چین و پاکستان از فعالیت هراس‌افگنان در افغانستان ابراز نگرانی کردند

او با اشاره به گزارش تکان‌دهنده نیویارک تایمز درباره بحران بی‌سابقه گرسنگی و بسته شدن مراکز صحی در افغانستان گفت که طالبان این کشور را به دامن بحران انسانی «تمام‌عیار» انداخته است.

او روز چهارشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «گزارش ناامیدکننده امروز نیویارک تایمز نشان می‌دهد که افغانستان بیش از پیش در بحران شدید اقتصادی و انسانی فرو می‌رود. با قطع کمک‌های امریکا و از بین رفتن شریان‌های حیاتی، میلیون‌ها نفر اکنون با گرسنگی، فقر فزاینده و فروپاشی سیستم خدمات اساسی روبه‌رو هستند.»

• 

  نیویارک تایمز: افغانستان با بحران انسانی بی‌سابقه در ۲۵ سال اخیر مواجه است

نماینده پیشین پاکستان تاکید کرد که وضعیت کنونی صرفاً بی‌ثباتی نیست، بلکه «یک فاجعه تمام‌عیار» است که با سیاست‌های غیرمسئولانه طالبان تشدید شده است.

این دیپلومات پاکستانی افزود که طالبان اصلاحات اقتصادی و حقوق ابتدایی شهروندان را نادیده می‌گیرد. به گفته او، این سیاست‌ها افغانستان را به سوی بحرانی عمیق‌تر سوق می‌دهند.

با این که طالبان معمولا از اظهارنظر درباره بحران بشری که سازمان ملل بارها در مورد آن هشدار داده است، خودداری کرده است اما یک مقام این گروه در قندهار به نیویارک تایمز اذعان کرد که اداره طالبان نمی‌تواند خلای سازمان‌های امدادرسان را پرکند.

او گفت: «تامین غذا، لباس و دیگر کمک‌هایی که نهادهای غیردولتی ارائه می‌کردند، از توان ما خارج است. وضعیت بسیار دشوار خواهد شد.»

سال‌ها پس از ترور او، افغانستان بار دیگر با بحران عمیق انسانی و حقوق بشری روبه‌رو شده و زنان و دختران از اجتماع حذف شده‌اند.

مینا کشور کمال از منتقدان جدی احزاب جهادی اسلام‌گرا بود.

او سال ۱۳۵۹ جمعیت انقلابی زنان افغانستان (راوا) را بنیان‌گذاری کرد.

مینا کشور کمال تجمعات اعتراضی را علیه یورش اتحاد جماهیر شوروی رهبری می‌کرد و در نشریه «پیام زن» مقاله می‌نوشت. او در سفری به اروپا در کنگره حزب سوسیالیست فرانسه سخنرانی کرد و با استقبال گسترده روبرو شد.

مینا و شوهرش فیض‌احمد قندهاری شاگردان و همفکران زیادی تربیت کردند.

مینا کشور کمال مکاتب، شفاخانه‌ها و کارخانه‌هایی را در پاکستان برای ارائه خدمات عامه برای مهاجران افغان تأسیس کرده بود. او ۱۵ دلو سال ۱۳۶۵ خورشیدی در سن ۳۱ سالگی در شهر کویته پاکستان ترور شد.

برخی منابع ترور او را به سازمان امنیتی خاد و منابعی دیگر به حزب اسلامی مربوط به گلبدین حکمتیار نسبت داده‌اند. کسانی نیز همرزمان سازمانی خودش را مسئول این قتل می‌دانند.

دولت پاکستان در ماه می ۲۰۰۲ اعلام کرد سلطان محمد و محمد همایون قاتلان مینا کشور کمال پس از چند سال زندان اعدام شدند.

امروز، پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، جنبش‌های اعتراضی زنان در کابل و دیگر ولایت‌ها شکل گرفته است.

هرچند این اعتراضات با سرکوب شدید، بازداشت، شکنجه و تهدید از سوی طالبان مواجه شده، اما به اشکال گوناگون از اعتراضات خیابانی گرفته تا فعالیت‌های پنهانی، رسانه‌ای و مدنی همچنان ادامه دارد.

بسیاری از ناظران، این مقاومت را ادامه راه زنانی می‌دانند که دهه‌ها پیش، همچون مینا کشور کمال، در برابر استبداد و بنیادگرایی ایستادند.

بر بنیاد این گزارش که روز چهارشنبه منتشر شد، قطع کمک‌های امریکا باعث بسته‌شدن صدها مرکز صحی در سراسر افغانستان شده و جان میلیون‌ها زن و کودک را به خطر انداخته است.

ایالات متحده پس از خروج از افغانستان به کمک‌های بشردوستانه خود ادامه داد و طی نزدیک به چهار سال، حدود ۳.۸ میلیارد دالر به افغانستان کمک کرد. اما با بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، این کمک‌ها به‌طور کامل متوقف شد.

شیرین ابراهیم، رئیس پیشین دفتر افغانستان کمیته بین‌المللی نجات، به نیویارک تایمز گفت: «قطع کمک‌های امریکا وضعیت را بدتر کرده است. هیچ کمک‌کننده دیگری وارد میدان نشده و هیچ‌کس هم در آن ابعاد وارد نخواهد شد.»

تعطیلی مراکز صحی

بربنیاد گزارش، در پی کاهش کمک‌ها، نزدیک به ۴۵۰ مرکز صحی در افغانستان تعطیل شده‌اند. بسته‌شدن این مراکز به افزایش مرگ‌ومیر زنان و کودکان انجامیده است. پرستاران می‌گویند شمار زنانی که به‌دلیل سفرهای طولانی برای رسیدن به درمانگاه‌ها دچار خون‌ریزی شدید شده‌اند، یا حتی در مسیر راه از جمله داخل تاکسی‌ها زایمان کرده‌اند، به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.

هم‌زمان با کاهش کمک‌ها، نیازهای صحی و بهداشتی افزایش یافته است. سال گذشته بیش از ۲.۸ میلیون پناهجوی افغان از ایران و پاکستان اخراج یا مجبور به بازگشت شدند. افزون بر این، رویدادهای طبیعی از جمله زلزله مرگبار در شرق افغانستان، بحران انسانی را تشدید کرده است. بر اساس گزارش، طالبان توان و منابع لازم برای جبران قطع کمک‌های بین‌المللی را ندارند.

نعمت‌الله الفت، یکی از مقام‌های طالبان در قندهار، می‌گوید: «ما فقط می‌توانیم پول نقد بدهیم. تامین غذا، لباس و دیگر کمک‌هایی که نهادهای غیردولتی ارائه می‌کردند، از توان ما خارج است. وضعیت بسیار دشوار خواهد شد.»

افغانستان خارج از فهرست کمک‌ها

دونالد ترامپ کمک به برخی کشورهای بحران‌زده را از سر گرفته، اما افغانستان شامل این کمک‌ها نیست. بر بنیاد تصمیم تازه کمیته روابط خارجی مجلس سنای امریکا، حتی یک دالر از مالیات شهروندان این کشور نباید به‌گونه‌ای به سود طالبان در افغانستان تمام شود.

گزارش نیویارک تایمز می‌افزاید که ولایت دورافتاده دایکندی از جمله مناطقی است که بیشترین آسیب را از قطع کمک‌ها دیده و شمار زیادی از مراکز صحی خود را از دست داده است.

زکیه، نوزاد سه‌ماهه‌، از بدو تولد دچار استفراغ بوده و وضعیت صحی‌اش رو به وخامت است. مادرش، شریفه خاوری، باشنده دایکندی می‌گوید هفته‌ها منتظر بود همسرش که در یک معدن زغال‌سنگ کار می‌کند، پول کرایه تاکسی تا نزدیک‌ترین درمانگاه را فراهم کند، اما درآمد او به‌سختی هزینه غذای خانواده را تامین می‌کند.

بی‌نظیر محمدی، ۳۲ ساله، پرستار یک درمانگاه وابسته به یک نهاد غیردولتی در دایکندی، می‌گوید پس از قطع کمک‌های امریکا، سه ماه بدون معاش کار کرده و درمانگاه‌شان ناچار شده متخصص تغذیه خود را اخراج کند. او تاکید می‌کند: «مراکز صحی محلی ضرورت مطلق هستند. وقتی زمان زایمان فرا می‌رسد، نمی‌توان منتظر ماند.»

افزایش نگران‌کننده میزان سوءتغذیه

براساس گزارش نیویارک تایمز، پس از قطع کمک‌های امریکا و کاهش کمک‌های بین‌المللی، ناامنی غذایی در افغانستان به‌شدت افزایش یافته است. اکنون بیش از ۱۷ میلیون افغان، معادل ۴۰ درصد جمعیت کشور، با گرسنگی حاد روبه‌رو و دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این رقم دو میلیون بیشتر از سال گذشته است.

سوءتغذیه اکنون دامن شهرها را نیز گرفته و بیش از همه کودکان، بیماران و سالمندان را تحت تاثیر قرار داده است.

مرکز توسعه جهانی پیش‌بینی کرده بود که افغانستان تا سال ۲۰۲۶، پنج درصد از درآمد ملی خود را به دلیل کاهش کمک‌ها از دست خواهد داد. پژوهشگران هشدار می‌دهند که پیامدهای این بحران برای کودکان بلندمدت و جبران‌ناپذیر است.

محمد مصطفی راحل، پژوهشگر دانشگاه لوند سویدن می‌گوید که کاهش کمک‌ها «در ۲۰ تا ۳۰ سال آینده تاثیرات خود را حفظ می‌کند. نمی‌شود بعداً کمک‌ها را دوباره برقرار کرد و این آسیب را جبران کرد.»

بحران در سایه بلایای طبیعی

کاهش کمک‌ها تاثیر بدی در رسیدگی به مردم آسیب‌دیده از بلایای طبیعی داشته است. ماه‌ها پس از زلزله‌ای که بیش از ۲ هزار و ۲۰۰ نفر را در شرق افغانستان کشت، بسیاری از خانواده‌ها هنوز در خیمه‌هایی زندگی می‌کنند که در برابر سرمای زمستان تاب ندارند.

در همین حال، نهادهای امدادرسان با محیطی بسیار خصمانه روبه‌رو هستند. طبق گزارش سیگار، طالبان زنان افغان را از کار در دفاتر سازمان ملل منع کرده که این محدودیت دسترسی زنان و کودکان به کمک‌های بشری را مختل کرده است.

کارکنان نهادهای امدادرسان می‌گویند کاهش کمک‌ها توان آن‌ها را برای ارزیابی نیازهای واقعی مردم افغانستان تضعیف کرده است.

احمدشاه ارشاد، مسئول دفتر پناهندگان سازمان ملل در مرکز ترانزیتی نزدیک مرز پاکستان، می‌گوید: «درست زمانی که بازگشت مهاجران و نیازها افزایش یافت، کمک‌ها قطع شد. ما نمی‌دانیم سال ۲۰۲۶ چه چیزی در انتظار افغانستان است.»

والتز گفت که تهدید داعش تنها محدود به افغانستان نیست و در مناطق دیگر مانند آفریقا، خاورمیانه و جنوب آسیا نیز در حال گسترش است.

او افزود: «تمرکز داعش بر آفریقا، ادامه فعالیت هسته‌های این گروه در سوریه و عراق و تهدید مداوم داعش خراسان در افغانستان، ضرورت تلاش‌های مستمر و هماهنگ ضدتروریسم را به‌وضوح نشان می‌دهد.»

نماینده امریکا همچنین یادآور شد که گروه‌های تروریستی از فناوری‌های نوین و دیجیتال برای گسترش فعالیت‌های خود بهره می‌برند.

زوئف، سرپرست معاونیت سازمان ملل در امور تروریسم، روز چهارشنبه در جلسه شورای امنیت درباره تهدیدات ناشی از اقدامات تروریستی علیه صلح و امنیت بین‌المللی گفت که داعش خراسان توانایی‌اش برای بازسازی سریع صفوف خود و جذب نیرو، از جمله از طریق فضای مجازی، را حفظ کرده است.

وی افزود: «در افغانستان، داعش خراسان همچنان یکی از جدی‌ترین تهدیدها برای منطقه و فراتر از آن به‌شمار می‌رود.»

این مقام سازمان ملل به حمله اخیر داعش در کابل اشاره کرد که در جریان آن هفت نفر، از جمله یک شهروند چین، جان باختند و چندین نفر دیگر نیز زخمی شدند. داعش مسئولیت این حمله را برعهده گرفت.

با این حال، طالبان مدعی است که داعش را مهار کرده است.