آصف درانی: هیچکس نباید در امور داخلی افغانستان دخالت کند
آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان، میگوید که آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد و هیچ کشور یا نیروی خارجی نباید در امور داخلی این کشور مداخله کند.
آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان، میگوید که آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد و هیچ کشور یا نیروی خارجی نباید در امور داخلی این کشور مداخله کند.
آقای درانی پنجشنبه در پیامی در شبکه اکس نوشت که تعیین سرنوشت افغانستان مسئولیت خود افغانهاست. او افزود: «افغانها را به حال خود بگذارید؛ آنان راه بیرونرفت از بحران را خواهند یافت.»
با این حال، او هشدار داد که هرجومرج در داخل افغانستان میتواند بر کشورهای همسایه نیز تأثیر منفی بگذارد و این موضوع باید از سوی رهبران افغان و حامیان آنان جدی گرفته شود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که سخنان جنجالی ماریا سلطان درباره آینده افغانستان نگرانیها و واکنشهای گستردهای را برانگیخته است.
ماریا سلطان، رئیس موسسه پاکستانی ثبات راهبردی جنوب آسیا، اخیراً مدعی شده است که افغانستان در نظم جدید منطقهای ممکن است جغرافیای سیاسی کنونی خود را از دست بدهد و دیگر با ساختار فعلی باقی نماند.
او با اشاره به تحولات مرزی و تغییرات ژئوپولیتیکی منطقه هشدار داده است که ساختار کنونی اداره افغانستان ممکن است دوام نیاورد.
این اظهارات واکنش تند سیاستمداران افغان را برانگیخته است. از جمله، رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه سابق گفت که سناریوی تجزیه افغانستان در طول تاریخ شکست خورده است. آقای سپنتا افزود افغانستان با وجود مداخلات خارجی، تمامیت ارضی خود را حفظ کرده و مردم به هر تهدیدی پاسخ خواهند داد.
یک پناهجوی افغان از ماکو، مرز ایران و ترکیه، میگوید روز دوشنبه، ۱۴ ثور، شماری از جوانان افغان که قصد داشتند وارد ترکیه شوند، توسط نیروهای مرزی این کشور بهشدت لتوکوب شدند.
در ویدیوی که در اختیار ما قرار گرفته آثار و ضرب و شتم در بدن مهاجران افغان دیده میشود. افغانستان اینترنشنال به طور مستقل نمیتواند ادعای لتوکوب مهاجران توسط مرزبانان ترکیه را تایید کند.
این مهاجران میگویند مرزبانان ترکیه «گوشهای مهاجران را بریدهاند» و دست و پاهای آنها در اثر لتوکوب شکسته است.
یکی از مهاجران به شرط حفظ هویت اش، گفت که نیروهای مرزی ترکیه مهاجران را پس از بازداشت به محل دور از دید دوربین منتقل کرده و لتوکوب میکنند.
این مهاجران گفتند که شماری از زخمیها برای درمان به تهران منتقل شدهاند.
یک پناهجوی افغان که از حدود ۲۰ روز است در نزدیکی یکی از مرزهای ترکیه برای عبور به این کشور تلاش میکند، میگوید شاهد برخورد «وحشتناک» مرزبانان ترکیه با مهاجران بوده است.
این پناهجویان از سازمان خواستند که خشونت و بدرفتاری با مهاجران افغان را تحقیق و بررسی کند.
یک پناهجوی دیگر نیز پیشتر گفته بود مرزبانان ترکیه سگها را به جان مهاجران رها میکنند تا آنان را زخمی کنند.
در روزهای گذشته نیز ویدیویی دیگری به دست افغانستان اینترنشنال رسید که از وضعیت دردناک شماری از کارگران مهاجر افغان در مرز ترکیه حکایت داشت.
در این ویدیو نیز مهاجران مدعی بودند که از سوی نظامیان ترکیه مورد شکنجه قرار گرفتهاند.
تحقیقات افغانستان اینترنشنال نشان میدهد پناهجویانی که پس از تحولات اسد ۱۴۰۰ بهدلیل فقر، بیکاری و نقض گسترده حقوق بشر از افغانستان فرار کردهاند، در مسیر ایران و ترکیه با خشونتهای شدید روبهرو شدهاند.
خشونت مرزبانان، گروگانگیران و همچنین حوادث طبیعی در این مسیر، در مواردی به مرگ پناهجویان انجامیده است. مقامهای ترکیه تاکنون در مورد این ادعاها اظهار نظر نکردهاند.
کمیسیون شیعیان هفته پیش در پی افزایش ناامنی در غرب کابل تشکیل جلسه داد و وضعیت امنیتی در این منطقه را بررسی کرد. اعضای رهبری این کمیسیون بر رسیدگی جدی به امنیت شهروندان این منطقه تأکید کردند.
منابع آگاه روز پنجشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامهای طالبان از بازتاب نگرانی این کمیسیون درباره وضعیت امنیتی غرب کابل ناخرسند بودند و از اعضای رهبری این نهاد خواستند که در بیانیه نشست امروز، «از امنیت سراسری در کشور تشکر کنند.»
پس از بازگشت طالبان به قدرت، دستکم هفت حمله مرگبار علیه شیعیان در مناطق مختلف ولایت هرات، از جمله شهرک جبرئیل و ولسوالیهای انجیل و گذره رخ داده است. این حملات که شامل انفجارها، تیراندازیها و ترورهای هدفمند بوده، در مجموع دهها کشته و زخمی برجا گذاشته است.
پیش از این نیز شیعیان در کابل هدف حملات داعش قرار گرفته بودند. طالبان تا اکنون نتوانسته است عاملان این حملات را بازداشت کند.
محمدعلی اخلاقی، رئیس کمیسیون عالی شیعیان افغانستان، در این جلسه گفت که این نهاد مرجع پیگیری مشکلات جامعه شیعه است و تلاش میکند مسائل مردم در مرکز و ولایات را به مقامهای طالبان منتقل کند.
اخلاقی افزود: «ما بر حل اختلافات از مسیر گفتوگو، اعتدالگرایی و تقویت همبستگی ملی پافشاری داریم.» او همچنین پیشرفتهای اخیر در بخش توسعه شهری را مثبت ارزیابی کرد.
سید حیاتالله عالمی، معاون فرهنگی این کمیسیون، نیز اعلام کرد که این نهاد به صورت جدی مشکلات جامعه شیعه را پیگیری میکند و آنها را به مسئولان مربوطه منتقل خواهد کرد.
نمایندگان جامعه شیعه چندین بار درخواستهای خود را با مقامهای ارشد طالبان در میان گذاشتهاند. این درخواستها شامل به رسمیت شناختن مذهب جعفری، مشارکت در عرصههای سیاسی، رسیدگی به پروندههای شیعیان بر اساس مذهب جعفری، و تدریس فقه و عقاید شیعه در مکاتب و دانشگاهها به دانشآموزان و دانشجویان شیعه بوده است.
محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، در واکنشی، درخواست شورای علمای شیعه از طالبان برای رسمیت مذهب شیعه را به «سیب خواستن از بید» تشبیه کرده بود.
گزارشها حاکی است که طالبان با وضع مجموعهای از محدودیتهای مذهبی، فشار بر دانشجویان اهل تشیع را در برخی دانشگاهها افزایش داده است. بر اساس این گزارشها، وزارت تحصیلات عالی طالبان از برخی دانشجویان شیعه تعهد گرفته است که مذهب خود را تغییر دهند.
نگرانیهای امنیتی در غرب کابل
این نشست در حالی برگزار میشود که گزارشهای متعددی از افزایش ناامنی و سرقتهای مسلحانه در غرب کابل منتشر شده است.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که باشندگان در مناطقی مانند شهرک اتفاق، کتهبلندی و شهرک جاغوریها، برای مقابله با ناامنی و تأمین امنیت خود اقدام کردهاند. چنانکه ساکنان این مناطق پهرهداری نوبتی در کوچهها راهاندازی کردهاند و در برخی مراکز تجاری نیز نگهبانان اضافی گماشته شدهاند.
همزمان، شیعهها هر از گاهی آماج حملات هدفمند داعش قرار میگیرند. افراد مسلح ناشناس سوار بر موتورسیکلت، روز جمعه ۲۱ حمل ۱۴۰۵، به تجمع غیرنظامیان شیعه در منطقه دهمیری ولسوالی انجیل هرات تیراندازی کردند. این محل نزدیک یک زیارتگاه شیعیان بود و مردم برای تفریح و زیارت جمع شده بودند. در این رویداد، دستکم ۱۱ نفر به شمول زنان و کودکان کشته و شماری زخمی شدند.
پولیس طالبان در هرات تا هنوز مهاجمان این حمله را بازداشت نکرده است..
چالشهای اقتصادی و پروژهها
مقامهای این کمیسیون از پروژههای اقتصادی طالبان ابراز خوشبینی کردهاند. با این حال، منابع محلی میگویند پروژههای قابل توجه دولتی در مناطق هزارهنشین اجرا نشده است. به گفته آنان، طالبان نهتنها توجهی به پروژههای توسعهای در هزارهجات ندارند، بلکه مانع اجرای پروژههای مردمی نیز میشوند.
بهعنوان نمونه، طالبان مانع بهرهبرداری شفاخانه «علی بن ابیطالب» در منطقه انگوری جاغوری و کلینیک «سنگشانده» جاغوری شدهاند که با هزینه شخصی مردم ساخته شدهاند.
بودجه توسعهای طالبان در سال ۱۴۰۳ نشان میدهد که بیش از ۶۰ درصد آن به کابل اختصاص یافته بود؛ جایی که طالبان مایل است مردم و رسانهها دستاوردهای ادارهشان را در آنجا ببینند.
وضعیت سیاسی جامعه شیعه
فعالان جامعه شیعه افغانستان تأکید دارند که شیعیان همچنان با تبعیض سازمانیافته «نژادی» و «مذهبی» روبهرو اند. به استثنای دو سه نفر در ردههای میانی برخی وزارتخانهها، شیعهها بهطور کامل از بدنه حکومت حذف شدهاند. آنان فعالیتهای این کمیسیون را به باد انتقاد گرفتهاند.
حمیده لسانی، فعال حقوق بشر، به افغانستان اینترنشنال گفت که اگر کمیسیون عالی شیعیان واقعاً نماینده درد مردم است، چرا در برابر کوچهای اجباری هزارهها، بیکاری گسترده جوانان، محرومیت دختران از آموزش و تبعیضهای آشکار خاموش بوده است؟
او گفت: «مردم بیشتر از نشست و تعریف از دستاوردها، نیاز به صدایی دارند که در کنار رنجهای واقعیشان بایستد، از دردهایشان بگوید و مشکلاتشان را واقعاً حل کند.»
بارها از انحصارطلبی قومی و مذهبی اداره طالبان انتقاد شده است، اما این گروه تأکید میکند که از تمام اقوام افغانستان نمایندگانی در حکومت آن حضور دارند.
