به دنبال آتشسوزی مرگبار در کراچی پاکستان، آتشنشانان روز یکشنبه به عملیات جستوجوی دهها نفر ادامه دادند. مقامهای محلی تایید کردند که شش نفر در این آتشسوزی جان باخته و دستکم ۶۵ نفر دیگر ناپدید شدهاند.
آتشسوزی روز شنبه در یک مجتمع بازرگانی پر ازدحام در کراچی رخ داد و بخشهایی از ساختمان را به ویرانه تبدیل کرد.
پس از ۲۴ ساعت مبارزه با شعلههای آتش، آتشنشانان عملیات خنکسازی آوار این ساختمان تقریبا فروریخته را آغاز کردند.
شبکه جیونیوز گزارش داد که نبود تهویه مناسب در این مرکز خرید باعث پر شدن ساختمان از دود و کند شدن عملیات نجات شده است. مرتضی وهاب، شهردار کراچی تایید کرد که ۶۵ نفر همچنان ناپدید هستند.
جاوید عالم اودو، رئیس پولیس ایالت سند گفت بهدلیل وجود اجناسی مانند قالین، فرش و پتو در داخل مرکز خرید، آتش هنوز در حال سوختن است. به گفته مقامهای پاکستانی، ۲۰ نفر دیگر در این آتشسوزی زخمی شدهاند.
در پی وقوع این آتشسوزی، صدها نفر در محل رویداد تجمع کرده و از شهردار انتقاد کردهاند. یاسمین بانو، یکی از دکانداران گفت: «ما کاملا بیپناه و نابود شدهایم. ۲۰ سال زحمت و تلاش، همه از بین رفت.»
امدادگران گفتند بخشهایی از ساختمان دچار ریزش شده و احتمال فروریختن کامل آن وجود دارد. بر اساس اظهارات مقامها، علت این آتشسوزی نقص فنی در سیستم برق بوده است.
بریتانیا در پاسخ به درخواست رسمی دانمارک، یک افسر نظامی به گرینلند فرستاد. پس از تهدید دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا مبنی بر الحاق گرینلند به خاک امریکا، کشورهای اروپایی عضو ناتو –بهشمول فرانسه، آلمان، سویدن، ناروی و هالند– تعداد محدودی نیروی نظامی به این جزیره فرستادند.
ترولس لوند پولسن، وزیر دفاع دنمارک اعلام کرد که یک رزمایش مشترک با مشارکت نیروهای چندین کشور تحت نام عملیات استقامت قطب شمال راهاندازی خواهد شد. او هشدار داد: «هیچکس نمیتواند پیشبینی کند که فردا چه اتفاقی خواهد افتاد.»
بریتانیا تایید کرد که یک افسر نظامی این کشور برای پیوستن به آمادگیها برای برگزاری رزمایش، به گرینلند اعزام شده است.
یک مقام بریتانیایی روز پنجشنبه به رسانهها گفت این سفر «بخشی عادی از برنامهریزی نظامی» پیش از رزمایشی به رهبری دنمارک است. او تاکید کرد: «این استقرار نیرو نیست.»
آلمان، سویدن، ناروی و فرانسه نیز تایید کردند که نیروهای این کشور در این ماموریت شرکت میکنند. وزارت دفاع دنمارک در بیانیهای اعلام کرد هدف این ماموریت، ترسیم چارچوب همکاریهای بیشتر برای تقویت امنیت منطقهای است.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه نیز روز چهارشنبه تایید کرد که کشورش با پیوستن به این عملیات مشترک نظامی موافقت کرده است.
این اقدام بیش از آنکه ماهیت عملیاتی داشته باشد، جنبهای نمایشی دارد و هنوز معلوم نیست حضور این نیروها در گرینلند تا چه زمانی ادامه خواهد داشت.
دونالد ترامپ در روزهای اخیر بارها تهدید کرده است که گرینلند باید تحت سلطه ایالات متحده قرار گیرد. او کشورهایی را که با الحاق گرینلند به امریکا مخالفت کنند و به این سرزمین نیرو فرستادند، به اعمال تعرفههای ۱۰ درصدی بر واردات تهدید کرد.
یک مقام ارشد امریکایی با اشاره به مخالفتهای نتانیاهو درباره هیئت صلح غزه، گفته است که او در تعیین اعضای کمیته حق اظهار نظر را ندارد زیرا «این صحنه ما است، نه صحنه او.» این مقام افزود امریکا کارهایی در غزه انجام دادهاست که هیچکس تصور نمیکرد و به حرکت خود ادامه خواهد داد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز شنبه با صدور بیانیهای به «هیئت اجرایی صلح غزه» که کاخ سفید روز جمعه معرفی کرد، اعتراض نمود.
نتانیاهو میگوید: «این اعلامیه با اسرائیل هماهنگ نشده و برخلاف سیاستهای آن است.» نتانیاهو به وزیر خارجهاش دستور داده است تا این موضوع را با وزیر خارجه امریکا مطرح کند.
این هیئت به رهبری ترامپ، شامل وزیر خارجه ترکیه و یک مقام ارشد قطری است؛ موضوعی که با اصرار نتانیاهو مبنی بر اینکه این کشورها نباید نقشی در اداره غزه داشته باشند، در تضاد است.
با اینحال یک مقام امریکایی بهشرط حفظ هویت روز یکشنبه به اکسیوس گفت: «اگر نتانیاهو میخواهد ما با غزه سروکار داشته باشیم، باید از روش ما پیروی کند. ما از او عبور کردهایم. او روی ایران تمرکز کند و بگذارد ما با غزه کار کنیم. ما با او جدل نخواهیم کرد. او سیاست خود را پیش میبرد و ما هم طرح خود را جلو میبریم. او عملا نمیتواند در برابر ما بایستد.»
این مقام امریکایی مدعی شد که هرچند نتانیاهو نسبت به موفقیت طرح امریکا بسیار تردید دارد، اما محتوای آن را میپسندد. او گفت: «هیچکس در اسرائیل باور نداشت که ما تا این حد پیش برویم، اما موفق شدیم.»
ترامپ قصد دارد هفته آینده در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داووس، «هیئت صلح غزه» را معرفی کند.
ترامپ روز چهارشنبه از تشکیل یک دولت تکنوکرات فلسطینی جدید برای اداره امور روزمره غزه خبر داد. ریاست این دولت را علی شعث، معاون پیشین وزارت ترانسپورت در تشکیلات خودگردان فلسطین، بر عهده خواهد داشت.
مقامهای پاکستانی میگویند در پی آتشسوزی گسترده در یک مرکز خرید در کراچی، دستکم شش نفر کشته و حدود ۲۰ نفر دیگر زخمی شدهاند. این آتشسوزی روز شنبه در یک مجتمع تجاری پر ازدحام آغاز شد و تا اوایل روز یکشنبه، مقامها اعلام کردند که نیروها توانستهاند حدود ۳۰ درصد آتش را مهار کنند.
مقامهای امدادی میگویند این مرکز خرید حدود یکهزار و ۲۰۰ دکان دارد و این موضوع نگرانیهایی را درباره احتمال گیرماندن افراد در داخل ساختمان ایجاد کرده است.
بهگزارش دان، بهدلیل شدت آتشسوزی، بخشی از ساختمان فروریخته و این امر عملیات نجات را با دشواری مواجه ساخته است.
یافتههای ابتدایی نشان میدهد که آتشسوزی بر اثر اتصال برق در یکی از دکانها آغاز شده و سپس بهسرعت به سراسر مجتمع گسترش یافته است.
پولیس میگوید علت دقیق حادثه باید از طریق تحقیقات مفصل روشن شود و هشدار داد که ساختمان باید ایمنسازی گردد تا از خسارات بیشتر جلوگیری شود.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در بیانیهای به مقامها دستور داد «تمام اقدامات ممکن» را برای حفاظت از جان و مال مردم انجام دهند، به تاجران آسیبدیده کمک برسانند و خدمات درمانی لازم را برای زخمیان فراهم کنند.
روزنامه انگلیسی ساندیتایمز گزارش داد که در جریان اعتراضات سراسری در ایران، دستکم ۱۶ هزار تا ۱۸ هزار معترض جان باختهاند. شمار زخمیها نیز بین ۳۳۰ هزار تا ۳۶۰ هزار نفر برآورد شده است. بر بنیاد گزارش، بیشتر این کشتهشدگان در دو روز ۱۸ و ۱۹ جدی جان باختهاند.
این روزنامه شنبه، ۲۷ جدی کشتار معترضان به دست نیروهای جمهوری اسلامی را «سرکوب وحشیانه» توصیف کرد و به نقل از پزشکان نوشت بخش بزرگی از این آمار تنها مربوط به دو روز بوده است.
بر اساس گزارش، بیشتر قربانیان کمتر از ۳۰ سال سن داشتند و زنان باردار و کودکان نیز در میان کشتهشدگان و مجروحان وجود دارند.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر در بیانیهای اعلام کرد در بزرگترین کشتار تاریخ معاصر ایران، نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی عمدتا در دو شب پیاپی، پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ جدی، دستکم ۱۲ هزار نفر را به قتل رساندند.
سازمان عفو بینالملل ۲۵ جدی هشدار داد مقامهای جمهوری اسلامی برای سرکوب اعتراضات، دست به سرکوبی مرگبار و بیسابقه زدهاند. این نهاد حقوق بشری از جامعه جهانی خواست برای توقف سرکوبها در ایران فورا اقدام کند.
احتمال نابینا شدن بیش از ۸ هزار معترض
ساندیتایمز به نقل از پزشکان داخل ایران گزارش داد احتمال میرود بیش از ۸ هزار معترض در سراسر ایران بینایی خود را از دست داده باشند.
این روزنامه نوشت قطع کامل ارتباطات و اینترنت از سوی جمهوری اسلامی باعث شده دهها هزار ایرانی از سرنوشت عزیزان خود در داخل کشور بیخبر بمانند و ندانند آنها زندهاند یا جان خود را از دست دادهاند.
بر اساس این گزارش، حکومت ایران کوشیده اعتراضات را با سرکوبی سازمانیافته خاموش کند؛ اقدامی که یک پزشک آن را «نسلکشی در سایه تاریکی دیجیتال» نامیده است.
ساندیتایمز همچنین به سخنان اخیر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پرداخت و افزود او کشته شدن چند هزار نفر در جریان سرکوب را تایید کرده است.
علی خامنهای ۲۷ جدی بار دیگر اعتراضات سراسری مردم ایران را به امریکا نسبت داد و ضمن تاکید بر ادامه سرکوب معترضان گفت جمهوری اسلامی «مجرمان داخلی و بینالمللی» را رها نخواهد کرد.
در همین حال، به تازگی یک مقام رسمی ایرانی به خبرگزاری رویترز گفته است که دستکم ۵ هزار نفر در جریان اعتراضها کشته شدهاند. این مقام ایرانی که خواسته هویت او محفوظ بماند، «تروریستها و آشوبگران مسلح» را مسئول مرگ «شهروندان بیگناه ایرانی» دانسته است. او همچنین تأیید کرد که برخی از شدیدترین درگیریها و بیشترین شمار قربانیان در مناطق کردنشین شمالغرب ایران رخ داده است.
جمهوری اسلامی کمی پس از آغاز تظاهرات شامگاه ۱۸ جدی که بهدنبال فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برگزار شده بود، اینترنت را در سراسر ایران قطع کرد.
از آن زمان، ارتباط مردم ایران با جهان خارج بهشدت محدود بوده، اما همان اندک روایتها، تصاویر و ویدیوهای منتشر شده از ابعاد هولناک کشتار سیستماتیک شهروندان حکایت دارد.
مهمات جنگی، تیربار، تکتیراندازها و نیروهای نیابتی
ساندیتایمز به نقل از شاهدانی که با عبور از مرز خود را به ترکیه رساندهاند، گزارش داد نیروهای سپاه پاسداران و بسیج در جریان اعتراضات به خیابانها آمده بودند و برای کشتار مردم از مهمات جنگی، سلاح کلاشنیکف و حتی تیربارهای نصبشده روی وانتها استفاده میکردند.
بر اساس این گزارش، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی جمعه ۱۹ جدی معترضان را بهصورت گسترده به رگبار بستند و نیروهای سپاه پاسداران «با خونسردی» تلاش میکردند مستقیما به سر مردم شلیک کنند.
یک شاهد عینی که از ایران گریخته است، در مصاحبه با ساندیتایمز گفت: «تکتیراندازها روی پشتبامها مردم را از پشت سر هدف قرار میدادند. وقتی خواستیم اجساد را ببریم، به ما هم شلیک کردند.»
این روزنامه نوشت با وجود اهدای خون از سوی کادر درمان، در شماری از موارد نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی مانع تزریق خون به مجروحان شدهاند.
ساندیتایمز به نقل از شاهدان عینی افزود نیروهای بسیج اجساد را از سطح خیابانها جمعآوری میکردند و برای دفن به شهرهای دیگر انتقال میدادند تا هیچ اثری باقی نماند، یا در ازای تحویل پیکر جانباختگان مبالغ سنگین مطالبه میکردند.
اطلاعات اختصاصی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد همزمان با تحولات گسترده سیاسی و اجتماعی در جریان انقلاب ملی ایرانیان، علیرضا جیرانی حکمآباد، دیپلومات ارشد جمهوری اسلامی در مقر اروپایی سازمان ملل در ژنو، محل کار خود را ترک کرده و از سوئیس درخواست پناهندگی کرده است.
به گفته منابع، او بهدلیل ترس از بازگشت به ایران و نگرانی از پیامدهای احتمالی در شرایط انقلابی و احتمال فروپاشی ساختاری حکومت، حاضر به بازگشت نشده و اقدام به ارائه درخواست پناهندگی کرده است.
بر اساس اطلاعاتی که منابع دیپلوماتیک در ژنو در اختیار ایراناینترنشنال گذاشتهاند، این دیپلومات ارشد که با رتبه رایزن اول و با سمت وزیرمختار، معاونت نمایندگی دائم جمهوری اسلامی در مقر اروپایی سازمان ملل و چندین نهاد بینالمللی مستقر در ژنو را بر عهده داشت، به همراه خانواده خود از سوئیس درخواست پناهندگی کرده است.
وزارت خارجه سوئیس و دبیرخانه دولتی امور مهاجرت این کشور تاکنون به درخواست ایراناینترنشنال درباره وضعیت پناهجویی این مقام دیپلوماتیک جمهوری اسلامی پاسخ ندادهاند.
جیرانی حکمآباد متصدی «دیپلوماسی اقتصادی» جمهوری اسلامی در ژنو بود و نام او در فهرست رسمی «بلوبوک» دفتر سازمان ملل در ژنو بهعنوان Minister در نمایندگی دائم ایران ثبت شده است.
عنوان مینستر یا وزیر مختار معمولا به دیپلوماتهای ارشد شاغل در نمایندگیهای دیپلوماتیک داده میشود و آنان را در غیاب سفیر در جایگاه فرد دوم قرار و اختیار پیگیری و هدایت پروندههای تخصصی در نهادهای بینالمللی را به آنان میدهد.
جیرانی از سال ۲۰۱۷ و با سمت دیپلومات مشاور وارد هیات نمایندگی جمهوری اسلامی در ژنو شد و از همان زمان وظیفه نمایندگی ایران در نهادهای اقتصادی سازمان ملل را بر عهده داشته است.
این مسئولیت به معنای درگیر بودن با گفتوگوهای فنی و دیپلوماسی پشتصحنه درباره قواعد تجارت، توسعه، سرمایهگذاری و سازوکارهای امور تجارتی است.
در سالهای بعد، جایگاه جیرانی در ژنو ارتقا یافته و بر اساس گزارش رسمی «کمیسیون تجارت و توسعه» آنکتاد، او در اپریل ۲۰۲۵ بهعنوان رئیس این کمیسیون سازمان ملل انتخاب شده است.
این نقش شامل مدیریت روند تصمیمسازی و تعامل نزدیک با هیئتهای دیگر کشورها برای پیشبرد دستورکارها و جمعبندی اختلافنظرهاست.
در همین چارچوب، پروندههایی که او در ژنو دنبال میکرد، بهطور طبیعی با مساله تحریمها هم تلاقی دارد که جمهوری اسلامی آن را «اقدامات قهری یکجانبه» و مانعی علیه تجارت و توسعه معرفی میکند.
بر اساس اطلاعاتی که از طریق منابع دیپلوماتیک به ایراناینترنشنال رسیده است، حمایتهای فزاینده رهبران بینالمللی و پارلمان اروپا از مطالبات مردم ایران، موج تازهای در میان دیپلوماتهای ایرانی در اروپا شکل داده است.
در این موج، شماری از دیپلوماتها در هفتههای اخیر بهطور محرمانه با مقامات محلی در کشورهای اروپایی تماس گرفته و درخواست پناهندگی سیاسی ارائه کردهاند.
به گفته این منابع، این روند در حالی سرعت گرفته که فراخواندن شماری از دیپلوماتهای ایرانی در اروپا و برخی کشورهای دنیا موجب نگرانی آنان درباره نیات واقعی حکومت از احضار آنان به تهران شده است.
طبق این ارزیابیها، دیپلوماتهای احضارشده نگران هستند که حکومت ایران ممکن است تحت عنوان «جلسات اداری» یا «ارزیابیهای دورهای» برخی دیپلوماتها را به کشور فرا بخواند، در حالی که هدف واقعی از این احضارها بازجویی، ارزیابی میزان وفاداری و کنترول شیوه زندگی این افراد است.
تصمیمگیری در سطح اروپا برای پذیرش پناهندگی دیپلوماتها
منابع اروپایی به ایراناینترنشنال گفتهاند در سطح چند دولت اروپایی اصل پذیرش گستردهتر درخواستهای پناهندگی دیپلوماتهای ایرانی، حتی در مواردی که مدارک کامل از «خطر جانی فوری» ارائه نشده باشد، مورد بررسی قرار گرفته یا تصمیمگیری درباره آن انجام شده است.
به گفته این منابع، این سیاست جدید با توجه به حساسیت شرایط ایران، گسترش اعتراضها و احتمال بروز واکنشهای غیرقابل پیشبینی از سوی نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی اتخاذ شده یا در حال نهایی شدن است.
سابقه پناهندگی دیپلوماتهای جمهوری اسلامی
در دو دهه اخیر، پناهندگی شماری از دیپلوماتها و کارکنان نمایندگیهای جمهوری اسلامی در اروپا، بهویژه در مقاطع بحران سیاسی داخلی، به یک الگوی تکرارشونده تبدیل شده است.
این الگو معمولا با ادبیات «اعتراض به سرکوب و نقض حقوق بشر» همراه بوده و دولتهای میزبان هم غالبا بهدلیل قواعد محرمانگی پروندههای پناهندگی، از اظهارنظر مستقیم درباره آن خودداری کردهاند.
نمونه شاخص این موج، سالهای پس از اعتراضات ۱۳۸۸ موسوم به جنبش سبز بود؛ زمانی که چند دیپلومات ایرانی در اروپا استعفا دادند و پس از درخواست پناهندگی در کشور میزبان، هم تقلب انتخاباتی در آن سال را تایید کردند و هم از سرکوب معترضان و سلب مشروعیت جمهوری اسلامی سخن گفتند.
این افراد عبارت بودند از محمدرضا حیدری، قنسول ایران در ناروی، حسین علیزاده، کاردار در سفارت ایران در هلسینکی، احمد ملکی، قنسول ایران در میلان و اسدالله فرزاد فرهنگیان، کارمند سفارت جمهوری اسلامی در بروکسل.
در سال ۱۳۹۲ هم رسانهها از درخواست پناهندگی یک کارمند یا عضو سفارت ایران در ناروی خبر دادند، اما مشخص نشد این فرد دیپلومات بود یا صرفا کارمند اداری سفارت بود.
بنا به اطلاع ایراناینترنشنال، دیپلوماتهای جداشده از جمهوری اسلامی فهرست بلندی را شامل میشوند که بیش از افراد نامبرده در این گزارش هستند.