افغانستان اینترنشنال نتایج یک مزایده وزارت داخله طالبان را بررسی کرده و دریافته است که این وزارت تصمیم دارد یک لپتاپ را برای اداره جنایی، به قیمت دو میلیون و سیصد و ده هزار افغانی، معادل ۳۸ هزار و ۴۰۴ دالر امریکایی خریداری کند.
این وزارت مشخصات لپتاپ و نیز ابزار کمپیوتری را ذکر نکرده است.
در اعلامیهای که از سوی این وزارت روز دوشنبه، ۴ حوت در صفحه اکس «قوماندانی امنیه کابل» منتشر شده، آمده است که پروژه خریداری این اقلام به سه شرکت «ساحل یاسر»، «حشمت مسلم» و «آغاز نوین» سپرده میشود. در ادامه این اعلامیه گفته شده است که اگر اشخاص حقیقی و حقوقی نسبت به اعلامیههای وزارت داخله انتقادی دارند، میتوانند ظرف سه روز آن را به ریاست تدارکات این وزارت تسلیم دهند.
گرانترین لپتاپها در بازارهای افغانستان و جهان
یک منبع در بازار فروش کمپیوتر در کابل به افغانستان اینترنشنال گفت که قیمتیترین لپتاپ فعلی در بازار پایتخت حدود ۵۸۰۰ دالر است. این لپتاپ نوع اماسآی تایتان ۱۸ اچایکس (MSI Titan 18 HX) است که در رده گرانترین لپتاپهای مصرفی جهان قرار میگیرد.
افغانستان اینترنشنال همچنان بررسی کرده است که چه نوع لپتاپهایی برای بخش جنایی و بررسی جرم در جهان استفاده میشود و قیمت آنها در چه سطحی قرار دارد. در بسیاری از کشورها، لپتاپ فرد-ال فارنزیک برای بررسی صحنه جرم و امور مرتبط با «تکنالوژی جنایی» به کار میرود. قیمت پایه این دستگاه در بازار جهانی ۷٬۷۲۴ دالر ثبت شده است.
این نوع دستگاهها معمولا از طریق فروش مستقیم شرکت سازنده یا نمایندههای فروش مجدد (Reseller) عرضه میشوند و در بازار عادی به شکل گسترده در دسترس نیستند. در مشخصات لپتاپ فرد-ال فارنزیک آمده است که این دستگاه همراه با مجموعه ابزارهای فارنزیک مانند التراکیت (UltraKit)، چند نوع مسدودکننده نوشتن یا جلوگیری از تغییر دادهها (Write Blocker)، کارتخوان فارنزیک، هارد و لوازم جانبی دیگر ارائه میشود اما قیمت هیچ کدام این ابزارها حتا به دههزار دالر امریکایی نمیرسد.
در همین حال، اسناد خرید عمومی در بازار ابزارهای همرده فارنزیک نشان میدهد که نرمافزارها و لایسنسهای این حوزه میتواند بخش عمده هزینه را تشکیل دهد. برای نمونه، در یک پیشفاکتور رسمی مربوط به شرکت سلبرایت اشتراک سالانه یوفد فور پیسی آلتیمیت (UFED 4PC Ultimate) با قیمت ۶٬۴۵۰ دالر ثبت شده است.
قیمت نجومی سایر اقلام
نتایج مزایده وزارت داخله طالبان نشان میدهد که مبلغ دو میلیون و هفتصد و هشتاد هزار افغانی برای دو قلم وسایل ماشین فتوکاپی و تونر آن نیز رقم قابل توجهی است. در بازار کابل، حتی ماشینهای فتوکاپی حرفهای و تونرهای اصلی آنها معمولا با قیمتهایی به مراتب پایینتر عرضه میشوند و این رقم با نرخ رایج بازار همخوانی ندارد.
در اعلامیه منتشرشده، مشخصات دقیق ماشین فتوکاپی، مدل، برند، ظرفیت چاپ و تعداد تونرها ذکر نشده است.
همچنان، پنج قلم وسایل کمپیوتری مورد نیاز برای اداره «کرمینال تخنیک» به قیمت سه میلیون و هشتصد و شصت هزار افغانی در نظر گرفته شده است. در حالی که در سند منتشرشده نوع این وسایل، برند، مشخصات فنی و ترکیب اقلام روشن نشده، مجموع این مبلغ نیز در مقایسه با قیمت رایج تجهیزات کمپیوتری در بازار کابل رقم بسیار بلندی به نظر میرسد.
نبود جزئیات فنی درباره این اقلام، امکان سنجش دقیق ارزش واقعی آنها را محدود کرده و پرسشهایی را درباره نحوه قیمتگذاری این تجهیزات برمیانگیزد.
خانوادههای افغان که پس از اسد ۱۴۰۰ از نقض حقوق بشر در افغانستان گریختند، میگویند در شرایطی بسیار دشوار در گوشه دورافتادهای از دنیا فراموش شدهاند.
در اردوگاههای دورافتادهای مانند اردوگاه پناهجویان کاکوما، پناهجویان افغان با چالشهای جدی روزمره روبهرو هستند.
به گفته پناهجویان دسترسی به غذا، آب آشامیدنی سالم، خدمات درمانی و آموزش محدود است. فرصتهای شغلی تقریبا وجود ندارد و خانوادهها به کمکهای بشردوستانهای وابستهاند که اغلب کافی نیست. خانوادههای پناهجو میگویند بسیاری از کودکان بدون آموزش مناسب بزرگ میشوند و جوانان امیدی به آیندهای امن ندارند.
یک پناهجو روز سهشنبه از اردوگاه کاکوما به افغانستان اینترنشنال گفت گروههای ناشناس پناهجویان را لتوکوب میکنند و موبایلهای همراه آنان را میدزدند.
در ویدیوهایی که به افغانستان اینترنشنال رسیده وضعیت ناگوار برخی از خیمههای پناهجویان دیده میشود.
پناهجویان افغان بعد از سقوط کابل به دست طالبان در اسد ۱۴۰۰ عمدتا با دریافت ویزاهای سیاحتی وارد کنیا شدند و سپس در سازمان ملل درخواست پناهندگی دادند.
یک نیروی امنیتی سابق افغانستان از کنیا گفت که آژانس سازمان ملل توجهی به امنیت و نیازهای پناهجویان ندارد. به گفته او گروههای جنایتکار شبانه به خیمههای پناهجویان حمله میکنند و یا روزانه راه آنان را میگیرند و داراییهایشان را میدزدند.
به گفته او فشار روانی بر پناهجویان بسیار سنگین است. آنان پس از فرار از خشونت در افغانستان، اکنون با بلاتکلیفی، انتظارهای طولانی برای اسکان مجدد و نبود اطلاعات روشن درباره آینده خود دستوپنجه نرم میکنند. بسیاری از خانوادهها نگراناند که جامعه جهانی آنان را فراموش کند.
اردوگاه پناهجویان کاکوما یکی از بزرگترین اردوگاههای پناهجویان در افریقا است که در شمالغرب کنیا، در استان ترکانا واقع شده است.
این اردوگاه در سال ۱۹۹۲ تأسیس شد و میزبان هزاران پناهجو از کشورهای مختلف مانند سودان، سومالی، اتیوپی و افغانستان بوده است که بهدلیل جنگ، نقض حقوق بشر و خشونت مجبور به ترک خانه و کاشانه خود شدهاند.
پناهجویان این اردوگاه از سازمان ملل متحد، نهادهای بشردوستانه و کشورهای کمککننده میخواهند که فورا شرایط پناهجویان افغان در افریقا را بررسی کنند. آنان افزایش کمکهای انسانی، روندهای سریعتر و عادلانهتر اسکان مجدد، دسترسی به آموزش و برنامههای معیشتی، و تقویت سازوکارهای حمایتی را ضروری میخوانند.
