مرکز خبرنگاران افغانستان در آستانه روز جهانی آزادی رسانهها، از ثبت ۱۵۰ مورد نقض آزادی رسانهها و خبرنگاران در یک سال گذشته خبر داد. این نهاد گفت که بهجای قوانین رسانهای، دستورالعملهای مکتوب و شفاهی و اجرای قانون امر به معروف، چشمانداز آزادی رسانهها را «تیره و تار» کرده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان شنبه، ۱۲ ثور نسبت به افزایش سرکوب آزادی رسانهها و ادامه بازداشت گسترده خبرنگاران توسط طالبان هشدار داد.
این سازمان با ابراز «نگرانی شدید» از سرکوب رسانههای توسط طالبان، نوشت تداوم این روند کشور را به تاریکی سوق میدهد.
موارد نقض آزادی رسانهها و خبرنگاران در یک سال گذشته شامل ۱۲۷ مورد تهدید و ۲۰ مورد بازداشت خبرنگاران بوده است.
این مرکز تصریح کرد که بهجز جانباختن دو کارمند رادیو و تلویزیون ملی و زخمی شدن یک کارمند دیگر در حملههای هوایی منتسب به نظامیان پاکستانی در افغانستان، عامل سایر رویدادها «اداره طالبان» است.
بهرغم کاهش آماری نسبت به دوره مشابه از ماه می ۲۰۲۴ تا می ۲۰۲۵ که ۲۰۱۵ رویداد از جمله ۵۰ بازداشت ثبت شده بود، این مرکز تأکید کرده که بهلحاظ کیفی اقدامات سرکوبگرانه علیه رسانهها و خبرنگاران عمیقتر شده است.
این سازمان حامی رسانهها و خبرنگاران نوشت در یک سال گذشته ممنوعیت نشر تصاویر «زندهجان» در هشت ولایت دیگر عملی شده و در مجموع به ۲۵ ولایت گسترش یافته است.
در این بازه زمانی فعالیت ۱۱ رسانه یا نهاد رسانهای به اتهام اجرا نکردن دستورالعملهای محدودکننده طالبان بهطور دایمی یا موقت متوقف شده است. همچنین جواز کاری حداقل ۱۰ نهاد حامی رسانهها و خبرنگاران لغو شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان افزود که بازداشت دستکم ۲۰ خبرنگار و کارمند رسانهای را در یک سال گذشته مستند کرده است.
از این میان پنج نفر از بازداشتشدگان بهدلیل «اندازه ریش» مورد تأیید اداره امر به معروف و چهار نفر دیگر به اتهام سرپیچی از سیاستهای رسانهای این گروه بازداشت شدهاند.
بهگفته این مرکز، برای نخستینبار از زمان سقوط نظام جمهوری و بازگشت طالبان به قدرت، ریاست استخبارات اداره طالبان دستکم چهار مورد «اعتراف اجباری» خبرنگاران بازداشتشده را منتشر کرده که به «تشدید فضای ترس و اختناق» انجامیده است.
بیانیه این مرکز تاکید دارد که در عمل، بهجای قوانین رسانهای دوره جمهوری، دستورالعملهای مکتوب و شفاهی و اجرای «قانون امر به معروف» با اعطای صلاحیتهای گسترده به مجریان آن، چشمانداز آزادی رسانهها را «تیره و تار» کرده است.
همزمان، با سرکوب رسانههای مستقل و مسدود کردن دسترسی به اطلاعات، ساختارهای رسمی و غیررسمی تبلیغاتی برای «تکصدایی» کردن فضای رسانهای تقویت شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان همچنین تأکید کرد که رسانههای مستقل و خبرنگاران آزاد برای بازتاب صدای مردم «نیاز حیاتی کشور» اند. مرکز خبرنگاران از طالبان خواست در سیاستهای «عقبگرایانه» رسانهای خود تجدیدنظر کند.
این سازمان حامی رسانهها همچنین خواستار آزادی فوری همه خبرنگاران از زندانهای طالبان شد.
این مرکز از جامعه جهانی درخواست کرد در همبستگی با خبرنگاران و رسانههای افغانستان، حمایت سیاسی، مالی و فنی از رسانههای مستقل داخل و خارج کشور و خبرنگاران در معرض خطر را افزایش دهد.
این کمیسیون در خبرنامهای نوشت از این میان هزار و ۳۳ بازگشتکننده از کابل به ولایتهای مختلف در سراسر افغانستان منتقل شدهاند.
روند بازداشت و اخراج مهاجران افغان از شهرهای مختلف پاکستان اخیرا به شدت افزایش یافته است.
خبرگزاری رویترز پیشتر گزارش داد که بر اثر ادامه درگیری میان طالبان و پاکستان صدها موتر حامل مهاجران افغان در نزدیکی گذرگاه تورخم گیر ماندهاند.
مهاجران افغان به شمول زنان و کودکان از چندین روز منتظر عبور از مرز ماندهاند.
پاکستان از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از دو میلیون مهاجر افغان از مجموع حدود سه میلیون نفر را به افغانستان بازگردانده است. بسیاری از آنان نسل دوم و سوم مهاجرانی هستند که دههها پیش به پاکستان پناه برده بودند.
افغانستان اینترنشنال روز گذشته به نقل از منابع گزارش داد که طالبان خانه فوزیه کوفی در کابل را مصادره کرده و تعدادی از بستگان او را بازداشت کردهاند.
خانم کوفی روز شنبه، دوازدهم ثور، در بیانیهای این خبر را تأیید کرد و گفت: «سه ماه پیش طالبان منزل شخصیام را غصب کردند. پس از آن، اعضای خانواده و نزدیکانم که تعدادی در آن خانه زندگی میکردند، مجبور به ترک منزل و نقل مکان شدند.»
او افزود که روز سهشنبه ۲۸ اپریل، محل جدید اقامت خانواده او نیز مورد حمله قرار گرفت.
فوزیه کوفی گفته است که طالبان روز سهشنبه، تعدادی از بستگان و «حتی هموطنان بدخشانی» که هیچ ارتباط خانوادگی با او نداشتند را بازداشت کردهاند.
او میگوید خانوادههای این افراد تاکنون از سرنوشت، وضعیت سلامتی و شرایط بازداشتشدگان بیخبرند. وی افزود که حداقل دو نفر از بازداشتشدگان مشکلات سلامتی دارند.
در بخشی از بیانیه فوزیه کوفی آمده است: «چنین حملهای اقدامی بزدلانه است و نشان میدهد که گروه طالبان از یک سو در وضعیت ضعف، تزلزل و فروپاشی قرار دارند و از سوی دیگر، مبارزات زنان افغانستان تأثیرگذار و تعیینکننده بوده است. ما به این مبارزه تا تحقق آزادی و اعاده عزت و کرامت انسانی مردممان ادامه خواهیم داد.»
خانم کوفی از نهادهای بینالمللی خواست برای آزادی بازداشتشدگان اقدام کنند و تأکید کرد که این اقدامات طالبان اراده او و همراهانش را تضعیف نخواهد کرد، بلکه با اطمینان بیشتری به مبارزه ادامه خواهند داد.
او در پایان از زنان افغانستان خواست با اتحاد و همبستگی به مبارزه خود علیه طالبان ادامه دهند.
