ترکیه در سال جاری میلادی بیش از ۹ هزار مهاجر افغان را بازداشت کرده است

ساختار ضدتروریسم منطقه‌ای سازمان همکاری شانگهای در نشست اخیر خود در تاشکند اعلام کرد که گروه‌های هراس‌افکن در افغانستان و سوریه توانمندی‌های جنگی و عملیاتی خود را به شکل قابل توجهی تقویت کرده‌اند.

این نشست روز جمعه چهاردهم حمل، به ریاست پاکستان در تاشکند برگزار شد. کشورهای عضو نگرانی عمیق خود را از افزایش تهدیدهای ناشی از گروه‌های افراطی، شبه‌نظامی و جدایی‌طلب در منطقه ابراز کردند.

شرکت‌کنندگان بر لزوم هماهنگی نزدیک‌تر میان کشورهای عضو برای مقابله با چالش‌های امنیتی و جلوگیری از گسترش بی‌ثباتی به فراتر از مرزها تأکید کردند.

سازمان همکاری شانگهای که شامل چین، روسیه، هند، پاکستان و چندین کشور آسیای مرکزی است، در سال‌های اخیر تلاش‌های خود را برای تقویت همکاری در زمینه مبارزه با تروریسم افزایش داده است.

در این نشست، مقامات نقش ساختار ضدتروریسم منطقه‌ای شانگهای را به عنوان پلتفرم کلیدی برای تبادل اطلاعات استخباراتی و هماهنگی اقدامات امنیتی مشترک میان کشورهای عضو برجسته کردند.

پاکستان از ناحیه تحریک طالبان پاکستانی و جدایی‌طلبان بلوچ، روسیه و کشورهای آسیای مرکزی از گروه داعش خراسان و جنبش‌های رادیکال آسیای میانه، و چین از جنبش اسلامی ترکستان شرقی ابراز نگرانی کرده‌اند.

روسیه بارها تأکید کرده که گروه‌های تروریستی از خاورمیانه و سوریه به افغانستان سرازیر شده‌اند.

برخی از ساکنان غنی‌خیل ولایت ننگرهار روز جمعه گفتند که طالبان یک بیمار روانی را به همین اتهام بازداشت کرده و با خود برده‌اند. به گفته منابع، طالبان ادعا می‌کنند این افراد ظاهرا بیمار روانی هستند اما در واقع علیه آن‌ها جاسوسی می‌کنند.

شماری از هواداران طالبان نیز در شبکه‌های اجتماعی کارزاری راه‌اندازی کرده و خواستار بازداشت افرادی شده‌اند که با ظاهر بیمار بودن اطلاعات محرمانه را جمع‌آوری می‌کنند. آنان معتقدند که این افراد توسط برخی کشورها برای جاسوسی به افغانستان فرستاده شده‌اند.

پیش از این، وزارت امر به معروف طالبان اعلام کرده بود که صدها بیمار روانی را جمع‌آوری کرده و برای درمان به جمعیت هلال احمر معرفی کرده است.

مقام‌های طالبان می‌گویند این اقدام را برای حفاظت از سلامت عمومی، بهبود وضعیت بیماران روانی و کاهش تهدیدات بالقوه برای جامعه انجام می‌دهند.

دستور جمع‌آوری این افراد در سال گذشته خورشیدی از سوی رهبر طالبان صادر شده بود.

وی افزود که چین در ارتباط نزدیک با هر دو طرف قرار دارد و شرایط مناسب و پلتفرم گفت‌وگو را فراهم می‌کند.

مائو نینگ تأکید کرد که سه کشور در زمان مناسب اطلاعات بیشتری در این زمینه ارائه خواهند داد.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که درگیری‌های مرزی بین پاکستان و طالبان از ماه اکتبر گذشته آغاز شده و ده‌ها کشته بر جای گذاشته است. افغان‌ها بیشترین آسیب را از این درگیری‌ها دیده‌اند.

اسلام‌آباد اداره طالبان را به حمایت از تحریک طالبان پاکستان متهم می‌کند. طالبان این اتهامات را رد کرده و حملات شبه‌نظامیان را «مشکل داخلی پاکستان» می‌داند.

چین که با هر دو کشور همسایه است، در ماه‌های اخیر تلاش‌های گسترده‌ای برای میانجی‌گری بین دو متحد سابق و دشمن فعلی انجام داده است.

بیجینگ علاوه بر تماس‌های تلفنی با وزرای خارجه دو طرف، در ماه مارچ فرستاده ویژه‌ای خود را نیز به کابل و اسلام‌آباد اعزام کرد.

مذاکرات جاری میان طالبان و پاکستان در شهر اورومچی چین برگزار شده و تمرکز اصلی آن بر برقراری آتش‌بس پایدار و بازگشایی مرزها برای تجارت و رفت‌وآمد بوده است.

چین به عنوان شریک اقتصادی مهم طالبان و پاکستان، نگران تأثیر منفی این تنش‌ها بر پروژه‌های منطقه‌ای خود از جمله ابتکار کمربند و جاده است.

مذاکرات میان هیئت‌های طالبان و پاکستان روز پنجشنبه آغاز شد. هنوز جزئیاتی از محتوای گفت‌وگوهای دو طرف منتشر نشده است.

وزارت خارجه چین اعلام کرده است که به تلاش‌ها و میانجی‌گری میان دو طرف ادامه خواهد داد.

چین سعی دارد که درگیری‌ها کاهش یابد، مسیرهای تجاری و گذرگاه‌های مرزی باز شود و آتش‌بس بین دو طرف برقرار گردد.

هم‌زمان با مذاکرات، طالبان پنجشنبه مدعی شد که حملات توپخانه‌ای پاکستان به سه ولایت شرقی ادامه یافته است.

وزارت خارجه پاکستان تاکید کرده است که پیشرفت در روند صلح مستلزم ارائه تضمین‌های روشن، قابل راستی‌آزمایی و مکتوب است و تعهدات شفاهی به‌هیچ‌وجه کافی نیستند.

اسلام‌آباد در سه دور پیشین مذاکرات در دوحه، استانبول و ریاض نیز خواستار دریافت تضمین‌های کتبی بود، اما طالبان از ارائه هرگونه تعهد مکتوب خودداری کرده‌ است. خودداری طالبان از ارائه تضمین کتبی، از عوامل شکست مذاکرات پیشین بوده است.

طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، با اشاره به توافق‌نامه دوحه میان ایالات متحده و طالبان، این گروه را به تعهدشکنی متهم کرد و گفت که «تحریک طالبان افغانستان نه به متن این توافق پایبند بوده و نه به روح آن.»

ناظران تاکید دارند که پاکستان تحت فشار چین در این دور از مذاکرات که در اورومچی برگزار شده، شرکت کرده است.

آصف درانی، نماینده پیشین پاکستان نیز گفته است که اسلام‌آباد به «خواهش» چین در این مذاکرات حضور یافته است.

در مقابل، وزارت خارجه طالبان روز پنجشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد که در گفت‌وگوهای اورومچی «با موضعی متعادل و اصولی» شرکت می‌کند و قصد دارد با طرف مقابل درباره تقویت همسایگی خوب، گسترش روابط تجاری و مدیریت مؤثر مسائل امنیتی، گفت‌وگوهای همه‌جانبه انجام دهد.

به باور ناظران، چین به‌دلیل منافع گسترده اقتصادی خود در منطقه، از جمله پروژه‌های زیربنایی و سرمایه‌گذاری‌های کلان، به‌دنبال حفظ ثبات میان افغانستان و پاکستان است.

همچنین نگرانی از تهدیدهای امنیتی ناشی از خاک افغانستان، از جمله نفوذ گروه‌های شبه‌نظامی و احتمال بی‌ثباتی در مناطق مرزی، از دیگر دلایلی است که بیجینگ را به ایفای نقش فعال در این مذاکرات واداشته است.

جاکوپو کاریدی، رئیس شورای پناهندگان ناروی در افغانستان که از مناطق بی‌جاشدگان در ولسوالی مهمنددره ولایت ننگرهار بازدید کرده است گفت که در این ولسوالی بیش از ۱۴۰۰ نفر بر اثر درگیری‌های طالبان با پاکستان بی‌جا شده‌اند.

به گفته او، بی‌جاشدگان در این ولسوالی در سرپناه‌های اضطراری زندگی می‌کنند و به آب و غذای کافی دسترسی ندارند.

این نهاد حامی مهاجران بر ضرورت حمایت فوری از نیازمندان در مناطق مرزی تاکید کرده است.

آقای کاریدی گفت: «نیاز فوری به هماهنگی وجود دارد اما در عین حال باید به این وضعیت اضطراری نیز پاسخ داده شود. مردم عملا هیچ چیزی در اختیار ندارند.»

او هشدار داد که اگر درگیری‌ها با پاکستان گسترش یابد، ممکن است در هفته‌های آینده افراد بیشتری بی‌جا شوند.

پیشتر طالبان اعلام کرده بود که در نتیجه حملات پاکستان، بیش از ۲۷ هزار خانواده در ۹ ولایت بی‌جا شده‌اند.

• 

  طالبان می‌گوید بیش از ۲۷ هزار خانواده در ۹ ولایت در نتیجه حملات پاکستان بی‌جا شده‌اند

نورالله نوری از چهره‌های شناخته‌شده و به‌شدت منتقد پاکستان در میان طالبان است. او پیش از آغاز درگیری‌ها نیز هشدار داده بود که در صورت افزایش فشار از سوی اسلام‌آباد، طالبان ممکن است دامنه واکنش خود را تا مناطق «اتک و پنجاب» گسترش دهند.

آقای نوری در این سفر همچنین از آنچه «حمایت و اتحاد مردم» در برابر حملات پاکستان خواند، تشکر کرد.

او افزود: «تمام مردم افغانستان مجاهد هستند. آنان همواره با تکیه بر جهاد و مبارزه، کمر دشمن را شکسته‌اند و استقلال خود را با ایمان و غیرت افغانی به‌دست آورده‌اند.»

وی همچنین گفت: «مردم شرق و غرب افغانستان اردوی ما هستند و در جهاد در کنار مجاهدین طالبان به‌طور مشترک شرکت کرده‌اند و به برکت همین همراهی، امپراتوری‌های بزرگی را شکست داده‌اند.»

در هفته‌های اخیر گزارش‌های متعددی منتشر شد که طالبان شهروندان را وادار کردند در حمایت از این گروه تجمع کنند.

مقام‌های طالبان در هفته‌های اخیر بارها ادعا کرده‌اند که در جریان درگیری با پاکستان از حمایت گسترده مردمی برخوردار بوده‌اند.

گروه بین‌المللی بحران نیز در آخرین گزارش خود گفت که طالبان سعی کرده از درگیری با پاکستان برای بسیج افکار عمومی در حمایت از خود در داخل استفاده کند.

با این حال، برخی ناظران معتقدند که برای نخستین‌بار در تاریخ معاصر افغانستان، در قبال تنش با پاکستان نوعی شکاف در افکار عمومی شکل گرفته است. به گفته این ناظران، بخشی از شهروندان از موضع تند طالبان در برابر پاکستان حمایت کرده‌اند، در حالی که گروهی دیگر از حملات پاکستان به مواضع طالبان پشتیبانی کرده‌اند.

جریان‌های سیاسی مخالف طالبان نیز باور دارند که طالبان با حمایت از شبه‌نظامیان خارجی، زمینه تجاوز به حریم افغانستان و نقض حاکمیت ملی کشور را فراهم کرده‌اند.