراد وفادار به هبتالله اخندزاده رهبر طالبان در پی داشت.
آخندزاده: زندانیان نباید شکنجه شوند
رهبر طالبان همچنان در این سخنرانی درباره برخورد با زندانیان گفته است که آنان نباید شکنجه شوند و بدون حکم دادگاه نباید مجازات شوند. رهبر طالبان دستور داده است که برای زندانیان زمینه آموزش فراهم شود.
نهادهای حقوق بشری بهشدت از طالبان به دلیل سرکوب گسترده و خفقان حاکم در افغانستان انتقاد کردهاند.
دیدبان حقوق بشر در گزارشهای خود میگوید که نیروهای طالبان منتقدان، خبرنگاران و افراد متهم به ارتباط با مخالفان را بازداشت کرده و موارد شکنجه و بدرفتاری گزارش شده است. همچنان عفو بینالملل در گزارشها و اعلامیههای مرتبط با افغانستان، از بازداشتهای خودسرانه و موارد شکنجه در بازداشتگاهها و برخورد با معترضان و فعالان، یاد کرده است.
بنا به اطلاعات موجود، دستکم پنج خبرنگار در زندانهای طالبان حبس میکشند و افغانستان از نظر سانسور و سرکوب بدترین کشور برای خبرنگاران در جهان است.
آقای فراهی به روزنامه بنگلادشی «پروتوم اَلو» که روز دوشنبه نشر شد، گفت که پس از بهقدرت رسیدن این گروه، «حتی یک خبرنگار هم کشته نشده» و در حال حاضر «هیچ خبرنگاری در افغانستان زندانی نیست.»
سازمان گزارشگران بدون مرز اخیراً در گزارش سالانه خود گفت که روزنامهنگاری در افغانستان تحت کنترول طالبان، با سانسور بیامان خفه شده است. به گفته این سازمان، از زمان بازگشت طالبان به قدرت، بیش از ۱۶۵ فعال رسانهای بازداشت شدهاند.
تنها۲۵ نفر آنها در سال ۲۰۲۵ بازداشت شدهاند.
نی در تبعید، یک سازمان مدافع رسانهها با اشاره به این گزارش گفت که هیچ کشوری به اندازه افغانستان برای خبرنگاران خطرناک نیست. به گفته این سازمان، افغانستان به بزرگترین زندان روزنامهنگاران در جهان تبدیل شده است.
خبرنگاران زندانی
گزارشهای نهادهای حامی رسانهها، ادعای معین نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان را زیر سوال بردهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفت که تا عصر روز دوشنبه، ۲۴ قوس ۷ خبرنگار افغان در زندانهای طالبان به سر میبردند. احمد قریشی رئیس مرکز خبرنگاران در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان ۲ خبرنگار افغان را روز دوشنبه از زندان آزاد کرد اما ۵ خبرنگار دیگر اکنون در زندان طالبان به سر میبرند.
آقای قریشی گفت که غلام محیالدین صاحبزاده، مدیر مسئول و جهادمل حبیبی، گزارشگر تلویزیون خصوصی «رسا» در کابل بعد از ۱۰ ماه از زندان بگرام آزاد شدند اما به تلویزیون رسا تاکنون اجازه فعالیت مجدد داده نشده است.
دو خبرنگار افغان به نامهای مهدی انصاری و حمید فرهادی ماههاست که در زندان طالبان نگهداشته شدهاند. آقای انصاری از ۱۴ میزان سال گذشته و حمید فرهادی از ۱۳ سنبله پارسال در زندانهای طالبان به سر میبرند.
به گفته این نهاد، طالبان این دو خبرنگار را به اتهام همکاری با رسانههای افغانستان در خارج زندانی کرده است.
فراهی: در امریکا هم آزادی بیان مطلق نیست
معاون وزارت فرهنگ طالبان در دفاع از سانسور رسانهها در افغانستان گفت که «تمام کشورها شرایطی را برای کار رسانهها تعیین کردهاند. شما در امریکا نیز نمیتوانید هر حرف را بزنید.»
او گفت که رسانهها در افغانستان به شرط بر رعایت «ارزشهای اسلامی، ارزشهای ملی و تمامیت ارضی کشور» اجازه فعالیت دارند.
فراهی گزارشهای سازمانهای بینالمللی درباره سانسور و سرکوب رسانهها در افغانستان را رد کرد و مدعی شد که «کشورهای غربی به ویژه امریکا از رسانهها و خبرنگاران برای اهداف سیاسی به منظور اعمال نفوذ» بر اداره طالبان استفاده میکنند.
نی در تبعید باور دارد که طالبان رسانههای داخل کشور را به ابزار تبلیغاتی خود تبدیل کرده است.
طالبان در ۱۵ آگست سال ۲۰۲۱ دوباره قدرت را در افغانستان بهدست گرفت. از آن زمان، شمار زیادی از خبرنگاران افغانستان را ترک کردند.
سازمان گزارشگران بدون مرز گفته است که بیش از نیمی، معادل ۵۱ درصد، از روزنامهنگارانی که در سال ۲۰۲۵ برای دریافت کمکهای اضطراری این سازمان درخواست داده بودند، افرادی بودند که مجبور به تبعید شده بودند. به گفته این سازمان، این درخواستها از ۴۴ کشور مختلف ثبت شده و افغانستان، روسیه و سودان در میان کشورهایی قرار دارند که بیشترین شمار درخواستها را داشتهاند.
طبق این گزارش، افغانستان با ۱۳۴ مورد جدید بهطور قابل توجهی بیشترین تعداد را داشته است. روسیه (۴۸ نفر) و سودان (۲۱ نفر) کشورهای دوم و سوم هستند.
