میدانیم که انسانها هنگام روبهرو شدن با میمونها، خوراکیهایی مانند چپس، پفک یا آیسکریم به آنها میدهند؛ غذاهایی که با دستگاه گوارش این حیوانات سازگار نیستند.
اکنون پژوهشگران دریافتهاند که برخی میمونها در منطقه جبلالطارق برای کاهش اثرات این خوراکیها، به خوردن خاک روی آوردهاند.
در این منطقه که یکی از جاذبههای گردشگری پررفتوآمد در جنوب اسپانیا است، میمونها اغلب از گردشگران غذا میگیرند یا خوراکیهایی مانند چاکلیت، چپس و آیسکریم را از آنها میدزدند.
این مواد غذایی دارای قند، چربی و لبنیات بالا و فیبر پایین است و با رژیم طبیعی این حیوانات سازگار نیست.
پژوهشگران با بررسی رفتار این میمونها دریافتند که خوردن خاک در میان گروههایی که بیشتر از غذای گردشگران استفاده میکنند، رایجتر است. به گفته آنها، این رفتار ممکن است به کاهش ناراحتیهای گوارشی کمک کند.
سیلوَن لوموین، از محققان دانشگاه کمبریج و نویسنده اصلی این پژوهش، میگوید غذای انسانی میتواند باعث اختلال در معده و حتی تغییر در باکتریهای روده این حیوانات شود و ترکیبات موجود در خاک ممکن است اثرات منفی آن را کاهش دهد.
او این وضعیت را تا حدی مشابه مصرف داروهای ضد اسید در انسان توصیف میکند، اما تاکید دارد که برای درک دقیقتر این تاثیرات به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
خوردن عمدی خاک که به آن «ژئوفاژی» گفته میشود، در میان گونههای مختلف حیوانات از جمله شامپانزهها و برخی دیگر از نخستیها نیز دیده میشود. پژوهشگران میگویند خاک، بهویژه خاکهای غنی از رس، میتواند میزان اسید معده را کاهش دهد، سموم را جذب کند و بر ترکیب میکروبی روده تاثیر بگذارد.
پژوهشگران همچنین میگویند این رفتار بهاحتمال زیاد از طریق یادگیری اجتماعی میان میمونها منتقل میشود، زیرا بیشتر موارد خوردن خاک در حضور دیگران رخ داده و میمونهای جوان میتوانند این رفتار را مشاهده و تقلید کنند. همچنین گروههای مختلف، نوع خاصی از خاک را ترجیح میدهند.
کوبا پس از ماهها بحران شدید انرژی بر اثر محاصره دریایی امریکا، نخستین محموله نفتی روسیه را دریافت کرد و این هفته مردم کوبا نخستین آثار کاهش بیبرقی را دیدند.
رویترز گزارش داد که محموله نفت روسیه هرچند موقتاً از بحران انرژی در کوبا کاسته است، اما به منزله به چالش کشیدن محاصره امریکا و دستکم گرفتن تهدیدهای ترامپ علیه کشورهای ارسالکننده نفت به هاوانا است.
حدود دو ماه پیش، نفتکش «آناتولی کولودکین» با پرچم روسیه، حدود ۷۰۰ هزار بشکه نفت اورال را در خلیج ماتانزاس کوبا تخلیه کرد. این نخستین محموله عمده نفت به کوبا از زمان اعمال محدودیتهای شدید امریکا بر واردات سوخت این کشور از ابتدای جنوری بوده است.
واشنگتن میگوید که به تانکر روسی به دلایل بشردوستانه اجازه داده است که نفت خام خود را به کوبا تحویل بدهد.
بر اساس اعلام مقامهای کوبایی، نفت وارداتی روسیه از ۲۹ حمل در پالایشگاه سینفوئگوس تصفیه و به شکل پترول و دیزل توزیع شده است. بسیاری از شهروندان کوبایی گفتند که این هفته با کاهش چشمگیر خاموشیها، پس از تقریباً چهار ماه قطعی گسترده برق، تا حدی نفس راحتی کشیدهاند.
یانی کابرا، ساکن هاوانا گفت: «کشتی پوتین اوضاع را بهتر کرده و ما بابتش سپاسگزاریم.» سفارت روسیه در کوبا نیز با انتشار ویدیوهای شبانه از هاوانا، ورود سوخت را به این کشور جشن گرفت.
با این حال، ویسنته د لا او لوی، وزیر انرژی کوبا شامگاه چهارشنبه در تلویزیون دولتی هشدار داد که این کمک موقتی است و تنها تا پایان ثور دوام خواهد داشت. او گفت: «این سوخت زمان زیادی برای ما نمیخرد. برای تامین نیاز کشور، هر ماه به هشت محموله مشابه آن نیاز داریم. آنچه از محموله روسیه باقی مانده فقط برای چند روز دیگر کافی است.»
روسیه وعده داده است که محموله نفتی دیگری به کوبا ارسال کند اما هنوز تاریخی برای آن اعلام نشده است. همزمان، حکومت کمونیستی کوبا در حال مذاکره با واشنگتن است تا بتواند از تنش جاری با این کشور بکاهد.
امریکا از کوبا خواسته اقتصاد دولتی خود را آزاد کند، غرامت اموال مصادرهشده امریکاییها در دولت انقلابی فیدل کاسترو را بپردازد و انتخابات آزاد برگزار کند، اما هاوانا این خواستهها را رد کرده است.
امریکا پس از سرنگونی نیکولاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا در تاریخ ۳ جنوری و توقف صادرات نفت آن کشور به کوبا، تحریمها و فشارهای بیشتری را بر این جزیره با جمعیت ۱۰ میلیون نفوس اعمال کرد.
دونالد ترامپ بعداً تهدید کرد که بر هر کشور دیگری که به کوبا نفت خام صادر کند، تعرفههای سنگینی وضع خواهد کرد. این موضوع باعث شد که مکسیکو، یکی دیگر از تامینکنندگان اصلی نفت کوبا، ارسال محمولههای خود را به این کشور متوقف کند.
کمبود سوخت در کوبا منجر به سه مورد قطع گسترده و سراسری برق شد و بسیاری از شرکتهای هوایی خارجی را وادار کرد تا پروازهای خود را به این کشور به حالت تعلیق درآورند.
استر ایسازیس، ساکن هاوانا گفت: «کشتی روسی مشکل ما را حل نخواهد کرد، اما باعث آرامش خاطر ما شده است.» او گفت که نبود سوخت مایع برای پختوپز باعث شده است که او همچنان مجبور باشد که غذا روی ذغال بپزد.
او افزود: «ما هنوز در شرایط بسیار پر اضطرابی زندگی میکنیم.»
شرکت لجستیک ملی پاکستان اعلام کرده است که نخستین محموله ترانزیتی از قرغیزستان، از مسیر چین و بدون عبور از خاک افغانستان، با موفقیت به بندر خشک سوست در منطقه گیلگیت رسیده است.
به گفته این شرکت، این محموله در تاریخ ۲۲ اپریل با یک لاری کانتینری وارد بندر خشک سوست شد. این اقدام نشان میدهد که پاکستان عملاً مسیر افغانستان را برای ترانزیت به آسیای مرکزی دور زده است. پیش از این، اسلامآباد تلاش داشت از مسیر کوتاهتر افغانستان برای دسترسی به این کشورها استفاده کند.
مقامهای پاکستانی این رویداد را «دستاوردی مهم» توصیف کرده و گفتهاند که این مسیر میتواند راه را برای دسترسی مستقیم کشورهای آسیای مرکزی به بنادر پاکستان، بهویژه بندر کراچی، هموار کند.
بر اساس بیانیه شرکت لجستیک ملی پاکستان، در چارچوب این مسیر جدید، کشورهای قرغیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان و اوزبیکستان میتوانند از گذرگاه خشاب و بندر سوست برای دسترسی مستقیم به بنادر جنوبی پاکستان استفاده کنند. این محموله توسط شریک قرغیزستانی این شرکت و در چارچوب یک توافق ترانزیتی انتقال یافته است.
پاکستان خود را «دهلیز تجاری سریع، امن و قابل اعتماد» برای کشورهای محاط در خشکه آسیای مرکزی معرفی کرده است. کشورهای آسیای مرکزی محاط به خشکه سعی دارند که از طریق بنادر آبی پاکستان تجارت خود را گسترش بخشند.
این تحول در حالی رخ میدهد که تنشهای مرزی و مشکلات امنیتی میان پاکستان و افغانستان، مسیرهای سنتی ترانزیتی را با اختلال روبهرو کرده است. تجارت میان افغانستان و پاکستان عملاً تعلیق شده است. بنادر مرزی میان دو کشور از ماهها بدینسو مسدود است.
مقامهای پاکستانی میگویند که این مسیر جایگزین از طریق چین میتواند ثبات بیشتری برای تجارت منطقهای فراهم کند و نقش پاکستان را بهعنوان یک مرکز ترانزیتی کلیدی، بدون وابستگی به افغانستان، تقویت کند.
این اقدام بخشی از تلاشهای گستردهتر پاکستان برای گسترش روابط تجاری با آسیای مرکزی و استفاده از موقعیت جغرافیایی خود بهعنوان دروازهای به دریای عرب است. با این حال، دوام این کریدور در بلندمدت به ظرفیت زیرساختها و میزان همکاری منطقهای بستگی خواهد داشت.
روابط پاکستان با کشورهای آسیای مرکزی در حال گسترش است. رهبران قزاقستان و اوزبیکستان سال گذشته به پاکستان سفر کرده و توافقنامههای تجاری و اقتصادی با اسلامآباد امضا کردند.
انتظار میرود بر اساس این توافقها، حجم تجارت میان پاکستان و این کشورها به میلیاردها دالر افزایش یابد.
قصر سفید روز پنجشنبه چین را به سرقت فناوری و اطلاعات آزمایشگاههای هوش مصنوعی امریکا در ابعاد صنعتی متهم کرد. افشای این موضوع میتواند تنشهای سیاسی و تجاری دو کشور را پیش از نشست ماه آینده دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین افزایش دهد.
مایکل کراتسیوس، مدیر دفتر سیاستگذاری علم و فناوری کاخ سفید، در یادداشتی در شبکههای اجتماعی نوشت: «حکومت امریکا اطلاعاتی در اختیار دارد که نشان میدهد نهادهای خارجی، عمدتاً مستقر در چین، بهطور عمدی و در قالب کارزارهای سازمانیافته و صنعتی اقدام به استخراج قابلیتهای مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی شرکتهای امریکایی میکنند.»
او افزود: «این کارزارها با استفاده از دهها هزار حساب کاربری جعلی برای دور زدن شناسایی و بهرهگیری از تکنیکهای جیلبریکینگ، بهطور سیستماتیک اطلاعات اختصاصی مدلهای امریکایی را استخراج کرده و از تخصص و نوآوری امریکایی سوءاستفاده میکنند.»
سفارت چین در واشنگتن به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره این اتهامات واکنشی نشان نداده است.
در این یادداشت همچنین به موضوع صادرات تراشههای هوش مصنوعی شرکت انویدیا به چین اشاره شده است. حکومت ترامپ در ماه جنوری مجوز مشروط صادرات برخی تراشهها را صادر کرد، اما بهگفته هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی امریکا، تا روز چهارشنبه هنوز هیچ محمولهای به چین ارسال نشده است.
هکرها با سرقت و استخراج دادههای مدلهای پیشرفته و قویتر هوش مصنوعی مانند چت جیبیتی میتوانند به شرکتهای چینی کمک کنند تا مدلهای کوچکتر و نوپای هوش مصنوعی خود را آموزش دهند. به این ترتیب، هزینههای توسعه مدلهای هوش مصنوعی شرکتهای چینی پایین آمده و آنها را برای رقابت در بازار هوش مصنوعی با رقبای امریکاییشان سریعتر آماده میکند.
این اتهامات در حالی مطرح میشود که جنگ فناوری میان امریکا و چین همچنان ادامه دارد و موضوع امنیت دادهها و رقابت بر سر هوش مصنوعی به یکی از محورهای اصلی اختلاف دو کشور بدل شده است.
شبکه الجزیره در گزارشی به صعود بیسابقه مارشال عاصم منیر، رئيس ارتش پاکستان در یک سال گذشته و تبدیل شدن او به یک چهره برجسته در معادلات جنگ و صلح خاورمیانه پرداخته است.
تنها چند ساعت مانده به پایان آتشبس ایران و امریکا، دونالد ترامپ، رئيسجمهور ایالات متحده، اعلام کرد که به درخواست دو نفر آتشبس را تمدید میکند: فیلد مارشال عاصم منیر، رئیس ارتش و شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان.
این تازهترین حمایت علنی ترامپ از نقش و تلاشهای پاکستان به ویژه عاصم منیر در میانجیگری برای صلح میان امریکا و ایران بود.
در هشتم اپریل، جمهوری اسلامی و امریکا روی آتشبس دو هفتهای توافق کردند، توافقی که با مذاکرات فشرده پشت پرده از جمله رایزانیهای عاصم منیر با جیدی ونس، معاون رئيسجمهور امریکا، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران حاصل شد.
در یازدهم اپریل، منیر از مذاکرهکنندگان امریکا و ایران به رهبری جیدی ونس و محمدباقر قالیباب، رئيس مجلس ایران، استقبال کرد. آنها مذاکراتی را در اسلامآباد برگزار کردند که پس از ساعتهای طولانی، بینتیجه پایان یافت.
پس از شکست مذاکرات اسلامآباد، عاصم منیر در یک سفر سهروزه برای انتقال پیام امریکا به ایران، وارد تهران شد و با مقامهای ارشد این کشور دیدار کرد.
او نخستین فرمانده نظامی خارجی بود که برای کاهش تنشها پس از جنگ به تهران سفر کرد.
با اینکه میانجیگری میان ایران و امریکا، نام عاصم منیر را بر سر زبانها و تیترهای رسانههای جهان آورده، اما صعود او نتیجههای رویدادهایی است که در دستکم یک سال گذشته رخ داد. نخستین جرقه ظهور او به عنوان یک چهره قدرتمند، درگیری هند و پاکستان بود که در ماه می پارسال رخ داد.
در ۲۲ اپریل پارسال، مردان مسلح ۲۶ گردشکر را که بیشتر آنها مردان هندو بودند، در منطقه پهلگام جمو و کشمیر تحت کنترول هند کشتند. هند انگشت اتهام را بهسوی پاکستان برد، اسلامآباد اما این اتهام را تکذیب کرد و خواستار تحقیقات بیطرفانه شد.
جنگی که همهچیز را تغییر داد
در هفتم می پارسال، هند در پاسخ به حمله مرگبار پهلگام، عملیاتی را تحت نام «سندور» آغاز و به اهدافی در داخل خاک پاکستان، به ویژه در منطقه کشمیر تحت کنترول پاکستان حمله کرد.
هند و پاکستان در این جنگ حملات پهپادی، موشکی و توپخانهای علیه همدیگر انجام دادند. پاکستان اعلام کرد که چند جت هندی را سرنگون کرده است. هند بعدا بخشی از این ادعاها را تایید کرد.
این جنگ در روز دهم می همان سال، پس از سه روز، با میانجی پشت پرده واشنگتن پایان یافت.
دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا، بارها ادعا کرده که آتشبس میان هند و پاکستان، نتیجه تلاشهای او بوده و از یک جنگ مرگبار میان دو قدرت هستهای جنوب آسیا جلوگیری کرده است. پاکستان ادعاهای ترامپ را تایید و با نامزد کردن رئیسجمهور امریکا برای جایزه نوبل صلح، از او قدردانی کرد.
با این حال، دهلی نو ادعاهای دونالد ترامپ را تکذیب و تاکید کرد که آتشبس که نتیجه ارتباط دوجانبه با پاکستان بوده است، زیرا سیاست هند، پادرمیانی طرف سوم در درگیریهای دوجانبه را نمیپذیرد.
در روز بیستم می ۲۰۲۵، کابینه پاکستان، ارتقای رتبه عاصم منیر به درجه فیلد مارشال را تصویب و به این ترتیب از عملکرد او در جنگ با هند ستایش کرد. این اقدام، او را به دومین نظامی پاکستان که پس از ایوب خان به این رتبه رسیده، تبدیل کرد. با این تفاوت که منیر همچنان سمت ریاست ارتش پاکستان را حفظ کرد.
عمران خان، تحلیلگر ژئوپلیتیک گفت که درگیری با هند نقطه عطفی در صعود جهانی منیر بود، هرچند ریشههای آن در تحولات داخلی قرار داشت.
او به شبکه الجزیره گفت: «درگیری می ۲۰۲۵ با هند برای صعود منیر در صحنه جهانی تعیینکننده بود... همه متوجه شدند.»
پذیرایی در واشنگتن
در ۱۱ جون پارسال، در میانه جنگ ۱۲ روزه اسرائيل و ایران که امریکا نیز در آن دخیل بود، دونالد ترامپ عاصم منیر را به نان چاشت به کاخ سفید دعوت کرد. این نخستین بار بود که یک رئيسجمهور امریکا از فرمانده ارشد پاکستان بدون حضور رهبران غیرنظامی آن کشور پذیرایی کرد.
این دیدار بیش از دو برابر زمان برنامهریزی شده در دفتر بیضی کاخ سفید طول کشید.
ترامپ منیر را «یک جنگجوی بزرگ» و «فردی بسیار مهم» توصیف کرد و گفت که از دیدار با او «افتخار» میکند. او همچنین گفت که پاکستانیها «ایران را بسیار خوب میشناسند.»
زمینه گسترش روابط واشنگتن و اسلامآباد از ماهها قبل فراهم شده بود. زمانی که پاکستان با فرماندهی مرکزی امریکا، برای بازداشت یک مظنون مرتبط با حمله میدان هوایی کابل، همکاری کرد.
اسلامآباد همچنین تلاش کرد روابط خود با واشنگتن را از طریق پیشنهادهایی در زمینه عناصر نادر خاکی و همکاری در حوزه رمزارزها گسترش دهد.
تحلیلگران میگویند پاکستان همزمان ارتباط خود را با امریکا و ایران حفظ کرد و به یکی از معدود کشورهایی تبدیل شد که میتوانست با هر دو طرف ارتباط برقرار کند.
تثبیت قانونی قدرت
الجزیره در ادامه گزارش خود نوشت که در نوامبر پارسال، پارلمان پاکستان اصلاحیه ۲۷ قانون اساسی را تصویب کرد. این اصلاحیه سمت رئیس نیروهای دفاعی را ایجاد کرد و ارتش، نیروی دریایی، نیروی هوایی و بخش برنامههای استراتژیک را زیر یک فرماندهی واحد قرار داد.
این اصلاحیه درجه فیلد مارشال را مادامالعمر کرد و برای افسر پنجستاره مصونیت دائمی از پیگرد قضایی فراهم کرد.
همچنین دوره خدمت منیر را بازتنظیم و آن را تا حداقل نوامبر ۲۰۳۰ تمدید کرد.
معماری جایگاه منطقهای
در ۹ سپتامبر ۲۰۲۵، جنگندههای اسرائیلی یک مجموعه را در دوحه هدف قرار دادند. هشت روز بعد، پاکستان و عربستان سعودی در ریاض یک توافق دفاعی مشترک امضا کردند؛ در این مراسم، عاصم منیر، شهباز شریف و ولیعهد عربستان حضور داشتند.
در ماه دسامبر، منیر نشان درجهیک ملک عبدالعزیز را دریافت کرد.
او همزمان روابط خود با ایران را نیز گسترش داد. در ماه می ۲۰۲۵، همراه با شهباز شریف به ایران سفر کرد و با محمد باقری، فرمانده ارشد نظامی این کشور دیدار کرد؛ فردی که چند هفته بعد در حملات هوایی اسرائیل کشته شد.
با آغاز حملات امریکا و اسرائیل در ۲۸ فبروری، پاکستان در موقعیتی دشوار قرار گرفت؛ از یکسو توافق با عربستان، از سوی دیگر روابط با ایران، و همزمان نزدیکی به امریکا.
اسلامآباد در چند جهت اقدام کرد و پیشنهاد داد که میزبان گفتوگوها میان امریکا و ایران باشد.
سرانجام در ۸ اپریل، آتشبس اعلام شد؛ توافقی که با نقشآفرینی منیر و چند مقام امریکایی و ایرانی بهدست آمد.
دیدگاه داخلی
شبکه الجزیره نوشت این تحرکات دیپلوماتیک در حالی انجام شد که پاکستان با مشکلات جدی داخلی روبهرو بود.
در سال ۲۰۲۵، خشونتها در بلوچستان و خیبرپختونخوا به بالاترین سطح در یک دهه رسید. عمران خان، نخستوزیر پیشین پاکستان، همچنان در زندان بهسر میبرد.
همچنین، اصلاحیه ۲۷ قانون اساسی با انتقاد شدید مخالفان مواجه شد؛ آنها معتقدند این اصلاحات باعث تمرکز بیسابقه قدرت شده است.
یک جنرال بازنشسته در این باره گفت: «وقتی حمایت خارجی وجود داشته باشد، تمرکز قدرت خطرناکتر میشود، نه کمتر؛ چون در قالب موفقیت ملی توجیه میشود.»
بریتانیا و فرانسه در چارچوب توافق تازه ۶۶۲ میلیون پوندی، نیروهای پولیس، پهپادها و تجهیزات نظارتی بیشتری را برای جلوگیری از عبور مهاجران با قایقهای کوچک از کانال مانش به کار میگیرند. بریتانیا گفته اگر این اقدامات باعث کاهش ورود مهاجران نشود، بخشی از بودجه را کاهش میدهد.
این توافق شامل استفاده فرانسه از میلیونها پوند شامل تجهیزات از جمله پهپادها، دو بالگرد و سامانههای دوربین برای رهگیری قاچاقچیان انسان و مهاجران غیرقانونی است.
حکومت بریتانیا اعلام کرده است که اگر این اقدامات به کاهش ورود مهاجران منجر نشود، حدود ۱۰۰ میلیون پوند از این بودجه ممکن است پس از یک سال کاهش یافته یا قطع شود.
شبانه محمود، وزیر داخله بریتانیا پیش از امضای این توافق گفت: «این توافق تاریخی مانع سفرهای خطرناک خواهد شد و قاچاقچیان انسان را روانه زندان میکند.»
حزب محافظهکار، حکومت بریتانیا را متهم کرد که «نیم میلیارد پوند از پول مردم را بدون هیچ شرطی» به فرانسه میدهد.
حزب ریفورم یوکی نیز گفت حکومت «برای سیستمی که پیشتر شکست خورده است» پول بیشتری به فرانسه میپردازد.
عبور مهاجران از کانال مانش طی سه سال گذشته افزایش یافته و در سال ۲۰۲۵ میلادی، ۴۱ هزار و ۴۷۲ نفر با قایقهای کوچک وارد بریتانیا شدند.
براساس توافق قبلی میان دو کشور که در سال ۲۰۲۳ امضا شد، بریتانیا ۴۷۶ میلیون پوند به فرانسه پرداخت کرده بود تا گشتهای اضافی برای مقابله با باندهای قاچاق انسان ایجاد شود.
با اجرای توافق جدید در تابستان، شمار نیروهای مستقر برای جلوگیری از سفرهای غیرقانونی از شمال فرانسه به بریتانیا حدود ۴۲ درصد افزایش مییابد و به نزدیک ۱۱۰۰ نیروی امنیتی، اطلاعاتی و نظامی خواهد رسید.